Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Пацук шэры

|  |
| --- |
| Пацук шэры |
|  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Надкляса | Чатырохногія (Tetrapoda)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Падкляса | Зьвяры (Theria)
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя (Placentalia)
 |
| Атрад | Грызуны (Rodentia)
 |
| Сямейства | Мышы (Muridae)
 |
| Род | Пацук (*Rattus*)
 |
| Від | **Пацук шэры** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Rattus norvegicus*  (Berkenhout, 1769) |
| Арэал |
|  |
| Арэал
 |
| **Пацук шэры на ВіківідахПацук шэры ў Вікісховішчы**ITIS **180363** ·  |

**Пацу́к шэ́ры**, або **пацу́к нарвэ́скі** (*Rattus norvegicus*), — від сысуноў сямейства мышыных (Muridae).

## Вонкавы выгляд

Даўжыня цела 18–26 см, даўжыня хваста 14–21 см, вага 140–500 г. Самцы буйней і цяжэй саміц. Вушы круглявыя й маленькія, даўжынёй 17–23 мм. Від квадратным чэрапам, тупой мордай і тоўстым хвастом. Верх брудна-шэра-буры, ніз ад рыжавата-карычнева-шэрага да цёмна-карычнева-чорнага або шэра-белага. Верхняя й ніжняя афарбоўка выразна не падзеленыя. Суцэльна чорныя жывёлы сустракаюцца рэдка. Хвост двухколерны, шэра-карычневы зьверху й больш сьветлы зьнізу.

## Распаўсюджваньне

Сустракаецца ў Азіі (Кітай, Японія).

## Лад жыцьця

Гэты від прысутнічае ў нізінных і прыбярэжных раёнах паўсюль, дзе знаходзяцца людзі. У асноўным начныя або актыўныя ў прыцемках. Яны ў гэтыя гадзіны капаюць норы, здабываюць ежу й рыхтуюць гнёзды. Часта гэтыя пацукі пасяляюцца ў раёнах каля вады; яны выдатныя плыўцы. У шэрых пацукоў вялікая здольнасьць да навучаньня. Яны здольныя запомніць свой шлях вакол складаных каналізацыйных сетак і нор. Як правіла, шэрыя пацукі жывуць вялікімі групамі, дзе дамінуюць самцы. Герархія такіх груп заснавана на памеры асобіны. Нарвэскія пацукі — выдатныя здабычы ежы. Выкарыстоўваючы свой нюх і дотык, яны здольныя даволі лёгка выжыць. У мэгаполісах яны выжываюць у асноўным за кошт выкінутай чалавечай ежы і ўсяго іншага, што можна з'есці без нэгатыўных наступстваў. Гэта сапраўдна ўсяедная жывёла, але крупы складаюць значную частку рацыёну. Некаторыя нарвэскія пацукі, якія жывуць каля мора, лавілі рыбу лапамі. Таксама здабычай нарвэскіх пацукоў зьяўляюцца птушаняты, мышы, птушкі й дробныя яшчаркі.

Будучы сацыяльнымі жывёламі, нарвэскія пацукі, як правіла, размнажаюцца вялікімі групамі. Як толькі самка ўступае ў свой 6-гадзінны пэрыяд цечкі, яна можа спарвацца пяцьсот разоў з канкуруючымі самцамі.

Максымальная працягласьць жыцьця нарвэскіх пацукоў — 4 гады (у няволі).

## Вонкавыя спасылкі

* Ruedas, L. A. 2016. *Rattus norvegicus*. The IUCN  (анг.)
* Armitage, D. 2004. *Rattus norvegicus*. Animal Diversity Web  (анг.)
# Чэрап

Чэрап бульдога.
**Чэ́рап** (па-лацінску: *cranium*) — касьцяная частка галавы ў хрыбетных жывёлаў, касьцяны каркас галавы, які абараняе яе ад пашкоджаньняў і служыць месцам прымацаваньня яе мяккіх тканак. У некаторых рыбаў і земнаводных чэрап мае храстковую будову. У чалавека чэрап складаецца зь дзьвюх вылучных частак, як то мазговага чэрапа і тварнага чэрапа. Чэрап утварае самую пярэднюю частку восевага шкілета і ёсьць вынікам цэфалізацыі і павелічэньня аб’ёму галаўных мазгоў, а таксама некалькіх структураў органаў пачуцьцяў, як то вочы, вушы, нос, язык і, у рыб, адмыловых органаў сэнсуацыі, як то вусікі ля рота.

