Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Squirrel

Mga hayop sa pamilyang Sciuridae
Sarong squirrel sa Atlanta, Estados Unidos
An mga **squirrel** miyembro kan pamilyang Sciuridae (/sɪˈjuːrɪdeɪ, -diː/), sarong pamilya na kabali an saradit o katamtaman an kadakulaan na mga rodent. An pamilya nin mga squirrel kabali an mga tree squirrel, mga ground squirrel (kaiba an mga chipmunk asin prairie dog, kaiba an iba pa), asin mga flying squirrel. An mga squirrel mga katutubo sa Amerika, Eurasia, asin Aprika, asin pig-introdusir kan mga tawo sa Australia. An pinakaenot na midbid na mga fossilized squirrel nagpoon kan Eocene epoch, asin sa iba pang mga pamilya nin buhay na rodent, an mga squirrel pinakaharaning relasyon sa mountain beaver asin dormice.

## Hitsura

An mga Squirrel heneralmente saradit sanang mga hayop poon sa African pygmy squirrel na an tamanyo 7–10 sentimetro (2.8–3.9 pye) sa laba asin nagtitimbang sanang 10 gramo (0.35 onsa), abot sa Laotian giant flying squirrel sa 1.08 metro (3 pye 7 pul) sa laba asin an Alpine marmot, na may pisadang 5 abot 8 kg (11 to 18 libra). An mga squirrel tipikal na may hiyos sanang kahawakan asin mabarahibong ikog. Parati an mga mata burulakog. An saindang mga barahibo malomhok asin mala-seda sa kapot, totoo igwa man mga species na mahibog asin medyo turangkig an buhok sa ikog. An kolor kan mga squirrel oro-iriba asin maski sa sarong species dai nagkakaaragidan an kolor kaini.

Parati an mga kalamias kaini sa hurihan mas haro-halaba kisa kan sa enotan na mga takyag, asin ta igwa nin apat o limang moro' an lambang kamoy. An mga tindarakol medyo daing gayo nagtalubo asin ta an mga dapan kaini may hapin na malomhok. Bakong siring kan ibang mammal, an squirrel, nakakahilig sa mga kahoy asin sanga na enot an payo. Nagigibo ninda ini huli ta an buko-buko sa tuhod kaini napapaitok ninda nin 180 degree kaya an mga kamoy pabaliktad asin nakakatakma sa mga ubak kan kahoy.

## Pagkakan

An mga squirrel nabubuhay sa haros gabos na habitat poon sa tropikal na kadlagan abot sa panggang na desyerto, naglilikay sana sa mga sobrang lipot na mga rona' asin sa sobrang pakdot na mga disyerto. An mga hayop na ini kadaklan mga parakakan mga tinanom, asin ta paborito an mga pisog asin mga lagting pero may iba man na nakakan mga saradit na insekto asin saradiyot na vertebrate.

## Kataytayan nin mga ladawan

* Grizzled giant squirrel (*Ratufa macroura*) kan Ratufinae
* Southern flying squirrel (*Glaucomys volans*) kan Pteromyini
* Prevost's squirrel (*Callosciurus prevosti*) kan Callosciurini
* Unstriped ground squirrel (*Xerus rutilus*) kan Xerini
* Alpine marmot (*Marmota marmota*) kan Marmotini
* An Indian palm squirrel iyo an pinaka-komun na squirrel sa Indya.
* Eastern gray squirrel sa sanga nin kahoy
* Squirrel sa NYC

## Toltolan

## Panluwas na takod

* Mga relatibong *Quotation* para sa Squirrel duman sa Wikiquote
* Tree of Life: Sciuridae
* Squirrel Tracks: How to identify squirrel tracks in the wild
* National Geographic link on Squirrels
* List of names of squirrel taxa
# Kino

| Kino Temporal range: Early Pleistocene – Recent |
| --- |
|  |
| The brown rat (*Rattus norvegicus*) |
| Sayantipiko na klasipikasyon  |
| Missing taxonomy template (pakarhayon): | Rattus |
| Type species |
| *Rattus rattus* Linnaeus, 1758 |
| Species |
|
68 species |
| Sinonimo |
|
Plantilya:Genus list |

Tipikal na kino
Kino nagbabaraybasay sa kalye
Sarong giso nin karneng kino sa Yangshuo, Guangxi, Tsina
An mga **kinô** iyo an mga magkakapirang mga may-ikog na mga paragatob (Rodentia) napipisan sa superpamilyang Muroidea. An "tunay na mga kino" daa na importante para sa mga tawo iyo an inaapod na black rat, Rattus rattus, brown rat, asin Rattus norvegicus. Dakul man daang mga myembro sa genera kan "mga paragatob" asin mga pamilya kaini natutumoyan man na mga kino, asin may mga pagkakaagid sa mga tunay na kino.

Sa Kabikolan, may mga nabibistong mga inaapod na kino na iba-iba an hitsura: arog kan bagto na talagang dai nadakula asin an halabang-ungos na distinggidong gayo huli sa saiyang makusog na nakakasumo-sumong parong. Sa Ingles, mas inaapod na "rat" kun dakulang mga kasta asin "mice" kun saradit sana.

## Kakanon

Sa Filipinas, linuluto man an karneng kino bilang kakanon-tawo alagad mas hinihiling na malinig idtong mga kino na nagdadakula asin nag'eestar sa kaomahan. Sa Tsina, saro ining pagkakan na ordinaryo asin komun.

## Mga panluwas na takod

* Pano mapuho an pesteng kino. Kinua 16-04-15.
* Pabisto sa kino: buhay kaini asin gawe-gawe. Kinua 16-04-15.

## Toltolan