Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hunyo 24

**Hunyo 24** an ika-175ng aldaw kan taon (ika-176 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 190 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.

## Mga panyayari

## Mga kamundagan

## Mga kagadanan

## Mga panluwas na takod

* BBC: On This Day Archived 2007-01-20 at the Wayback Machine.
# Jeronimo

Si San Jeronimo
Si **San Jeronimo** o **San Geronimo** (ca. 347 CE – 30 Setyembre 420 CE) na may tunay na pangaran sa tataramon na Latin na *Eusebius Sophronius Hieronymus* (Greek: Ευσέβιος Σωφρόνιος Ιερώνυμος, asin midbid man bilang *Hieronymus Stridonensis*; Ingles: *Saint Jerome*) iyo an sarong Kristiyanong apolohista na midbidon na marhay sa pagtradusir kan Bibliyang Vulgata, sarong edisyon nin Bibliya sa Latin na lakop an kabantogan. Pigtatratar siya kan Simbahang Romano Katoliko bilang sarong kanonisadong santo asin Duktor nin Simbahan. Magpasagkod sa ngunyan, saro pa man na mahalagang teksto sa Katolisismo an saiyang bersyon nin Bibliya. Pigtatratar man siyang sarong santo kan Sirangan na Ortodoksiyang Simbahan, kun saen midbid siya bilang **Eusebio Jeronimo kan Estridon** (Kastila: *Eusebio Hierónimo de Estridón* o *Jerónimo de Estridón*; Ingles: *Saint Jerome of Stridonium*) o **Paladan na Jeronimo**. Pigkakarkulo kan nagkapira na saro siyang tawong gikan sa Illyria, alagad mapupwedeng saro sana ining pagkarkulo.

## Toltolan
# Bern

An **Bern** o **Berne** (Aleman: Bern [bɛrn] (listen), Alemannic German: Bärn [b̥æːrn], French: Berne [bɛʁn], Italian: Berna [ˈbɛrna], Romansh: Berna [ˈbɛrnɐ] (listen)) an de facto na kapitolyo kan Switzerland, bistado kan mga Swiss na (e.g. in German) *Bundesstadt,* or "pederal na syudad". Na igwang populasyon na 142,493 (Enero 2019), An Bern an ikalima sa pinakamatawong syudad [citation needed] in Switzerland. An Bern igwang 36 municipalities, may populasyon na 406,900 kan 2014. An syudad nagkaigwang populasyon na 660,000 kan 2000. Ini man an kapitolyo nin canton of Bern,an ikaduwa sa pinakamatawong lugar sa Switzerland.

An opisyal na lengguwahe iyo an (the Swiss variety of Standard) Aleman, pero an pinaka ginagamit na tataramon iyo an Alemannic Swiss German diyalekto, Alemanong Bernes.

Kna 1983, an historikal na lumang syudad (sa German: Altstadt) sa sentro nin Bern bnaging UNESCO World Heritage Site.

## Mga tala

## Mga toltolan

## Mga panluwas na takod

Plantilya:AmCyc Poster

* Official website
* Bern Public Transportation Website (BernMobil)
* *Bern (Gemeinde)* in German, French and Italian in the online *Historical Dictionary of Switzerland*, 10 November 2016.
* "GIS City of Bern". Archived from the original on 28 September 2007. Retrieved 23 April 2006. CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
* Gurtenfestival
# 1918

An **1918** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

* Hulyo 18 - Namundag an dating Sur na Aprikanong presidente na si Nelson Mandela.

## Agosto

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre
# Angola

Wagayway kan Angola
Eskudo de armas kan Angola
Mapa kun saen ipinapaheling an kinamomogtakan kan Angola
An **Angola**, opisyalmente Republika kan Angola (Portuges: Republica de Angola, sinasayod [ʁɨˈpublikɐ dɨ ɐ̃ˈɡɔla]; Kikongo, Kimbundu, Umbundu: Repubilika ya Ngola), sarong nasyon namomogtak sa sur-sentral nin Aprika asin an mga kadolon kaini iyo an Namibia sa habagatan, an Demokratikong Republika nin Kongo sa amnayan, asin an Zambia sa subangan; an kosang solnopan niya yaon sa Dagat Atlantiko. An Luanda iyo an saiyang syudad na kabisera, manta na an probinsya nin Cabinda, na napasuway sa mayor na teritoryo kan Angola, kadolon an Republika kan Kongo asin an Demokratikong Republika kan Kongo.

