Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1816 йыл

| Йылдар
 |
| --- |
|  1812 · 1813 · 1814 · 1815 —  **1816**  — 1817 · 1818 · 1819 · 1820
 |
| Ун йыллыҡтар
 |
| 1790-се йылдар · 1800-се йылдар — **1810-се йылдар** — 1820-се йылдар · 1830-се йылдар |
| Быуаттар
 |
| XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат
 |

|  |
| --- |
| II мең йыллыҡ
 |
| XVII быуат — XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат — XXI быуат
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1790-се йылдар |  1790
 |  1791
 |  1792
 |  1793
 |  1794
 |  1795
 |  1796
 |  1797
 |  1798
 |  1799
 |
|  |
| 1800-се йылдар |  1800
 |  1801
 |  1802
 |  1803
 |  1804
 |  1805
 |  1806
 |  1807
 |  1808
 |  1809
 |
| 1810-се йылдар |  1810
 |  1811
 |  1812
 |  1813
 |  1814
 |  1815
 |  1816
 |  1817
 |  1818
 |  1819
 |
| 1820-се йылдар |  1820
 |  1821
 |  1822
 |  1823
 |  1824
 |  1825
 |  1826
 |  1827
 |  1828
 |  1829
 |
| 1830-се йылдар |  1830
 |  1831
 |  1832
 |  1833
 |  1834
 |  1835
 |  1836
 |  1837
 |  1838
 |  1839
 |
| 1840-се йылдар |  1840
 |  1841
 |  1842
 |  1843
 |  1844
 |  1845
 |  1846
 |  1847
 |  1848
 |  1849
 |
| 1850-се йылдар |  1850
 |  1851
 |  1852
 |  1853
 |  1854
 |  1855
 |  1856
 |  1857
 |  1858
 |  1859
 |
| 1860-се йылдар |  1860
 |  1861
 |  1862
 |  1863
 |  1864
 |  1865
 |  1866
 |  1867
 |  1868
 |  1869
 |
| 1870-се йылдар |  1870
 |  1871
 |  1872
 |  1873
 |  1874
 |  1875
 |  1876
 |  1877
 |  1878
 |  1879
 |
| 1880-се йылдар |  1880
 |  1881
 |  1882
 |  1883
 |  1884
 |  1885
 |  1886
 |  1887
 |  1888
 |  1889
 |
| 1890-се йылдар |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-се йылдар |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1816 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**| Григориан стилендә | 1816 *MDCCCXVI* |
| Юлиан стилендә | 1815—1816 (13 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2568—2569 (3 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7324—7325 (13 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары  | 5576—5577
ה'תקע"ו — ה'תקע"ז |
| Мосолман календары | 1231—1232 |
| Боронғо әрмән календары | 1265 *ԹՎ ՌՄԿԵ*
 |
| Ҡытай календары | 4512—4513 乙亥—丙子 синяя свинья — красная мышь |
| Эфиопа календары | 1808—1809 |
| Боронғо һинд календары |  |
| - *Викрам самват* | 1872—1873 |
| - *Шака самват* | 1738—1739 |
| - *Кали-юга* | 4917—4918 |
| Иран календары | 1194—1195 |

**1816 йыл** — дүшәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә.

## Ваҡиғалар

## Тыуғандар

## Вафат булғандар

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

  1816 йыл 1816 йылда барлыҡҡа килгәндәр  1816 йылда вафат булғандар  1816 йылда тыуғандар 1816 йыл
# 1900 йыл

| Йылдар
 |
| --- |
|  1896 · 1897 · 1898 · 1899 —  **1900**  — 1901 · 1902 · 1903 · 1904
 |
| Ун йыллыҡтар
 |
| 1880-се йылдар · 1890-се йылдар — **1900-се йылдар** — 1910-се йылдар · 1920-се йылдар |
| Быуаттар
 |
| XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат
 |

