# Горбачёв Михаил Сергеевич

|  |
| --- |
| Михаил Сергеевич Горбачёв |
| рус. *Михаил Сергеевич Горбачёв* |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Флаг | СССР Президенты |

 |
| 15 март 1990й — 25 декабрь 1991 |
| Алдан килеүсе: | вазифа раҫлана |
| Дауамсы: | вазифа бөтөрөлә |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Флаг | СССР юғары советы председателе |

 |
| 25 май 1989 — 15 март 1990 |
| Алдан килеүсе: | вазифа раҫлана; ул үҙе СССР Юғары Советы Президиумы рәйесе |
| Дауамсы: | Анатолий Иванович Лукьянов |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Флаг | СССР Юғары Советы Президиумы рәйесе |

 |
| 1 октябрь 1988 — 25 май 1989 |
| Алдан килеүсе: | Громыко Андрей Андреевич |
| Дауамсы: | вазифа бөтөрөлә; ул үҙе СССР Юғары Советы Президиумы рәйесе булараҡ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Флаг | КПСС ҮК генераль секретары |

 |
| 11 март 1985 — 24 август 1991 |
| Алдан килеүсе: | Константин Устинович Черненко |
| Дауамсы: | Владимир Антонович Ивашко |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ФлагФлаг | Рәсәй социал-демократик патияһы (СДПР) лидеры |

 |
| 2001 — 2004 |
| Алдан килеүсе: | вазифа раҫлана |
| Дауамсы: | Кишенин Владимир Николаевич рәйес булараҡ |
|   |
| Дине: | атеизм (православие формаль рәүештә) |
| Тыуған: | 2 март 1931({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:2|2|0}}) (95 йәш) Привольное ауылы, Төньяҡ-Кавказ крайы, СССР |
| Үлгән: | 30 август 2022({{padleft:2022|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:30|2|0}}) (91 йәш) , Мәскәү, Рәсәй |
| Ерләнгән: | Новодевичье зыяраты[d] |
| Атаһы: | Сергей Андреевич Горбачёв |
| Әсәһе: | Мария Пантелеевна Гопкало |
| Ҡатыны: | Горбачёва Раиса Максимовна |
| Балалары: | Ирина Горбачёва (Вирганская) |
| Партия: | 1) КПСС (1952—1992) 2) Рәсәйҙең берләштерелгән социал-демократик партияһы (РОСДП) (2000—2001) 3) Рәсәйҙең социал-демократик партияһы (яңы)(РОСДП)(2001—2007) 4) Социал-демократтар союзы (ССД) (2007 йылдан) |
| Белеме: | МГУ |
| Ғилми дәрәжәһе: | фән докторы |
| Профессияһы: | юрист, агроном-экономист |
|   |
| Сайт: | gorby.ru |
|   |
| Автограф: |  |
|   |
| Наградалары: |  Нобелевская премия мира (1990)

|  |
| --- |
|  |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  |  |  | «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы |
|  «За укрепление боевого содружества» миҙалы |  | «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңәүгә ҡырҡ йыл» юбилей миҙалы |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Аҡ арыҫлан Ҙур Тәре ордены кавалеры | Президент Азатлыҡ миҙалы | Сәнғәт һәм әҙәбиәт ордены (Франция) |
|  | Азатлыҡ орденының Ҙур тәреһе кавалеры (Португалия) |  |

 |
|

**Михаил Сергеевич Горбачёв** (2 март 1931 йыл - 30 август 2022 йыл) — совет дәүләт эшмәкәре һәм сәйәсәтсе, СССР-ҙың берҙән-бер Президенты, Советтар Союзы Коммунистар партияһының һуңғы Генераль секретары, СССР-ҙа «үҙгәртеп ҡороу» (русса *«перестройка»*) сәйәсәтен башлаусы, Тыныслыҡ буйынса Нобель премияһы лауреаты.

## Биографияһы

* Мәскәү дәүләт университетын (1955), Ставрополь ауыл хужалығы институтын (1967) тамамлаған. 1955 йылдан комсомол, 1963 йылдан — партия эшендә.
* 1966 йылда КПСС-тың Ставрополь ҡала комитетының беренсе секретары итеп һайлана. 1968 йылдан Ставрополь край комитетының икенсе, аҙаҡтан беренсе секретары.
* 1975 йылда КПСС Үҙәк Комитеты секретары (ауыл хужалығы буйынса). 1985 йылдың апрелендә — КПСС-тың Генераль секретары итеп һайлана. 1988 йылдан бер үк ваҡытта СССР Юғары Советы Президиумы рәйесе, 1989—1990 йылдарҙа — СССР Юғары Советы рәйесе.
* 1990 йылдың 15 мартында СССР халыҡ депутаттарының сираттан тыш 3-сө съезында Михаил Горбачёв СССР Президенты итеп һайлана.
* 1992 йылдың ғинуарынан Халыҡ-ара ижтимағи-иҡтисади һәм политологик тикшеренеүҙәр фонды («Горбачёв-Фонд») менән етәкселек итә.

## Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

* Тыныслык өсөн Нобель премияһы (1990);
* ос Ленин ордены (1971, 1973, 1981);
* Октябрь революцияһы ордены (1978);
* Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1969);
* «Почёт Билдәһе» ордены (1966);
* Изге Андрей Первозванный ордены (2011);
* «Почёт» ордены (2001);
* Филадельфия Азатлыҡ миҙалы (2008).

# Ҡыҙыҡ мәғлүмәт

* 2004 йылда «Грэмми» премияһын ала. Бүләкләү тантанаһы Америка сауҙа палатаһында үтә, унда «Үҙгәртеп ҡороу — егерме йылдан һуң» симпозиумы үткәрелә. Горбачев «Грэмми» премияһын Билл Клинтон һәм Софи Лорен менән Прокофьевтың «Петя һәм Бүре» әкиәтен тауышлы иткәне өсөн ала.

## Иҫкәрмәләр