Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ruanda

An wagayway kan Ruwanda
An mapa kan tanga' asin subangan na Aprika kun saen ipinapaheling an kinamomogtakan kan Ruwanda
An **Rwanda** sarong banwang sadit na likos nin daga asin namomogtak sa rona kan Dakulang Danaw sa tanga asin subangan na Aprika. Ini kadolon an Uganda, Burundi, Demokratikong Republika nin Kongo asin kan Tanzania. May populasyon siyang 13.6 milyon katawo.

Gabos kan Ruwanda yaon sa halangkaw na altitud na an saiyang heograpiya haros dominado nin kabukiran sa solnopan, savanna sa subangan asin dakul na mga danaw kun saensaen nakukua sa kahiwasan niya. An klima templado asin may duwang panahon na tig'uran asin duwa man na tig'init.
# Diktadura

An **diktadura** na mas popular man na apodon na **diktadurya** parating nangangahulugan bilang saring autokratikong porma nin gobyerno na pigpapamayohan nin saring indibidwal (an diktador) an sarong gobyerno na mayong pigmamanang asensyon. May tulong posibleng kahulugan ini:

1. Romanong diktador iyo an sarong opisinang pampolitika kan Repulika Romano. Nakatagama sa mga diktador kan Romano an biyong kapangyarihan sa panahon kan katikapuhan. Bakong orihinal na susog sana sa sadiring kagustuhan o mayoang paninimbagan ang saindang kapangyarihan na nagigin sakop kan ley asin nangangaipohan nin nakaaging dahilan. May mga siring kaining diktadura pagkatapos kan pagpoon kan ikaduwang siglo BCE, asin tinuod an kapangyarihan na sinunod sa sadiring kagustahan kan mga suminunod kan mga diktador siring kan Sulla asin an Romanong Emperador.
2. Sarong gobyerno na pinamamayohan nin sarong tawo o sarong sadit na grupo nin mga tawo.
3. Sa makabagong gamit, nagpapanungod an diktadura sa sarong autokratikong klase nin biyong pamamayo nin sarong pamayohan na dai pigpupugulan kan ley, konstitusyon, o ibang pansosyedad o pampolitikang dahilan sa laog kan estado.

An sarong gobyernong diktadura iyo an kabaligtaran kan gobyernong demokratiko.
# Medalyang bulawan

An medalyang bulawan, pirak asin bronse kan 1964 Olimpikong Karawat sa Taglipot (Olympic Museum).
An **medalyang bulawan** iyo medalyang itinao para sa pinakahalangkaw na nagibo sa sarong bakong militar na langtad. An ngaran kaiyan nakukua sa paggamit nin kisuerra sarong parte nin bulawan sa porma nin pagtubog o pag-salak nin ibang metal sa pagkagibo kaiyan.

Poon kan ikakagwalong siglo, an mga medalyang bulawan an iginawad sa mga arte, halimbawa, kan Royal Danish Academy of Fine Arts, na sa parate bilang simbolo nin premyo tanganing tawan nin pinansiyal na katalingkasan an sarong nangungurog na estudyante. An iba iinaalok sana an prestihiyo kan premyo. Dakol na organisasyon an nagtatao ngonyan nin mga medalyang bulawan kun bakong taon-taon o ekstraordinaryo, kabale an manlaenlaen na akademikong sosyedad.

Mantang an nagkapirang medalyang bulawan iyo an solidong bulawan, an iba mga tinubog na bulawan o *silver-gilt*, arog kan sa Olimpikong Karawat, Lorentz Medal, Congressional Gold Medal kan Estados Unidos asin medalyang Premyo Nobel. An mga medalya kan Premyo Nobel binibilog nin 18 karat na berdeng bulawan na tinubog nin 24 karat na bulawan. Bago kan 1980, sinda tinamaan sa 23 karat na bulawan.

## Ginikanan sa militar

Bago an establisimyento kan estandarteng premyong militar, e.g., an Medal of Honor, iyan nagin komun na kaugalian na magkaigwa nin espesyal na ginibo tanganing maka-*provide* sa nasyonal rekognisyon para sa signipikanteng militar o naval na kapangganahan o accomplishment. Sa kongreso kan Estados Unidos, tinatawan nin resolusyon na naghahagad sa Presidente na tawan nin reward an siisay man na responsible. An nagmamandong opisyal nakakaresibi nin medalyang bulawan asin an saiyang mga opisyal nakakaresibi man nin mga medalyang pirak.

