Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sahara

An **Sahara** iyo an sarong desyerto sa Amihanan na Aprika. Igwang area nin 9,200,000 square kilometres (3,600,000 sq mi), iyo iyan an pinakadakulang mainit na desyerto asin an ikatulong pinakadakulang desyerto sa kabilogan, urog na sadit kaysa sa mga desyerto kan Antartika asin kan amihanan na Artiko.

## Toltolan
# Kaislahan na Malay

Malay Archipelago| World map highlighting Malay Archipelago |
| Heograpiya |
| Kinamumugtakan | Kadagatan na Habagatan-Subangan na Asya, Melanesya |
| Kabuuhang mga isla | 25,000 |
| Mga pangenot na isla | Java, Luzon, Borneo, Mindanao, New Guinea, Sulawesi, Sumatra |
| Hiwas | 2,870,000 km2 (1,110,000 sq mi) |
| **Philippines** |
| Pinakadakula settlement | Quezon City |
| Pinakadakula settlement | Jakarta |
| **Papua New Guinea** |
| Pinakadakula settlement | Port Moresby |
| **Brunei** |
| Pinakadakula settlement | Bandar Seri Begawan |
| **East Timor** |
| Pinakadakula settlement | Dili |
| **Malaysia** |
| Pinakadakula settlement | Kota Kinabalu |
| **Singapore** |
| Pinakadakula settlement | Singapore |
| **Christmas Island** |
| Pinakadakula settlement | Flying Fish Cove |
| Demograpiko |
| Populasyon | 380,000,000  |
| Mga etnikong grupo | Predominantly Austronesians, with minorities of Negritos, Papuans, Melanesians, Overseas Chinese, Arabs descendants, and Overseas Indians |

An **kaislahan na Malay** (Indonesyo/Malay: *Kepulauan Melayu*, Tagalog: *Kapuluang Malayo*) pig-aapod man na **Insulindya** o an **Indo-Awstralyanong Kaislahan** iyo an kaislahan sa pag-ultanan kan Kadagaan na Sur-subangan na Asya asin Australia. Pig-aapod man iyan na "Kinaban kan Malay," "Nusantara", "East Indies" asin iba pang mga ngaran sa paglihis nin panahon. Ginuno an ngaran gikan sa ika-19 na siglo na konseptong Europeo kan sarong rasang Malay, sa huri nakabase sa distribusyon kan mga tataramon na Austronesyo.

Namomogtak sa pag-ultanan kan Kadagaan na Indio asin kadagatan na Pasipiko, an kaislahan kan labi sa 25,000 na isla asin saradit na mga isla iyo an pinakadakula na kaislahan sa area asin ikalima sa bilang nin mga isla sa bilog na kinaban. Kabali digdi an Brunei, East Timor, Indonesya, Malasya, Papua New Guinea, Filipinas, asin Singapur. An termino sinonimo man sa Kadagatan na Habagatan-Subangan na Asya.

## Toltolan
# Singapur

| Republic of Singapore
Plantilya:Smalldiv |
| --- |
|
Bandera

Coat of arms

 |
| **Motto:Majulah Singapura* (Malay) "Onward Singapore" |
| **Kanta:Majulah Singapura* (Malay) "Onward Singapore"  |
|  |
| Kapitolyo | **Singapore** (city-state) ﻿ / ﻿ |
| Pinakadakulangplanning area by population | Bedok |
| Official languages | * English
* Malay
* Mandarin
* Tamil
 |
| National language | Malay |
| Mga etnikong grupo (2020) | * 74.3% Chinese
* 13.5% Malay
* 9.0% Indian
* 3.2% other
 |
| Relihiyon (2020) | * 31.1% Buddhism
* 20.0% no religion
* 18.9% Christianity
* 15.6% Islam
* 8.8% Taoism
* 5.0% Hinduism
* 0.6% other
 |
| Demonym | Singaporean |
| Gobyerno | Unitary dominant-party parliamentary republic |
| • President | Halimah Yacob |
| • Prime Minister | Lee Hsien Loong |
| Lehistratura | Parliament |
| Independence from the United Kingdom and Malaysia |
| • Self-governance | 3 June 1959 |
| • Malaysia Agreement | 16 September 1963 |
| • Proclamation of Singapore | 9 August 1965 |
| Area |
| • Total | 734.3 km2 (283.5 sq mi) (176th) |
| Populasyon |
| • 2022 tantya |  5,637,000 (115th) |
| • Densidad | 7,804/km2 (20,212.3/sq mi) (3rd) |
| GDP (PPP) | 2023 tantya |
| • Kabuuhan |  $757.726 billion (38th) |
| • Per capita |  $133,894 (3rd) |
| GDP (nominal) | 2023 tantya |
| • Kabuuhan |  $515.548 billion (30th) |
| • Per capita |  $91,100 (5th) |
| Gini (2017) |  45.9 medium |
| HDI (2021) |  0.939 very high · 12th |
| Currency | Singapore dollar (S$) (SGD) |
| Sona nin Oras | Singapore Standard Time (UTC+8) |
| Porma nin petsa | dd/mm/yyyy |
| Nagmamaneho sa | left |
| Kodang pan-apod | +65 |
| ISO 3166 code | SG |
| Internet TLD | .sg |

Bandera kan Singapur
Skylines of the Central Business District, sa Dusk kan singapur
An **Singapur** (sa Ingles: Singapore) na igwa nin opisyal na ngaran na **Republika kan Singapur**, sarong estadong syudad sa Sur-subangan na Asya. Namumugtak ini sa puro kan Malaya Peninsula.

## Toltolan

Error sa pag-cite: `<ref>` mga tatak na eksistido para sa sarong grupo na pinagngaranan na "lower-alpha", alagad mayong kinasungkoan na `<mga pinapanungdanan na grupo="lower-alpha"/>`na tatak an nanagboan, o sarong panarado `</ref>` an nawawara
# Tropiko kan Kaprikorn

Mapa kan kinaban na nagpapahiling kan Tropiko kan Kaprikorn.
An **Tropiko kan Kaprikorn** o **Habagatan na Tropiko** iyo an saro sa limang pangenot na bilog na latitud na nagmamarka sa mga mapa kan Kinaban. Sa presente (Epoka 2010) ini manonoparan sa 23°26'17" habagatan kan ekwador. Sa ngunyan ini nag-aanod pasirangan sa rikas na haros kabanga kan sarong segundo (0.47) kan latitud, na yaon sa bandang 15 mga metro, lambang taon (dati ining syertong nasa 23° 27' habagatan kan taon na 1917). Minamarkahan kaini an pinakahabagatan na latitud na kun saen mapupwedeng maglataw an saldang sa dagat o sa daga tuyong banggi. Nangyayari an kaganapan na ini tuyong solstisyo kan Disyembre, kapag an habagatan na hemispero nakatagilid pasiring sa saldang sagkod sa pinakahalangkaw na maaabot kaini.

## Toltolan
# Kadagatan Atlantiko

Hiwas kan Kadagatang Atlantiko segun sa depinisyon nin IHO kan 2002
An **Kadagatan Atlantiko** iyo an ikaduwang pinakadakulà sa mga pankadagatan na bangâ sa kinàban. Sa kagabsan na sokol na 106.4 milyon km² (o 41.1 milyon m²) 106,460,000 km2 (41,100,000 sq mi), sakop kaini an poco mas o minus kalimahan kan ibabaw na parte kan kinàban.

Inookopar kan Kadagatan Atlantiko an palabang korteng-S na kabàban pabalagbag sa tahaw kan Amerika Norte sagkod Sur sa sulnopan asin Eurasya sagkod Aprika sa subangan.

