Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1978

An **1978** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre

* Namundag kan bulan na ini, petsa 17 si Manny Pacquiao, an Filipinong boksingero.
# Amerigo Vespucci

| Amerigo Vespucci |
| --- |
| Posthumous portrait (c. 1590–1637) at the British Museum in London, attributed to Crispijn van de Passe the Elder |
| Kamundagan | 9 March 1454 Florence, Republic of Florence |
| Kagadanan | 22 Pebrero 1512(1512-02-22) (edad 57) Seville, Crown of Castile |
| Iba pang mga ngaran | * *Américo Vespucio* (Espanyol)
* *Americus Vespucius* (Latin)
* *Américo Vespúcio* (Portuges)
 |
| Trabaho | Merchant, explorer, cartographer |
| Midbid bilang | Demonstrating to Europeans that the New World was not Asia but a previously unknown fourth continent, after whom the Americas are named. |
| Sadiring-tao | * Agostino Vespucci (cousin)
* Simonetta Vespucci (cousin-in-law)
 |
| Lagda |  |

Si **Amerigo Vespucci** (/vɛˈspuːtʃi/ *vesp-OO-chee*, Italyano: [ameˈriːɡo veˈsputtʃi]; Marso 9, 1454 – Pebrero 22, 1512) iyo an sarong Italianong eksplorador asin nabigador gikan sa Republika kan Florence na kun kay siisay an "Amerika" inginaran.

## Biograpiya

Montefioralle, sarong *frazione* kan *comune* kan Greve in Chianti, Italy. Montefioralle iyo an erokan kan pamilya Vespucci.
Vespucci's birthplace in Peretola, Florence, Italy
Namundag si Vespucci kaidtong Marso 9, 1454 sa Florence, sarong mayaman na Italianong syudad-estado asin sarong sentro kan Renaissance art asin pagkanuod, sa suburb kan Peretola.

## Toltolan

Error sa pag-cite: `<ref>` mga tatak na eksistido para sa sarong grupo na pinagngaranan na "lower-alpha", alagad mayong kinasungkoan na `<mga pinapanungdanan na grupo="lower-alpha"/>`na tatak an nanagboan, o sarong panarado `</ref>` an nawawara
# Langkaw

An **langkaw** (Ingles: *height*) iyo an sukol kan patindog na distansya, pwedeng iyo an patindog na hiwas (kun gurano "kahalangkaw" an sarong bagay o sarong tawo) o patindog na posisyon (kun gurano "kahalangkaw" an sarong punto).
Halimbawa, "An langkaw kan edipisyong iyan 50 metros" o "An langkaw nin eroplanong naglalayog iyo posibleng yaon sa mga 10,000 metros."
Halimbawa, "Si Christopher Columbus iyo igwa nin 5 metro 2 pulgada sa patindog na langkaw."

Kun an termino ginagamit tanganing iladawan an patindog na posisyon (nin, e.g., eroplano) hale sa lebel nin dagat, an langkaw mas parateng inaapod na altitud.
Dugang pa, kun an punto konektado sa Daga (e.g., an alitoktok nin bukid), dangan an altitud (langkaw sa ibabaw kan lebel nin dagat) inaapod na elebasyon.

Sa duwang-dimensyonal na espasyong Cartesiano, an langkaw nasusukol sa patindog na axis (y) sa pag-oltan nin sarong espesipikong punto asin saro pa na mayo nin parehong y-value. Kun an duwang punto nagkataon na pareho na igwang y-value, magigin sero an saindang relatibong langkaw. Sa kaso nin tolong-dimensyonal na espasyo, an langkaw sinusukol sa patindog na z axis, na linaladawan an distansya gikan sa (o "ibabaw") kan x-y plane.

