Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1961

An **1961** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

* Agosto 4 - Namundag an presenteng presidente kan Estados Unidos na si Barack Obama.

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre
# Nobela

An nobelang Noli me Tangere ni Rizal
Ang **nobela** ay isang sarong porma nin literatura. Ini sarong osipon na halawig pero dapit sa mga istoryang bako man totoo asin sinurat sa pag'aling sana man sa mga parabasa. Sa porma nin prosa, naiiba ini sa histograpiya ta an huri sarong pagngata' iladawan an tunay na mga nakaaging pangyayari sa gibogibo kan mga tawo sa sarong lugar sakop nin sarong panahon. An nobela napunto sa tite ko malaki na pwede personal, politikal o sosyal dapit sa sarong lugar o panahon na mas may orog na kalinawan asin detalye asin tinata'wan doon an mga siplingan, dingkilan, pagkamoot, mga kamatean, asin mga relasyon na minsan dai naman sinasambit sa sarong historya.

An ibang mga nobelista, arog ki Nathaniel Hawthorne, Herman Melville, Ann Radcliffe, John Cowper Powys, mas pinipili an terminong "romansa" sa paglaladawan kan saindang mga nobela.

Susog ki Margaret Doody, an nobela may "halawig asin komprehensibong historya nin mga duwang ribong taon na", na an ginikanan hale pa sa Antigong Griyego asin Romanong nobela, sa Chivalric na romansa, asin ayog sa tradisyon nin Italyanong renasimyentong novella. An antigong romansa na porma nabuhay-liwat kan Romantisismo, orog na kan historikal na romansa ni Walter Scott asin kan Gotikong nobela. An iba, kabali diyan sa M. H. Abrams asin Walter Scott, nakipag'asusangan na an nobela sarong naratibong piksyon na nagpapadayaw nin sarong realistikong depiksyon kan kamugtakan nin sarong sosyedad, manta an romansa sinasakop an arinman na piksyon na naratibo na nataong doon sa mga makangalas o pambihirang mga insidente.

## Toltolan
# Oktobre 11

**Oktobre 11** an ika-284ng aldaw kan taon (ika-285 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 81 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.

## Mga panyayari

## Mga kamundagan

## Mga kagadanan

## Mga panluwas na takod

* BBC: On This Day Archived 2008-01-16 at the Wayback Machine.
# Buhok

| *Buhok* |
| --- |
| Krus-seksyon nin sarong hibla nin buhok |
| Scanning electron microscopy imahen nin Merino wool (itaas) asin buhok nin tawo (ibaba) nagpapahiling nin keratin scales |
| Mga detalye |
| Sistema | Sistemang integumentaryo |
| Identifiers |
| Latin | *capillum* |
| MeSH | D006197 |
| TA98 | A16.0.00.014 |
| TA2 | 7053 |
| TH | H3.12.00.3.02001  |
| FMA | 53667 |
| Anatomikal na terminolohiya |

An **buhok** (Ingles: *hair*) iyo an sarong awat nin protina na nagtutubo hale sa *follicles* na yaon sa dermis. An buhok iyo an saro sa naglaladawan na karakteristiko nin mga mamalya. An hawak nin tawo, apwera sa mga parte nin *glaborous* na kublit, natatahoban nin saradit na *follicles* na nagproprodusir nin mahibog na terminal asin pinong *vellous hair*. An pinakakomun na interes sa buhok nakasentro sa pagtalubo kan buhok, sa mga klase nin buhok, asin sa pag-ataman sa buhok, alagad an buhok mahalaga man na biomateryal na kompwesto nin protina, nangorogna an *alpha-keratin*.

An mga atitud pasiring sa manlaenlaen na klase nin buhok, arog baga nin istilo nin buhok, paghale sa buhok, nagkakalaenlaen na marhay sa manlaenlaen na kultura asin makasaysayan na mga panahon, alagad parateng ginagamit iyan tanganing ipaheling an personal na mga pagtubod o posisyon nin sarong tawo sa sosyedad, arog baga kan saindang edad, sekso, o relihiyon.

