# Tsina

|  |
| --- |
|  |
| Tsina |
| An "Tsina" sa Pinasimple (itaas) asin Tradisyunal (irarom) na mga karakter na Intsik |
| Pinasimpling Intsik | 中国 |
| Tradisyonal na Intsik | 中國 |
|  |
| Hanyu Pinyin | Zhōngguó |
|  |
| Literal na boot sabihon | Katahawan o Sentral na Estado |
|

| Mga Transkripsyon |
| --- |
| Estandarteng Mandarin |
| Hanyu Pinyin | Zhōngguó |
| Bopomofo | ㄓㄨㄥ   ㄍㄨㄛˊ |
| Gwoyeu Romatzyh | Jonggwo |
| Wade–Giles | Chung¹-kuo² |
| Tongyong Pinyin | Jhongguó |
| Yale Romanization | Jūnggwó |
| MPS2 | Jūngguó |
| IPA | [ʈʂʊ́ŋ.kwǒ] |
| iba pang Mandarin |
| Xiao'erjing | ﺟْﻮﻗُﻮَع |
| Dungan | Җунгуй |
| Sichuanes Pinyin | Zong1 gwe2 |
| Wu |
| Romanisasyon | Tson平-koh入 |
| Gan |
| Romanisasyon | Tung-koe̍t |
| Xiang |
| IPA | Tan33-kwɛ24/ |
| Hakka |
| Romanisasyon | Dung24-gued2 |
| Pha̍k-fa-sṳ | Chûng-koet |
| Yue: Kantones |
| Romanisasyong Yale | Jùnggwok *o* Jūnggwok |
| IPA | [tsôŋ.kʷɔ̄ːk̚] *or* [tsóŋ.kʷɔ̄ːk̚] |
| Jyutping | Zung1gwok3 |
| Sur na Min |
| Hokkien POJ | Tiong-kok |
| Tâi-lô | Tiong-kok |
| Subangan na Min |
| Fuzhou BUC | Dṳ̆ng-guók |
| Pu-Xian Min |
| Hinghwa BUC | De̤ng-go̤h |
| Norteng Min |
| Jian'ou Pigromanisar | Dô̤ng-gŏ |

 |
|  |

|  |
| --- |
|  |
| Republikang Popular kan Tsina |
| An "Republikang Popular kan Tsina" sa Pinasimple (itaas) asin Tradisyunal (irarom) na mga karakter na Intsik |
| Pangaran na Intsik |
| Pinasimpling Intsik | 中华人民共和国 |
| Tradisyonal na Intsik | 中華人民共和國 |
|  |
| Hanyu Pinyin | Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó |
|  |
|

| Mga Transkripsyon |
| --- |
| Estandarteng Mandarin |
| Hanyu Pinyin | Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó |
| Bopomofo | ㄓㄨㄥ   ㄏㄨㄚˊ ㄖㄣˊ   ㄇㄧㄣˊ ㄍㄨㄥˋ   ㄏㄜˊ   ㄍㄨㄛˊ |
| Gwoyeu Romatzyh | Jonghwa Renmin Gonqhergwo |
| Wade–Giles | Chung¹-hua² Jên²-min² Kung⁴-ho²-kuo² |
| Tongyong Pinyin | Jhonghuá Rénmín Gònghéguó |
| Yale Romanization | Jūnghwá Rénmín Gùnghégwó |
| MPS2 | Jūnghuá Rénmín Gùnghéguó |
| IPA | [ʈʂʊ́ŋ.xwǎ ɻə̌n.mǐn kʊ̂ŋ.xɤ̌.kwǒ] |
| iba pang Mandarin |
| Xiao'erjing | ﺟْﻮﺧُﻮَ ژٌمٍ ﻗْﻮحْقُوَع |
| Dungan | Җунхуа Жынмин Гунхәгуй |
| Sichuanes Pinyin | Zong1 hua2 Zen2 min2 Gong4 hwe2 gwe2 |
| Wu |
| Romanisasyon | Tson平 gho平 zin平 min平 gon去 ghu平 koh入 |
| Gan |
| Romanisasyon | Chungfa Ninmin Khungfokoet |
| Xiang |
| IPA | /tan33 go13 ŋin13 min13 gan45 gu13 kwɛ24/ |
| Hakka |
| Romanisasyon | Dung24 fa11 ngin11 min11 kiung55 fo11 gued2 |
| Pha̍k-fa-sṳ | Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet |
| Yue: Kantones |
| Romanisasyong Yale | Jùng'wàh Yàhnmàhn Guhng'wòhgwok *or* Jūng'wàh Yàhnmàhn Guhng'wòhgwok |
| IPA | [tsôŋ.wȁː jɐ̏n.mɐ̏n kòŋ.wɔ̏ː.kʷɔ̄ːk̚] *or* [tsóŋ.wȁː jɐ̏n.mɐ̏n kòŋ.wɔ̏ː.kʷɔ̄ːk̚] |
| Jyutping | Zung1waa4 Jan4man4 Gung6wo4gwok3 |
| Sur na Min |
| Hokkien POJ | Tiong-hôa Jîn-bîn Kiōng-hô-kok |
| Tâi-lô | Tiong-huâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok |
| Subangan na Min |
| Fuzhou BUC | Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók |
| Pu-Xian Min |
| Hinghwa BUC | De̤ng-huá Cíng-míng Gē̤ng-hó̤-go̤h |
| Norteng Min |
| Jian'ou Pigromanisar | Dô̤ng-uǎ Nêng-měng Gō̤ng-uǎ-gŏ |

