Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mary Shelley

Ladawan ni Richard Rothwellportrait kay Mary Shelley na pinaheling sa Royal Academy kan 1840, kaiba kan mga linya sa tula ni Percy Shelley na *The Revolt of Islam* na inaapod siya na "aki nin pagkamoot asin liwanag".
**Mary Wollstonecraft Shelley** (née **Godwin**; Agosto 30, 1797 – Pebrero 1, 1851) sarong nobelistang Ingles, parasurat nin osipon , dramatista, essayist, mananalambuhay, asin parasurat manungod sa pagbiyahe, midbid sa Gothic novel <i id="mwGw">Frankenstein; o, The Modern Prometheus</i> (1818). Siya man an editor asin nagtaguyod kan mga gibo nin saiyang agom na sarong Romantikong paratula asin pilosopo na si Percy Bysshe Shelley. An saiyang ama sarong politikal na pilosopo na si William Godwin, asin an saiyang ina na si Mary Wollstonecraft,.sarong feministang pilosopo.

Kan pagkagadan ni Wollstonecraft haros sarong bulan pakapangaki sa saiyang aking babayi, si Mary pinadakula ni Godwin,na may kakayahan na matawan an saiyang aki, kun impormal, nin edukasyon,na hinihikayat siya sa anarkistang politikal na mga teorya. Kan siya nasa edad na apat, an saiyang ama pinakasalan an kataid, na nagin saiyang madrasta, nagkaigwa siya digdi nin dae marhay na relasyon.

Kan 1814, si Mary nagkaigwa nin relasyon sa saro sa mga tagasunod kan saiyang ama na si Percy Bysshe Shelley, na kasal na. Kaiba an saiyang kinakapatid na babayi na si Claire Clairmont, si Mary asin Shelley naghali sa Pransya asin nagbaklay sa Europa. Kan pagbalik ninda sa Inglatera, siya bados na sa enot nindang aki. Kan mga sumunod na lagpas duwang taon, siya asin si Percy inatubang an ostrasismo, lubog sa utang asin pagkagadan kan saindang premature na omboy na babayi. Nagpakasal sinda kan huring 1816, pakatapos magpatiwakal kan enot na agom ni Percy Shelley's na si Harriet.

An Polygon (*sa wala*) sa Somers Town, London, tahaw kan Camden Town asin St Pancras, kun saen si Godwin pinangaki asin naestaran kan mga enot na taon
Si William "Willmouse" Shelley, pininta bago siya magadan sa malaria kan 1819 (ladawan ni Amelia Curran, 1819)
Claire Clairmont, kinakapatid na babayi ni Mary asin agom ni Lord Byron (ladawa ni Amelia Curran, 1819)
Si Shelley madalas magsurat nin mga istorya na igwang ilustrasyon para sa mga panregalong libro arog kaini na igwang kaibang "Transformation" ikan 1830 *The Keepsake*.
## Mga toltolan
# Vincent van Gogh

Si Vincent van Gogh
Si **Vincent Willem van Gogh** (Olandes: [faŋˈxɔx] ( listen), Ingles: /ˌvæn ˈɡɒx/ sa Briton na Ingles /ˌvæn ˈɡoʊ/ van-GOH sa Ingles Amerikano; Marso 30 1853 – Hulyo 29 1890) sarong Olandes na post-Impressionist pintor na an saiyang obra dakula asin lakopan an impluensya sa arte kaining ika-20ng siglo huli sa mga maraborab asin buhay na buhay na mga kolor asin sa epekto kaini sa emosyon. Siya nagsapo nin abot-abot na sumpong kan helang sa isip; asin nagadan siya haros daing kabantogan lamang. Nautas an buhay niya sa edad pa sanang 37 ta nagbadil sa sadiri.