## Крыніцы
# Бэгемотавыя

|  |
| --- |
| Бэгемотавыя |
| бэгемот (*Hippopotamus amphibius*)  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Надкляса | Чатырохногія (Tetrapoda)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Падкляса | Зьвяры (Theria)
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя (Placentalia)
 |
| Атрад | Парнакапытныя (Artiodactyla)
 |
| Сямейства | **Бэгемотавыя** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Hippopotamidae*  Gray, 1821 |
| **Бэгемотавыя на ВіківідахБэгемотавыя ў Вікісховішчы**ITIS **624917** ·  |

**Бэгемотавыя** (Hippopotamidae) — сямейства клясы сысуноў, уключае 2 сучасныя роды і 2 сучасныя віды, абмежаваныя Афрыкай. Гістарычны арэал абодвух відаў уключаў усю Афрыку на поўдзень ад Сахары, раку Ніл, Палестыну і нават Мадагаскар. Выкапныя бэгемотавыя вядомыя ад позьняга міяцэну да позьняга плейстацэну ў Эўропе, Азіі і Афрыцы. Іх цесная сувязь з кітападобнымі пацвярджаецца малекулярнымі і палеанталягічна-марфалягічнымі дадзенымі. Цяпер яны размешчаны ў адным падатрадзе — Whippomorpha.

Бэгемотавыя — гэта грувасткія істоты з велізарнымі галавамі і кароткімі канечнасьцямі, іх хвасты кароткія і з пучком валасоў на канцы. Бэгемот (*Hippopotamus*) важыць ад 510 да 3200 кілаграмаў, а карлікавы бэгемот (*Choeropsis*) — ад 180 да 275 кілаграмаў. Іх скура тоўстая і амаль без валасоў. У іх шырокі і квадратны рот. Іх ноздры і вочы сядзяць на чарапах, так што яны выходзяць з вады, калі жывёла ляжыць пад вадой. Зубная формула: 2–3/1–3, 1/1, 4/4, 3/3 = 38–44 зубоў.

Бэгемотавыя — статкавыя жывёлы; памер групы да 40 жывёл. Яны — выдатныя плыўцы і большую частку дня праводзяць у вадзе і выходзяць увечары, каб пакарміцца наземнай расьліннасьцю. Іх наземныя кармавыя зоны могуць знаходзіцца на адлегласьці некалькіх кіламетраў ад месца, дзе яны праводзяць дзень. Яны таксама ядуць водныя расьліны. Карлікавы бэгемот менш сацыяльны і звычайна сустракаецца ў лясных раёнах.

## Сыстэматыка

**Бэгемотавыя** (Hippopotamidae)

* род *Choeropsis*
	+ від *Choeropsis liberiensis*
* род *Hippopotamus*
	+ від бэгемот *Hippopotamus amphibius*
	+ вымерлыя віды: †*H. aethiopicus*, †*H. antiquus*, †*H. behemoth*, †*H. creutzburgi*, †*H. gorgops*, †*H. kaisensis*, †*H. laloumena*, †*H. lemerlei*, †*H. major*, †*H. melitensis*, †*H. minor*, †*H. pentlandi*, †*H. sirensis*
* вымерлыя роды: †*Archaeopotamus*, †*Hexaprotodon*, †*Kenyapotamus*, †*Palaeopotamus*, †*Saotherium*, †*Trilobophorous*

