Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tokyo

| Tokyo 東京都 |
| --- |
| Metropolis |
| Tokyo Metropolis |
| Hiró-relo poon itaad: Nishi-Shinjuku, Rainbow Bridge, National Diet Building, Shibuya, Tokyo Skytree |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Bandera |  Selyo |
|  Simbolo |

 |
| Kanta: *Tokyo Metropolitan Song* (東京都歌, *Tōkyō-to Ka*) |
| Lokasyon kan Tokyo sa Hapon |
| Tagboan: ﻿ / ﻿ |
| Nacion | Hapon |
| Rehiyon | Kantō |
| Isla | Honshu |
| Mga dibisyon | 23 na mga espesyal na purok, 26 na mga syudad, 1 distrito, asin 4 na subprepektura |
| Pamamahala |
|  • Tipo | Metropolis |
|  • Gobernor | Yuriko Koike (TF) |
|  • Kapitolyo | Tokyo |
|  • Mga Representatibo | 42 |
|  • Mga konsehal | 11 |
| Hiwas |
|  • Metropolis | 2,187.66 km2 (844.66 sq mi) |
|  • Metro | 13,572 km2 (5,240 sq mi) |
| Ranggo nin hiwas | 45th |
| Elebasyon | 40 m (130 ft) |
| Populasyon (Julio 31, 2016) |
|  • Metropolis | 13,617,444 |
|  • Densidad | 6,224.66/km2 (16,121.8/sq mi) |
|  • Metro | 38,305,000 |
|  • Densidad kan metro | 2,662/km2 (6,890/sq mi) |
|  • 23 na mga purok | 8,967,665 |
|   | (2015 per prefectural government) |
| Mga demonym | 江戸っ子 (Edokko), 東京人 (Tōkyō-jin), 東京っ子 (Tōkyōkko), Tokyoite |
| GDP(Rehiyon Kantō) (Nominal; 2014) |
|  • Kabuuhan | $2.5 trilyon |
|  • Per capita | $60,000 |
| Sona nin oras | UTC+9 (Estandarteng Oras kan Hapon) |
| ISO 3166-2 | JP-13 |
| Burak | Somei-Yoshino cherry blossom |
| Punô | punô nin Ginkgo (*Ginkgo biloba*) |
| Gamgam | Black-headed gull (*Larus ridibundus*) |
| Websityo | www.metro.tokyo.jp/english/ |

|  |
| --- |
|  |
| Tokyo |
| An "Tokyo" sa *kanji* |
| Pangaran na Hapones |
| Kanji | 東京 |
| Hiragana | とうきょう |
| Katakana | トウキョウ |
| Kyūjitai | 東亰 |
|

| Mga Transkripsyon |
| --- |
| Romanisasyon | Tōkyō |
| Pigrebersong Hepburn | Toukyou |

 |
|  |

An **Tokyo** (Hapones: 'kapital sa este') iyo an kapitolyo nin Hapon. Ini an ikatolong pinakamatawo sa enterong isla asin Honsu, sunod as rehiyon asin Kanto. Pigkokonsiderar ini na sentro nin politiko, edukasyon asin kultura nin nacion, pero mas dominante sa ekonomiya an mga ciudad na Kyoto.

## Toltolan
# Iskriturang Kawi

| Kawi  |
| --- |
|  |
| Tipo | Abugida |
| Mga tataramon | Mga tataramon na Indones, Mga tataramon na Filipino, Mga tataramon na Malayo |
| Panahon | c. 8th–16th siglo |
| Mga magurang na sistema | Alpabetong Proto-Sinaitiko* Alpabetong Phoenician
	+ Alpabetong Aramaiko
		- Brāhmī
			* Pallava
				+ Kawi
 |
| Mga aking sistema | Balines Batak Baybayin Kulitan Buhid Hanunó'o Hånåcåråkå na Habanes Lontara Suanoy na Sundanes Rencong Rejang Tagbanwa Basahan |
|

An **Aksara Kawi** (hale Sa Sanskrito: कवि "kavi" lit. "Rawit-dawit") o **Aksara Jawa Kuna** ("Iskriturang Suanoy na Habanes"), saróng pangaran na pigtaó Sa sistemang panurat na gikan sa Isla nin Haba asin piggagamit sa buong Maritime Southeast Asia poon 8th siglo abot sa 1500 AD.

## Mga Toltolan
# Iskriturang Tai Noi

| Tai Noi  |
| --- |
|  |
| Tipo | Abugida |
| Mga tataramon | Lao, Isan, asin iba pa |
| Panahon | c. 1500–1930s (survives as the modern Lao script) |
| Mga magurang na sistema | Alpabeto nin Proto-Sinaitiko* Alpabeto nin Ponesyano
	+ Alpabeto nin Aramaiko
		- Brāhmī
			* Tamil-Brahmi
				+ Pallava
					- Khmer
						* Sukhothai
							+ Fakkham
								- Tai Noi
 |
| Mga aking sistema | Lao |
| Mga tugang na sistema | Tai Yo |
|

An Iskriturang **Tai Noi** (binabaybay man na *Thai Noi*) o **Lao Buhan** sarong Iskriturang Brahmiko na historikal na piggagamit sa Laos asin Isan kadto pang mga 1500 CE. An kontemporaryong Iskriturang Lao iyo an sarong direktang ginikanan asin mapreserba laini an basikong mga korte kan letra. Haros dai na piggagamit an iskritura sa rehiyon nin Isan kan Tailandya, nin huli ta sa mga polisiya nin Thaipikasyon kan gobyerno nin Thai, na nagbugtak nin kultura nin Sentral Thai arog kan Iskriturang Thai sa bilog na nasyon.