Courtesan, 1887
## Mga panluwas na takod

* Vincent van Gogh Biography, Style and Critical Reception.
* Vincent van Gogh Gallery. The complete works and letters of Vincent van Gogh.
* Van Gogh Letters Archived 2017-02-13 at the Wayback Machine. – The complete letters of Van Gogh, translated into English and annotated. Published by the Van Gogh Museum.
* Johanna Gesina van Gogh-Bonger, Memoir of Vincent van Gogh
* Memoir of Vincent van Gogh. By Johanna Gesina van Gogh-Bonger, Vincent's sister in law.
* Van Gogh's Letters, unabridged and annotated.
* Van Gogh Museum, Amsterdam, The Netherlands.
* Van Gogh at the National Gallery of Art, Washington, D.C., United States.
* 'Drama at Arles new light on Van Gogh's self-mutilation' Archived 2012-11-05 at the Wayback Machine. from Apollo, September 2005 by Martin Bailey.
* *[

## Toltolan
# Dikya

*Chrysaora fuscescens*
An **mga dikya** (Ingles: *jellyfish*), na midbid man bilang **mga sea jellies** o simpleng **mga jelly**, iyo an medusa-phase kan nagkapirang gelatinous na mga miyembro kan subphylum Medusozoa, na sarong mayor na parte kan phylum Cnidaria.

An mga dikya mayormenteng mga hayop sa dagat na libreng naglalangoy, dawa ngani an nagkapira nakaangkla sa irarom kan dagat sa paagi nin mga tuod imbes na magin mobile. An mga ini gibo sa korteng payong na mayor na hawak na gibo sa mesoglea, na midbid bilang kampana, asin sarong koleksyon nin mga nagsusurunod na galamay sa irarom. Sa paagi nin mga pulsating contractions, an kampana pwedeng magtao nin propulsyon para sa paghiro sa bukas na tubig. An mga galamay armado nin mga selula na nakakatusok asin pwedeng gamiton sa pagdakop nin biktima o sa pagdepensa laban sa mga parakakan. An mga dikya igwa nin komplikadong siklo nin buhay, asin an medusa iyo an normal na sekswal na yugto, na nagpoprodusir nin mga larva nin planula. Dangan an mga ini nagkakalat nin mahiwas asin minalaog sa sarong sedentaryo polyp phase na pwedeng mag-iba sa asexual budding bago makaabot sa sekswal na pagkamaygurang.
# Ian Fleming

| Ian Fleming |
| --- |
|  |
| Kamundagan | (1908-05-28)28 Mayo 1908 Mayfair, London, Inglaterra |
| Kagadanan | **Error: Need valid death date (first date): year, month, day** Canterbury, Kent, Inglaterra |
| Edukasyon | Eton College |
| Mga notableng gibo | * *James Bond* series
* *Chitty-Chitty-Bang-Bang*
 |
| Mga aki | 2 |

Si **Ian Lancaster Fleming** (28 Mayo 1908 – 12 Agosto 1964) sarong Briton na parasurat na mas bisto komo kagsurat kan *James Bond* na serye sa kategoryang mga nobelang espiya. Si Fleming gikan sa mayaman na pamilya konektado sa bangkong pangkomersyante Robert Fleming & Co., asin an ama niya sarong Myembro nin Parlamento (MP) representado an Henley poon 1910 sagkod na siya nagadan sa Western Front kan 1917. Nag'adal sa Eton, Sandhurst, asin, madalian, sa mga unibersidad nin Munich asin Geneva, si Fleming pahira-hira nin trabaho bago siya nagpoon pagsurat.

Manta na siya nagtrabaho sa Naval Intelligence Division durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, si Fleming naimbwelto sa pagplano (Operation Goldeneye) asin pagpadalagan saka pag'asikaso kan duwang intelligence unit, 30 Assault Unit asin an T-Force. Siya nagguno sa saiyang serbisyo kan gera asin bilang peryodista sa mga detalye, rarom asin himo-himo sa James Bond na mga nobela.

## Toltolan
# 1988

An **1988** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

* Agosto 13 - Apolonio Sto. Tomas, Bikolanong parasurat

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre
# Enero 23

**Enero 23** an ika-23 na aldaw kan taon sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 344 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon (345 sa mga ogdong taon). An sinundan na aldaw iyo Enero 22.

## Mga panyayari

## Mga kamundagan

## Mga kagadanan

## Mga panluwas na takod

* BBC: On This Day
# 1960

An **1960** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

## Septyembre

66#/&+&#-(®®￦¡¥{

## Nobyembre

## Desyembre
# Linog

An talâ kan agi nin episentro sa kinàban
An **linog** (Ingles: *earthquake*) saróng pangyayári na resulta kan biglâ na pagsulwák kan nasáray na enerhiya sa irárom kan dagâ asín iní nagdadará nin seismikong alon. An siring na pagalon-alon kan dagâ minadará nin pagkarápak kan mga edipisyo sa mahíwas na lugar asín pagkawarâ kan buhay nin dakól na tawo.
An pansukol sa kusóg kan linog iyó an seismometro. Sa eskala kan Richter, an magnitud na 3 o pababà pa, daí pa naririsá, alágad an magnitud na 7 minamate na gayo. An intensidad kan pagyogyóg sinusúkol man sa eskalang Mercalli.