 |
| Pangaran na Tibetano |
| Tibetano |  ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི མཐུན་རྒྱལ་ཁབ  |
|

| Mga transkripsyon |
| --- |
| Wylie | krung hwa mi dmangs spyi mthun rgyal khab |
| Pinyin na Tibetano | Zhunghua Mimang Jitun Gyalkab |

 |
| Pangaran na Zhuang |
| Zhuang | Cunghvaz Yinzminz Gunghozgoz |
| Pangaran na Mongolyano |
| Mongolyano |  |
|

| Mga Transkripsyon |
| --- |
| SASM/GNC | Bügüde nayiramdaqu dumdadu arad ulus |

 |
| Pangaran na Uyghur |
| Uyghur |  جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى  |
|

| Mga Transkripsyon |
| --- |
| Latin Yëziqi | Jungxua Xelq Jumhuriyiti |
| Yengi Yeziⱪ | Junghua Həlⱪ Jumⱨuriyiti |
| SASM/GNC | Junghua Hälk̂ Jumĥuriyiti |
| Siril Yëziqi | Җуңхуа Хәлқ Җумһурийити |

 |
| Pangaran na Manchu |
| Iskriturang Manchu |  ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳᡵᡤᡝᠨ ᡤᡠᠨᡥᡝ ᡤᡠᡵᡠᠨ (ᡩᡡᠯᡳᠮᠪᠠᡳ ᡤᡠᡵᡠᠨ)  |
| Romanisasyon | Dulimbai niyalmairgen gungheg' gurun(Dulimbai Gurun) |
|  |

An wagayway kan Republikang Popular kan Tsina
An mapa kan Asya kun saen ipinapaheling an kinamomogtakan kan Republikang Popular kan Tsina
An **Popular na Republika kan Tsina** sarong nasyon sa Subangan na Asya asin iyo an pinakamatawong nasyon sa bilog na kinaban sa populasyon kaining dae mababa sa 1.38 bilyon. Sa hiwas kaining minaabot sa poko mas o menos 9.6 milyong kilometro kwadrado, ini an ikaduwang pinakadakulang nasyon segun sa kadagaan, asin ikatulo o ikaapat man sa enterong hiwas. Pinamamahalaan an Tsina kan Partido Komunista kan Tsina, na igwang sakop sa 22ng probinsya, limang awtonomong rehiyon, apat na banwaan na direktang-pinamamahalaan (Beijing, Tianjin, Shanghai, dangan Chongqing), asin an mga Espesyal na Rehiyon Administratibo kan Hong Kong asin Macau, dangan sinasadiri man kaini an soberanya kan Taiwan.

An Tsina iyo an saro sa ginikanan kan mga lumang sibilisayon sa kinaban asin ini nagpoon magtambo sa kalipakan kan Salog Giyaw sa Amnayan Kapatagan nin Tsina. An Tsina saro man sa nangengenot na poderes ekonomiko poon pa kan enot na siglo sundo ika-19ng siglo. Sa lawig nin mga panahon, an sistema politika kan Tsina namamanang absolutong monarkiya, o mga dinastiya, na ginikanan kaini sa panahon kan
dinastiya Xia kan ika-21ng siglo, BCE. Dangan kaini an Tsina nasadit, nadakula, nalakop o nagkakaparasa o may beses nagkakaburunyog uli. Kan ika-3 siglo BCE, nahingoa mabugkos ini paagi kan mga gera ibinungsod kan dinastiya Qin asin ini an nagin pinaka-enot na Imperyong Tsino. An nagsunod kaini na dinastiyang Han (206 BCE – 220 CE) nahiling an mga abanteng gayong mga teknolohiya kan panahon na idto, arog kan paggibong papel asin an kompas, kasarabay na diyan an mga pag'uswag sa agrikultura asin sa medisina. An imbensyon kan pulbura asin imprentang an tipo hiro-hiro kan panahon nin dinastiyang Tang (618 – 907) asin kan Dinastiyang Awit Amihanan (960 – 1127) iyo na sa kagabsan nagsangkap kan inapod na Apat na mga Makangalas na mga Imbensyon.

## Dibisyon administratibo

An Popular na Republika kan Tsina opisyalmente nagkakabaranga sa 23 na probinsya, limang rehiyon autonomo (lambang saro may designadong minoriyang grupo), asin apat na munisipalidad asin kaiba diyan an espesyal na rehiyon administratibo (ERA) nin Hong Kong asin Macau. Geograpikalmente, an gabos na 31 dibisyon probinsyal kan Kadagaan Tsina mapipisan sa anom na rona': Amnayan Tsina, Norte-subangan Tsina, Subangan Tsina, Habagatan Sentra Tsina, Sud-sulnopan Tsina, asin Norte-sulnopan Tsina.

Mapa lingwistika kan Tsina
An Tsina konsiderado na an Taiwan iyo kaini an ika-23 na probinsya, alagad an Taiwan sinasakop kan Republika nin China (ROC), na sinasayumahan kaini an paghihingako kan PRT. Kabaligtaran, an RNT na konstitusyon sinasabing may soberaniya ini sa enterong mga rona na sinasakop kan gobyerno kan PRT.

## Mga Toltolan