# 1905 йыл

| Йылдар
 |
| --- |
|  1901 · 1902 · 1903 · 1904 —  **1905**  — 1906 · 1907 · 1908 · 1909
 |
| Ун йыллыҡтар
 |
| 1880-се йылдар · 1890-се йылдар — **1900-се йылдар** — 1910-се йылдар · 1920-се йылдар |
| Быуаттар
 |
| XIX быуат — **XX быуат** — XXI быуат
 |

|  |
| --- |
| II мең йыллыҡ
 |
| XVIII быуат — XIX быуат — **XX быуат** — XXI быуат — XXII быуат
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890-се йылдар |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-се йылдар |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910-се йылдар |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920-се йылдар |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930-се йылдар |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940-се йылдар |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950-се йылдар |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960-се йылдар |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970-се йылдар |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980-се йылдар |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990-се йылдар |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000-се йылдар |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1905 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**| Григориан стилендә | 1905 *MCMV* |
| Юлиан стилендә | 1904 — 1905 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2657 — 2658 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7413 — 7414 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары  | 5665 — 5666
ה'תרס"ה — ה'תרס"ו |
| Мосолман календары | 1323 — 1324 |
| Боронғо әрмән календары | 1354 *ԹՎ ՌՅԾԴ*
 |
| Ҡытай календары | 4601 — 4602 (с 4 февраль) 甲辰 — 乙巳 синий дракон — синяя змея |
| Эфиопа календары | 1897 — 1898 |
| Боронғо һинд календары |  |
| - *Викрам самват* | 1961 — 1962 |
| - *Шака самват* | 1827 — 1828 |
| Иран календары | 1283 — 1284 |

**1905 (бер мең туғыҙ йөҙ бишенсе) йыл** — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса йәкшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1905 йылы, 2 мең йыллыҡтың 905 йылы, XX быуаттың 5 йылы, XX быуаттың 1 ун йыллығының 5 йылы, 1900 йылдарҙың 6 йылы.

## Ваҡиғалар

* Мельбурнда теннис буйынса беренсе чемпионат үтә.
* 2 ғинуар — Порт-Артур ҡалаһын обороналау тамамлана, комендант А. М. Стессель ҡарары менән крепость дошманға бирелә.
* 10 март — «Челси» футбол клубы ойошторола.
* 14-15 май — рус һәм япон эскадрияһының Цусима һуғышы, 2-се рус Тымыҡ океан эскадрияһы тар-мар ителеүе менән тамамлана.
* 27 июнь — «Потёмкин» броненосецында матростар күтәрелеше.
* 5 сентябрь — Портсмут килешеүе төҙөлә һәм рус-япон һуғышы тамамлана.

## Тыуғандар

* 6 ғинуар — Казис Борута, литва яҙыусыһы.
* 5 март — Дәүләтшина Һәҙиә Лотфулла ҡыҙы, башҡорт яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1967).
* 18 март — Михаил Шолохов, совет яҙыусыһы.
* 22 март — Николай Баскаков, төрки телдәр белгесе, филология фәндәре докторы (1951), профессор (1969).

## Вафат булғандар

* 24 март — Жюль Верн, француз фантаст-яҙыусыһы.
* 31 октябрь — Николай Бауман, совет революционеры.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

  1905 йыл  1905 йылда барлыҡҡа килгәндәр  1905 йылда вафат булғандар  1905 йылғы низағтар  1905 йылда тыуғандар 1905 йыл