Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Картография

Боронғо римлылар картаһы: Пейтингер теҙмәһе
**Картография** (грек. χάρτης — «карта» һәм γράφειν — «һыҙыу») — тәбиғәт һәм йәмғиәт объекттарының һәм күренештеренең үҙ-ара бәйләнешен, ойошмаһын һәм арауыҡтағы урынлашыуын тикшереү, моделләштереү һәм сағылдырыу тураһындағы фән. Киңерәк мәғәнәлә, картография үҙ эсенә технологияны һәм етештереү эшмәкәрлеген дә ала.
# Журнал

Журналдар
**Журнал** — китап һымаҡ сығарылған ваҡытлы баҫма. Журналдар ғәҙәти китаптарға оҡшамаған. Журналдың йылына бер нисә мәртәбә баҫыла. Журнал ваҡытлы баҫма тип атала, сөнки яңы сығарылыша сығып тора. Журналдар ҡағыҙға баҫыла. Кешеләр журналдарға яҙыла. Time журналын миҫалға килтерергә була. Журналдарҙа бик күп өлкәләрҙән мәҡәләләр баҫыла. Журналдар гәзит кеүек, әммә журналды әҙерләү өсөн оҙағыраҡ ваҡыт кәрәк, журнал биттәре төҫлө итеп баҫыла һәм гәзиттән ҡыйбатыраҡ тора. Һирәк кенә журналдар уҡыусыларна бәләкәй генә бүләктәр менән килә.

Журнал, гәзит кеүек үк, билдәле бер идеологик төркөмдөң, ижтимағи синыфтың, сәйәси фирҡәнең мәнфәғәтенә ярашлы йәмәғәт фекерен тыуҙырыусы киң мәғлүмәт һәм пропаганда сараһы. Компьютер версткаһы технологияһы һәм төҫлө баҫыу ысулы барлыҡҡа килгәс, Рәсәйҙә XX быуат аҙағы — XXI быуат башында журналдар реклама сараһына әйләнә. Ҡағиҙә булараҡ журналдар билдәлә бер төркөмгә тәғәйенләнгән, йәки реклама каталогы булып тора.

Интернет барлыҡҡа килгәс журналдар интернет селтәрендә сыға башланы. Элек сығарылған ҡағыҙ журналдарҙың архивы барлыҡҡа килде, һуңыраҡ онлайн-журналдар сыға башланы.

## Журнал төрҙәре

 «Вокруг света» — Рәсәйҙә сыға башлаған иң тәүге журналдарҙың береһе
Журнал һәм гәзиттәр түбәндәгесә классификацияға бүленә:

* сығыу йышлығы буйынса — аҙналыҡ, айлыҡ, ике айға бер мәртәбә сығыусы һ.б.;
* форматы буйынса;
* тематикаһы буйынса;
* мәғлумәт биреү стиле буйынса.

## Журнал үзенсәлектәре

Журнал гәзиткә ҡарағанда һирәгенрәк сыҡҡанға күрә мәғлүмәт тапшырыу тиҙлеге ҡалыша. Әммә журналдың ваҡиғаларҙы анализлау, уйланыу, һөҙөмтә сығарыу өсөн ваҡыты киңерәк.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* *Мазаев М. Н., Лященко А. И.* Журнал // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)
* «Фолианты» сайты  2013 йыл 1 август архивланған. — элекке журнал һәм гәзит киҫемтәләре
# Вергиз Куриен

|  |
| --- |
| Вергиз Куриен |
| Verghese Kurien |
|  Вергиз Куриен студенттар менән, 2009 йылдың 8 апреле |
| Тыуған көнө | 26 ноябрь 1921({{padleft:1921|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:26|2|0}}) |
| Тыуған урыны |
Кожикоде, Керала, Һиндостан
 |
| Вафат булған көнө | 9 сентябрь 2012({{padleft:2012|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:9|2|0}}) (90 йәш) |
| Вафат булған урыны |
Надияд, Гуджарат, Һиндостан
 |
| Гражданлығы |  Һиндостан
 |
| Эшмәкәрлеге |
социаль эшҡыуар, менеджер һәм чиновник
 |
| Наградалары һәм премиялары |