## Крыніцы
# Звычайная вавёрка

|  |
| --- |
| Звычайная вавёрка |
| 2006 год  |
| Клясыфікацыя |
| Надцарства | Эўкарыёты
 |
| Царства | Жывёлы
 |
| Падцарства | Сапраўдныя шматвузавыя
 |
| Разьдзел | Двухбакова-сымэтрычныя
 |
| Падразьдзел | Другаснаротыя
 |
| Тып | Хордавыя
 |
| Падтып | Хрыбетныя
 |
| Надкляса | Чатырохногія
 |
| Кляса | Сысуны
 |
| Падкляса | Зьвяры
 |
| Інфракляса | Вышэйшыя зьвяры
 |
| Атрад | Грызуны
 |
| Падатрад | Вавёркападобныя
 |
| Сямейства | Вавёркавыя
 |
| Род | Вавёркі
 |
| Падвід |
|
беларуская звычайная вавёрка, звычайная вавёрка Кесьлера
 |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Sciurus vulgaris* Карл Лінэй |
| **Звычайная вавёрка на ВіківідахЗвычайная вавёрка ў Вікісховішчы**ITIS **632439** ·  |

**Звыча́йная вавё́рка** — зьвер атраду грызуноў.

Даўжыня цела 20—29 см. Даўжыня хваста 12—22 см. Вага да 420 грамаў. Мае круглаватую галаву, вялікія чорныя вочы і вушы з кутасікамі на канцах. Зімовая поўсьць мяккая і пушыстая, з бакоў і на сьпіне шэрая. Летняя поўсьць рэдкая, чырвона-бурая або рудавата-чырвоная. Жыве ў дуплах і шарападобных гнёздах (гайнах), пабудаваных на дрэвах з галінак і моху. Плоцевая сьпеласьць настае ў 9—12 месяцаў. Першы гон адбываецца ўзімку, 2-і — увесну. Цяжарнасьць доўжыцца да 40 дзён. Штогод дае 1—2 прыплоды (зрэдку 3) па 4—6 (да 12 дзіцянятаў). Корміцца жалудамі, арэхамі, насеньнем хвоі і елкі, грыбамі, ягадамі, часам вусякамі і яйкамі птушак. На зіму запасае ежу. У галодныя гады жывіцца пупышкамі хвойных дрэваў і перасяляецца ў пошуку корму. Зьяўляецца прадметам промыслу і паляваньня. Водзіцца ў Эўразіі.

## Беларусь

У Беларусі звычайная вавёрка сустракаецца паўсюдна. Найбольш у сярэдняй паласе. Жыве пераважна ў субарах, яловых і ялова-шыракалістых лясах. На Палесьсі часта сустракалася ў дубова-грабовых лясах і дубровах, радзей у алешніках і чыстых хваёвых лясах. На поўначы Беларусі сустракаўся падвід беларуская звычайная вавёрка, на поўдні — звычайная вавёрка Кесьлера. Пераважная большасьць звычайных вавёрак Беларусі — бурахвосткі, ёсьць чырванахвосткі, часам шэрахвосткі і цемнахвосткі. У Берасьцейскай і Гомельскай абласьцях 1-ы гон у лютым, 2-і — у красавіку-траўні. На поўначы Беларусі гон пачынаецца пазьней. За 1931—1975 гады ў Беларусі нарыхтавалі 4,16 млн шкурак звычайнай вавёркі: у сярэднім па 207 300 за год у 1931—1939 гадах, 96 600 у 1945—1969 гадах, 49 200 у 1970—1975 гадах. У 1976—1980 гадах нарыхтоўвалі па 50—70 тыс. штогод. У 1983 годзе сярэднегадавая колькасьць у лясах Беларусі складала 150—350 тысячаў асобін. У 2013 годзе паляваньне на звычайную вавёрку дазвалялася зь лістапада па студзень. У сьветлы час содняў дапускалася паляваньне з сабакамі і выкарыстаньнем наразной паляўнічай зброі калібру 5,6 мм з дульнай энэргіяй кулі да 1500 джоўляў або гладкарульнай паляўнічай зброі з патронамі са шротам. Таксама дазвалялася выкарыстаньне пастак і капканаў № 0—3.