## Toltolan
# Trinidad (Kristiyanismo)

Sarong compact diagram kan Trinidad, midbid bilang "Shield of Trinity". An Shield sa pangkagabsan mayo nin katuyohan na magin sarong schematic diagram kan istruktura kan Dios, alagad pigpepresenta an sarong serye nin mga statements manungod sa correlation sa pag-ultanan kan mga persona kan Trinidad.
An Kristiyanong doktrina kan **Trinidad** (Latin: *Trinitas*, lit. 'triad', gikan sa Latin: *trinus* 'tulong beses') iyo an sentral na doktrina na igwang kinaaraman sa naturalesa kan Dios sa kadaklan na mga Kristiyanong simbahan, na naglaladawan sa sarong Dios na nag-eeksister sa tulong coequal, coeternal, consubstantial diosnon na persona: Dios Ama, Dios Aki (Hesukristo) asin Dios Espiritu Santo, tulong manlaenlaen na mga persona (hypostases) nagheherasan nin sarong esensya/sabstans/naturalesa (*homoousion*).

## Toltolan
# Kaldero

Hungaryanong goulash sa sarong tradisyonal na *"bogrács"* (kaldero)
An **kaldero** sarong dakulang koron (takure) para sa pagluto o pagpakalakaga sa sarong bukas na kalayo, na may takop asin parateng may nakabitay na korteng arko na pansabit asin/o integral na kapotan. Igwa nin mayaman na historya nin kaldero sa relihiyon, mitolohiya, asin folflore.

## Historya

An mga kaldero posibleng nanompongan gikan sa huring panahon nin Bronze Age - dakulang mga kaldero na may kapasidad na 60-70 litro.

## Toltolan
# Tugang na babayi

Two child sisters, c. 1911.
Three sisters from the Spencer family, c. 1902.
Isabel, Princess Imperial of Brazil and her sister Princess Leopoldina riding horses, c. 1868.
An **tugang na babayi** iyo an sarong babayi o sarong aking babayi na kahiras an magurang o sarong magurang; sarong bavaying tugang. An panlalaking counterpart kaini iyo an tugang na lalaki. Although the term typically refers to a familial relationship, it is sometimes used endearingly to refer to non-familial relationships. A full sister is a first-degree relative.

## Toltolan
# Inomon

An tsaa an pankinabang ikaduwang pinakainiinom na inomon
Sarong inomon na juice
An **inomon** (Ingles: *drink* o *beverage*) iyo sarong likido na para sa pagkonsumo nin katawohan. Dugang sa saindang pangenot na sirbi na mapundo an paha, an mga inomon iyo may mga importante man na pagganap sa pantawong kultura. An mga bistadong klase nin mga inomon iyo an ordinaryong tubig, gatas, kape, tsaa, mainit na tsokolate, juice, asin soft drinks. Dugang pa kaiyan, an mga inomong alkoholiko arug kan wine, serbesa, asin likor, na igwa nin droga na etanol, iyo nagin nang parte kan pantawong kultura lagpas 8,000 na taon na an nakaagi.

An mga dae-alkoholikong inomon harus minasignipika nin mga inomong normal na igwa nin alkohol, aruga kan serbesa asin wine, pero iyo nahimo sa tama sanang hababang konsentrasyon nin alkohol base sa bolyum. An kategorya iyo binabale man an mga inomong na napasairarom sa prosesong paghali nin alkohol arug kan mga dae-alkoholikong serbesa asin mga de-alkoholisang wine.

## Hilingon man

* Pagkakan
* Gastronomiya

## Bibliyograpiya

* Kummer, Corby (August 19, 2003). *The Joy of Coffee: The Essential guide to Buying, Brewing, and Enjoying*. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 978-0-618-30240-6.