|  |
| --- |
| II мең йыллыҡ
 |
| XVII быуат — XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат — XXI быуат
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1790-се йылдар |  1790
 |  1791
 |  1792
 |  1793
 |  1794
 |  1795
 |  1796
 |  1797
 |  1798
 |  1799
 |
|  |
| 1800-се йылдар |  1800
 |  1801
 |  1802
 |  1803
 |  1804
 |  1805
 |  1806
 |  1807
 |  1808
 |  1809
 |
| 1810-се йылдар |  1810
 |  1811
 |  1812
 |  1813
 |  1814
 |  1815
 |  1816
 |  1817
 |  1818
 |  1819
 |
| 1820-се йылдар |  1820
 |  1821
 |  1822
 |  1823
 |  1824
 |  1825
 |  1826
 |  1827
 |  1828
 |  1829
 |
| 1830-се йылдар |  1830
 |  1831
 |  1832
 |  1833
 |  1834
 |  1835
 |  1836
 |  1837
 |  1838
 |  1839
 |
| 1840-се йылдар |  1840
 |  1841
 |  1842
 |  1843
 |  1844
 |  1845
 |  1846
 |  1847
 |  1848
 |  1849
 |
| 1850-се йылдар |  1850
 |  1851
 |  1852
 |  1853
 |  1854
 |  1855
 |  1856
 |  1857
 |  1858
 |  1859
 |
| 1860-се йылдар |  1860
 |  1861
 |  1862
 |  1863
 |  1864
 |  1865
 |  1866
 |  1867
 |  1868
 |  1869
 |
| 1870-се йылдар |  1870
 |  1871
 |  1872
 |  1873
 |  1874
 |  1875
 |  1876
 |  1877
 |  1878
 |  1879
 |
| 1880-се йылдар |  1880
 |  1881
 |  1882
 |  1883
 |  1884
 |  1885
 |  1886
 |  1887
 |  1888
 |  1889
 |
| 1890-се йылдар |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-се йылдар |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1900 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**| Григориан стилендә | 1900 *MCM* |
| Юлиан стилендә | 1899 — 1900 ( 13 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2652 — 2653 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7408 — 7409 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары  | 5660 — 5661
ה'תר"ס — ה'תרס"א |
| Мосолман календары | 1318 — 1319 |
| Боронғо әрмән календары | 1349 *ԹՎ ՌՅԽԹ*
 |
| Ҡытай календары | 4596 — 4597 (с 31 январь) 己亥 — 庚子 жёлтая свинья — белая мышь |
| Эфиопа календары | 1892 — 1893 |
| Боронғо һинд календары |  |
| - *Викрам самват* | 1956 — 1957 |
| - *Шака самват* | 1822 — 1823 |
| Иран календары | 1278 — 1279 |

**1900 (бер мең туғыҙ йөҙөнсө) йыл** — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса дүшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1900 йылы, 2 мең йыллыҡтың 900 йылы, XX быуаттың 0 йылы, XIX быуаттың 10 ун йыллығының 10 йылы, 1900 йылдарҙың 1 йылы.

## Ваҡиғалар

## Тыуғандар

* 16 февраль — Булат Ишемғол, башҡорт совет яҙыусыһы.
* 7 ноябрь — Әхмәров Ҡасим Закир улы, башҡорт тел белгесе, филология фәндәре докторы (1963), профессор.

## Вафат булғандар

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

  1900 йыл  1900 йылда барлыҡҡа килгәндәр  1900 йылда вафат булғандар  1900 йылда тыуғандар 1900 йыл
# 1877 йыл

| Йылдар
 |
| --- |
|  1873 · 1874 · 1875 · 1876 —  **1877**  — 1878 · 1879 · 1880 · 1881
 |
| Ун йыллыҡтар
 |
| 1850-се йылдар · 1860-се йылдар — **1870-се йылдар** — 1880-се йылдар · 1890-се йылдар |
| Быуаттар
 |
| XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат
 |

|  |
| --- |
| II мең йыллыҡ
 |
| XVII быуат — XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат — XXI быуат
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1790-се йылдар |  1790
 |  1791
 |  1792
 |  1793
 |  1794
 |  1795
 |  1796
 |  1797
 |  1798
 |  1799
 |
|  |
| 1800-се йылдар |  1800
 |  1801
 |  1802
 |  1803
 |  1804
 |  1805
 |  1806
 |  1807
 |  1808
 |  1809
 |
| 1810-се йылдар |  1810
 |  1811
 |  1812
 |  1813
 |  1814
 |  1815
 |  1816
 |  1817
 |  1818
 |  1819
 |
| 1820-се йылдар |  1820
 |  1821
 |  1822
 |  1823
 |  1824
 |  1825
 |  1826
 |  1827
 |  1828
 |  1829
 |
| 1830-се йылдар |  1830
 |  1831
 |  1832
 |  1833
 |  1834
 |  1835
 |  1836
 |  1837
 |  1838
 |  1839
 |
| 1840-се йылдар |  1840
 |  1841
 |  1842
 |  1843
 |  1844
 |  1845
 |  1846
 |  1847
 |  1848
 |  1849
 |
| 1850-се йылдар |  1850
 |  1851
 |  1852
 |  1853
 |  1854
 |  1855
 |  1856
 |  1857
 |  1858
 |  1859
 |
| 1860-се йылдар |  1860
 |  1861
 |  1862
 |  1863
 |  1864
 |  1865
 |  1866
 |  1867
 |  1868
 |  1869
 |
| 1870-се йылдар |  1870
 |  1871
 |  1872
 |  1873
 |  1874
 |  1875
 |  1876
 |  1877
 |  1878
 |  1879
 |
| 1880-се йылдар |  1880
 |  1881
 |  1882
 |  1883
 |  1884
 |  1885
 |  1886
 |  1887
 |  1888
 |  1889
 |
| 1890-се йылдар |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-се йылдар |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1877 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**| Григориан стилендә | 1877 *MDCCCLXXVII* |
| Юлиан стилендә | 1876—1877 (13 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2629—2630 (3 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7385—7386 (13 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары  | 5637—5638
ה'תרל"ז — ה'תרל"ח |
| Мосолман календары | 1294—1295 |
| Боронғо әрмән календары | 1326 *ԹՎ ՌՅԻԶ*
 |
| Ҡытай календары | 4573—4574 丙子—丁丑 красная мышь — красная корова |
| Эфиопа календары | 1869—1870 |
| Боронғо һинд календары |  |
| - *Викрам самват* | 1933—1934 |
| - *Шака самват* | 1799—1800 |
| - *Кали-юга* | 4978—4979 |
| Иран календары | 1255—1256 |

**1877 йыл** — йәкшәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.

## Ваҡиғалар

## Тыуғандар

## Вафат булғандар

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

  1877 йыл  1877 йылда барлыҡҡа килгәндәр  1877 йылда вафат булғандар  1877 йылда тыуғандар 1877 йыл
# Быуат

**Быуат** — ваҡыт үлсәме берәмеге, йөҙ йылдан тора. Хәҙерге ваҡыт иҫәбендә һәр быуат беренсе йылдан башлана, йөҙгә тигеҙ бүленгән йыл менән бөтә. Мәҫәлән, 20-се быуат 1901-се йылдың 1-се ғинуарында башланып, 2000-се йылдың 31-се декабрендә бөткән.

## Григориан календары буйынса

Григориан календары буйынса I быуат 1 йылдың 1 ғинуарынан башлана һәм 100 йылдың 31 декабрендә бөтә. II быуат 101 йылда башлана, III быуат — 201 йылда башлана. Быуаттың һуңғы һаны быуат һанынын башлана (мәҫәлән, 1900 йыл —XIX быуаттың һуңғы йылы). XX быуат 1999 йылдың 31 декабрендә бөттө тип иҫәпләү дөрөҫ түгел, XX быуат 2000 йылдың 31 декабрендә бөтә. Бынан тыш, был системала «нуленсе быуат»ҡа урын юҡ. Б.э.т. I быуаттан, б.э. I быуаты башлана.

Беренсе быуат 1-се йылда башланып 100-cө йылда бөткән. Ноль һанлы быуат булмаған. Беҙ 21-се быуатта йәшәйбеҙ, ул 2001-се йылда башланған.

Григориан календарында йылдарҙы быуаттарға бүлеү| 200
  | 199
  | ...
  | 102
  | 101
  | 100
  | 99
  | ...
  | 2
  | 1
  | 1
  | 2
  | ...
  | 99
  | 100
  | 101
  | 102
  | ...
  | 199
  | 200
  |
| Б. э. т. II быуат.
  | Б. э. т I быуат.
  | Б. э. I быуат.
  | Б. э. II быуат.
  |

## Астрономик ваҡыт

Астрономик быуат Б. э. 1 йылынан түгел, ә нуленсе йылынан башлана. Шулай итеп астронимик быуат 0-дән 99 йылдарҙан тора.

## Яҙыу

Яҙғанда быуаттар рим йәки ғәрәп һандары менән билдәләнә.
# 1834 йыл

| Йылдар
 |
| --- |
|  1830 · 1831 · 1832 · 1833 —  **1834**  — 1835 · 1836 · 1837 · 1838
 |
| Ун йыллыҡтар
 |
| 1810-се йылдар · 1820-се йылдар — **1830-се йылдар** — 1840-се йылдар · 1850-се йылдар |
| Быуаттар
 |
| XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат
 |

|  |
| --- |
| II мең йыллыҡ
 |
| XVII быуат — XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат — XXI быуат
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1790-се йылдар |  1790
 |  1791
 |  1792
 |  1793
 |  1794
 |  1795
 |  1796
 |  1797
 |  1798
 |  1799
 |
|  |
| 1800-се йылдар |  1800
 |  1801
 |  1802
 |  1803
 |  1804
 |  1805
 |  1806
 |  1807
 |  1808
 |  1809
 |
| 1810-се йылдар |  1810
 |  1811
 |  1812
 |  1813
 |  1814
 |  1815
 |  1816
 |  1817
 |  1818
 |  1819
 |
| 1820-се йылдар |  1820
 |  1821
 |  1822
 |  1823
 |  1824
 |  1825
 |  1826
 |  1827
 |  1828
 |  1829
 |
| 1830-се йылдар |  1830
 |  1831
 |  1832
 |  1833
 |  1834
 |  1835
 |  1836
 |  1837
 |  1838
 |  1839
 |
| 1840-се йылдар |  1840
 |  1841
 |  1842
 |  1843
 |  1844
 |  1845
 |  1846
 |  1847
 |  1848
 |  1849
 |
| 1850-се йылдар |  1850
 |  1851
 |  1852
 |  1853
 |  1854
 |  1855
 |  1856
 |  1857
 |  1858
 |  1859
 |
| 1860-се йылдар |  1860
 |  1861
 |  1862
 |  1863
 |  1864
 |  1865
 |  1866
 |  1867
 |  1868
 |  1869
 |
| 1870-се йылдар |  1870
 |  1871
 |  1872
 |  1873
 |  1874
 |  1875
 |  1876
 |  1877
 |  1878
 |  1879
 |
| 1880-се йылдар |  1880
 |  1881
 |  1882
 |  1883
 |  1884
 |  1885
 |  1886
 |  1887
 |  1888
 |  1889
 |
| 1890-се йылдар |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-се йылдар |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1834 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**| Григориан стилендә | 1834 *MDCCCXXXIV* |
| Юлиан стилендә | 1833—1834 (13 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2586—2587 (3 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7342—7343 (13 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары  | 5594—5595
ה'תקצ"ד — ה'תקצ"ה |
| Мосолман календары | 1249—1250 |
| Боронғо әрмән календары | 1283 *ԹՎ ՌՄՁԳ*
 |
| Ҡытай календары | 4530—4531 癸巳—甲午 чёрная змея — синий конь |
| Эфиопа календары | 1826—1827 |
| Боронғо һинд календары |  |
| - *Викрам самват* | 1890—1891 |
| - *Шака самват* | 1756—1757 |
| - *Кали-юга* | 4935—4936 |
| Иран календары | 1212—1213 |