## Toltolan
# Danaw Titicaca

| Lake Titicaca |
| --- |
| View of the lake from Isla del Sol |
| **Lua error in Module:Mapa\_nin\_kinamumugtakan at line 526: Dai mahanap an pigtaong kabutan kan mapa nin kinamumugtakan: an "Module:Mapa nin kinamumugtakan/datos/Bolivia" dai nag-eeksistir.** |
| Map of Lake Titicaca |
| Tagboan | ﻿ / ﻿ |
| Tipo | Ancient lake, Mountain lake |
| Panginot na palaogan nin sulog | 27 rivers |
| Panginot na mga papaluwas nin sulog | Desaguadero River Evaporation |
| Lugar kan saluhan | 58,000 km2 (22,400 sq mi) |
| Basin kan mga nacion | Bolivia and Peru |
|  |
| Sagad na Laba | 190 km (118 mi) |
| Sagad na Lakwat | 80 km (50 mi) |
| 8,372 km2 (3,232 sq mi) |
| Kabuuhang rarom | 107 m (351 ft) |
| Gabat kan Tubig | 896 km3 (215 cu mi) |
| Oras nin   Residensya | 1,343 years |
| Laba kan baybayon1 | 1,125 km (699 mi) |
| Pan'ibabaw na taas | 3,812 m (12,507 ft) |
|  |
| Nagyelo | never |
| Mga isla | 42+ (see *article*) |
| Mga seksyon/sub-basins | Wiñaymarka |
| Mga pig-iistaran | Copacabana, Bolivia Puno, Peru |
| Mga toltolan |  |
|  |
|
Ramsar Wetland |
| Opisyalmenteng Pangaran | Lago Titicaca |
| Pigdisignar | 20 January 1997 |
| nu. nin tagboan | 881 |
|  |
|
Ramsar Wetland |
| Opisyalmenteng Pangaran | Lago Titicaca |
| Pigdisignar | 11 September 1998 |
| nu. nin tagboan | 959 |
|  |
|  |
| 1 Shore length is not a well-defined measure. |

An **Danaw Titicaca** (/tɪtɪˈkɑːkə/; Espanyol: *Lago Titicaca* [ˈlaɣo titiˈkaka]; Plantilya:Lang-qu) iyo an dakulang danaw sa kabukidan kan Andes sa border kan Bolivia asin Peru. Parati kan pig-aapod na pinakahalangkaw
na navigable na danaw sa kinaban. Sa volume kan tubig asin surface area, iyo iyan an pinakadakulang danaw sa Habagatan na Amerika.

## Toltolan
# Abu Dhabi

An Abu Dhabi kun banggi
An wagayway kan Abu Dhabi
An kinamomogtakan kan Abu Dhabi
Abu Dhabi
An **Abu Dhabi** (Arabo: أبو ظبي‎ Abū Ẓabī), literalmente, ama nin gazelle) iyo an kabesera asin ikaduwang pinakadakulang syudad kan Pinagsarong mga Arabong Emirato. Ini namomogtak sa sarong pormadong T na isla nag'iiswil sa Golpo Persiko sa parteng sentral solnopan na kosa. An siyudad na ini igwang mga 896,751 na populasyon kan taon 2009.

An Abu Dhabi eneerokan kan mga importanteng opisina kan gobyerno federal, siya man an tinutukawan kan Gobyerno mismo kan Pinagsarong mga Arabong Emirato asin igdi man naka'estar an pamilya kan Abu Fhabi Emiri y kan presidente mismo kan Emirato. An Abu Dhabi nagparadakula na nanggad bilang sarong kosmopolitan na metropolis. An saiyang marikas na pagtalubo, asin urbanisasyon, kasabay kan halangkaw na mga sweldo kan populasyon, pinagpanday an siyudad sa sarong nangengenot asin gantad na maray na metropolis. Ngonyan an siyudad iyo na an sentro kan pulitika, kultura, komersyo asin industriya kan bilog na nasyon; mala ta an Abu Dhabi sana husto nang naambag nin 56.7% sa GDP (Gross Domestic Product) kan taon 2008..

An Abu Dhabi iyo an kwartel kan darakulang mga institusyon sa pinansya arog kan Abu Dhabi Securities Exchange, an Central Bank of the United Arab Emirates asin iba pang mga darakulang multinasyunal na korporasyon. Saro sa dakulang nagproprodukto nin asayti, an Abu Dhabi pighingoa na maglaog sa iba-ibang mga inversion ngane magin pusog an saiyang ekonomiya asin dai nagsasarig sana sa asayti. Orog na, ini nagpapadakula sa serbisyo pinansyal asin sa lado nin turismo. Sinasabi na an Abu Dhabi iyo na pinakamagastong siyudad para sa mga dayong emplyeado, asin ini na an ika-50 pinakahalangkaw sa barakalon. An magasin na Fortune asin CNN sinabi na an Abu Dhabi iyo an pinaka'mayaman na siyudad sa kinaban.

## Mga panluwas na takod

* Municipality of Abu Dhabi City Archived 2010-07-29 at the Wayback Machine.
* Abu Dhabi information portal, abudhabi.ae
* Department of Municipal Affairs Portal Archived 2008-10-12 at the Wayback Machine., abudhabi.ae
* Abu Dhabi - Wikivoyage
* Abu Dhabi sa Curlie
* 2030 transport master plan Archived 2009-08-30 at the Wayback Machine., dot.abudhabi.ae

## Toltolan
# Little Boy

|  Little Boy  |
| --- |
| A post-war Little Boy model |
| Tipo | Armas nukleyar |
| Ginikanang lugar | Estados Unidos |
| Panhistoriyang Produksyon |
| Paradesinyo | Laboratoryo nin Los Alamos |
| Pigprodyuser | 1945 |
| Nu. kan pagtugdas | 26 |
| Specifications |
| Gabat | 9,700 pounds (4,400 kg) |
| Labá | 10 feet (3.0 m) |
| Diyametro | 28 inches (71 cm) |
|

---

 |
| Filling | Uranium-235 |
| Filling weight | 140 lb (64 kg) |
| Pagbuga nin putok | 15 kilotons of TNT (63 TJ; 0.7 g mass equivalent) |

An **Little Boy**, saróng alyas para sa saróng bombang atomiko na pighulog sa Syudad nin Hiroshima kan nasyon na Hapon kan Ika-anom nin Agosto 1945 sa kasagsagan kan Ikaduwang Gerang Pankinaban kan Boeing B-29 Superfortress Enola Gay, na minaneho ni Kolonel Paul W. Tibbets, Jr nin 509th Composite Group kan United States Army Air Force. Ini an kaenot-enotang bombang atomiko na piggamit sa gera. An pambobomba sa Hiroshima an panduwang artipisyal na pagsabog kan nukleyar sa historiya, pagkatapos kan Trinity Test, asin an enot na Uranium-based detonation. Suminabog ini sa kusog na uminabot sa 15 kilotons nin TNT (63 TJ). Nagresulta an bomba sa halawigang pagkagabá kan Hiroshima asin kan nasasakupan kaini.
# Oleksii Reznikov

| Oleksii Reznikov Олексій Резніков |
| --- |
|  |
| Reznikov kan 2019 |
| Ika-17ng Ministro nin Depensa |
| **Inkumbent** |
| **Pagtukaw sa pwesto**  4 Nobyembre 2021 |
| President | Volodymyr Zelenskyy |
| Prime Minister | Denys Shmyhal |
| Suminunod ki | Andriy Taran |
| Katuwang na Primer Ministroe nin Ukranya  Minister of Reintegration of Temporarily Occupied Territories |
| **Termino** 4 Marso 2020 – 3 Nobyembre 2021 |
| President | Volodymyr Zelenskyy |
| Prime Minister | Denys Shmyhal |
| Suminunod ki | Oksana Koliada |
| Sinundan ni | Iryna Vereshchuk |
| Personal na mga detalye |
| Kamundagan |  (1966-06-18) 18 Hunyo 1966 Lviv, Ukrainian SSR, Soviet Union |
| Partido politikal | Independyente |
| Iba pang partido | European Solidarity |
| Edukasyon | University of Lviv |
| Military service |
| Allegiance |  Unyon Sobyet |
| Serbisyo/sangay |  Soviet Air Forces |
| Mga taon kan serbisyo | 1984–1986 |
| Ranggo | Sarhento |

Si **Oleksii Yuriyovych Reznikov** (Ukranyo: Олексій Юрійович Резніков; namundag 18 Hunyo 1966) sarong Ukranyanong abogado asin politiko na nagserbi bilang Ministro nin Depensa nin Ukranya poon pang 4 Nobyembre 2021. Si Reznikov nagserboi man sa iba-ibang pwesto sa gobyerno nin UKranya; Katuwang na Primer Ministro, Ministro sa Reintegrasyon kan Temporaryong Okupadong mga Teritoryo nin UKranya, asin katuwang na pamayo nin Kyiv City State Administration poon 2016 abot 2018, asin katuwang na alkalde-sekretaryo nin Kyiv City Council poon Hunyo 2014. sundo Desyembre 2015.