## Heograpiya

An Kadagatan Atlantiko napapalibotan kan Amerika Norte asin Sur sa sulnopan. Sa norte hasta norte-subangan, nasusuhay ihi kan Arkepelagong Arktiko kan Canada, Greenland, Iceland, Jan Mayen, Svalbard asin kadagaan na Europa sa Kadagatan Arktiko. Sinusumpay ini sa Kadagatan Arktiko sa paagi kan Itiot kan Denmark, Dagat Greenland, Dagat Norway asin Dagat Barents. Sa subangan, an mga sundoan kan kadagatan iyo an Europa, Itiot kan Gibraltar (kun saen sinusumpay ini sa Dagat Mediterano, sarô sa mga hanggan na dagat kaini, asin, an sunod, an Itom na Dagat), asin Aprika. Sa sur-subangan, an Atlantiko minasalak sa Kadagatan Indio, an sundoan na pigsasabi sa 20° Subangan na meridyo, minadalagan pa-sur halì sa Kapa kan Agulhas pa-Antartika. Mientras na an ibang awtoridad ipinapahiling an an Kadagatan Atlantiko minaabot sa sur sa Antartika, an iban ipinapahiling ini na nahahangganan sa sur kan Sur na Kadagatan. Sa sur-sulnopan, sinusumpay ini kan Agihan kan Drake sa Kadagatan Pacifico. Sarong gibo nin tawong takod sa tahaw kan Atlantiko asin Pacifico an itinatao kan Kanal kan Panama. Apwera kan mga nasambitan, an iba pan mga hawak nin tubig na harani sa Atlantiko iyo an Dagat Caribo, Golpo kan Mexico, Hudson Bay, Dagat Mediterano, Dagat Norte, Dagat Baltic, asin Dagat Celtic.

## Toltolan
# Polonya

**PolonyaPolska*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |

An **Polonya** (sa Ingles: Poland) sarong nasyon sa Europa. An Polonya sa populasyon igwang 38,386,000 na namamanwaan (2019).

## Populasyon
# Libya

Bandera kan Libya
An mapa kan kontinente nin Aprika kun saen ipinapaheling an kinamomogtakan kan Libya
An detalyadong mapa kan Libya
An **Libya** (Arabiko: ‏ليبيا‎ Lībiyā, Nafusi: Libya) sarong nasyon sa ronang Maghreb kan Norte Aprika. Napapagdolonan ini kan Dagat Mediterraneo sa amnayan, nag'aatubang sa Ehipto sa subangan, kan Sudan sa solnopan subangan, kan Tsad asin Niger sa habagatan, kan Algeria saka Tunisia sa solnopan. An kabesera kaini iyo an Tripoli.

Resulta kan 2011 Libyanong pag'aalsa, igwa ngonyan nin duwang pwersa na pareho naghihinako na iyo siya an opisyal na gobyerno kan Libya. An rehimen ni Muammar Gaddafi na inaapod an Libya bilang *Great Socialist People's Libyan Arab Jamahiriya*, nagkokontrol kan Tripoli asin kadakulan kan parteng solnopan kan banwang Libya. An *National Transitional Council of the Libyan Republic* na pinamamayohan ni Mustafa Abdul Jalil na nagkukuta sa Benghazi asin kontrolado an haros enterong parte kan subangan na kabtang kan banwang Libya. An Pransya asin Portugal pinagbisto na an Council na ini komo iyo an solong "lehitimong representante" kan Libya.

An Libya, na may hiwas na haros 1,800,000 kilometro kwadrado (700,000 mi kw.), igwang populasyon na 6.4 milyon katawo. Huli sa hiwas kaini, ini na an ika-4 na pinakadakulang banwa sa Aprika, asin ika-17 pinakadakula sa bilog na kinaban. An saiyang kabesara, an Tripoli, eenerokan nin 1.7 milyon katawo. Nababanga an Libya sa tolong tradisyonal na kabtang: an Tripolitania, Fezzan, asin Cyrenaica. Ini an ika-10 sa reserba nin asayti asin ika-17 sa produksyon nin petrolyo sa kinaban.

## Kapangganahan kan mga rebelde

Arkeolohiya sa Sabratha, Libya
Pakalihis nin walong bulan na pakikilaban sa pwersa ni Gaddafi, an mga rebelde katapostaposi iyo an nanaog asin nasakop an ultimong banwang nakipagnosnosan na husto sa mga rebelde, an Sirte. An Sirte iyo an banwang namundagan ni Gaddafi na kumbaga balwarte niya, asin igdi naghuros, nagtipon an mga tauhan niya sa ultimong pagtindog asin pagsabat sa naglusob na mga rebelde. Mala ta an duwa niyang aki kadamay niya sa pakilaban, si Mutassim asin si Saif al-Islam. Si Mutassim nagadan na, si Saif al-Islam dai nakukua asin si Gaddafi na nagdulag hinulbot sa kanal nin imburnal lugadan pero buhay. Dai pa maisihan kun siya tuyong binadil kan mga nagdurusmog saiya o nahagop nin bala kan sarabayan nagpapurotokan daa an duwang magkalaban na pwersa.