## Toltolan
# Bill Clinton

Si Bill Clinton, ika-42 na Presidente kan Estados Unidos
Si **William Jefferson "Bill" Clinton** (namundag: **William Jefferson Blythe III**, (Agosto 19, 1946), iyo an ika-42 na Presidente kan Estados Unidos, poon 1993 abot 2001; siya an ikatolong pinakahubin na nagtukaw komo presidente; si Theodore Roosevelt asin si John F. Kennedy an mas hubin saiya kan naglaog sa pwesto. Siya nagtukaw pagtapos na gayo kan sinasabing *Malipot na Gera* (Ing. *Cold War*). An agom niya, si Hillary Rodham Clinton, iyo ngonyan an Sekretarya kan Estado sa irarom kan presenteng administrasyon ni Barack Obama. Siya asin an agom niya pareho gradwado sa Yale Law School. An nagsunod saiyang presidente iyo si George W. Bush.
# Rubidyo

Sarong halimbawa nin rubidyo
An **rubidyo** o **rubidyum** (Espanyol: *rubidio*, Ingles: *rubidium*, may simbolo na **Rb**, atomikong bilang na 37, atomikong gabat na 85.7, punto nin pagkatunaw na 38.98 °C, punto nin pagkalakaga na 688 °C, espesipikong grabidad na 1,532 sa pormang bilog o solido, asin mga balensiya na 1, 2, 3, asin 4) iyo sarong alkaling elemento na malumoy asin garu pirak. Kusa ining minakalayo sa duros, asin minasabog man kun pigsalakan nin tubig. Pigsasalak ini sa mga potoselula asin sa mga tubong bakyum. Nadiskobre ini ninda Robert Bunsen asin Gustav Kirchhoff kaidtong 1861.

## Hilingon man

* Sesyo (*Cesium*)
* Baryo (*Barium*)
* Potasyo (*Potassium*)

## Toltolan
# Nabigasyon

Sarong sistema nin nabigasyon sa oil tanker
An **nabigasyon** iyo an lado nin pag-aadal na nakapokus sa proseso nin pag-monitor asin pagkontrol sa hiro nin sarong craft o lunadan gikan sa sarong lugar pasiring sa saro pang lugar. Kabali sa lado nin nabigasyon an apat na general categories: land navigation, marine navigation, aeronautic navigation, asin space navigation.

## Toltolan
# Lokasyon

*Para sa ibang gamit, Hilingon an Lokasyon (klaripikasyon).*
Sarong icon na nagrerepresentar kan konsepto nin lokasyon
Sa heograpiya, an **lokasyon** o **lugar** piggagamit tanganing mangahulogan nin sarong rehiyon (punto, linya, o rona) sa ibabaw kan Kinaban. An terminong *lokasyon* sa pangkagabsan igwa nin boot sabihon na urog kahalangkaw na degree nin certainty kisa sa *lugar*, an huri parating nag-iindikar nin entidad na igwa nin makaribong na kasagkoran, minadepende nin labi sa tawo o social attributes kan identidad kan lugar asin sentido kan lugar kisa sa heometriya. An populadong lugar pig-aapod na sarong *settlement*.

## Toltolan
# Heometriya

An ilustrasyon kan *Desargues' theorem*, sarong resulta sa heometriyang Euclideyano asin prohektibo.
An **heometriya** (Ingles: *geometry*; gikan sa suanoy na Griyego: γεωμετρία; *geo-* "kinaban", *-metron* "pagsukol") iyo, kaiba an aritmetika, saro sa mga pinakagurang na sanga kan matematika. Dapit ini sa mga karakter kan ispasyo na relatibo sa distansya, hugis, sukol, asin relatibong posisyon kan mga pigura. An matematiko na yaon sa lado nin heometriya iyo inaapod na heometro.

An lado iyo nagsuruway-suway sa nagkapirang mga sub-lado na depende sa mga paagi kan mga ini—heometriyang diperensyal, heometriyang alhebrahiko, heometriyang komputasyonal, topolohiyang alhebrahiko, heometriyang diskreto (bistado man bilang *heometriyang kombinatoryal*), asbp.—o sa mga karakter kan Euclideyanong ispasyo na pig-disregardo—heometriyang prohektibo na nagkokonsidera sana nin paglinya kan mga punto pero bako an distansya asin paralelismo, heometriyang affino na pighahali an konsepto kan angulo asin distansya, heometriyang finito na pighahali an pagpapadagos, asbp.