|  |  |
| --- | --- |
| Падма Вибхушан | Падма Бхушан |
| Падма Шри |

 |
| Сайт |

 |
|  Вергиз Куриен Викимилектә |
| Шаблон: * просмотр
* обсуждение
* править
 |

**Вергиз Куриен** (ингл. Verghese Kurien; 26 ноябрь 1921 йыл, Кожикоде, Британ Һиндостаны — 9 сентябрь 2012 йыл, Надияд, Һиндостан) — Һиндостан социаль эшҡыуары, менеджеры һәм чиновнигы. Уның «миллиард-литрлыҡ идеяһы» өсөн — «Ташҡын операцияһы» (ингл. Operation Flood) — донъялағы иң ҙур ауыл хужалығын һәм һөт сәнәғәтен үҫтереү программаһы өсөн Куриен «аҡ революцияһынаң атаһы» (ингл. Father of the White Revolution) һәм «Һиндостан һөтсөһө» (ингл. Milkman of India) булараҡ билдәле.

Уның тырышлығы менән Һиндостан донъялағы иң ҙур һөт етештереүсеһе булып китә (2010—2011 йылдарҙа донъяла һөт етештереү күләменең яҡынса 17 % әшкил итә), утыҙ йыл эсендә һөт һәр бер кешегә ике тапҡыр арзаныраҡ булып китә.

Буйвол һөтөнән порошок етештерә башлап һөт сәнәғәтендә революция яһай.

Дингә ҡарашы буйынса — атеист.

Куриен 2012 йылдың 9 сентябрендә Надияд ҡалаһының дауаханаһында вафат була.

## Ғаилә

Вергиз Куриендың ҡатыны *Молли* була, уларҙың ҡыҙы *Нирмала* һәм ейәне *Сиддхартх*. Молли 2012 йылдың 14 декабрендә Мумбаи ҡалаһында вафат булған.

## Бүләктәре һәм премиялары

| Йыл | Исем | Бүләкләүсе ойошма |
| --- | --- | --- |
| 1999 | Падма Вибхушан | Һиндостан хөкүмәте |
| 1993 | Йыл шәхесе | Халыҡ-ара һөт күргәҙмәһе (ингл. World Dairy Expo) |
| 1991 | Атаҡлы тамамлаусылар | Мичиган штаты университеты |
| 1989 | Бөтә донъя аҙыҡ-түлек премияһы | Бөтә донъя аҙыҡ-түлек премияһының фонды |
| 1986 | Вателер тынысылыҡ премияһы (ингл. Wateler Peace Prize) | Карнеги фонды (ингл. Carnegie Foundation; Нидерланд) |
| 1986 | Krushi Ratna | Һиндостан хөкүмәте |
| 1966 | Падма Бхушан | Һиндостан хөкүмәте |
| 1965 | Падма Шри | Һиндостан хөкүмәте |
| 1963 | Рамон Магсайсайи премияһы (ингл. Ramon Magsaysay Award) | Рамон Магсайсайи премияһы фонды (ингл. Ramon Magsaysay Award Foundation) |

Куриен шулай уҡ Һиндостандың һәм донъя университеттарының 15 почётлы дәрәжәләренә эйә.

## Библиография

* Kurien, Verghese (2005) *I Too Had a Dream*. APH Publishing Corp. ISBN 9788174364074.
* Kurien, Verghese (1997) *An Unfinished Dream*. Tata-McGraw-Hill. ISBN 9780074622148.
* *The Man Who Made The Elephant Dance* — Audio Autobiography of Dr. Kurien in the voice of Tom Alter with Audio Foreword by Ratan Tata, in his own voice ISBN 9789382299240
* *Verghese Kurien: The Man with the Billion Litre idea* (2013) Amar Chitra Katha. ISBN 9789350853863.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* **drkurien.com** — Вергиз Куриендың рәсми сайты.
* Рәсми биография (Amul): amul.com/m/dr-v-kurien.