## Toltolan
# Danaw Nyos

| Danaw Nyos |
| --- |
|  |
| **Lua error in Module:Mapa\_nin\_kinamumugtakan at line 526: Dai mahanap an pigtaong kabutan kan mapa nin kinamumugtakan: an "Module:Mapa nin kinamumugtakan/datos/Cameroon" dai nag-eeksistir.** |
| Lokasyon | Northwest Region, Cameroon |
| Tagboan | ﻿ / ﻿ |
| Tipo | Meromictic, limnically active lake, volcanic crater lake |
| Panginot na palaogan nin sulog | *subaquatic source* |
| Basin kan mga nacion | Cameroon |
|  |
| Sagad na Laba | 2.0 km (1.2 mi) |
| Sagad na Lakwat | 1.2 km (0.75 mi) |
| 1.58 km2 (390 acres) |
| Kabuuhang rarom | 94.9 m (311 ft) |
| Gabat kan Tubig | 0.15 km3 (120,000 acre⋅ft) |
| Pan'ibabaw na taas | 1,091 m (3,579 ft) |

An **Danaw Nyos** (/ˈniːoʊs/ *NEE-ohs*) iyo an sarong crater lake sa Northwest Region kan Cameroon, namumugtak sa haros 315 km (196 mi) northwest of Yaoundé, an kapitolyo. Sarong hararom na danaw an Nyos halangkaw sa tampi kan sarong bakong aktibong bulkan sa Oku volcanic plain sa Cameroon line nin mga bulkanikong aktibidad. An volcanic dam iyo an bagsakan kan mga tubig sa danaw.

An buksan nin magma namumugtak sa irarom kan danaw asin nag-uula nin carbon dioxide (CO
2) pasiring sa tubig, pigliliwat iyan pasiring sa carbonic acid. Saro sana an Nyos sa tulong danaw na midbid na *saturated* nin carbon dioxide sa arog kaining paagi, asin kun siring *prone to* limnic eruptions (an iba iyo an Danaw Monoun, siring man sa Cameroon, asin Danaw Kivu sa Democratic Republic of Congo asin Rwanda).

## Toltolan
# Grupong Maute

| Grupong Maute |
| --- |
| Country | Filipinas |
| Leader(s) | Abdullah Maute Omar Maute |
| Foundation | 2013 |
| Dates of operation | 2013 (2013)–presente |
| Preceded by | Khilafah Islamiyah Movement |
| Active region(s) | Mindanao |
| Ideology | Radikal na Islam |
| Notable attacks | Pebrero asin Nobyembre 2016 sa Butig 2016 sa Syudad nin Davao 2017 sa Marawi |
| Size | *dai isi* |
| Flag |  |

An **Grupong Maute' *na inaapod man an sadiri naEstadong Islamiko nin Lanao*, sarong radikal na grupong Islamiko binibilog nin mga dating kaapil kan Moro Islamic Liberation Front asin magkapirang mga dayong mersenaryo, pinapamayohan ni Abdullah Maute, an soboot kagtogdas kan inapod na Dawlah Islamiya na nakabase sa Lanao del Sur, Mindanao, Filipinas. An grupo natogfdas kan taon 2015. An grupo naglataw enot kan ini nakipagbalbagan sa mga tropa militar kan Hokbong Filipinas kan Pebrero 2016 na natapos nasikop totalmente an kampo kaini sa Butig, Lanao del Sur. Hinuhuna na an tugang ni Abdullah na si Omar napurohan daa duman sa ralaban, algad, may mga report na nakadulag ini bago masakop an kampo. Poon kaidto sige pa an paghahasok nin ribok, katakotan asin ratak sa palibot na mga banwaan asin an gobyerno Filipino trinatrato an grupo Maute terorista na sige an pangingikil sa mga sibilyan.

## Istorya sa likod

An grupo pigtatantya may sobra sa 100 na myembro asin inaarmasan kan mga dayuhan na mga terorista. May pagtubod na an mga kaapil kaini nakikisaro man sa grupong Jemaah Islamiya, sarong teroristang grupo man na nakabase sa Indonesya. Sinasabi man na posible may pakikisaro man ini sa Islamic State of Iraq and Syria (ISIS) asin nahihiling nagwawagayway kan itom na bandera kan ISIS dawa an iba nagsasabi na pahiling sana ini ngane mabisto sinda, asin makapakusog sa propaganda ninda.

Enot na nakasagupa kan militar an grupong ini kan nakipagputokan ini sa sarong checkpoint kan gobyerno sa Madlaum, Lanao del Sur. An dati nindang kwartel na Butig iyo man an pig'erokan kan Moro Islamic LIberation Front asin ta an mga myembro sa duwang grupo magkarelasyon man sa dugo o sa pagka'abot.