Orihinal na nahaman sa pag-modelo kan pisikal na kinaban, an heometiya may mga aplikasyon sa kagabsan nin siyensya, asin man sa arte, arkitektura, asin iba pang aktibidad na relatibo sa grapika. An heometriya may aplikasyon man sa mga lado nin matematika na dae relatibo. Halimbawa, an mga paagi kan heometriyang alhebrahiko iyo pundamental sa *Wiles's proof* kan *Fermat's Last Theorem*, sarong problema na nasambit sa paagi kan elementaryang aritmetika, sagkod dae pa giraray nasisimbag sa laog nin nagkapirang mga siglo.

## Panluwas na takod

* Sarong heometriyang kurso gikan sa Wikiversity
* *Unusual Geometry Problems*
* *The Math Forum* – Geometry Archived 2022-01-28 at the Wayback Machine.
	+ *The Math Forum* – K–12 Geometry Archived 2008-04-15 at the Wayback Machine.
	+ *The Math Forum* – College Geometry Archived 2008-04-15 at the Wayback Machine.
	+ *The Math Forum* – Advanced Geometry Archived 2008-04-16 at the Wayback Machine.
* Nature Precedings – *Pegs and Ropes Geometry at Stonehenge* Archived 2020-02-26 at the Wayback Machine.
* *The Mathematical Atlas* – Geometric Areas of Mathematics

## Toltolan
# Teorema ni Pythagoras

**Teorema ni Pythagoras** An suma kan mga hiwas nin duwang kwadrado sa piad (*a* asin *b*) iyo parehas sa hiwas kan kwadrado nin hypotenuse (*c*).
Sa matematika, an **teorema ni Pythagoras** (Ingles: *Pythagorean theorem*), iyo sarong pundamental na relasyon sa Euclideyanong heometriya sa tolong gilid kan rektangulong triangulo. Pigsasambit kaini na an hiwas kan kwadrado na an gilid iyo an hypotenuse (an gilid sa balyo kan rektangulong angulo) iyo parehas sa suma kan mga hiwas nin mga kwadrado kan duwang natatadang gilid. An teoremang ini pwedeng maisurat bilang sarong ekwasyon na relatibo sa laba kan mga gilid na *a*, *b* asin *c*, harus inaapod na **Pythagoryanong ekwasyon**:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
kun sain an *c* pigrerepresenta an laba kan hypotenuse sagkod an *a* asin *b* an laba nin mga natatadang gilid kan triangulo. An teorema, na an historya iyo napapasairarom sa labing debate, iyo pigpangaran para sa Griyegong intelektwal na si Pythagoras, namondag harus 570 BC.

## Panluwas na takod

* Teorema ni Pythagoras sa ProofWiki
* Euclid (1997) [c. 300 BC]. David E. Joyce, ed. *Elements*. Retrieved 2006-08-30.  In HTML with Java-based interactive figures.
* "Pythagorean theorem". *Encyclopedia of Mathematics*. EMS Press. 2001 [1994].
* History topic: Pythagoras's theorem in Babylonian mathematics

## Toltolan
# Pankinaban na Unyon sa Astronomiya

International Astronomical Union (IAU)| *Union astronomique internationale (UAI)* |
|  |
| National members from 85 countries as of May 2023
     Member states     States with interim status     Observer states     Suspended states |
| Ngaran | IAU/UAI |
| Petsa nin pagkakatugdas | 28 Hulyo 1919 (1919-07-28) |
| Itinugdas sa | Brussels, Belgium |
| Organisasyon | INGO |
| Opisina | Paris, France |
| Rehiyon served | Worldwide |
| Mga kaapil | 85 national members 13,119 individual members |
| President |  Willy Benz |
| General Secretary |  Diana Mary Worrall |
| Websityo | IAU.org |

An **International Astronomical Union** (**IAU**; Pranses: *Union astronomique internationale*, **UAI**) iyo an sarong international non-governmental organization (INGO) na igwang obheto nin pagpaurog sa astronomiya sa gabos na aspeto, kabali an pagbusol sa pagsaligsig astronomiko, outreach, edukasyon, asin pagpaurog sa paagi kan kooperasyon na pangglobo. Minukna iyan kaidtong Hulyo 28, 1919 sa Brussels, Belgium asin nakabase sa Paris, France.

## Toltolan
# Gaborone

| Gaborone |
| --- |
| City |
|

|  |
| --- |
|  Bandera |

 |
| Mga palayaw: Gabs, GC, Gabz, G-City, Magheba, Moshate |
| **Lua error in Module:Mapa\_nin\_kinamumugtakan at line 526: Dai mahanap an pigtaong kabutan kan mapa nin kinamumugtakan: an "Module:Mapa nin kinamumugtakan/datos/Botswana" dai nag-eeksistir.** |
| Tagboan: ﻿ / ﻿ |
| District | Gaborone |
| Sub-district | Gaborone |
| Founded | 1964 |
| Pinangaran ki | Kgosi Gaborone |
| Pamamahala |
|  • Tipo | City commission government |
|  • Hawak | Gaborone City Council |
|  • Mayor | Kagiso Thutlwe(Botswana National Front) |
|  • Deputy Mayor | Florence Shagwa(BCP) |
| Hiwas |
|  • City | 169 km2 (65 sq mi) |
| Elebasyon | 1,014 m (3,327 ft) |
| Populasyon (2011) |
|  • City | 231,626 |
|  • Densidad | 1,400/km2 (3,500/sq mi) |
|  • Metro | 421,907 |
| Sona nin oras | UTC+2 (Central Africa Time) |
|  • Tig-init (DST) | UTC+2 (not observed) |
| Geographical area code | 3XX |
| Kodang ISO 3166 | BW-SE |
| Climate | BSh |
| Websityo | Gaborone City Council Website |

**Gaborone** (Tswana pronunciation: [χabʊˈrʊnɛ][missing tone]; English /ˌɡæbəˈroʊniː/ GAB-ə-ROH-nee) an kapitolyo asin pinakadakulang syudad sa Botswana na igwang populasyon na of 231,626 base sa 2011 census, nasa 10% kan total na populasyon nin Botswana. Ini istaran kan 421,907 base sa 2011 census.

## Mga toltolan
# Uber

An kagtogdas kan Uber asin CEO na si Travis Kalanick
Mga taksi sa Budapest nagprotesta kontra sa Uber
An **Uber Technologies Inc.** sarong network nin kompanyang pantransportasyon nakabase sa San Francisco, California, Estados Unidos na may operasyon sa manlaenlaen na siyudad sa Amerika, sa Europa, Tangang Subangan, Aprika asin Asya Pasipiko. Sinasabing mga 570ng siyudad an pigseserbisyohan na kaini. An sebsiyo kan Uber bako sana sa pagtao nin lunadan na taksi kundi man paghatod nin pagkakan totoo sa mga pili pa sanang mga lugar. An mga tsuper pwede gamit sadiring kotse o magrenta nin auto sa paggamit kaini sa irarom kan kompanyang Uber alagad obligadong maggamit kan aplikasyon na Uber sa saindang pagmaneho asin siring man an mga paragamit kan serbisyo kaini kaipohan man an siring na aplikasyon sa saindang mga smarphone..

Dati an pangaran kan negosyo UberCab Inc. asin sinanglean an pangarfan na nagin nang Uber Technologies, Inc. kan Oktobre, 2010. An kompanya natogdas kan taon 2009 asin may strategic partnership sa Alexandria Real Estate Equities, Inc. . An tataramon na "uber" hale sa katagang siring na kahulogan "super" o sa "pinakaitaas" asin gikan sa Aleman na katagang über (itaas).

Huli kan lakopan na serbisyo kaini asin bagong sistema nin pagkua nin mga kustomer, nakaapekto na gayo an serbisyo kaini sa magkapirang industriya nin transportasyon sa mga nasyon asin nasabat nin mga protesta asin mga aksyon legal.