## Mga panluwas na takod

* Hana LaRock (30 Aug 2019). "8 of the world's most unusual drinks". *CNN* (in English).
* Health-EU Portal – Alcohol
* Wikibooks Cookbook
* Women and Beer: A Forgotten Pairing (National Women's History Museum)
# Vajrayana

An vajra asin kampanaryo (ghanta), na mga klasikong ritwal na simbolo kan Vajrayāna.
An Vajrayāna (Sanskrito: वज्रयान, **kikilat na behikulo**, **dyamanteng behikulo**, o **dai malalaglag na sasakyan**), kaiba kan **Mantrayāna**, **Guhyamantrayāna**, **Tantrayāna**, **Secret Mantra**, **Tantrikong Budhismo**, asin **Esoterikong Budismo**, mga ngaran na nanonongod sa mga tradisyon na Budhista na konektado sa Tantra asin "Secret Mantra," na nagtalubo sa subkontinenteng pang-aroaldaw na Indya asin luminakop sa Tibet, Nepal, ibang estado kan Himalaya, Sirangan na Asya, asin Mongolia.

An mga kaugalean na Vajrayāna konektado sa espesipikong mga linahe sa Budhismo, sa paagi kan mga katokdoan nin mga may kagkapot sa linahe. An iba posibleng sa pangkagabsan inaapod an mga teksto na Budistang Tantra. Kaiba diyan an mga kaugalean na ginagamit an mantra, dharanis, mudra, mandala asin an pag-imahinar sa mga dios asin Buddhas.

An tradisyonal na mga reperensyang Vajrayāna nagsasabi na an mga tantra asin an linahe kan Vajrayāna tinokdoan ni Śākyamuni Buddha asin iba pang pigura siring man an bodhisattva Vajrapani. Sa ibong na lado, an katemporaryong mga historyador kan mga pag-adal na Budhista nangangatanosan na an Vajrayāna dai itinalaga an panahon nin tantriko kan Indya kan Edad Media (c. Ika-5 siglo CEE nagpapadagos).

Segun sa mga tekstong Vajrayāna, an terminong Vajrayāna nanonongod sa saro sa tolong lunadan o ruta pasiring sa kaliwanagan, an duwa pa iyo an Śrāvakayāna (na inaapod man na Hīnayāna) asin Mahāyāna (a.k.a.hāna. Pāramitāyāna).

Igwa nin nagkapirang tradisyon sa tantriko kan Budhista na sa presente ginigibo, kaiba an Budismong Tibetano, Budismong Esoterikong Intsik, Budismong Shingon asin Newar Budismo.

## Toltolan
# Setyembre

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Enero · | Pebrero · | Marso · | Abril · | Mayo · | Hunyo · | Hulyo · | Agosto · | Setyembre · | Oktobre · | Nobyembre · | Desyembre |

An Setyembre, gikan sa *Très Riches Heures du Duc de Berry*
An **Setyembre** iyo an ika-9 na bulan kan taon sa Gregoryanong kalendaryo asin sarô sa apat na Gregoryanong bulan na igwang 30 aldaw.

## Mga aktibidad sa Setyembre

Napopoon an ereskwelahan sa Septyembre sa dakol na nacion, siring kaini digdi, sa Belhika (uya an sarong litrato kan inot na aldaw nin ereskwelahan sa sarong eskwelahan sa Liège)
* Sa Brasil, an Aldaw nin Katalingkasan ipigseselebrar Setyembre 7
* Sa Filipinas, an Peñafrancia Festival ipigseselebrar tuyong ikaduwang Byernes kan bulan sagkod sa ikasiyam na aldaw
* Sa Mehiko, an Aldaw nin Katalingkasan ipigseselebrar Setyembre 16
* Sa Tsile, an Aldaw nin Katalingkasan ipigseselebrar Setyembre 18
* Sa Santo Kristobal asin Nieves, an Aldaw nin Katalingkasan ipigseselebrar Setyembre 19

## Mga kanigoan

* Kan 1752, an Imperyong Britaniko piggamit an Gregoryanong kalendaryo. Sa Imperyong Britaniko kan taon na idto, an Setyembre 2 pigsundan tulos kan Setyembre 14.

## Mga simbolo

## Mga hihilngan

* Romanong kalendaryo
# 1640

An **1640** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre