# Tataramon na Arabe

*Manunungod an artikulong ini sa pangkagabsan na tataramon (makrotataramon).  Para sa partikular na mga klase nin Arabe asin iba pang gamit, hilingon an Arabe (klaripikasyon).*

| Arabe |
| --- |
| اَلْعَرَبِيَّةُ (*al-ʿarabiyyah*) |
| an al-ʿarabiyyah na nakasurat sa (Iskriturang Naskh) |
| Pagsayod | [ˈʕarabiː]  [al ʕaraˈbijːa] **Dai mahanap an sagunson nin Tanog na "Al .ogg"** |
| Subo sa | an kinaban nin Arabo asin an mga nakapalibot na mga rona. |
| Subo | Mga Arabo, asin lain pang etnikong mga pugro kan kinaban nin Arabo |
| Mga parataram | 411 milyon na subong mga parataram kan mga barayti (2020–2024) 70 milyon na mga paragamit na L2 kan gabos na mga barayti (2020–2024) |
| Pamilya nin Tataramon | Apro-asyatiko* Semitiko
	+ Sulnopan na Semitiko
		- Katahawan na Semitiko
			* **Arabe**
 |
| Mga amay na porma | Proto-Aproasyatiko
* Proto-Semitiko
	+ Proto-Arabiko
		- Daan na Arabiko
			* Pre-klasikal na Arabiko
 |
| Mga Panusugan na Porma | * Makabagong Panusugan nin Arabe
 |
| Mga diyalekto | * Katahawan na Asya
* Tsad
* Ehipto
* Levantino
* Maghrebi
* Mesopotamya
* Peninsular
* Saʽidi
* Shirvani
* Sudan
 |
| Sistema nin pagsurat | Alpabetong Arabe

Lain pang mga opisyal na iskritura
* Iskriturang Latin (Alpabetong Malta)
 |
| Opisyal na kamugtakan |
| Opisyal na tataramon sa |
28 na mga estado asin mga teritoryo
* Algerya
* Bahrain
* Tsad
* Komoros
* Djibouti
* Ehipto
* Eritrea
* Irak
* Hordan
* Kuwait
* Lebanon
* Libya
* Mali
* Mauritanya
* Moroko
* Oman
* Palestina
* Katar
* Saudi Arabia
* Somalya
* Sudan
* Sirya
* Tunisya
* United Arab Emirates
* Yemen
* Zanzibar (Tanzania)
* Demokratikong Republika kan Arabong Sahrawi (parsyal na midbid na estado)
* Somalilandya (dai midbid na estado)

**Mga Organisasyon Internasyonal Union Aprikano
* Liga Arabo
* Organisasyon kan Kooperasyon Islamika
* Naciones Unidas

**Espesyal na estado sa Konstitusyon Iran
* Pakistan
 |
| Binistado kan minoridad na tataramon sa |
Lista
* Cyprus
* Israel
* Mali
* Niger
* Filipinas
* Senegal
* South Africa
 |
| Sa regulasyon kan |
Lista
* + Algerya: Konseho Supremo kan tataramon na Arabe sa Algerya
	+ Ehipto: Akademya kan Tataramon na Arabe sa Cairo
	+ Israel: Akademya kan Tataramon na Arabe sa Israel
	+ Irak: Akademya nin Siyensya kan Irak
	+ Hordan: Akademya kan Arabe sa Hordan
	+ Libya: Akademya kan Tataramon na Arabe sa Jamahiriya
	+ Morocco: Akademya kan Tataramon na Arabe sa Rabat
	+ Saudi Arabia: Akademya kan Tataramon na Arabe sa Riyadh
	+ Somalia: Akademya kan Tataramon na Arabe sa Mogadishu
	+ Sudan: Akademya kan Tataramon na Arabe sa Khartoum
	+ Syria: Akademya nin Arabo kan Damascus (an pinakagurang)
	+ Tunisia: Tugmadan nin Beit Al-Hikma
 |
| Mga kodigo nin tataramon |
| ISO 639-1 | `ar` |
| ISO 639-2 | `ara` |
| ISO 639-3 | `ara` – inklusibong kodigo Indibiduwal na mga kodigo: `arq` – Arabikong Algerya `xaa` – Arabikong Andalusi `abv` – Arabikong Bahrani `avl` – Arabikong Bedawi `shu` – Arabikong Tsad `acy` – Arabikong Cypriot `adf` – Arabikong Dhofari `arz` – Arabikong Ehipto `acm` – Gelet Iraqi `afb` – Arabikong Golpo `ayh` – Arabikong Hadhrami `mey` – Arabikong Hassaniya `acw` – Arabikong Hejazi `apc` – Arabikong Levantinon `ayl` – Arabikong Libyanon `ary` – Arabikong Morokanon `ars` – Arabikong Najdi `acx` – Arabikong Omani `ayp` – Qeltu Iraqi `aao` – Arabikong Saharan `aec` – Arabikong Saʽidi `ayn` – Arabikong Sanʽani `ssh` – Arabikong Shihhi `sqr` – Siculo-Arabiko `arb` – Panusugan na Arabiko `apd` – Arabikong Sudanon `acq` – Arabikong Taʽizzi-Adeni `abh` – Arabikong Tajiki `aeb` – Arabikong Tunisyanon `auz` – Arabikong Uzbeki  |
| Glotologo | `arab1395` |
| Linguaspero | `12-AAC` |
|      Solong opisyal na tataramon, mayoriya na nagtataram nin Arabe
     Ko-opisyal na tataramon, mayoriya na nagtataram nin Arabe
     Ko-opisyal na tataramon, minoriya na nagtataram nin Arabe
     Bakong opisyal na tataramon, minoriya na nagtataram nin Arabe |
|

