Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Leon

| Leon Temporal range: Pleistocene–Present
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
↓ |
| --- |
|  |
| Lalaking leon sa Okonjima, Namibia |
|  |
| Babayi (lioness) sa Okonjima |
| Conservation status |
|  Vulnerable  (IUCN 3.1) |
| CITES Appendix II (CITES) |
| Sayantipiko na klasipikasyon  |
| Kahadean: | Animalia |
| Paylo: | Chordata |
| Orden: | Carnivora |
| Suborden: | Feliformia |
| Pamilya: | Felidae |
| Subpamilya: | Pantherinae |
| Genus: | *Panthera* |
| Espesyes: | Template:Taxonomy/PantheraP. leo |
| Ngaran binomyal |
| **Template:Taxonomy/Panthera*Panthera leo (Linnaeus, 1758) |
| Subspecies |
| *P. l. leo*
*P. l. melanochaita*
*P. l. fossilis*
*P. l. sinhaleyus* |
|  |
| Historikal asin presenteng distribusyon kan mga leon sa Aprika, Asya, asin Europa |

An **leon** o *Panthera leo* sa siyentipikong ngaran, saróng klase nin hayop na mamalya.

## Mga panluwas na takod

* National Geographic

Error sa pag-cite: `<ref>` mga tatak na eksistido para sa sarong grupo na pinagngaranan na "note", alagad mayong kinasungkoan na `<mga pinapanungdanan na grupo="note"/>`na tatak an nanagboan, o sarong panarado `</ref>` an nawawara
# Bagong Guinea

New Guinea| Katutubong pangaran: *Niugini* *Niu Gini* *Papua* |
| --- |
|  |
| New Guinea Island |
| Heograpiya |
| Kinamumugtakan | Oceania |
| Tagboan | ﻿ / ﻿ |
| Arkipelago/Kaiislahan | Indonesian Archipelago

---

 Melanesia |
| Hiwas | 785,753 km2 (303,381 sq mi) |
| Ranggo nin hiwas | 2nd |
| Pinakahalangkaw na punto | Puncak Jaya |
| Administrasyon |
| **Indonesia** |
| Provinces | Papua Central Papua Highland Papua South Papua Southwest Papua West Papua |
| Pinakadakulang settlement | Jayapura (pop. 407,000) |
| **Papua New Guinea** |
| Provinces | * Central
* Simbu
* Eastern Highlands
* East Sepik
* Enga
* Gulf
* Hela
* Jiwaka
* Madang
* Morobe
* Oro
* Southern Highlands
* Western
* Western Highlands
* West Sepik
* Milne Bay
* National Capital District
 |
| Pinakadakula settlement | Port Moresby (pop. 402,000) |
| Demograpiko |
| Populasyon | 14,800,000 (2020) |
| Densidad nin pop. | 18/km2 (47/sq mi) |
| Mga etnikong grupo | Papuan and others (Austronesians and Melanesians) |

An **New Guinea** (Tok Pisin: *Niugini*; Hiri Motu: *Niu Gini*; Indonesian: *Papua*, fossilized *Nugini*, iyo an solamenteng pangkagabsan na ginamit bilang kabtang kan nasyon na Papua New Guinea, Indonesian: *Papua Nugini*, asin kan ngaran kan makasaysayan na teritoryo kan Dutch New Guinea (Indonesian: *Nugini Belanda*), German New Guinea (Indonesian: *Nugini Jerman*), asin Territory of New Guinea (Indonesian: *Teritori Nugini*). Kaya baga, an *Nugini* iyo an elektibong sarong fossil word. o sa kasaysayan Indonesian: *Irian*) iyo an ikaduwang pinakadakulang isla sa kinaban, na igwa nin sukol na 785,753 km2 (303,381 sq mi). Namumugtak sa Melanesya sa habagatan-solnopam na Kadagatan Pacifico, an isla pigsisiblag gikan sa Australia kan 150-kilometre (81-nautical-mile; 93-mile) an hiwas na Torres Strait, minsan ngani na an duwang landmasses namumugtak sa parehong continental shelf, asin pinagsaro durante kan episodyo kan hababang lebel kan dagat kaidtong Pleistocene glaciations bilang pinagsarong landmass kan Sahul. Numerous smaller islands are located to the west and east. The island's name was given by Spanish explorer Yñigo Ortiz de Retez during his maritime expedition of 1545 due to the resemblance of the indigenous peoples of the island to those in the African region of Guinea.