## Toltolan
# Google

Google LLC| The Google logo used since 2015 |
| Google's headquarters, the Googleplex |
| Nagligad na | Google Inc. (1998–2017) |
| Klase | Subsidiary (LLC) |
| Industriya | * Artificial intelligence
* Advertising
* Cloud computing
* Computer software
* Computer hardware
* Internet
 |
| Naitogdas | Septyembre 4, 1998 (1998-09-04) in Menlo Park, California, United States |
| Kagmoknas | * Larry Page
* Sergey Brin
 |
| Pamayong-kwarterya | Googleplex, Mountain View, California, U.S. |
| Mga lugar nin pinagsisirbihan | enterong kinaban |
| Midbid na mga tawo | * Sundar Pichai (CEO)
* Ruth Porat (CFO)
* Thomas Kurian (CEO of Google Cloud)
 |
| Mga produkto | * Search
* Workspace
* Android
* Waze
* Pixel
* Nest
* Full list
 |
| Bilang nin mga empleyado | 187,000 (2022)  |
| Magurang | Alphabet Inc. |
| mga subsidiyaryo | * Adscape
* Android
* Endoxon
* FeedBurner
* ImageAmerica
* Kaltix
* YouTube
* ZipDash
 |
| Websityo | about.google |
| **Footnotes / references** |

Then Chairman and CEO Eric Schmidt (left) with co-founders Sergey Brin (center) and Larry Page (right) in 2008
An **Google LLC** iyo an Amerikanong kompanyang multinasyunal na teknolohiya na nakasentro sa artipisyal na intelihensya, online advetising, teknolohiyang search engine, cloud computing, computer software, quantum computing, e-commerce, asin consumer electronics. Pigpanongdan iyan bilang, "an pinakapoderosong kompanya sa kinaban" asin bilang saro sa pinakamahalagang brand huli sa saiyang market dominance, data collection, asin teknolohikal na bentahe sa langtad kan artipisyal na intelihensya.

## Toltolan

Error sa pag-cite: `<ref>` mga tatak na eksistido para sa sarong grupo na pinagngaranan na "lower-alpha", alagad mayong kinasungkoan na `<mga pinapanungdanan na grupo="lower-alpha"/>`na tatak an nanagboan, o sarong panarado `</ref>` an nawawara
# Bab-el-Mandeb

| Bab-el-Mandeb |
| --- |
| Bab-el-Mandeb as seen from space |
| locator map of the strait |
| Lokasyon | Sa pag-ultanan kan Amihanan-subangan na Aprika asin Solnopan na Asya |
| Tagboan | ﻿ / ﻿ |
| Basin kan mga nacion | Djibouti, Eritrea asin Yemen |
|  |
| Sagad na Laba | 31 mi (50 km) |
| Hababang Sagad na Lakwat | 16 mi (26 km) |
| Kabuuhang rarom | 609 ft (186 m) |
|  |
| Mga isla | Seven Brothers, Doumeira, Perim |

An **Bab-el-Mandeb** (Arabiko: باب المندب, lit. 'Gate of Grief/Tears') iyo an sarong itiot sa pag-ultanan kan Yemen sa Arabian Peninsula asin Djibouti asin Eritrea sa Sungay kan Aprika, pigsusugpon an Dagat Pula pasiring sa Golpo kan Aden asin siring man sa Kadagatan Indio.