## Крыніцы
# Плоцевы дымарфізм

Самка (зьлева) і самец фазанаў
**Палавы дымарфізм** (ад стар.-грэц. δι- — «два», па-старажытнагрэцку: μορφή — «форма») — анатамічныя адрозненьні паміж самцамі і самкамі аднаго і таго ж біялягічнага віду, ня ўлічваючы палавых органаў. Палавы дымарфізм можа выяўляцца ў розных фізычных прыкметах, напрыклад:

* *Памер*. У сысуноў і многіх відаў птушак самцы больш буйныя і цяжкія за самак. У земнаводных і суставаногіх самкі, як правіла, буйнейшыя за самцоў.
* *Валасяное покрыва*. Барада ў мужчын, грыва ў ільвоў або бабуінаў.
* *Афарбоўка*. Колер апярэньня ў птушак, асабліва ў качыных.
* *Скура*. Характэрныя нарасты або дадатковыя ўтварэньні, такія як рогі ў аленевых, грабеньчык у пеўняў.
* *Зубы*. Біўні ў самцоў індыйскага слана, больш буйныя іклы ў самцоў маржоў і дзікоў.

Некаторыя жывёлы, першым чынам рыбы дэманструюць палавы дымарфізм толькі падчас спарваньня. Паводле адной з тэорыяў, палавы дымарфізм выяўлены тым больш, чым больш рознымі зьяўляюцца ўклады абодвух полаў у догляд за нашчадствам. Таксама ён зьяўляецца паказчыкам узроўню палігаміі.

## Глядзіце таксама

* Палавы адбор
* Дымарфізм
* Палімарфізм
* Гермафрадытызм
# Рыжая палёўка

|  |
| --- |
| Рыжая палёўка |
|  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Надкляса | Чатырохногія (Tetrapoda)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Падкляса | Зьвяры (Theria)
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя (Placentalia)
 |
| Атрад | Грызуны (Rodentia)
 |
| Сямейства | Хамяковыя (Cricetidae)
 |
| Род | Clethrionomys
 |
| Від | **Рыжая палёўка** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Clethrionomys glareolus*  Schreber, 1780 |
| Арэал |
|  |
| Арэал
 |
| **Рыжая палёўка на ВіківідахРыжая палёўка ў Вікісховішчы**ITIS **970613** ·  |

**Рыжая палёўка** (*Clethrionomys glareolus*, syn. Myodes glareolus) — від сысуноў сямейства хамяковых (Cricetidae).

## Вонкавы выгляд

Даўжыня цела 10—13 см, даўжыня хваста 3—6,5 см, даўжыня вушэй 9—16 мм, вага 12—35 г. Памер і вага гэтага віду адрозніваюцца да 300 працэнтаў для розных рэгіёнаў. Вочы і вушы маленькія. Морда тупая і круглявая. Яны пакрытыя густой поўсьцю. Верх ад рудавата-карычневага да чырвонага, часам жаўтлявы. Бакі ад карычневага да шэра-карычневага і звычайна з крэмавым адценьнем. Ніз ад бялёсага да шэрага. Падшэрстак шэры. Лапы сьветлыя. Чорныя валасы на канцы хваста трохі даўжэй астатніх валасоў на хвасьце і выразна адрозніваюцца па колеры.

## Распаўсюджваньне

Сустракаецца ў Эўропе, Азіі ад Гішпаніі і Брытанскіх астравоў да Сібіры; на вышынях ад 0 да 2400 м.

## Лад жыцьця

Сустракаецца ва ўсіх відах лясоў, аддаючы перавагу густарасьлінным палянам, узлескам, берагам рэк і ручаёў у лясах. Ён таксама сустракаецца ў хмызьняках і парках. *Myodes glareolus* можа быць дзённым або начным, хоць, пераважна, сумеркавы. Сацыяльная сыстэма характарызуецца іерархіяй дамінаваньня з перавагай саміцы над самцом, асабліва ў пэрыяд размнажэньня. *M. glareolus* усяядныя і траваедныя. Спажывае травы, пупышкі, насеньне, плады, імхі і грыбы. Зімой вялікая колькасьць кары таксама служыць крыніцай ежы. Круглы год рыжая палёўка есьць вусякоў, павукоў і чарвякоў, зрэдку птушыныя яйкі. *M. glareolus* запасае на зіму жалуды, букавыя арэхі і іншае насеньне. Працягласьць жыцьця *M. glareolus* вельмі кароткая. Сярэдняя працягласьць жыцьця складае 0,5—2 гады.