**1834 йыл** — шаршамбы көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.

## Ваҡиғалар

## Тыуғандар

## Вафат булғандар

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

  1834 йыл  1834 йылда барлыҡҡа килгәндәр  1834 йылда вафат булғандар  1594 йылда тыуғандар  1834 йылда тыуғандар 1834 йыл
# Викиөҙөмтә

Викиөҙөмтә логотипы
**Викиөҙөмтә** (ингл. Wikiquote) — билдәле шәхестер, нәфис хеҙмәтләр өҙөмтәләр һәм әйткән уйлар ирекле йыйынтыҡ.

## Иҫкәртмә

* Викиөҙөмтә  (баш.)
* Викицитатник (рус.)
* Wikiquote (инг.)

## Һылтанмалар

---

**«Викимедиа фонды» проекттар**

Википедия • Викиһүҙлек • Викикитапхана • Мета-вики • Викитөрҙәр • Викикитап • Викияңылыҡтар • Викиверситет • Викимилек • Викиөҙөмтә

---

## Тағы ҡара

* Ҡалып:Навигация ҡап

*Был тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ*.
# 1751 йыл

| Йылдар
 |
| --- |
|  1747 · 1748 · 1749 · 1750 —  **1751**  — 1752 · 1753 · 1754 · 1755
 |
| Ун йыллыҡтар
 |
| 1730-се йылдар · 1740-се йылдар — **1750-се йылдар** — 1760-се йылдар · 1770-се йылдар |
| Быуаттар
 |
| XVII быуат — **XVIII быуат** — XIX быуат
 |

|  |
| --- |
| II мең йыллыҡ
 |
| XVI быуат — XVII быуат — **XVIII быуат** — XIX быуат — XX быуат
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1690-се йылдар |  1690
 |  1691
 |  1692
 |  1693
 |  1694
 |  1695
 |  1696
 |  1697
 |  1698
 |  1699
 |
|  |
| 1700-се йылдар |  1700
 |  1701
 |  1702
 |  1703
 |  1704
 |  1705
 |  1706
 |  1707
 |  1708
 |  1709
 |
| 1710-се йылдар |  1710
 |  1711
 |  1712
 |  1713
 |  1714
 |  1715
 |  1716
 |  1717
 |  1718
 |  1719
 |
| 1720-се йылдар |  1720
 |  1721
 |  1722
 |  1723
 |  1724
 |  1725
 |  1726
 |  1727
 |  1728
 |  1729
 |
| 1730-се йылдар |  1730
 |  1731
 |  1732
 |  1733
 |  1734
 |  1735
 |  1736
 |  1737
 |  1738
 |  1739
 |
| 1740-се йылдар |  1740
 |  1741
 |  1742
 |  1743
 |  1744
 |  1745
 |  1746
 |  1747
 |  1748
 |  1749
 |
| 1750-се йылдар |  1750
 |  1751
 |  1752
 |  1753
 |  1754
 |  1755
 |  1756
 |  1757
 |  1758
 |  1759
 |
| 1760-се йылдар |  1760
 |  1761
 |  1762
 |  1763
 |  1764
 |  1765
 |  1766
 |  1767
 |  1768
 |  1769
 |
| 1770-се йылдар |  1770
 |  1771
 |  1772
 |  1773
 |  1774
 |  1775
 |  1776
 |  1777
 |  1778
 |  1779
 |
| 1780-се йылдар |  1780
 |  1781
 |  1782
 |  1783
 |  1784
 |  1785
 |  1786
 |  1787
 |  1788
 |  1789
 |
| 1790-се йылдар |  1790
 |  1791
 |  1792
 |  1793
 |  1794
 |  1795
 |  1796
 |  1797
 |  1798
 |  1799
 |
|  |
| 1800-се йылдар |  1800
 |  1801
 |  1802
 |  1803
 |  1804
 |  1805
 |  1806
 |  1807
 |  1808
 |  1809
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1751 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**| Григориан стилендә | 1751 *MDCCLI* |
| Юлиан стилендә | 1750—1751 (12 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2503—2504 (2 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7259—7260 (12 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары  | 5511—5512
ה'תקי"א — ה'תקי"ב |
| Мосолман календары | 1164—1165 |
| Боронғо әрмән календары | 1200 *ԹՎ ՌՄ*
 |
| Ҡытай календары | 4447—4448 庚午—辛未 белый конь — белая овца |
| Эфиопа календары | 1743—1744 |
| Боронғо һинд календары |  |
| - *Викрам самват* | 1807—1808 |
| - *Шака самват* | 1673—1674 |
| - *Кали-юга* | 4852—4853 |
| Иран календары | 1129—1130 |

**1751 йыл** — йома көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.

## Ваҡиғалар

## Тыуғандар

## Вафат булғандар

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

  1751 йыл  1751 йылда барлыҡҡа килгәндәр 1751 йылда вафат булғандар 1751 йылда тыуғандар 1751 йыл
# Көтөүлек

|  |
| --- |
| Көтөүлек |
|  |
| Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре | Биотоп года[d] (2004 — 2005) |
| Вики-проект | Проект:Сельское хозяйство[d] |
| Ҡапма-ҡаршыһы | пахотная земля[d] |
|  Көтөүлек Викимилектә |

**Көтөүлек** — үлән үҫкән, үлән ашаусы хайуандарҙы көтөү өсөн ҡулланылған ауыл хужалығы ерҙәре. Механизацияланған ауыл хужалығы барлыҡҡа килгәнгә тиклем, көтөүлек йәй көндәре файҙалы бөжәктәр һәм хайуандар, мәҫәлән, мөгөҙлө мал һәм аттар өсөн төп аҙыҡ сығанағы була. Көтөүлектәр һаман да үтә ҡоро, ауыл хужалығы производстволары өсөн яраҡһыҙ ерҙәрҙә хайуандарҙы көтөү өсөн ҡулланыла.

*Йозеф Венглейн*
 «Көтөүлек» (1870 йыл)
Көтөүлектәр ҡоро, дым күп, һаҙлыҡлы, таулы ерҙәрҙә булырға мөмкин. Эшкәртеү дәрәжәһе буйынса улар тәбиғи һәм тәбиә талап иткән көтөүлектәргә бүленә. Икенсе төр көтөүлектәр һөрөнтө ерҙе юғары продуктлы үләндәр менән сәсеү юлы менән барлыҡҡа килә, һәм тәбиғи көтөүлектәр менән сағыштырғанда сәселгән үлән туҡлыҡлы булыуы менән айылып тора. Үлән сәсеүҙән тыш, белгестәр культуралы көтөүлектәр өсөн башҡа саралар тәҡдим итә, мәҫәлән, кәртәләү. Үҫемлектәрҙән төрлө иген, ҡуҙаҡлы иген культуралары һәм башҡа фураж культуралары сәселә.

Тупраҡ төрө, минималь йыллыҡ температура һәм яуын-төшөм — көтөүлектәрҙе файҙаланыу ысулдарын билдәләүсе төп факторҙар.

Ер шарында көтөүлектәрҙң дөйөм майҙаны ҡоро ер майҙанының яҡынса 26 % тәшкил итә. Уларҙың майҙаны бик ҙур (ике миллиард гектар) булһа ла, был ерҙәр 2/3 өлөшө ауыл хужалығы культураларын үҫтереү өсөн яраҡһыҙ.

## Иҫкәрмәләр

## Әҙәбиәт

* Пастбища / А. П. Мовсисянц // Отоми — Пластырь. — М. : Советская энциклопедия, 1975. — С. 267—268. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.]; vol. 1969—1978, вып. 19).
* *Беднова Е. Т., Кузнецов Г. А.* Организация и использование долголетних культурных пастбищ. — М.: Колос, 1968.
* *Дмитриева С. И., Игловиков В. Г., Конюшков Н. С., Раменская В. М.* Растения сенокосов и пастбищ. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.: Колос, 1982.
* *Мовсисянц А. П.* Водопой скота на пастбище. — М.: Россельхозиздат, 1979.
* *Сажинов Г. И.* Долголетние культурные пастбища. — Вологда: Вологодское книжное изд-во, 1958.
* Продуктивность сенокосов и пастбищ. — Новосибирск: Наука, 1986.
* Практическое руководство по технологиям улучшения и использования сенокосов и пастбищ лесостепной и степной зон. — М.: Агропромиздат, 1987.
* Справочник по сенокосам и пастбищам. — М.: Россельхозиздат, 1986.
# 1821 йыл

| Йылдар
 |
| --- |
|  1817 · 1818 · 1819 · 1820 —  **1821**  — 1822 · 1823 · 1824 · 1825
 |
| Ун йыллыҡтар
 |
| 1800-се йылдар · 1810-се йылдар — **1820-се йылдар** — 1830-се йылдар · 1840-се йылдар |
| Быуаттар
 |
| XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат
 |

|  |
| --- |
| II мең йыллыҡ
 |
| XVII быуат — XVIII быуат — **XIX быуат** — XX быуат — XXI быуат
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1790-се йылдар |  1790
 |  1791
 |  1792
 |  1793
 |  1794
 |  1795
 |  1796
 |  1797
 |  1798
 |  1799
 |
|  |
| 1800-се йылдар |  1800
 |  1801
 |  1802
 |  1803
 |  1804
 |  1805
 |  1806
 |  1807
 |  1808
 |  1809
 |
| 1810-се йылдар |  1810
 |  1811
 |  1812
 |  1813
 |  1814
 |  1815
 |  1816
 |  1817
 |  1818
 |  1819
 |
| 1820-се йылдар |  1820
 |  1821
 |  1822
 |  1823
 |  1824
 |  1825
 |  1826
 |  1827
 |  1828
 |  1829
 |
| 1830-се йылдар |  1830
 |  1831
 |  1832
 |  1833
 |  1834
 |  1835
 |  1836
 |  1837
 |  1838
 |  1839
 |
| 1840-се йылдар |  1840
 |  1841
 |  1842
 |  1843
 |  1844
 |  1845
 |  1846
 |  1847
 |  1848
 |  1849
 |
| 1850-се йылдар |  1850
 |  1851
 |  1852
 |  1853
 |  1854
 |  1855
 |  1856
 |  1857
 |  1858
 |  1859
 |
| 1860-се йылдар |  1860
 |  1861
 |  1862
 |  1863
 |  1864
 |  1865
 |  1866
 |  1867
 |  1868
 |  1869
 |
| 1870-се йылдар |  1870
 |  1871
 |  1872
 |  1873
 |  1874
 |  1875
 |  1876
 |  1877
 |  1878
 |  1879
 |
| 1880-се йылдар |  1880
 |  1881
 |  1882
 |  1883
 |  1884
 |  1885
 |  1886
 |  1887
 |  1888
 |  1889
 |
| 1890-се йылдар |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-се йылдар |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1821 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**| Григориан стилендә | 1821 *MDCCCXXI* |
| Юлиан стилендә | 1820—1821 (13 ғинуардан) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2573—2574 (3 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7329—7330 (13 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары  | 5581—5582
ה'תקפ"א — ה'תקפ"ב |
| Мосолман календары | 1236—1237 |
| Боронғо әрмән календары | 1270 *ԹՎ ՌՄՀ*
 |
| Ҡытай календары | 4517—4518 庚辰—辛巳 белый дракон — белая змея |
| Эфиопа календары | 1813—1814 |
| Боронғо һинд календары |  |
| - *Викрам самват* | 1877—1878 |
| - *Шака самват* | 1743—1744 |
| - *Кали-юга* | 4922—4923 |
| Иран календары | 1199—1200 |

**1821 йыл** — дүшәмбе көнөнән башланған йыл, кәбисә түгел.

## Ваҡиғалар

## Тыуғандар

## Вафат булғандар

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

  1821 йыл  1821 йылда барлыҡҡа килгәндәр  1821 йылда вафат булғандар  1821 йылда тыуғандар 1821 йыл