Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Рукакрылыя

|  |
| --- |
| Рукакрылыя |
| Вечарнік сьценны (*Vespertilio murinus*)  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Падцарства | Эўмэтазоі (Eumetazoa)
 |
| Падразьдзел | Другаснаротыя (Deuterostomia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Надкляса | Чатырохногія (Tetrapoda)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Падкляса | Зьвяры (Theria)
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя (Placentalia)
 |
| Надатрад | Laurasiatheria
 |
| Атрад | **Рукакрылыя** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Chiroptera*  Blumenbach, 1779 |
| Арэал |
|  |
| **Рукакрылыя на ВіківідахРукакрылыя ў Вікісховішчы**ITIS **179985** · NCBI **9397** |

**Рукакрылыя** (Chiroptera) — атрад пляцэнтарных сысуноў, адзіны, прадстаўнікі якога здольныя да актыўнага палёту. Гэта другі па велічыні (пасьля грызуноў) атрад сысуноў, уключае 21 сямейсва (у Беларусі толькі адзінае — Vespertilionidae) і больш за 1400 відаў. Іх дасьледаваньню прысьвечана навука хіраптэралёгія. Сыстэматычна рукакрылыя блізкія да мошкаедных.

## Сыстэматыка

**Рукакрылыя** (Chiroptera)

* падатрад Yinpterochiroptera
	+ сямействы: крыланавыя (Pteropodidae), Megadermatidae, Craseonycteridae, Hipposideridae, Rhinolophidae, Rhinonycteridae, Rhinopomatidae
* падатрад Yangochiroptera
	+ сямействы: Miniopteridae, Noctilionidae, Mormoopidae, Mystacinidae, Thyropteridae, Furipteridae, Mormoopidae, Phyllostomidae, Molossidae, Emballonuridae, Myzopodidae, Emballonuridae, Natalidae, вечарнікавыя (Vespertilionidae)

## Гл. таксама

* Вампіры
* Крыланавыя
# Бабёр

|  |
| --- |
| Бабёр |
| Прадстаўнік роду Бабёр канадыйскі (*Castor canadensis*)  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы
 |
| Тып | Хордавыя
 |
| Падтып | Хрыбетныя
 |
| Надкляса | Чатырохногія
 |
| Кляса | Сысуны
 |
| Падкляса | Зьвяры
 |
| Інфракляса | Пляцэнтарныя
 |
| Атрад | Грызуны
 |
| Падатрад | Castorimorpha
 |
| Сямейства | Бабровыя
 |
| Род | **Бабёр** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Castor* |
| Арэал |
|  |
| * Бабёр канадыйскі
* Бабёр рачны
 |
| **Бабёр у Вікісховішчы**ITIS **180211** ·  |

**Бабёр** (па-лацінску: *Castor*) — род буйных паўводных грызуноў Паўночнага паўшар’я. Існуюць толькі два віды гэтага таксону, як то бабёр канадыйскі (*C. canadensis*) і бабёр рачны (*C. fiber*). Бабры ўважаюцца другімі паводле велічыні грызунамі пасьля капібараў, маючы вагу да 50 кг. У іх здаравенныя целы зь вялікімі галовамі і доўгімі разцамі, падобнымі на долаты. Бабры маюць карычневую або шэрую поўсьць, іхныя пярэднія лапы з выгляду падобныя на рукі, заднія канцавіны балонлівыя, а хвост пляскаты і лускаваты. Два існых віды адрозьніваюцца формай чэрапа і хваста, а таксама колерам поўсьці. Баброў можна сустрэць у шэрагу прэснаводных месцапражываньняў, як то ля рэкаў, ручаёў, азёраў і сажалак. Гэта траваедныя жывёлы, якія харчуюцца карою дрэваў, воднымі расьлінамі, травою і асаковымі.

Некаторыя заолягі разглядаюць бабра канадыйскага як падвід бабра рачнога, аднак гэтаму пункту гледжаньня супярэчыць розная колькасьць храмасомаў у іх. Сучасная сыстэматыка вылучае восем падвідаў бабра рачнога.

## Вонкавыя спасылкі

* Beaver Institute.
# Марская сьвінка

Свойская марская сьвінка
**Марская сьвінка** (*Cavia porcellus*) — сысун з атрада грызуноў сямейства сьвінкавых.