An mga Portuges nagsakop sa mga magkapirang lugar kan Angola, kadaklan sa mga parteng kosa, poon ika-16 sungdo ika-19ng siglo asin nakikitrato sa mga nagbabanwa sa mga lugar na ini sa negosyo asin sa iba pang mga bagay. Paglaog kan ika-19 siglo, luwayluway asin padikitdikit na nansakop sinda sa mga interior na parte kan Angola. Bilang sarong tunay na kolonya kan Portuges, ini nangyari sana kan mga 1920. Kan makamit an katalingkasan, an Angola nag'agi sa makuring gera sibil, poon 1975 abot 2002. An nasyon na ini may mahiwas asin hararom na deposito nin mga mineral asin petrolyo, alagad an lawig kan buhay igdi asin an mortalidad kan mga aki tinataya bilang iyo an pinakagrabe sa kinaban.

## Pagkabaranga kan mga probinsya

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Nº | Probinsya | Kabisera | Hiwas (km²) |  |
| 1 | Bengo | Caxito | 31.371 |
| 2 | Benguela | Benguela | 31.788 |
| 3 | Bié | Kuito | 70.314 |
| 4 | Cabinda | Cabinda | 7.270 |
| 5 | Kuando Kubango | Menongue | 199.049 |
| 6 | Kwanza-Norte | N'Dalatando | 24.190 |
| 7 | Kwanza-Sul | Sumbe | 55.660 |
| 8 | Cunene | N'Giva | 89.342 |
| 9 | Huambo | Huambo | 34.274 |
| 10 | Huila | Lubango | 75.002 |
| 11 | Luanda | Luanda | 2.418 |
| 12 | Lunda-Norte | Lucapa | 102.783 |
| 13 | Lunda-Sul | Saurimo | 45.649 |
| 14 | Malanje | Malanje | 97.602 |
| 15 | Moxico | Lwena | 223.023 |
| 16 | Namibe | Namibe | 58.137 |
| 17 | Uige | Uíge | 58.698 |
| 18 | Zaire | M'Banza Kongo | 40.130 |

## Galeriya

* Simbahan sa Tombua, probinsya kan Namibe, Enero 2010
* Sarong iskultura representado an pigurang babae. Banwang Chokwe, Angola, amay kan ika-20ng siglo.
* "Mga Itom na Gapo" nin Pungo Adongo sa Angola
* Sarong tanawon sa Luanda
* Busay nin Kalendula, sa Malange, 2009
# Papa Leon XIII

Si **Papa Leon XIII** (namundag **Gioacchino Vincenzo Raffaele Luigi Pecci**; English: **Joachim Vincent Raphael Louis Pecci**. 2 March 1810 – 20 July 1903) iyo an pamayo kan Simbahan Katoliko poon 20 February 1878 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong July 1903. Nagkaigwa siya nin ikaapat na pinakahalawig na pagreynar nin maski siisay na dokumentadong papa asin an ikatulong pinakahalawig na beripikadong pagreynar, behind those of Peter the Apostle (kun kabali an bakong beripikadong pagreynar), Pio IX (his immediate predecessor), asin Juan Pablo II.

