# Kan-on

An Kan-on o kan'on (漢音; Hapon na pagsayod: [kaꜜɰ̃.oɴ] or [kaɰ̃.oɴ], "tanog nin Han") iyo an mga kanji kan Hapon na mga pagbasa na sinubli gikan sa Tsina durante kan dinastiyang Tang, poon kan ika-7 sagkod ika-9 na siglo; sarong panahon na katumbas kan Hapon na panahon nin Nara. Sinda ipinamidbid kan, kaiba an iba pa, mga sugo gikan sa mga misyon kan Hapon sa Tang Tsina. An *Kan-on* dai dapat ikaribong sa *tō-on* (唐音, *Tang sound*), na kan huri mga sinubli na ponetiko .

An *Kan-on* iyo an mga *on'yomi* (音読み) na nakasusog sa pagsayod sa Katahawan na Chang'an kan Tahaw na Intsik. An silabang *Kan* sarong pagbasa kan Tahaw na Intsik:漢 (*xanH*) siring sa palatanugan na Hapon, na nanonongod sa dinastiyang Han, na igwang Chang'an bilang kapitolyo syudad. Sobra pa digdi, an *Kan* (漢) nagin man sarong deskripsyon para sa gabos na bagay na Intsik, halimbawa, kanji ('mga karakter na Intsik').

An Kan'on parsyal na nagbalyo kan naenot na *go-on*, na "mga pag-arog sana kan Mga pangangarog sa Korea, alagad an *Kan-on* mga pag-arog kan tunay na bagay."

An minoriya kan mga karakter dai nanggad nagkaigwa kan saindang *kan-on* na ipinadara sa Hapon; an saindang *kan-on* minsan piggigibo liwat sa Mga diksyunaryong Hapon dawa ngani dai espesipikong minarkahan bilang siring. An nagkapirang diksyunaryo minaabot sagkod sa pagsikwal kan mga pinatotoohan na *kan-on* pabor sa mas sistematikong mga pagsasayod

## Mga katangian kumpara sa *go-on*

### Sa mga katanog

| type | unvoiced / voiced | voiced / nasal | zi- / ni- or zy- / ny- |
| --- | --- | --- | --- |
| halimbawa | 神 | 大 | 土 | 地 | 分 | 仏 | 男 | 女 | 万 | 美 | 無 | 二児 | 人刃 | 日 | 如 | 若 |
| Kan-on | sin | tai | to | ti | fun | futu | dan | dyo | ban | bi | bu | zi | zin | zitu | zyo | zyaku |
| Go-on | zin | dai | do | di | bun | butu | nan | nyo | man | mi | mu | ni | nin | niti | nyo | nyaku |
| mga tala |  | d- / n- | b- / m- | Mandarin r-, er  |

### Sa mga patanog

| type | \* / -e | -ei / -ai | \* / -u |
| --- | --- | --- | --- |
| mga halimbawa | 衣 | 気 | 戯 | 愛 | 解 | 会絵 | 快怪 | 外 | 仮家 | 下夏 | 化 | 花 | 西斉 | 体帝 | 米 | 礼 | 素 | 図 | 怒 | 公工口 | 豆頭 | 右有 | 九久 | 留 |
| Kan-on | i | ki | gi | ai | kai | kwai | gwai | ka | kwa | sei | tei | bei | rei | so | to | do | kou | tou | iu | kiu | riu |
| Go-on | e | ke | ge | e | ge | we | ke | ge | ke | ge | ke | sai | tai | mai | rai | su | du | nu | ku | du | u | ku | ru |
| Mga tala |  | Mandarin -i |  |

| Tipo | -i- / -o- | -e- / -o- | -a- / -o- | -a- / -ya- | -yoku / -iki |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Mga halimbawa | 音隠 | 今金 | 品 | 乙 | 乞 | 遠園 | 建 | 言厳 | 越 | 叛 | 発 | 行 | 客 | 白 | 色拭 | 食 | 直 | 力 |
| Kan-on | in | kin | fin | itu | kitu | wen | ken | gen | wetu | fan | fatu | kau | kaku | faku | syoku | tyoku | ryoku |
| Go-on | on | kon | fon | otu | kotu | won | kon | gon | woti | fon | fotu | gyau | kyaku | byaku | siki | ziki | diki | riki |
| Mga tala |  |  |  |  |

| Tipo | -e- / -ya- | mga lain pa |
| --- | --- | --- |
| Mga halimbawa | 京経 | 形 | 正生性声省精 | 成静 | 丁挺 | 定 | 兵 | 平病 | 名命明 | 霊 | 役 | 石赤 | 寂 | 暦 | 牛 | 月 | 殺 | 文聞 |
| Kan-on | kei | sei | tei | fei | mei | rei | eki | seki | reki | giu | getu | satu | bun |
| Go-on | kyau | gyau | syau | zyau | tyau | dyau | fyau | byau | myau | ryau | yaku | syaku | zyaku | ryaku | gu | gwati | setu | mon |
| Mga tala | Mandarin -ing zheng, cheng, sheng  |  |  |

Mga patanog kan Hapon
## Hilingon man

* *On'yomi*: Mga pagbasa sa Sino-Hapon
	+ *Go-on*: sarong mas naenot na klase nin pagbasa
	+ *Tō-on*: sarong huring klase nin pagbasa
* Checked tone

## Mga toltolan