## Mga karakter

Nakasurat an mga patanog nin Tai Noi nin pahigda poon wala patuo, mantang an mga patanog nakasurat sa hampang, sa itaas, sa irarom, asin pagkatapos kan letra, depende sa patanog. Dai mayong darakulang letra o sararadit na letra an iskritura. Daing mga espasyo sa tanga kan mga kataga. Natapos an mga pangungulay sa sarong espasyo.

Igwa nin sadiring numero an Iskriturang Tai Noi, na arog sa mga numero na mahihiling sa iskritura kan Lao.

### Mga katanog

Igwa an islriturang Tai Noi nin 27 inisyal na mga katanong.

### Mga kumpol nin katanog

An mga kumpol nin pangatnig iyo an mga panginot na konsonante na binibilog nin duwang letra nin pangatnig na pinagsaro sa sarong letra.

An mga minasunod na mga ladawan nagpapahiling nin pirang mga ehemplo:

### Panghuring mga katanog

Naglalaog an Iskriturang Tai Noi nin mga letra partikular para sa mga katanog sa pangwakas na posisyon kan sarong kataga. Igwang 11 pangwakas na letra nin katanog sa kabilugan para sa 8 magkakaibang tanog.

### Mga patanog

Ugwa an Iskriturang Tai Noi nin 29 na mga katanog na nagmukna nin dakol na diyakritiko.

## Unikodigo

Nagibo na an mga pagpupurbar na iinkodo an Tai Noi sa Unikodigo.

## Mga toltolan
# Pamilya nin tataramon

Kontemporaryong pagheheras (2005 mapa) kan mga pangenot na pamilya nin tataramon sa bilog na kinàban (sa pirang mga kaso nin heograpiyang grupo kan mga pamilya). An mapang ini igwang kaiba nin mga pangenot na pamilya sana na kun an boot sabihon, dai kaiba an mga tangkay kaini.
An **pamilya nin tataramon**, sarong grupo kan mga tataramon na pareho sa ginikanan kan sarong *ginikanan na tataramon* o *magurang na tataramon*, na inaapod na protong tataramon kan pamilyang ini.

Susog sa *Ethnologue* igwa in 7,139 na nabubuhay na mga tataramon kan tawo na nakawarqak sa 142 na manlain-lain na mga pamilya nin tataramon .

## Toltolan
# Hapot

An **hapot** o **kahapotan** iyo an mapupwedeng sarong pagpahayag na pantataramon na piggagamit tanganing maghagad nin kaaraman, o kaya an kahagadan mismo na ginibo nin siring kaan na pagpapahayag. An impormasyon na ini iyo an mapupwedeng itao na igwa nin sarong simbag o kasimbagan.

## Kahulogan

Sa linggwistika, an hapot posibleng tawan nin kahulogan sa tulong lebel.

Sa lebel nin semantiko, an hapot tinawan nin kahulogan sa paagi kan saiyang abilidad na mag-establisa nin sarong set nin posibleng kasimbagan na nasa rason.

Sa lebel nin pragmatiko, an hapot iyo an kategoryang illocutionary nin speech act na naghahanap tanganing mautob an impormasyon gikan sa addressee.

Sa lebel nin syntax, an interogatibo iyo an klase nin clause na characteristically asosyado sa mga kahapotan, asin tinawan nin kahulogan nin grammatical na reglamento (siring kan subject–auxiliary inversion in English) na nagkakalaen sa lambang tataramon.

## Toltolan
# Diyalektong Putian

| Putian |
| --- |
| Pó-chéng-uā / 莆田話 |
| Subo sa | Sur na Tsina |
| Rehiyon | Putian, Fujian |
| Pamilya nin Tataramon | Sino-Tibetano* Intsik
	+ Min
		- Pu-Xian Min
			* **Putian**
 |
| Mga kodigo nin tataramon |
| ISO 639-3 | – |
| Glotologo | `puti1238` |
|

An **diyalektong Putian** (Pu-Xian Min: Pó-chéng-uā / 莆田話) saróng diyalekto kan Intsik na Pu-Xian Min na pigtataram sa urban na lugar kan Putian, kun saen saró ining syudad nin prepekturang-lebel sa sur-subangang baybayon kan probinsiya nin Fujian.

## Mga Toltolan

* Compilation Commission of Chorography of Putian City 福建省莆田市地方志编纂委员会 (2001). *Pu tian shi zhi* 莆田市志 ["Chorography of Putian City"]. **43**. Beijing: Fangzhi chubanshe 方志出版社 ["Chorography Press"]. ISBN 7-80122-669-0. Archived from the original on 2017-02-10. Retrieved 2018-09-23.

Plantilya:Intsik na Min