## Toltolan
# Salog Indus

| Indus |
| --- |
| Sindhu, Mehran |
| The Indus Gorge is formed as the Indus River bends around the Nanga Parbat massif, shown towering behind, defining the western anchor of the Himalayan mountain range. |
| The course and major tributaries of the Indus river |
| China, India, Pakistan Sovereignty in the Kashmir region is disputed. |
| Tibet Autonomous Region, Ladakh, Gilgit-Baltistan, Khyber Pakhtunkhwa, Punjab, and Sindh |
| Leh, Skardu, Dasu, Besham, Thakot, Swabi, Dera Ismail Khan, Mianwali, Bhakkar, Sukkur, Hyderabad, Karachi |
|  |
| Pinagkukuanan | Lake Manasarovar |
|  - kinamumugtakan | Tibetan Plateau |
|  |
|  |
| Sarong pinagkukuanang agos |   |
|  - kinamumugtakan | Shiquanhe, Ngari Prefecture, Tibet Autonomous Region, People's Republic of China |
|  - tagboan | ﻿ / ﻿ |
|  - kalangkawan | 4,255 m (13,960 ft) |
|  |
| Bunganga | Arabian Sea (primary), Rann of Kutch (secondary) |
|  - kinamumugtakan | Indus River Delta (primary), Pakistan
 Kori Creek (secondary), India |
|  - tagboan | ﻿ / ﻿ |
|  - Kalangkawan | 0 m (0 ft) |
| Laba | 3,180 km (1,980 mi) |
| Sukol kan basin | 1,120,000 km2 (430,000 sq mi) |
|  |
| Diskarga |   |
|  - kinamumugtakan | Indus Delta, Arabian Sea, Pakistan |
|  - katampatan | 5,533 m3/s (195,400 cu ft/s) |
|  - pinakasagad-baba | 1,200 m3/s (42,000 cu ft/s) |
|  - pinakasagad-taas | 58,000 m3/s (2,000,000 cu ft/s) |
|  |
|  |
| Diskarga |   |
|  - kinamumugtakan | Sukkur |
|  - katampatan | 5,673.486 m3/s (200,357.3 cu ft/s) |
|  |
|  |
| Diskarga |   |
|  - kinamumugtakan | Mithankot |
|  - katampatan | 5,812.326 m3/s (205,260.4 cu ft/s) |
|  |
|  |
| Diskarga |   |
|  - kinamumugtakan | Tarbela Dam |
|  - katampatan | 2,469 m3/s (87,200 cu ft/s) |
|  |
| Mga pigpapahiling kan basin |
| Mga sanga nin salog |   |
|  - wala | Zanskar River, Suru River, Soan River, Panjnad River, Ghaggar-Hakra River, |
|  - tuo | Shyok River, Hunza River, Gilgit River, Swat River, Kunar River, Kabul River, Kurram River, Gomal River, Zhob River |

An **Indus** (/ˈɪndəs/ *IN-dəs*) iyo an sarong transboundary river kan Asya asin sarong trans-Himalayan na salog kan South asin Central Asia. An 3,120 km (1,940 mi) salog Nagsasakat sa burabod kan bukid sa amihanan-subangan kan Bukid Kailash sa Solnopan na Tibet, nagbubulos pasiring sa amihanan-solnopan sa paagi kan pig-iiriwalan na rehiyon kan Kashmir, nagtitiko pasiring sa wala pagkatapos kan Nanga Parbat massif, asin nagbubulos pasiring sa south-by-southwest sa paagi kan Pakistan, bago magluwas pasiring sa Dagat Arabo harani sa port city kan Karachi.

## Toltolan
# James Cook

*Para sa ibang gamit, Hilingon an James Cook (klaripikasyon).*

| (Kapitan) James Cook |
| --- |
| Si James Cook, pininta ni Nathaniel Dance, mga 1775, sa *National Maritime Museum*, Greenwich |
| Kamundagan | 7 November [O.S. 27 October] 1728 Marton, Yorkshire, Inglatera |
| Kagadanan | 14 Pebrero 1779(1779-02-14) (edad 50) Hawaii |
| Nasyunalidad | Briton |
| Edukasyon | Postgate School, Great Ayton |
| Trabaho | Eksplorador, nabigador, paramuknang-mapa |
| Titulo | Kapitan |
| Agom | Elizabeth Batts |
| Mga aki | James Cook, Nathaniel Cook, Elizabeth Cook, Joseph Cook, George Cook, Hugh Cook |
| Mga magurang | James Cook, Grace Pace |
| Lagda |  |

Si Kapitan **James Cook**, FRS (Oktubre 27, 1728 (O.S.) – Pebrero 14, 1779) sarong Ingles na eksplorador, nabigador asin tagamukna nin mga mapa. Nagkaigwa siya nin tolong paglalakbay sa Kadagatang Pacifico, na tumpak na nauuyon an kadakol na mga lugar dangan piglilista an pirang mga isla asin baybayon sa mapa kan Europa sa enot na pagkakataon. Saro sa saiyang mga bistadong gibo an pagkatuklas kan Briton sa subangang baybayon kan Australya; an pagtuklas kan Europa sa mga isla kan Hawaii; asin enot na sirkumnabigasyon asin pagmamapa sa Newfoundland dangan New Zealand.
# Tataramon na Espanyol

An manuskrito na Cartar de mio Cid, ika-13 na siglo
An tataramon na **Espanyol** o **Kastelyano** sarong miembro kan grupong tataramon na Romanse. Aki ini kan Latin na sa Tiempo Klasiko pigdara kan mga Romanong soldados sa rehiyon nin Cantabria sa norte kan presenteng Espanya. Sa pagkatapos kan Reconquista, nagin lenguahe ini kan enterong Espanya.

