Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Мыш

|  |
| --- |
| Мыш |
| Мыш дамавая‎  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Надкляса | Чатырохногія (Tetrapoda)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Падкляса | Зьвяры (Theria)
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя (Placentalia)
 |
| Атрад | Грызуны (Rodentia)
 |
| Сямейства | Мышы (Muridae)
 |
| Род | **Мыш** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Mus*  Clerck, 1757 |
| **Мыш на ВіківідахМыш у Вікісховішчы**ITIS **180365** ·  |

**Мыш** (*Mus*) — род сысуноў сямейства мышы Muridae, які ўключае 42 сучасныя віды.

## Вонкавы выгляд

Даўжыня цела 45–125 мм, даўжыня хваста 30–110 мм, маса 12–35 г. У залежнасьці ад выгляду поўсьць мяккая, грубая або калючая, яе афарбоўка — ад сьветла-шэрай зьверху праз розныя адценьні шэрага і карычневага да чорна-карычневай, ніз больш сьветлы. Хвост выглядае без поўсьці, але пакрыты тонкімі валасінкамі.

## Распаўсюджваньне

Пачатковы арэал распаўсюджвання, відаць, уключаў Афрыку, Паўднёвую Эўропу і значную частку Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі. Мышы сустракаюцца ў розных месцах пражываньня, уключаючы лясы, саваны, лугі і камяністыя мясцовасьці. Аднак некаторыя віды звычайна сустракаюцца побач з жыльлём чалавека.

## Лад жыцьця

Дзікія віды вядуць пераважна начны лад жыцьця, у той час як культурныя віды могуць быць актыўнымі ў любы час дня і ночы. Яны пераважна наземныя, але ўмеюць добра лазіць і — прынамсі ў выпадку дамовай мышы — таксама плаваць. Месцам адпачынку служаць расколіны ў скалах, самастойна выкапаныя земляныя норы або рукатворныя хованкі.

Мышы сілкуюцца рознымі расьліннымі матэрыяламі, такімі як насеньне, карані, лісьце і сьцеблы. Некаторыя віды таксама ядуць вусякоў і іншых дробных жывёл, калі яны даступныя. Віды, якія прытрымліваюцца культуры, ядуць любую даступную людзям ежу.

## Вонкавыя спасылкі

## Літаратура

* Ronald M. Nowak: Walker’s Mammals of the World. 2 Bände. 6. Auflage. Johns Hopkins University Press, Baltimore MD u. a. 1999, ISBN 0-8018-5789-9.
# Пацук

Шэры пацук

**Пацу́к** (па-лацінску: *Rattus*) — род сысуноў сямейства мышыных. Даўжыня цела 8—30 см, хвост прыкладна той самай даўжыні, маса цела звычайна не перавышае 500 грам. Усяго існуе каля 70 відаў. Распаўсюджаны пераважна ў лясах тропікаў і субтропікаў. Шэры (R. norvegicus) і чорны (Rattus rattus) пацукі вельмі шырока распаўсюдзіліся ў месцах расьсяленьня чалавека. Часта зьяўляюцца носьбітамі заразных хвароб (напр. чумы).

У навуковых дасьледаваньнях часта выкарыстоўваюць лябараторных пацукоў (як правіла альбіносаў). Часта лябараторных пацукоў утрымліваюць як хатніх жывёл.

## Некаторыя віды

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *R. adustus*
*Rattus andamanensis*
*R. annandalei*
*R. argentiventer*
*R. baluensis*
*R. bontanus*
*R. burrus*
*R. colletti*
*R. elaphinus*
*R. enganus*
*R. everetti*
*R. exulans*
*R. feliceus*
*R. foramineus*
*R. fuscipes*
*R. giluwensis*
*R. hainaldi*
*R. hoffmani*
*R. hoogerwerfi*
*R. jobiensis* | *R. koopmani*
*R. korinchi*
*R. leucopus*
*R. losea*
*R. lugens*
*R. lutreolus*
*R. macleari*
*R. marmosurus*
*R. mindorensis*
*R. mollicomulus*
*R. montanus*
*R. mordax*
*R. morotaiensis*
*R. nativitatis*
*R. nitidus*
*R. norvegicus*
*R. novaeguineae*
*R. osgoodi*
*R. palmarum* | *R. pelurus*
*R. praetor*
*R. ranjiniae*
*R. rattus*
*R. sanila*
*R. sikkimensis*
*R. simalurensis*
*R. sordidus*
*R. steini*
*R. stoicus*
*R. tanezumi*
*R. tawitawiensis*
*R. timorensis*
*R. tiomanicus*
*R. tunneyi*
*R. turkestanicus*
*R. villosissimus*
*R. xanthurus* |

