# Каламбус

|  |
| --- |
| Каламбус |
| Населены пункт |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
|  Краіна  |  ЗША
 |
|  Штат  |  Агаё
  |
|  Унутраны падзел  |  Акругі Франклін, Дэлавэр і Фэірфілд
 |
|  Першыя згадкі  | 1797 |
|  Дата заснаваньня  | 1812 |
|  Кіраўніцтва і ўлада  |
| Mayor of Columbus, Ohio[d] | Эндру Гінтэр[d] |
|  Геаграфія  |
|  Плошча  |  562,47 км²
 |
|  Вышыня НУМ  | 275 ± 1 м |
|  Часавы пас  | * UTC-5
* UTC-4 (летні час)
 |
|  Каардынаты  | 39°59′ пн. ш. 82°59′ з. д. |
|  Насельніцтва  |
|  Колькасьць  | * ▲905 748 чал. (1 красавіка 2020)
 |
|  Афіцыйная мова  | ангельская |
|  Лічбавыя ідэнтыфікатары  |
|  Тэлефонны код  | 614 |
|  Паштовы індэкс  | 43085, 43201, 43202, 43203, 43204, 43205, 43206, 43207, 43209, 43210, 43211, 43212, 43213, 43214, 43215, 43216, 43217, 43218, 43219, 43220, 43221, 43222, 43223, 43224, 43226, 43227, 43228, 43229, 43230, 43231, 43232, 43234, 43235, 43236, 43240, 43251, 43260, 43266, 43268, 43270, 43271, 43272, 43279, 43287 і 43291 |
|  |
|  Сайт  | columbus.gov (анг.) |
| Каламбус на мапе ЗША
Каламбус
 |

**Кала́мбус** (па-ангельску: *Columbus*) — горад у ЗША, сталіца штата Агаё. Насельніцтва 730 008 жыхароў (ацэнка 2004), з прадмесьцямі — 1 693 906 (MSA Columbus). Горад разтьмешчаны на рацэ Саёта. Міжнародны аэрапорт. Вялікі прамысловы, гандлёва-фінансавы і культурны цэнтар штата. Машынабудаваньне (радыёэлектроніка, электратэхніка, вытворчасьць абсталяваньня для ГЭС і АЭС, вытворчасьць лядоўняў), тэкстыльная, харчовая, паліграфічная, хімічная прамысловасьць. Два ўнівэрсытэта і некалькі коледжаў, 5 тэлевізыйных і 19 радыёстанцый, музэі, гістарычныя помнікі. Заснаваны ў 1812 году. У краіне існуюць яшчэ 20 вялікіх і малых гарадоў з такой назвай.

## Геаграфія

Спадарожнікавы фатаздымак места.
Зьліцьцё рэк Саёта і Алентанджы месьціцца на паўночным захадзе ад цэнтру Каламбусу. Праз аглямэрацыю працякаюць некалькі меншых прытокаў, у тым ліку Алум-Крык, Біг-Ўолнат-Крык і Дарбі-Крык. Каламбус мае адносна пляскаты рэльеф дзякуючы вялікаму ледавіку, які быў покрывам для большай часткі Агаё падчас Вісконсінскага ледавіковага пэрыяду. Аднак у гэтым раёне маюцца значныя перапады вышыняў, а найвышэйшы пункт акругі Франклін месьціцца на вышыні 345 мэтраў над узроўнем мора ля Нью-Олбані. Найніжэйшы пункт сягае вышынёю 200 мжтраў, у адных зь месцаў працяканьня Саёты.

Некалькі яроў ля рэкаў і ручаёў таксама дадаюць разнастайнасьці ляндшафту. Прытокі Алум-Крык і ракі Алентанджы пераразаюць сланцавыя грунты, а прытокі ракі Саёта сягаюць празь землі з пакладамі вапняку. Шматлікія рэкі і ручаі побач зь нізіннымі раёнамі ў цэнтральным Агаё спрыяюць утварэньню паводак. Найбольш значнай і разбуральнай была Вялікая паводка 1913 году.