## Pag'atake kan Grupo Maute sa Siyudad Marawi

Kan Mayo 22, 2015 naglaog an Grupong Maute asin nag'okupar sa mga estratihikong lugar kan siyudad nin Marawi. Pinagreport na sarong padi an pigkidnap, magkapirang kristiyano an ginaradan, asin magkapirang mga edipisyo an sinurulo. Mala ta an militar naglaog na sa siyudad sa tuyong paglabanan asin mapatalsik an grupo o magkadarakop man an mga myembro kan Maute. Hanggang ngonyan mayo pang malinaw kun noarin masusupil an mga terorista.

## Toltolan
# Salman Rushdie

Si Salman Rushdie
Si **Ahmed Salman Rushdie** (Marati:अह्मेड् सल्मन् रश्डि),namundag sa Bombay, Hunyo 19, 1947) sarong Briton-Indyanong parasurat nin mga nobela asin mga saysay na sa mga saiyang tinokda' an *Midnight's Children* (Mga Aki nin Matanga'} asin an *The Satanic Verses* (Mga Bersong Sataniko) an pinakabisto. An estilo nin saiyang pagsurat klasipikadong bilang *magical realism* na may bodbod nin historikong fiction, asin an dominanteng tema sa mga sinusurat niya iyo an mga pagkasarabod, pagkaribaraw kan duwang kinaban nin Solnopan asin Subangan asin an mga migrasyon kan mga tawo sa duwang lugar na ini, na naresulta sa siriplingan kan duwang kultura.

An ikaapat niyang nobela, an The Satanic Verses (1988) nag'ukag nin dakulang kontrobersya na nag'ani nin daing haros na protesta asin kaanggotan kan mga Moslem sa iba-ibang nasyon, kun saen mga patakot na gadanon si Rushdie pigboses mala ta mismo si Ayatollah Ruhollah Khomeini, an Supremong Lider kan Iran, nagpabantolin nin sarong fatwā kan Pebrero 14, 1989. Sinasabi kan mga Moslem na an libro piglalanghad nin daing siring si Muhammad asin an relihiyon na Islam.

Nanombrahan syang sarong Knight Bachelor ni Reynang Elizabetrh II kan Inglatierra huli "sa serbisyo sa literatura" kan Hunyo 2007. Ginawadan man sya kan Pranses kan ranggong *Commandeur* Siring man, natawan sya nin limang taon na periodo bilang Distinguished Writer in Residence sa Emory University kan taon 2007. Kan Mayo 2008, sya napili na magtukaw bilang kaapil sa American Academy of Arts and Letters. Kan 2008 an magasin na The Time pinagranggong ika-trese si Rushdie sa lista kaining "The 50 greatest British writers since 1945". An pinakahuri niyang nobela, iyo an *Luka and the Fire of Life*, nalagda' kan Nobyembre 2010. Kan 2010, saiyang pig'anunsyo na nagpoon na siyang magsurat kan saiyang memoirs.

## Mga napalagdang nobela

* *Grimus* (1975)
* *Midnight's Children* (1981)
* *Shame* (1983)
* *The Jaguar Smile: A Nicaraguan Journey* (1987)
* *The Satanic Verses* (1988)
* *Haroun and the Sea of Stories* (1990)
* *Imaginary Homelands: Essays and Criticism*, 1981 - 1991 (1992)
* *East, West* (1994)
* *The Moor's Last Sigh* (1995)
* *The Ground Beneath Her Feet* (1999)
* *Fury* (2001)
* *Step Across This Line: Collected Nonfiction*, 1992 - 2002 (2002)
* *Shalimar the Clown* (2005)
* *The Enchantress of Florence* (2008)
* *Luka and the Fire of Life* (2010)

## Mga panluwas na takod

* Salman Rushdie opisyal na websayt
* *In Depth* interbyu ki Rushdie, Des. 5, 2010
* Article archive sa Journalisted
* Contemporary writers: Salman Rushdie. British Council: Arts
* Jack Livings (Summer 2005). "Salman Rushdie, The Art of Fiction No. 186". *The Paris Review*.
* *New York Times* special feature on Rushdie, 1999

## Toltolan
# Abad

St. Domingo kan Silos binugtak sa trono bilang sarong abad (Hispano-Flemish Gothic ika-15 na siglo)
An **abad** iyo an sarong eklesyastikong titulo na pigtatao sa pamayo kan sarong independyenteng monasteryo para sa mga lalaki sa manlaenlaen na mga tradisyon Kristiyano sa Solnopan. Ginuno an ngaran gikan sa *abba*, an pormang Syriac Hebreo na *ab*, asin nangangahulugan na "ama". Katumbas ini kan **abadesa** kun babaye.

## Toltolan