## Вонкавыя спасылкі

 **Пацук** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Мышоўка

|  |
| --- |
| Мышоўка |
| *Sicista betulina* |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Надкляса | Чатырохногія (Tetrapoda)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Падкляса | Зьвяры (Theria)
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя (Placentalia)
 |
| Атрад | Грызуны (Rodentia)
 |
| Сямейства | Мышоўкавыя (Sminthidae)
 |
| Род | Мышоўка
 |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Sicista*  Gray, 1827 |
| **Мышоўка на ВіківідахМышоўка ў Вікісховішчы**ITIS **609731** ·  |

**Мышоўка** (*Sicista*) — род сысуноў сямейства мышоўкавых (Sminthidae), які ўключае 19 сучасных відаў, якія жывуць на большай частцы Эўразіі.

## Вонкавы выгляд

Даўжыня цела 50–90 мм, даўжыня хваста 65–110 мм, вага 5–14 г. Верх светла-карычневы або цёмна-карычневы да карычнева-жоўтага. Ніз больш сьветлы, але звычайна таксама бураваты.

## Распаўсюджваньне

Сустракаецца ў Эўропі і Азіі.

## Лад жыцьця

Сустракаецца ў розных месцах пражываньня, уключаючы лясы, стэпы, балоты і субальпійскія лугі. Жывуць яны ў самастойна выкапаных норах, гнездавыя камеры якіх высланы сухой травой і сьцебламі расьлін. Яны перасоўваюцца па зямлі скачкамі, а таксама ўмеюць лазіць па галінах. Жывёлы вядуць начны лад жыцьця.

## Вонкавыя спасылкі

## Літаратура

* Ronald M. Nowak: Walker’s Mammals of the World. 2 Bände. 6. Auflage. Johns Hopkins University Press, Baltimore MD u. a. 1999, ISBN 0-8018-5789-9.
# Мышоўкавыя

|  |
| --- |
| Мышоўкавыя |
| *Sicista betulina* |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Надкляса | Чатырохногія (Tetrapoda)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Падкляса | Зьвяры (Theria)
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя (Placentalia)
 |
| Атрад | Грызуны (Rodentia)
 |
| Падатрад | Myomorpha
 |
| Сямейства | **Мышоўкавыя** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Sminthidae*  Brandt, 1855 |
| **Мышоўкавыя на Віківідах**ITIS **952044** |

**Мышоўкавыя** (Sminthidae) — сямейства клясы сысуноў, якое ўключае 1 сучасны род і 19 сучасных відаў, якія жывуць на большай частцы Эўразіі.

Аднак мышоўкавыя былі значна больш разнастайнымі і шырока распаўсюджаныя у дагістарычныя часы. Sminthidae жылі па ўсёй Паўночнай Амэрыкі да раньняга плейстацэну. Добра пацверджаныя выкапні датуюцца раньнім алігацэнам.

## Сыстэматыка

Сямейства **мышоўкавыя** (Sminthidae)

* + род мышоўка (*Sicista*)
	+ род †*Allosminthus*
	+ род †*Heosminthus*
	+ род †*Heterosminthus*
	+ род †*Gobiosminthus*
	+ род †*Lophocricetus*
	+ род †*Macrognathomys*
	+ род †*Megasminthus*
	+ род †*Miosicista*
	+ род †*Parasminthus*
	+ род †*Plesiosminthus*
	+ род †*Schaubemys*
	+ род †*Shamosminthus*
	+ род †*Sinosminthus*
	+ род †*Tyrannomys*

## Крыніцы