Dinara kan mga Kastila an saindang tataramon sa mga koloniya ninda sa Amerikas asin Filipinas durante sa mga siglong 15 asin 16. An resulta kaini sa presenteng tiempo an Espanyol ay ikaduwa na tataramon na pinaká dakol na parataram sa enterong kinàban. Igwa ining sobrang 500 milyon na parataram partikularmente sa Amerikang Latin asin Espanya. Dakula an impluensya kaini sa gabos na tataramon sa Filipinas, pati na sa Rehiyon Bikol ta dakulon kan bokabularyo kaini hale sa Espanyol.
# Pi

Pagpapahiling kun papano makukua an numerikal na bilang kan π
An numerong  **WIKINIUM\_MATH\_PH\_0**  (/paɪ/) iyo sarong matematikong konstant. May kahulugan ini na rasyo kan sirkumperensya sa saiyang diyametro sa sarong bilog, asin igwa man nin manlainlain na kaparehas na depinisyon. Minaluwas ini sa nagkapirang mga pormula sa gabos na lado nin matematika asin pisika. An pinakaenot na aram na paggamit kan Griyegong letrang  **WIKINIUM\_MATH\_PH\_1**  tanganing irepresenta an rasyo kan sirkumperensya sa saiyang diyametro sa sarong bilog iyo huli sa Welsh na matematikong si William Jones kaidtong 1706. Harus parehas ini sa 3.14159. Pigrerepresenta ini kan Griyegong letrang " WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 " poon sa katawahan kan ika-18 na siglo, sagkod iyo pigbabaybay bilang "**pi**". Inaapod man ini bilang **Archimedes' constant**.

Bilang sarong irasyonal na numero, an WIKINIUM\_MATH\_PH\_3 dae pwedeng maipapalis sa ordinaryong praksyon, alagad an mga praksyon arug kan 22/7 iyo harus nagagamit sa pag-aproksimar kaini. An desimal na representasyon man kaini dae nagtatapos asin mayo nin permanenteng pauro-utrong paterno. An desimal (o ibang basehan) kaini na mga digit minaluwas na purakan an distribusyon, asin iyo nakonhekturar para masatispika an sarong ispesipikong klase nin estadistikong pagkapurakan.

Bistado man an WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 bilang sarong transendental na numero: bako ining gamot (*root*) nin maski anong polinomyal na igwang rasyonal na mga koepisyento. An pagigin transedental kan WIKINIUM\_MATH\_PH\_5 iyo nagpapahiling na imposibleng masimbag an suanoy na hamon na pagkwadrado kan bilog gamit an kompas asin straightedge.

## Panluwas na takod

* 10 million decimal places
* "Pi" sa Wolfram Mathworld
* Representations of Pi sa Wolfram Alpha
* Demonstrasyon ni Lambert (1761) sa pagigin irasyonal kan WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 , online Archived 2014-12-31 at the Wayback Machine. asin naanalisa *BibNum Archived 2015-04-02 at the Wayback Machine.* (PDF).
* WIKINIUM\_MATH\_PH\_7 Search Engine 2 bilyong mahahanap na mga digit kan WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 , WIKINIUM\_MATH\_PH\_9 asin √2

## Toltolan
# Muro

| *Muro sa kamot* |
| --- |
| An mga muro sa walang kamot nahihiling sa parehong gilid. An kamot makalihis sa knuckles naka-*display* sa grayscale para sa de-emphasis. |
| Mga detalye |
| Identifiers |
| Latin | *Digiti manus* |
| MeSH | D005385 |
| TA98 | A01.1.00.030 |
| TA2 | 150 |
| FMA | 9666 |
| Anatomikal na terminolohiya |

An **muro** sarong kalamias kan hawak asin sarong klase nin digit, sarong organo nin pagmanipular asin pagkamate na yaon sa kamot kan kadaklan kan mga Tetrapod, siring man sa mga tawo asin iba pang primate. Kadaklan sa mga bertebrante sa daga may limang muro (Pentadactyly).

## Toltolan