An **Arabe** o **Arabiko** (endonym: اَلْعَرَبِيَّةُ, rinomanisado: *al-ʿarabiyyah*, pigsasayod na [al ʕaraˈbijːa] , o عَرَبِيّ, *ʿarabīy*, pigsasayod na [ˈʕarabiː]  or [ʕaraˈbij]) arog kan Arameo, Hebreo, Akadyo, Maltes asin iba pang idiomang parehas, sarong tataramon na Katahawan na Semitiko kan pamilya nin mga tataramon na Afroasyatiko na panginot na pigtataram sa kinaban nin mga Arabo . An International Organization for Standardization (ISO) nagtatao nin mga kodigo nin tataramon sa 32 mga klase nin Arabiko, kabali an panusugan na porma kaini nin Literaryong Arabiko, na midbid sa apod na Makabagong Panusugan na Arabiko. , na hali sa Klasikong Arabiko. An pagkakaiba na ini yaon sa mga linggwista sa Sulnopan; An mga parataram nin Arabiko mismo sa pankagabsan dai nagpapalain sa Makabagong Panusugan na Arabiko asin Klasikong Arabiko, kundi inaapod an duwa bilang *al-ʿarabiyyatu l-fuṣḥā* (اَلعَرَبِيَّةُ ٱلْفُصْحَىٰ " an mahusay magtaram na Arabe") o simpleng**al-fuṣḥā** (اَلْفُصْحَىٰ).

An Arabe iyo an ikatolong pinakalakop na opisyal na tataramon sunod sa Ingles asin Pranses, saro sa anom na opisyal na mga tataramon kan Naciones Unidas, asin an liturhikong tataramon kan Islam. . An Arabe lakop na pigtutukdo sa mga eskwelahan asin unibersidad sa bilog na kinaban asin ginagamit sa manlaen-laen na grado sa mga lugar nin trabaho, gobyerno asin midya. Durante kan Edad Media, an Arabe sarong mayor na behikulo nin kultura asin pag-adal, orog na sa siyensya, matematika asin pilosopiya. Bilang resulta, dakul na mga tataramon sa Europa an igwang hinaram na mga tataramon gikan digdi. An impluwensya kan Arabe, orog na sa bokabularyo, nahihiling sa Mga tataramon na Europeo (pangenot na Kastila asin sa mas dikit na sokol Portuges, Catalan, asin Sicilian) huli sa pagigin harani kan Europa asin an halawig na presensya kan Arabe sa kultura asin linggwistika, orog na sa Habagatan na Iberia, sa panahon kan Al-Andalus. An Maltanon sarong tataramon na Semitiko na pigbilog gikan sa sarong diyalekto kan Arabe asin nakasurat sa alpabetong Latin. . An mga tataramon sa Balkan, kabali an Albaniano , Griego, Serbo-Kroasiano, asin Bulgaro, nagkaigwa man nin kadakol na mga tataramon na gikan sa Arabo, orog na sa paagi nin direktang pakikipag-olay sa Otomanong Turko.