Агульная плошча места складае 577,9 км², зь якіх 562,5 км² займае сухазем’е, а 15,4 км² прыпадае на водную паверхню. Каламбус мае найбольшую плошчу сухазем’я сярод усіх гарадоў Агаё, што павязанае з тактыкай былога мэра Джыма Роўдса па анэксіі прадмесьцяў. З павелічэньнем або стварэньнем населеных пунктаў у навакольлях узрастала патрэба да вадаправодаў, якія былі пад выключным кантролем сыстэмы водазабясьпечаньня каламбускай грамады. Родс паставіў за ўмову ўваход у склад места тым населеным пунктам, якія жадалі падлучыцца да гэтай сыстэмы.

### Клімат

Клімат гораду вільготны кантынэнтальны, але пераходны зь вільготным субтрапічным на поўдні. Характарызуецца цёплым, парным летам і халоднай, сухой зімой. Зімовыя сьнегапады адносна невялікія, бо горад ня месьціцца на тыповай траекторыі моцных зімовых мінімумаў, а паўночна-ўсходнія вятры абрынаюцца на гарады далей на ўсход ад Каламбусу. Места таксама знаходзіцца занадта далёка на поўдзень і захад, каб сьнег, які выпадае з возера Эры, меў вялікі ўплыў, хоць азёры на поўначы спрыяюць працяглым пэрыядам хмарнасьці ўзімку.

Найвышэйшая тэмпэратура, зафіксаваная ў Каламбусе, складала 41 °C, што назіралася двойчы ў 1930-х гадах. Найніжэйшая зафіксаваная тэмпэратура сягала −30 °C, што адбылося 19 студзеня 1994 году. У Каламбусе назіраюцца суворыя ўмовы надвор’я, тыповыя для Сярэдняга Захаду ЗША. Моцныя навальніцы могуць прынесьці маланкі, град і ў рэдкіх выпадках тарнада, асабліва вясной, а часам і восеньню. Адное з наймацнейшых тарнада ў гісторыі места адбылося 11 кастрычніка 2006 году. Час ад часу таксама могуць узьнікаць паводкі, завеі і ледзяныя буры.

## Спорт

Экстэр’ер Нэйшнўайд-Арэны.
У Каламбусе маюцца дзьве прафэсійныя спартовыя каманды, якія спаборнічаюць у спартовых турнірах найвышэйшага гатунку. Першая зь іх «Каламбус Блю Джэкетс» з Нацыянальнай хакейнай лігі (НХЛ), якія свае хатнія матчы ладзяць на Нэйшнўайд-Арэне, а іншая — «Каламбус Кру» з Найвышэйшай лігі футболу (МЛС), якія гуляюць на Скотсьміракл-Гро Філд. Раней «Кру» гулялі на стадыёне Гісторык-Кру, першым футбольным стадыёне, пабудаваным у ЗША дзеля клюбаў МЛС. «Кру» былі аднымі зь першых сябраў лігі і сталі першымі ўладальнікамі Кубка МЛС у 2008 годзе. Чакаецца, што сучасны стадыён Скотсьміракл-Гро Філд прыме ў агульнай складанасьці дзевяць матчаў алімпійскага футбольнага турніру ў час летніх Алімпійскіх гульняў 2028 году.

У месьце таксама базуюцца спартовыя клюбы ў інных відах спорту, але яны спаборнічаюць толькі у рэгіянальных лігах ці лігах ніжэйшага гатунку. Сярод іх бэйсбольны клюб «Каламбус Кліпэрз», які ўважаецца за філію клюбу «Кліўлэнд Гардыянз» з Галоўнай лігі бэйсболу. Свае хатнія матчы «Кліпэрз» ладзіць на стадыёне Гантынгтан-Парк, які адкрыўся ў 2009 годзе. З 1901 па 1926 гады ў месьце меўся клюб па амэрыканскім футболе «Каламбус Пэнгэндлс». У канцы 1990-х гадоў два гады існаваў жаночы баскетбольны клюб «Каламбус Квэст». У 2023 годзе ў горадзе быў створаны жаночы валейбольны клюб «Каламбус Ф’юры» дзеля ўдзелу ў навастворанай жаночай валейбольнай лізе ЗША. Хатнія гульні каманда ладзіць на Нэйшнўайд-Арэне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.