Sa ibábaw kan dagâ, an mga linog namamate sa hayág na pagkunogkunog kan mismong dagâ o an pagkabungkál kainí. Kun an dakúlang episentro kan linog yaon sa lawód, an katugkádan kan dagat nasapò nin hustong pag-alsa na naresulta sa dolnop (Ingles, tsunami). An pagyogyóg huli sa linog pwede man magkawsa nin pagrásay asín minsán nin pagtúga kan bulkan.

Sa henerikong sentido, an taramon na linog iyó an naglaladáwan nin seismikong pangyayári, magin man iyán natural na penomena o gibogíbo nin tawo, na naresulta sa mga seismikonmg alon. An linog paratì bunga nin pagbarana' sa geologicong fault alágad pwede man mangyári huli sa nuklear na pagpaputók, sa makusóg na pagrásay o pagparadinamita sa irárom.

An pinònan nin enot na paggaták iyó iyán an inapód na focus o hiposentro. An termino na episentro tinotomóy an natotongdán sa ibábaw kan dagâ kan si hiposentro.

## Panluwas na takod

* Earthquake Hazards Program kan U.S. Geological Survey
* IRIS Seismic Monitor – IRIS Consortium
* Open Directory – Earthquakes Archived 2007-08-23 at the Wayback Machine.
* World earthquake map captures every rumble since 1898 – Mother Nature Network (MNN) (29 June 2012)
* NIEHS Earthquake Response Training Tool: Protecting Yourself While Responding to Earthquakes Archived 2015-09-06 at the Wayback Machine.
* CDC – NIOSH Earthquake Cleanup and Response Resources
* Icelandic Meteorological Office website Nagpapahiling sa presenteng sismiko asin bulkanikong aktibidad sa Iceland
* How Friction Evolves During an Earthquake – Caltech

## Toltolan
# Hunyo 23

**Hunyo 21** an ika-174ng aldaw kan taon (ika-175 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 191 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.

## Mga panyayari

* 1894 - Pigbilog an Internasyunal na Olimpikong Komite (IOC) ninda Pierre de Coubertin asin Demetrios Vikelas.

## Mga kamundagan

## Mga kagadanan

## Mga panluwas na takod

* BBC: On This Day
# Bolibya

An wagayway kan Bolibya

|right|thumb|250px|An eskudo de armas]]

An kinaban kun saen mahihiling an kinamomogtakan kan Bolibya
Uyuni
An **Bolibya**(Listeni/bəˈlɪviə/, Spanish: [boliˈβja]) na opisyalmente inaapod Estado Plurinacional de Bolivia, Quechua: Bulivya Mamallaqta, Aymara: Wuliwya Suyu), sarong nasyon napapalibotan nin anas kadagaan sa sentral Amerikang Habagatan. Kadolon kaini an Brasil sa amnayan asin subangan, kan Paraguay asin Argentina sa sulnopan , kan Tsile sa sur-sulnopan, asin kan Peru sa sulnopan.

Bago nagdatong an pagkolonyang Europeo, an rona nin Andes parte kan Imperiong Inca, an pinakadakulang estado kan Pre-Columbus na Amerika. An Imperyo kan Espanyol sinakop ini kan ika-16 na siglo, na kan panahon nin Kastelang pagkolonya mas nabibisto sa apod na Upper Peru asin yaon sa administrasyon kan Viceroyalty kan Peru na ini nganeng huri haros sinasakop asin inaadministrar an enterong mga kolonya kan Espanyol sa Habagatan Amerika. Pakaproklama kan saiyang katalingkasan kan 1809, 16 pang taon an nag'ayaw bago matogdas an Republika na inginaran ki Simon Bolivar, asin ini napangyare kan Agosto 6, 1825. Masabi pa, an Bolibya makuri an pakipagtusay sa mga panahon na inagihan niya an kariribokan sa pulitika, an mga diktadurya asin mga magabat na problema sa ekonomiya.