## Mga tala

## Mga toltolan

### Mga pagsambit

### Pinagkuanan

* Al-Jallad, Ahmad (2020a). *A Manual of the Historical Grammar of Arabic*. doi:10.1017/S0041977X14000524. Archived from the original on 21 December 2019. Retrieved 16 July 2021 – via Academia.  Unknown parameter `|url-status=` ignored (help)
* *As-Sabil*, archived from the original on 25 April 2016, retrieved 22 June 2016  Unknown parameter `|url-status=` ignored (help)
* Bateson, Mary Catherine (2003), *Arabic Language Handbook*, Georgetown University Press, ISBN 978-0-87840-386-8
* Birnstiel, Daniel (2019). "Chapter 15: Classical Arabic". In Huehnergard, John; Pat-El, Na'ama. *The Semitic Languages* (2nd ed.). Routledge. pp. 367–402. doi:10.4324/9780429025563. ISBN 978-0-415-73195-9. OCLC 1103311755.  Unknown parameter `|s2cid=` ignored (help)
* Durand, Olivier; Langone, Angela D.; Mion, Giuliano (2010), *Corso di Arabo Contemporaneo. Lingua Standard* (in Italian), Milan: Hoepli, ISBN 978-88-203-4552-5
* Gregersen, Edgar A. (1977), *Language in Africa*, CRC Press, ISBN 978-0-677-04380-7
* Grigore, George (2007), *L'arabe parlé à Mardin. Monographie d'un parler arabe périphérique*, Bucharest: Editura Universitatii din Bucuresti, ISBN 978-973-737-249-9, archived from the original on 27 September 2007  Unknown parameter `|url-status=` ignored (help)
* Hanna, Sami A.; Greis, Naguib (1972), *Writing Arabic: A Linguistic Approach, from Sounds to Script*, Brill Archive, ISBN 978-90-04-03589-8
* Haywood; Nahmad (1965), *A new Arabic grammar*, London: Lund Humphries, ISBN 978-0-85331-585-8
* Hetzron, Robert (1997), *The Semitic languages* (Illustrated ed.), Taylor & Francis, ISBN 978-0-415-05767-7
* Holes, Clive (2004). *Modern Arabic: Structures, Functions, and Varieties*. Georgetown University Press. ISBN 978-1-58901-022-2.
* Irwin, Robert (2006), *For Lust of Knowing*, London: Allen Lane
* Kaplan, Robert B.; Baldauf, Richard B. (2007), *Language Planning and Policy in Africa*, Multilingual Matters, ISBN 978-1-85359-726-8
* Kaye, Alan S. (1991), "The Hamzat al-Waṣl in Contemporary Modern Standard Arabic", *Journal of the American Oriental Society*, **111** (3): 572–574, doi:10.2307/604273, JSTOR 604273
* Kirchhoff, Katrin; Vergyri, Dimitra (2005). "Cross-dialectal data sharing for acoustic modeling in Arabic speech recognition". *Speech Communication* **46** (1): 37–51. doi:10.1016/j.specom.2005.01.004.
* Lane, Edward William (1893), *Arabic–English Lexicon* (2003 reprint ed.), New Delhi: Asian Educational Services, ISBN 978-81-206-0107-9, archived from the original on 10 December 2013  Unknown parameter `|url-status=` ignored (help)
* Lipinski, Edward (1997), *Semitic Languages*, Leuven: Peeters
* Mion, Giuliano (2007), *La Lingua Araba* (in Italian), Rome: Carocci, ISBN 978-88-430-4394-1
* Mumisa, Michael (2003), *Introducing Arabic*, Goodword Books, ISBN 978-81-7898-211-3
* Procházka, S. (2006), ""Arabic"", *Encyclopedia of Language and Linguistics* (2nd ed.)
* Ryding, Karin Christina; Wilmsen, David, eds. (2021). *The Cambridge Handbook of Arabic Linguistics*. New York: Cambridge. ISBN 978-1-108-41730-3.
* Steingass, Francis Joseph (1993), *Arabic–English Dictionary*, Asian Educational Services, ISBN 978-81-206-0855-9, archived from the original on 3 April 2013, retrieved 21 September 2020  Unknown parameter `|url-status=` ignored (help)
* Suileman, Yasir. *Arabic, Self and Identity: A Study in Conflict and Displacement*. Oxford University Press, 2011. ISBN 0-19-974701-6, 978-0-19-974701-6.
* Thelwall, Robin (2003). "Arabic". *Handbook of the International Phonetic Association a guide to the use of the international phonetic alphabet*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-63751-0.
* Traini, R. (1961), *Vocabolario di arabo* [*Dictionary of Modern Written Arabic*] (in Italian), Rome: I.P.O. – via Harassowitz
* Vaglieri, Laura Veccia, *Grammatica teorico-pratica della lingua araba*, Rome: I.P.O.
* Versteegh, C. H. M. (2014). *The Arabic Language*. Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-4528-2. OCLC 872980196.
* Watson, Janet (2002), *The Phonology and Morphology of Arabic*, New York: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-824137-9
* Wehr, Hans (1952), *Arabisches Wörterbuch für die Schriftsprache der Gegenwart: Arabisch-Deutsch* (1985 reprint (English) ed.), Harassowitz, ISBN 978-3-447-01998-9
* Wright, John W. (2001), *The New York Times Almanac 2002*, Routledge, ISBN 978-1-57958-348-4

## Urog pang mababasa

* Plantilya:Cite JIPA

## Mga panluwas na takod

* Standard Arabic version of Wikipedia
* Egyptian Arabic version of Wikipedia
* Moroccan Arabic version of Wikipedia
* Algerian Arabic test version of Wikipedia at Wikimedia Incubator
* Hassaniya Arabic test version of Wikipedia at Wikimedia Incubator
* Levantine Arabic test version of Wikipedia at Wikimedia Incubator
* Tunisian Arabic test version of Wikipedia at Wikimedia Incubator