Kan Oktobre 23, 2011, idineklara ni Mustafa Abdul Jalil, lider kan National Transitional Council (NTC) an pagkakatalingkas kan bilog na Libya sa diktadura
# Sentral na Aprikanong Republika

Wagayway kan Sentral na Aprikanong Republika
An Sentral na Aprikanong Republika
An **Sentral na Aprikanong Republika** (sa Ingles: Central African Republic) sarong nacion sa Aprika.
# Kadagatan Artiko

Arctic Ocean location map
Norteng Rusya asin Kadagatan Artiko
An **Kadagatan Artiko** iyo an pinakasadit asin pinakahababaw na sa limang mayor na kadagatan Ini namomogtak sa Amihanan na Hemispero asin an kahiwasan na parte kaini yaon sa amihanan na porong rehiyon nin Artiko. Ini an pinakásadit sa limang pangenot na mga pankadagatan na bangâ kan kinàban asin an pinakáhababaw. Dawà na an International Hydrographic Organization (IHO) pigbibisto ining sarong kadagatan, Dagat Artiko Mediterano o simpleng Dagat Artiko an apod digdi kan mga oceanographer asin klinaklasipikar na sarô sa mga dagat kan Kadagatan Atlantiko.

An Kadagatan Artiko napapatos nin nagyeyelong dagat sa enterong taon. Napapalibutan ini kan Eurasia asin Amihanan na Amerika. An temperatura asin kaaskadan (salinity) kan Kadagatan Artiko minaiba depende sa panahon na an patos na yelo kaini minatunaw asin minatagas. An kaaskadan kaini an pinaká hababa sa limang pangenot na kadagatan nin huli sa hababang pagsungaw (evaporation) asin sa limitadong pagbulos paluwas sa nakapalibot na mga katubigan.

## Toltolan
# Kabukidan kan Ural

| Ural Mountains |
| --- |
|  |
| Pinakahalangkaw na punto |
| Alitoktok | Mount Narodnaya, 1,895 metre  |
| Kaitaasan | 1,895 m 1,895 metre |
| Mga dimensyon |
| Laba | 2,500 km |
| Lakwat | 150 km |
| Heograpiya |
|  |
| Countries | Russia asin Kazakhstan |
| Mga saklaw kan tagboan | ﻿ / ﻿ |
| Heolohiya |
| **Lua error in Module:Detect\_singular at line 88: attempt to index a boolean value.** | Uralian orogeny |
| **Lua error in Module:Detect\_singular at line 88: attempt to index a boolean value.**Panahon kan gapo | Carboniferous |
| **Lua error in Module:Detect\_singular at line 88: attempt to index a boolean value.**Tipo nin gapo | Metamorphic, igneous, sedimentary |

An **Ural Mountains** (/ˈjʊərəl/ *YOOR-əl*; Russian: Уральские горы, tr. *Urál'skiye góry*, IPA: [ʊˈralʲskʲɪjə ˈɡorɨ]), Bashkir: Урал тауҙары, rinomanisado: *Ural tawźarı*, pigsasayod na [ʊˌɾɑɫ tɑwðɑˈɾɤ]; Kasaks: Орал таулары, rinomanisado: *Oral taulary*, pigsasayod na [woˌrɑɫ tɑwɫɑˈrə] o simple **the Urals**, iyo an kabukidan sa Eurasya na nagdadalagan poon sa amihanan-habagatan kadaklan sa Rusya, poon sa baybayon kan Kadagatan Artiko pasiring sa salog Ural asin amihanan-solnopan na Kazakhstan. An kabukidan minaporma kan parte kan conventional boundary sa pag-ultanan kan mga kontinente kan Europa asin Asya. An Isla Vaygach asin an mga isla kan Novaya Zemlya minaporma nin urog na pagpadagos kan kadena pasiring sa amihanan pasiring sa Kadagatan Artiko. An promedyong altitudes kan Urals nasa haros 1,000–1,300 metres (3,300–4,300 ft), an pinakahalangkaw na punto iyo an Bukid Narodnaya, na abot an langkaw kan 1,894 metres (6,214 ft).

## Toltolan