## Вонкавыя спасылкі

* Hutterer, R., Kryštufek, B., Yigit, N., Mitsainas, G., Palomo, L., Henttonen, H., Vohralík, V., Zagorodnyuk, I., Juškaitis, R., Meinig, H. & Bertolino, S. 2021. *Clethrionomys glareolus*. The IUCN  (анг.)
* Lundrigan, B. & Mueller, M. 2003. *Myodes glareolus*. Animal Diversity Web  (анг.)
# Тушканчыкавыя

|  |
| --- |
| Тушканчыкавыя |
| Тушканчык (*Dipus sagitta*) — тыповы від  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Надкляса | Чатырохногія (Tetrapoda)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Падкляса | Зьвяры (Theria)
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя (Placentalia)
 |
| Атрад | Грызуны (Rodentia)
 |
| Падатрад | Myomorpha
 |
| Сямейства | **Тушканчыкавыя** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Dipodidae*  Fischer de Waldheim, 1817 |
| **Тушканчыкавыя на ВіківідахТушканчыкавыя ў Вікісховішчы**ITIS **180399** ·  |

**Тушканчыкавыя** (Dipodidae) — сямейства клясы сысуноў, якое ўключае 14 сучасныя роды і 38 сучасных відаў. Яны насяляюць пустэльныя раёны Паўночнай Афрыкі, крайняга паўднёвага ўсходу Эўропы, Заходняй, Цэнтральнай і Цэнтральна-ўсходняй Азіі.

Маюць вельмі доўгія заднія канечнасьці (па меншай меры ў чатыры разы даўжэйшыя за пярэднія) і рухаюцца альбо скачучы, альбо хадзячы на задніх лапах; вельмі доўгі хвост дапамагае ўраўнаважацца. Часта наканечнік хвоста чорна-белы. Валасяны полаг мяккі, шаўкавісты і звычайна бледнага колеру.

Гняздуюцца ў складаных норах з бакавымі камэрамі для захоўваньня ежы. Актыўныя ўначы. Сілкуюцца вусякамі, насеньнем і сакавітай расьліннасьцю.

## Сыстэматыка

Сямейства **тушканчыкавыя** (Dipodidae)

* падсямейства Allactaginae
	+ роды: *Allactaga*, *Allactodipus*, *Orientallactaga*, *Pygeretmus*, *Scarturus*
* падсямейства Cardiocraniinae
	+ роды: *Cardiocranius*, *Salpingotus*
* падсямейства Dipodinae
	+ роды: *Dipus*, *Chimaerodipus*, *Eremodipus*, *Jaculus*, *Paradipus*, *Stylodipus*
* падсямейства Euchoreutinae
	+ род *Euchoreutes*

## Крыніцы
# Палятухі

|  |
| --- |
| Палятухі |
| Палятуха паўночная (*Glaucomys sabrinus*)  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы
 |
| Тып | Хордавыя
 |
| Падтып | Хрыбетныя
 |
| Кляса | Сысуны
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя
 |
| Атрад | Грызуны
 |
| Сямейства | Вавёркавыя
 |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Pteromyini* |
| **Палятухі на ВіківідахПалятухі ў Вікісховішчы**ITIS **930209** ·  |

**Палятухі**, палятухавыя (*Pteromyini*) — падсямейства сысуноў атрада грызуноў.

Вядомы зь міяцэну (каля 20 млн. г. назад).

13 родаў, 36 відаў. Пашыраны ў Эўропе, Азіі і Паўночнай Амэрыцы. На Беларусі 1 від — палятуха звычайная.

Даўжыня да 60 см, хваста да 63 см, маса да 1,4 кг (у палятухі звычайнай адпаведна да 21 см, 14 см і 170 г). Поўсьць густая, тонкая, шаравата-бураватая, хвост пушысты. Вочы вялікія. Здольныя да планіраваньня (адсюль назва) з дрэва на дрэва (на адлегласьць да 60 м) з дапамогай пакрытых шэрсьцю скурных складак па баках цела паміж пярэднімі і заднімі канечнасьцямі. Могуць мяняць напрамак палету з дапамогай хваста.