## Апісаньне

Даўжыня цела ад 25 — да 35 см залежыць ад пароды, хвост як правіла адсутнічае. Дарослы самец марской сьвінкі важыць 800—1500 г, а саміца — 600—1200 г. Прыродная афарбоўка карычнева-шэрая, з больш сьветлым брушкам. Выкарыстоўваюцца як дэкаратыўныя і лябараторныя жывёлы. Выведзена шмат парод, якія адрозьніваюцца структурай, даўжынёй і афарбоўкай поўсьці. Пароды свойскіх марскіх сьвінак падпадзяляюцца на групы: кароткапоўсьцевыя (сэлфы, агуці і многія іншыя), даўгапоўсьцевыя (шэлці, тэксэлі, мэрына і іншыя), шорсткапоўсьцевыя (абісінцы, амэрыканскія тэдзьдзі, рэкс і г. д.), парода без поўсьці (Болдуін, скініі). Будова цела хатніх марскіх свінак значна адрозьніваецца ад будовы цела іх дзікіх братоў.
# Заяц

|  |
| --- |
| Заяц |
| Заяц-русак (*Lepus europaeus*)  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы (Animalia)
 |
| Тып | Хордавыя (Chordata)
 |
| Падтып | Хрыбетныя (Vertebrata)
 |
| Кляса | Сысуны (Mammalia)
 |
| Атрад | Зайцападобныя (Lagomorpha)
 |
| Сямейства | Зайцавыя (Leporidae)
 |
| Род | **Заяц** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Lepus*  Linnaeus, 1758 |
| **Заяц на ВіківідахЗаяц у Вікісховішчы**ITIS **180111** · NCBI **9980** |

**Заяц** — род сысуноў сямейства зайцавых атрада зайцападобных.

Пашыраны ў Эўразіі, Паўночнай Амэрыцы і Афрыцы. Найбольш вядомыя заяц-бяляк, заяц-русак, талай.

Даўжыня да 75 см, маса да 7 кг. Заднія канечнасьці звычайна значна даўжэйшыя за пярэднія. Вушы доўгія, хвост кароткі. Размнажаюцца да 5 разоў за год. Дзіцяняты (2—8) нараджаюцца відушчыя, укрытыя поўсьцю, здольныя адразу бегаць. Кормяцца травяністай расьліннасьцю, карой, пупышкамі, галінкамі дрэў і кустоў, сенам і інш.

Аб’екты паляваньня.

Ёсць 32 віды з роду зайцаў (Lepus): *L. alleni* – *L. americanus* – *L. arcticus* – *L. brachyurus* – *L. californicus* – *L. callotis* – *L. capensis* – *L. castroviejoi* – *L. comus* – *L. coreanus* – *L. corsicanus* – *L. europaeus* – *L. fagani* – *L. flavigularis* – *L. granatensis* – *L. habessinicus* – *L. hainanus* – *L. insularis* – *L. mandshuricus* – *L. microtis* – *L. nigricollis* – *L. oiostolus* – *L. othus* – *L. peguensis* – *L. saxatilis* – *L. sinensis* – *L. starcki* – *L. tibetanus* – *L. timidus* – *L. tolai* – *L. townsendii* – *L. yarkandensis*

## Крыніцы
# Трусы

|  |
| --- |
| Трусы |
| Трус белаасьценнай афарбоўкі  |
| Клясыфікацыя |
| Царства | Жывёлы
 |
| Падцарства | Эўмэтазоі
 |
| Падразьдзел | Другаснаротыя
 |
| Тып | Хордавыя
 |
| Падтып | Хрыбетныя
 |
| Кляса | Сысуны
 |
| Атрад | Зайцападобныя
 |
| Сямейства | Зайцавыя
 |
| **Трусы ў Вікісховішчы** |

**Тру́сы** — агульная назва некалькіх родаў сысуноў з сямейства Зайцавых (у тым ліку і свойськіх трусаў). Трусы адрозьніваюцца ад зайцоў тым, што іх дзіцяняты звычайна нараджаюцца сьляпымі і голымі і вырошчваецца ў норах. Жыве трус у сярэднім каля 10 гадоў.

Трусы па клясыфікацыі не зьяўляюцца грызунамі, заалягічна большасьць зь іх належыць да роду эўрапейскага труса (*Oryctolagus*), і разам з родам зайцаў (*Lepus*) яны ўтвараюць сямейства Зайцавых (*Leporidae*). Заяц і трус — гэта не адное і тое ж, яны прадстаўнікі розных жывёльных родаў і таму не могуць скрыжоўвацца адзін з другім.

## Вонкавыя спасылкі

* Інфармацыйны сайт пра трусаў і трусіную таксыкалёгію
* Генэтыка трусіных афарбовак  (ням.)