An Bolibya sarong republikang demokratiko nababanga sa mga departamento. An geograpiya niya iba-iba na napoon sa alitoktok kan Andes sa solnopan abot sa kapatagan kan inaapod na Eastern Lowlands na yaon namomogtak sa Amazon Basin. An nasyon na ini nagtatalubong nasyon na an lebel sa pagkapobre naabot sa 53%. An mayor na aktibidad sa ekonomiya iyo an agrikultura, pagsisira, pagmimina, asin pagproproseso nin mga produkto arog kan tela, mga gubing, refinadong metal, asin refinadong petroleo. An Bolibya mayaman sa mga mineral, orog na sa tin.

An populasyon kan Bolibya, na tinataya naabot sa sampolong milyon, multi-etnikong gayo, kairiba na diyan an Amerindian, mga Mestiso, mga Europeo, asin mga Aprikano. An mayor na tataramon ginagamit iyo an Espanyol, totoo an Aymara asin an lenggwaheng Quecha lakop man asin an tolong ini, pati na an 34 mga lenggwaheng tubo igdi, ipinagdeklara sa Konstitusyon na gabos mga lenggwaheng opisyal. An namomorangot na manlaenlaen na kultura sa laog kan Bolibya nagbunga nin grabeng diversidad sa arte, sa pagluto, sa literatura asin sa musika.
# Hunyo 20

**Hunyo 20** an ika-171ng aldaw kan taon (ika-172 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 194 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.

## Mga panyayari

## Mga kamundagan

## Mga kagadanan

## Mga panluwas na takod

* BBC: On This Day
# Donald Trump

Si Pres. Donald Trump 2017
Si **Donald John Trump, Jr.** (namundag Hunyo 14, 1946) sarong prominenteng Amerikanong negosyante, autor, personalidad sa telebisyon asin an ika-45 na Presidente kan Estados Unidos. Siya an chairman asin CEO kan Trump Organization, sarong real-estate developer. Siya man an kagtogdas kan Trump Entertainment Resorts na nagpapadalagan nin magkakapirang mga casino asin otel sa palibot kan kinaban. An saiyang masamwang na pagbuhaybuhay asin an saiyang matabil na manera`iyo an nagpapalaen, nagpapabantog saiya. Igwa man siyang isinangat na reality show sa NBC na an pangaran *The Apprentice*. Siya hinuhuna na posible magkandidato sa eleksyon presidensyal sa 2012.

Si Trump iyo an nagin nominadong kandidato kan Partido Republikano para sa eleksyon presidensyal 2016 kan Estados Unidos nin Amerika, asin sa eleksyon nasyonal na nangyari siya nanggana, nadaog niya si Hillary Clinton. Alagad kan mag'eleksyon presidensyal kan 2020, siya nadaog ni Joe Biden, kandidato presidensyal kan Partido Demokrata.

## E.U. na eleksyon nasyonal 2024

Mangyari, sa eleksyon nasyonal 2024, si Donald Trump an kandidato kan Partido Republikano asin an kalaban niya iyo si Kamala Harris, na nagsangle ki Joe Biden kan an huri nag'atras sa pagkandidato sa paghurot kan mga kapartido niya sa Demokrata huli sa pagkagurang na ngani niya.

Si Trump iyo man an kagsadiri asin nagpapadalagan kan Miss Universe Organization.

Si Trump ikaapat sa limang aki ni Fred Trump, sarong real-estate developer yaon sa Nuweba York na nagpayaman sa sadiring paghingoa. An saiyang agom iyo si Melania Trump.

## Mga panluwas na takod

* The Trump Blog
* The Trump Organization
* Trump Entertainment Resorts Archived 2017-03-01 at the Wayback Machine.
* Tripping Up Trump
* Trump Waikiki
* Trump International Golf Links, Aberdeen, Scotland
* Column archives at *The Huffington Post*
* Issue positions at OnTheIssues.org
* Donald Trump Archived 2010-09-12 at the Wayback Machine. at *Biography.com*
* Biography at *NBC*
* It's All Donald All The Time, *Bloomberg Businessweek*, January 22, 2007
* About.com: Genealogy: Ancestry of Donald Trump Archived 2017-02-27 at the Wayback Machine.
* Genealogy.com: Ancestry of Donald Trump
* Scottish Roots: Donald Trump Archived 2012-07-12 at the Wayback Machine. (report of his maternal ancestry)
* Donald Trump to drive pace car for 2011 Indy 500

## Toltolan