Жывуць на дрэвах, гнёзды ў дуплах. Актыўныя на зьмярканьні і ноччу. Кормяцца насеньнем, парасгкамі, пупышкамі, ягадамі, грыбамі, часам вусякамі.

Нараджаюць да 4 дзіцянятаў.

## Вонкавыя спасылкі

 **Палятухі** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Мыш-малютка

|  |
| --- |
| Мыш-малютка |
|  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Надкляса | Чатырохногія (Tetrapoda)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Падкляса | Зьвяры (Theria)
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя (Placentalia)
 |
| Атрад | Грызуны (Rodentia)
 |
| Сямейства | Мышы (Muridae)
 |
| Род | *Micromys* |
| Від | **Мыш-малютка** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Micromys minutus*  (Pallas, 1771) |
| Арэал |
|  |
| Арэал
 |
| **Мыш-малютка на ВіківідахМыш-малютка ў Вікісховішчы**ITIS **585369** ·  |

**Мыш-малютка** (*Micromys minutus*) — від сысуноў сямейства мышы Muridae.

## Вонкавы выгляд

Даўжыня цела 55–75 мм, даўжыня хваста 50–75 мм, даўжыня вушэй 15–20 мм, маса 5–7 г. Поўсьць мяккая і густая. Верх чырванавата-карычневы, месцамі таксама цёмна-карычневы. Ніз рэзка аддзелены ад сьпіны і белы. Хвост двухколерны і чапляльны. Вочы і вушы вялікія. Тупы нос акружан вібрысамі. Ступні даволі шырокія. Гэтая мыш можа ўхапіцца за сьцябло кожнай задняй ступнёй і хвастом, пакідаючы пярэднія лапы свабоднымі для збору ежы.

## Распаўсюджваньне

Сустракаецца ў Эўропі і Азіі ад Гіспаніі да Японіі; на вышынях ад 0 да 1700 м.

## Лад жыцьця

Насяляе шырокі спэктр асяроддзяў пражываньня, уключаючы альпійскія лугі, палі з высокай травой, бамбукавыя насаджэньні, балоты, паляны, ўскраіны вільготных лясоў. Ён таксама прыстасаваўся да розных антрапагенных асяроддзяў пражываньня, уключаючы сады і ворныя землі, дрэнажныя канавы і збожжавыя або рысавыя палі. Сілкуецца насеньнем, зялёнай расьліннасьцю, вусякамі, птушынымі яйкамі.

*Micromys minutus* ў меру таварыскія. Яны жывуць невялікімі хатнімі ўчасткамі, якія перакрываюцца. Калі ў няволі самцоў зьмясьціць разам, яны будуць жорстка біцца. Зімой у зернясховішчах могуць мірна жыць разам да 5000 жывёл, але чым бліжэй шлюбны пэрыяд, тым больш агрэсіўна жывёлы рэагуюць адзін на аднаго. Гэтая мыш не ўпадае ў сьпячку. *Micromys minutus* актыўны ў парывах часу на працягу дня і ночы, з трохгадзінным рытмам чаргаваньня сну і ежы на працягу кожных 24 гадзін у содкі. Каб вырошчваць маладняк, яны будуюць шарападобныя гнёзды паміж сьцебламі, дыяметрам ад 60 да 130 міліметраў. На будаўніцтва гнязда патрабуецца ад двух да васьмі дзён. Па-за шлюбным пэрыядам яны таксама часам будуюць гнёзды, але яны больш тонкія і горш падбітыя. У халодныя месяцы яны часам будуюць гнёзды на зямлі або ў грунтавых ямах, часам у будынках.

## Вонкавыя спасылкі

* Kryštufek, B., Lunde, D.P., Meinig, H., Aplin, K., Batsaikhan, N. & Henttonen, H. 2019. *Micromys minutus*. The IUCN  (анг.)
* Ivaldi, F. 1999. *Micromys minutus*. Animal Diversity Web  (анг.)