## Toltolan
# Pagkapara kan byodibersidad

Summary of major biodiversity-related environmental-change categories expressed as a percentage of human-driven change (in red) relative to baseline (blue)
An **pagkapara kan byodibersidad** ibinibilang an pankinaban na pagkapara nin manlain-lain na mga ispesye, siring man an lokal na pagbawas o pagkapara nin mga ispesye sa sarong irukan, na nagreresulta sa pagkawara nin byolohikong dibersidad. An panhuring pangyayari pwedeng temporaryo o permanente, depende sa kun baga an pagkaraot kan kapalibutan na naresulta sa pagkapara maisusulit pa sa paagi nin ekolohikong restorasyon/ekolohikal na resilience o epektibo nang permanente (halimbawa, sa paagi kan pagkapara nin daga). An presenteng pankinaban na ekstinksyon (sa parating inaapod na ikaanom na lagduan na pagkapara o Antroposenong ekstingksyon), nagresulta sa krisis sa byodiberidad na dara kan mga aktibidad nin tawo na nagtutulod lampas planetaryong mga sagkudad asin sagkod ngunyan napatunayan na dai na maisusulit.

Dawa pa ngani an permanenteng pagkapara nin mga species sa bilog na kinaban mas dramatiko asin makaturutristeng pangyayari kisa sa mga pagbabagong rehiyunal sa komposisyon nin mga ispesye, dawa an sadit na pagbabago gikan sa maray-rahay asin pusog na estado pwedeng magkaigwa nin dramatikong impluwensya sa food chain siring na an mga pagbawas sa saro sanang ispesye pwedeng magkaigwa nin bakong paborableng epekto sa interong chair (coextinction), na nagresulta sa sarong pankagabsan na reduksyon sa byodibersidad, posibleng alternatibong pusog mga estado nin sarong ekosistema dawa pa. An mga ekolohikal na epekto nin byodibersidad parateng tinutumang kan pagkawara kaini. An bawas na byodibersidad partikularmente nagbubunga nin bawas na ekosistemang serbisyo asin nagtatao nin tulos-tulos na peligro para sa seguridad sa kakanon, alagad pwede man na magkaigwa nin mas nagdadanay na konsekwensya sa salud kan publiko.

An internasyunal na mga organisasyon kapalibutan nagkakampanyang ulangon an pagkapara kan biodibersidad, an mga opisyal sa salud kan publiko isinaro iyan sa One Health na dulok sa praktika nin pampublikong salud, asin an nag-uurog na preserbasyon kan biodibersidad kabtang nin internasyunal na palakaw. Halimbawa, an the UN Convention on Biological Diversity nakasentro sa paglikay na likayan an pagkapara kan byodibersidad asin proaktibong konserbasyon mga wild areas. An internasyunal na komitment asin mga katuyuhan para sa trabahong ini sa presente isinasahawak kan Sustainable Development Goal 15 "Life on Land" asin Sustainable Development Goal 14 "Life Below Water". AlagadAn "Making Peace with Nature" na report kan United Nations Environment Programme na pigpaluwas kan 2021 nahiling na an kadaklan sa mga paghihinguang ini dai nakaabot sa saindang internasyunal na mga katuyuhan.

## Susugan
# Europa

Mapa kan kinàban na ipinapahiling an lokasyon kan Europa
Bandera kan Europa
**Europe satellite orthographic**
An **Europa** iyo an ikaduwa sa pinakasadit na kontinente sa kinàban. Sakop kaini an 10,180,000 km² (o 3,930,000 m²) o 2.0% kan kagabsan na ibabaw na parte kan kinàban. Ini an ikatulong pinakamatawong kontinente sunod sa Asya asin Aprika na pinag-eerokan kan 741 milyon katao o halos 11% kan populasyon kan kinàban (2016).

## Hilingon man

* Union Europea