## Toltolan
# Recep Tayyip Erdoğan

| Recep Tayyip Erdoğan |
| --- |
|  |
| Erdoğan kan 2022 |
| Ika-12 Presidente nin Turkeya |
| **Inkumbent** |
| **Pagtukaw sa pwesto**  28 Agosto 2014 |
| Prime Minister | Ahmet Davutoğlu (2014–2016) Binali Yıldırım (2016–2018) |
| Bise Presidente | Fuat Oktay (since 2018) |
| Suminunod ki | Abdullah Gül |
| Ika-25 Primer Ministro nin Turkeya |
| **Termino** 14 Marso 2003 – 28 Agosto 2014 |
| President | Ahmet Necdet Sezer Abdullah Gül |
| Suminunod ki | Abdullah Gül |
| Sinundan ni | Ahmet Davutoğlu |
| Lider kan Justice and Development Party |
| **Inkumbent** |
| **Pagtukaw sa pwesto**  21 Mayo 2017 |
| Suminunod ki | Binali Yıldırım |
| **Termino** 14 Agosto 2001 – 27 Agosto 2014 |
| Suminunod ki | Katongdan namukna' |
| Sinundan ni | Ahmet Davutoğlu |
| Plantilya:GNAT MP |
| **Termino** 9 Marso 2003 – 28 Agosto 2014 |
| Constituency | * Siirt (2003 by-election)
* Istanbul (I) (2007, 2011)
 |
| alkalde nin Istanbul |
| **Termino** 27 Marso 1994 – 6 Nobyembre 1998 |
| Suminunod ki | Nurettin Sözen |
| Sinundan ni | Ali Müfit Gürtuna |
| Pamayo kan Organization of Turkic States |
| **Termino** 12 Nobyembre 2021 – 11 Nobyembre 2022 |
| Suminunod ki | Ilham Aliyev |
| Sinundan ni | Shavkat Mirziyoyev |
| Personal na mga detalye |
| Kamundagan |  (1954-02-26) 26 Pebrero 1954 Kasımpaşa, Istanbul, Turkey |
| Partido politikal | Justice and Development Party (2001–2014; 2017–presente) |
| Iba pang partido | * National Salvation Party (bago 1981)
* Welfare Party (1983–1998)
* Virtue Party (1998–2001)
 |
| Mga aki | * Ahmet
* Bilal
* Esra
* Sümeyye
 |
| Dinakulaan | Presidential Complex, Ankara |
| Alma mater | Marmara University |
| Lagda |  |
| Websityo | Government website |

Si **Roach Tayyip Erdoğan** (namundag, Pebrero 26, 1954) sarong Turkong pulitiko asin siya Primer Ministro poon pa kan 2003. Siya man an Pamayo kan Justice and Development Party, na iyo an partido pulitika na nagkakapot kan mayoriya kan tukawan sa Gran Asamblea Nasyonal kan Turkeya. Si Erdoğan nagin alkalde kan Istanbul poon 1994 abot 1998. Siya nagtapos kan 1961 sa Faculty of Economics and Commercial Sciences kan Marmara University.

## Pamilya

Erdoğan (tahaw) kaiba agom Emine (tahaw-too), makuapo na si Canan Aybüke (tahaw-wala), asin manugang Selçuk Bayraktar (wala) sa Teknofest festival sa Azerbaijan (2022)
Si Erdoğan naagom si Emine Gülbaran (b. 1955, Siirt) kan 4 Hulyo 1978. Igwa sindang duwang aking lalaki, Ahmet Burak (b. 1979) asin Necmettin Bilal (b. 1981), asin duwang aking babae, Esra (b. 1983) saka Sümeyye (b. 1985). An saiyang ama, Ahmet Erdoğan, nagadan kan 1988 asin saiyang ina, Tenzile Erdoğan, nagadan kan 2011 sa edad na 87.

## Toltolan

Error sa pag-cite: `<ref>` mga tatak na eksistido para sa sarong grupo na pinagngaranan na "lower-alpha", alagad mayong kinasungkoan na `<mga pinapanungdanan na grupo="lower-alpha"/>`na tatak an nanagboan, o sarong panarado `</ref>` an nawawara
# Papa Gregorio XVI

Imahe ni Papa Gregoryo XVI
Si **Papa Gregorio XVI** (namundag: **Bartolomeo Alberto Cappellari**; 18 September 1765 – 1 June 1846) iyo an pamayo Kan Simbahan Katoliko asin namamayo kan Papal States poon 2 February 1831 sagkod sa saiyang kagadanan kaidtong June 1846. Inadaptar niya an ngaran na **Mauro** sa paglaog niya sa religious order kan Camaldolese.

## Toltolan
# 1757

An **1757** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre
# 1853

An **1853** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre
# Polusyon

Polusyon sa baybayon na hali sa kadagatan
An **polusyon** iyo an introduksyon nin mga kontaminasyon sa natural na kapalibotan na makawsa nin raot na pagbabago. An polusyon pwede yaon sa porma nin dawa anong substansya (solido, likido, o gas) o enerhiya (arug kan radyoaktibidad, init, tanog, o liwanag). An mga *pollutant* o bagay na nagpapaati, an komposisyon kan polusyon, pwedeng gikan sa luwas na substansya/enerhiya o natural na kontaminasyon.

## Mga panluwas na takod

* OEHHA proposition 65 list
* National Toxicology Program – hali sa US National Institutes of Health. Mga report asin pag-aadal sa kun pano naaapektuhan kan mga *pollutant* an katawohan
* TOXNET – Mga database asin report sa toksikolohiya

## Toltolan