Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1880

An **1880** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre
# Syudad nin Nueva York

Nueva York|    |
| An wagayway, mga panandaan, asin sarong dalan sa **Nueva York** |

An **Syudad nin Nueva York** (Ingles: *New York City*) sarong syudad na namumugtak sa sur-subangan kan estado nin Nueva York. Ini an pinakamatawo na syudad sa Estados Unidos asin sarô sa mga pinakamatawo sa enterong kinàban. An Nueva York iyo an sarô sa mga sentrong pankinaban nin negosyo, finanza, ley asin prensa, asin importanteng sentro ini kan kultura ta dakulon an mga museo asin galleria digdi. Ini man an harong nin Naciones Unidos asin tahaw ini nin actividad na diplomatiko.

Kan 2019, an populasyon kaini ipinapamugtak sa sobrang 8,336,817 katawo. Parati inaapod ining *New York City* ngane ma'iba sa Estado kan Nueva York, na kun saen an syudad ka'parte sana. An 36% kan mga nakaistar sa Nueva York iyo pinangaki sa luwas nin Estados Unidos, asin pigeestima na sobra sa 250 na tataramon an piggagamit digdi.

## Agi-agi

An Nueva York natogdas bilang sarong sentro nin komersyo kan mga Olandes kan 1624. Kaidto inaapod ining *New Amsterdam* alagad naiba an pangaran kan an mga Ingles nasakop ini. An Nueva York nagsirbeng kabisera kan Estados Unidos poon 1785 abot 1790. Sinasabing poon pa kan 1790, ini na an pinakadakulang syudad kan Estados Unidos hanggan ngonyan.

## Heograpiya

Komponido kan Nueva York an limang distrito na pigaapod digdi na mga *boroughs*:The Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens asin Staten Island. Nakamogtak an syudad sa ngimot nin Salog nin Hudson. HUli sa pagmomogtak kaini sa Salog asin baybayon, nagin importanteng sentro an Nueva York nin negosyo.

An pinaká bistadong monumento nin syudad iyo an Estatua nin Libertad na nakamogtak sa Liberty Island, sarong isla sa puerto kaining syudad. Apwera sa Estatua nin Libertad bistado man an Empire State Building asin an dating World Trade Center, binomba nin Al Qaeda kan 2001.

## Klima

An klima nin Nueva York pigaapod na Kontinental na Dumog (Humid Continental). An temperatura sa pinakámainit na bulan nin Hulyo iyo 29 na grado sa aldaw asin 21 sa banggi. An temperatura sa pinakámalipot na bulan nin Enero iyo 3 na grado sa aldaw asin menos -3 na grado sa banggi.

## Panluwas na takod

* Opisyal na websityo
* NYC Go, opisyal na panturismong websityo kan Syudad nin Nueva York
* New York City sa Curlie
* Heograpikong datus manongod sa Syudad nin Nueva York sa OpenStreetMap.
* Collections, 145,000 NYC na mga retrato sa Museum of the City of New York
* "The New New York Skyline". *National Geographic*. November 2015. (Interactive.)
# Enero 27

**Enero 27** an ika-27ng aldaw kan taon sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 340 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon (341 sa mga ogdong taon). An sinundan na aldaw iyo Enero 26.

## Mga panyayari

## Mga kamundagan

## Mga kagadanan

## Mga panluwas na takod

* BBC: On This Day
# Mickey Mouse

Mickey Mouse
Si **Mickey Mouse** sarong Amerikanong karakter sa cartoon na ginibo kan 1928 ni Walt Disney asin Ub Iwerks. An haloy nang icon asin maskot kan Walt Disney Company, si Mickey sarong anthropomorphic na daga na parati nagsusulot nin pulang shorts, darakulang sapatos, asin puting guwantes. Parati siyang piglaladawan kaiba an sarong cast nin mga karakter kabali an saiyang nobya na si Minnie Mouse, an saiyang ataman na ayam na si Pluto, an saiyang mga amigo na si Donald Duck asin Goofy, asin an saiyang kaiwal na si Pete.
# Artipisyal na intelihensya

An **artipisyal na intelihensya** o **artipisyal na tali** (Ingles: **artificial intelligence** o **AI**) iyo an sarong tali nin mga makina asin sangay kan siyensyang pangkompyuter na igwa nin katuyohan na magtogdas kaini. Nagpoon an kataga bilang sarong tema kan Kumperensya sa Dartmouth kaidtong 1956 ni John McCarthy. Iniladawan ini ni McCarthy bilang sarong siyensya asin inhinyeriya nin paggibo nin intelihenteng mga makina.

## Toltolan
# Aristotle

Si Aristotle
Si **Aristotle** (/ˈærɪˌstɒtəl/;[3] Griyego: Ἀριστοτέλης Aristotélēs, sinasayod [aristotélɛːs]; 384–322 BC)[4] sarong pilosopong Griyego kan antigong panahon, namundag sa Stagira, Chalkidice, sa hanggilid na amnayan kan Klasikong Gresya. Kabali ni Plato, si Aristotle iyo an konsideradong "Ama kan Pilosopiyang Solnopan", huli ta gikan sa saiyang mga katokdoan an mga paagi kun paano an tamang pagsabot asin pakanood kan mga problema asin metodo nin pag'uusisa manongod sa buhay asin pagbuhay, mga kaaraman na minana asin nagtaong giya kan modernong kinaban.

An saiyang ama, si Nicomachus, nagadan kan siya aki pa asin si Proxenus kan Atarneus an nagin ama-ama niya. Sa edad na 17 o 18 siya nag'ayon sa Akademya ni Plato sa Atenas, asin nagpirmi siya duman sagkod edad na tolong polo pito (c. 347 B.C.). An saiyang mga nasurat nagduduta' sa manlaenlaen na urulayon- kabali an pisika, biolohika, soolohiya, metapisika, lohika, aestetika, rawit, teatro, musika, rehtoric, sikolohiya, linggwistika, pulitika, asin gobyerno- na minabilog kan pinakaenot na komprehensibong sistema kan pilosopiyang Solnopan. Pakagadan ni Plato, si Aristotle naghale nang Atena asin sa pakiulay ni Felipe II kan Macedon, pinagtukdoan si Alexander the Great kan 343 B.C.

Sarong posikit na parasurat, na kadakul mga kaisipan naitala sa haros gabos na sanga nin kaaraman, si Aristotle hustong gayong nagtaong mga bagong ideya na grabeng impluensyang dinara sa gabos na sanga nin kadunongan. Si Aquinas simple siyang binansagan na "An Pilosopo" huli kaini. Si Aristotle nagsurat nin sobra sa 200 na treatise alagad 31 sana an nadudukayan na lang . Kadakulan daa kaini mga yaon sa pormang mga kayas-kayas sana asin mga kinurit na mga manuskrito sa pag'andam niya sa mga lektura na dai man tinuyong ipabasa sa mga parabasa. Kaya an mga ini dai nagpapahiling kan sinasabing mahusay na istilo sa pagsurat niyang mga prosa, bagay na nakaganyat siya nin kadakulon na mga parasunod kabali na diyan pati si Romanong Cicero. Si Aristotle iyo an pinakaenot na nagpisan-pisan kan kaaraman humano sa mga manlaen-laen na disiplina siring sa matematika, biolohiya, etika. An iba pa ngani kaini ginagamit pang klasipikasyon.

## Toltolan
# 1735

An **1735** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre
# 1648

An **1648** sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.

## Enero

## Pebrero

## Marso

## Abril

## Mayo

## Hunyo

## Hulyo

## Agosto

## Septyembre

## Oktobre

## Nobyembre

## Desyembre