Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kadagatan

An **kadagatan** (Ingles: *ocean*, gikan sa Ωκεανός, Okeanos (Oceanus) sa Griego) sarong mahiwas na tubig askad. Poco mas o minus 70% kan ibabaw na parte kan kinaban (hiwas na abot sa 361 milyon km²) napapatos nin kadagatan. Dagos-dagos na parte nin tubig an karagatan na pigbabarangâ sa pirang prinsipal na kadagatan asin mga saradit na dagat.

## Mga panluwas na takod

* World Oceans Day - The Ocean Project Archived 2021-01-24 at the Wayback Machine. - Hunyo 8
* World Oceans Day - World Ocean Network
# Pisika

Halimbawa nin mga pisikal na penomena
An **pisika** (Ingles: *physics*, titegikan sa suanoy na Griyegong taramon na φυσική (ἐπιστήμη), boot-sabihon: *physikḗ (epistḗmē)* o "kaaraman nin kapalibotan", gikan sa φύσις *phýsis* 'kapalibotan') iyo an natural na siyensya na minaadal sa materya, an mosyon kaini asin an kaugalian sa espasyo asin oras, sagkod an mga relatibong entidad nin enerhiya asin pwersa. An pisika iyo saro sa mga pinakapundamental na siyentipikong disiplina, asin an saiyang pangenot na obheto iyo an maintindihan an pag-uugali kan uniberso.

An pisika iyo saro sa pinakagurang na akademikong disiplina, asin sa pagbali kan astronomiya, baad *an* pinakagurang. Sa mga uminaging milenyo, an pisika, kimika, biyolohiya, asin an nagkapirang mga sanga kan matematika iyo parte kan natural na pilosopiya, pero durante kan Siyentipikong Rebolusyon kan ika-17 na siglo, an mga natural na siyensyang ini iyo luminuwas bilang unikong pag-aadal sa saindang sairing katundan. An pisika iyo minaagi sa nagkapirang mga interdisiplinaryong lugar nin research, arug kan biyopisika asin kwantum na kimika, asin an luwas kan pisika iyo mayo pang pusog na depinisyon. An mga bagong ideya kan pisika iyo harus pigpapaliwanag nin pundamental na mekanismo na pinag-aadaln kan iba pang mga siyensya sagkod minatao nin suhestyon sa bagong abenida nin pag-aadal sa akademikong disiplina arug kan matematika asin pilosopiya.

An mga pag-uswag sa pisika iyo nagpapauswag man nin mga bagong teknolohiya. Halimbawa, an pag-uswag sa pagkaintindi kan elektromagnetismo, pisika nin istadong solido, asin nukleyar na pisika iyo nagtaong dalan sa paghaman nin mga produkto na iyo nagliwat nin marhay pasiring sa modernong sosyedad, arug kan telebisyon, kompyuter, domestikong kagamitan, asin mga panggerang nukleyar; an mga pag-uswag sa termodinamika iyo nagtaong dalan sa industriyalisasyon; sagkod an pag-uswag sa mekanika iyo nag-inspira sa pagkahaman kan calculus.

## Hilingon man

* Kimika
* Biyolohiya
* Inhenyeriya

## Panluwas na takod

* PhysicsCentral – Web portal kan American Physical Society
* Physics.org Archived 2004-09-02 at the Wayback Machine. – Web portal run kan Institute of Physics
* Usenet Physics FAQ
* Website of the Nobel Prize in physics
* World of Physics

## Toltolan
# Bibliya

An Bibliya
An **Bibliya** sarong pigtutumoy ini sa pangyari kan konhunto si libro nabuhay-liwat sa kagadanan asin sinabi niya ki dai siya dapat Hudayismo ta Kristiyanismo dai pa siya nasakat sa saiyang.

## Mga panluwas na takod

* Bagong Kinaban na Traduksiyon kan Kristiyanong Griegong Kasuratan
# Assam

| Assam |
| --- |
| State |
| State of Assam |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

From top, left to right: Indian rhinoceros in Kaziranga National Park, Kamakhya Temple, IIT Guwahati, Rang Ghar, Kareng Ghar, Majuli ,Stump-tailed Macaque in Gibbon Wildlife Sanctuary, Cattle egert in Manas National Park. |
|

|  |
| --- |
|  Selyo |

 |
| Pinaghalean nin pangaran: "Uneven" or from "Ahom" |
| Mga palayaw: "Land of Blue Hills" |
| Motto: Joi Aai Axom (Hail mother Assam) |
| Kanta: "O Mur Apunar Desh" (O my Dearest Country) |
|  |
| Tagboan: ﻿ / ﻿ |
| Hiwas |
|  • State | 78,438 km2 (30,285 sq mi) |
| Ranggo nin hiwas | 16th |
| Mga dimensyon |
|  • Laba | 725 km (450 mi) |
|  • Lakwat | 30 km (20 mi) |
| Elebasyon | 80 m (260 ft) |
| Pinakahalangkaw na elebasyon (Cachar Hills section) | 1,960 m (6,430 ft) |
| Pinakahababang elebasyon | 45 m (148 ft) |
| Populasyon (2011) |
|  • State |  31,169,272 |
|  • Ranggo | 15th |
|  • Urban | 14.1% |
|  • Rural | 85.9% |
| Mga demonym | Assamese |
| Kodang ISO 3166 | IN-AS |
| Rehistradong behikulo | AS |
| Websityo | assam.gov.in |
| • First recognised as an administrative division on 1 April 1911, and led to the establishment of Assam Province by partitioning Province of East Bengal and Assam. • Assam was one of the original provincial divisions of British India. • Assam has had a legislature since 1937. |

An **Assam** (/əˈsæm, æ-/; Assam: [ˈɔxɔm] ) iyo an estado sa amihanan-subangan na Indya, habagatan kan subangan na Himalayas sa Brahmaputra asin Barak River valleys. Nasasakopan kan Assam an area nin 78,438 km2 (30,285 sq mi). An estado napapalibotan kan Bhutan asin Arunachal Pradesh sa amihanan; Nagaland asin Manipur sa subangan; Meghalaya, Tripura, Mizoram asin Bangladesh sa habagatan; asin West Bengal sa solnopan sa paagi kan Siliguri Corridor, sarong 22-kilometre-wide (14 mi) pidaso nin daga an nagtatakod kan estado sa ibang parte kan Indya. An tataramon na Asames asin tataramon na Boro iyo an opisyal na tataramon kan Assam, mantang an tataramon na Bengali iyo an opisyal na tataramon sa tulong distrito kan Kabâban kan Barak.

## Toltolan