# 1 красавіка

|  |
| --- |
| ← **красавік** → |
| Пн | Аў | Ср | Чц | Пт | Сб | Нд |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |   |   |   |
| 2026 год Усе дні |

**1 красавіка́** — 91-ы дзень году (92-і ў высакосным годзе) паводле Грыгарыянскага календару. Да канца году застаецца 274 дні.

## Падзеі

* 527 — пачатак кіраваньня імпэратара рымскага Юстыніяна І
* 1557 — вялікі князь Жыгімонт Аўгуст падпісаў «Уставу на валокі», паводле якой пачалося правядзеньне зямельнай рэформы ў Вялікім Княстве Літоўскім
* 1579 — кароль і вялікі князь Стэфан Баторы заснаваў Віленскі ўнівэрсытэт
* 1778 — Новаарлеанскі бізнэсмэн прыдумаў знак даляра — $
* 1875 — брытанская газэта «Таймз» першаю ў сьвеце надрукавала прагноз надвор’я на тыдзень
* 1891 — мастак Поль Гаген выехаў з Францыі на Таіці
* 1858 — Навазыбкаў (Севершчына) атрымаў свой першы герб
* 1919 — распачалося паўстаньне жыхароў мястэчка Мір супраць улады бальшавікоў
* 1955 — адкрыты Бойніцкі заапарк
* 1976 — заснаваньне ў ЗША прадпрыемства «Эпл Кампутар»
* 1979 — ператварэньне Ірану ў ісламскую рэспубліку на падставе рэфэрэндуму 29—30 сакавіка
* 2004 — запрацаваў паштовы сэрвіс Gmail кампаніі Google

## Нараджэньні

* 1431 — Франсуа Віён, францускі паэт (дата прыкладная)
* 1640 — Жыгімонт Казімер Ваза, адзіны сын вялікага князя й караля Ўладзіслава Вазы й ягонае пешае жонкі Цэцэліі Рэнаты Габсбург
* 1809 — Мікалай Гогаль, расейскі пісьменьнік украінскага паходжаньня
* 1815 — Ота фон Бісмарк, першы канцлер Нямецкай імпэрыі
* 1846 — Браніслаў Мінейка, удзельнік паўстаньня 1863—1864
* 1862 — Адам Багдановіч, беларускі этнограф, фальклярыст, мэмуарыст
* 1873 — Сяргей Рахманінаў, расейскі кампазытар
* 1877 — Васіль Захарка, прэзыдэнт Беларускай Народнай Рэспублікі
* 1901 — Сяргей Пясэцкі, адзін з найбольш яскравых польскіх пісьменьнікаў беларускага паходжаньня XX стагодзьдзя
* 1929 — Мілан Кундэра, чэскі пісьменьнік
* 1939 — Анатоль Федарук, беларускі навуковец, біёляг
* 1940 — Уладзімер Басалыга, беларускі і савецкі графік
* 1947 — Алесь Жук сучасны беларускі пісьменьнік
* 1956 — Уладзімер Агрызка, украінскі палітык і дыплямат, Міністар замежных справаў Украіны
* 1956 — Сяргей Антончык беларускі палітык
* 1985 — Алена Беркава расейская порнаакторка, сьпявачка, акторка кіно, тэлевядучая

## Сьмерці

* 1455 — кардынал Зьбігнеў Алясьніцкі, польскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч
* 1548 — Жыгімонт I Стары, вялікі князь літоўскі і кароль польскі
* 1917 — Скот Джоплін: амэрыканскі музыка і кампазытар
* 1922 — Карл I Габсбург, апошні імпэратар Аўстра-Вугорскай імпэрыі
* 1939 — Антон Макаранка, украінскі пісьменьнік («Пэдаґаґічная паэма», «Сьцягі на вежах»), пэдаґоґ
* 1968 — Леў Ландаў, савецкі фізык, акадэмік АН СССР, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі па фізыцы 1962 году
* 1976 — Макс Эрнст, франка-нямецкі мастак, скульптар, адзін з заснавальнікаў сюррэалістычнага напрамку ў сучасным мастацтве
* 1981 — Агнія Барто, расейская савецкая пісьменьніца, аўтар вершаваных твораў для дзяцей
* 2007 — Юзэфа Тарасевіч, дзяячка беларускае грэка-каталіцкае царквы ў ЗША, сястра япіскапа Ўладзімера Тарасевіча
* 2009 — Марыя Крысьціна Сапега, польская грамадзкая дзяячка

## Сьвяты

* У Беларусі адзначаецца Дзень жартаў. Гісторыя гэтага сьвята бярэ пачатак з рымскага *Prima aprilis*. Менавіта пад такой назвай адзначала яго шляхта старажытнае Беларусі. Што да люду паспалітага, дык ён пачаў сьвяткаваць Дзень сьмеху менавіта 1 красавіка ў Савецкім Саюзе, і далучыўся такім чынам да расейскае традыцыі. Ва ўласнабеларускай традыцыі такога сьвята не было, а днём вясёлага шкодніцтва спрадвеку лічылася Купальле. Тады гарэзьлівая моладзь за ноч рабіла ў вёсцы сапраўдны вэрхал і катала з гары запаленыя колы
* Дзень Незалежнасьці Рэспублікі Зарэчча