# 1918 йыл

| Йылдар
 |
| --- |
|  1914 · 1915 · 1916 · 1917 —  **1918**  — 1919 · 1920 · 1921 · 1922
 |
| Ун йыллыҡтар
 |
| 1890-се йылдар · 1900-се йылдар — **1910-се йылдар** — 1920-се йылдар · 1930-се йылдар |
| Быуаттар
 |
| XIX быуат — **XX быуат** — XXI быуат
 |

|  |
| --- |
| II мең йыллыҡ
 |
| XVIII быуат — XIX быуат — **XX быуат** — XXI быуат — XXII быуат
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890-се йылдар |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-се йылдар |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910-се йылдар |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920-се йылдар |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930-се йылдар |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940-се йылдар |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950-се йылдар |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960-се йылдар |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970-се йылдар |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980-се йылдар |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990-се йылдар |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000-се йылдар |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1918 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**| Григориан стилендә | 1918 *MCMXVIII* |
| Юлиан стилендә | 1917 — 1918 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2670 — 2671 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7426 — 7427 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары  | 5678 — 5679
ה'תרע"ח — ה'תרע"ט |
| Мосолман календары | 1337 — 1338 |
| Боронғо әрмән календары | 1367 *ԹՎ ՌՅԿԷ*
 |
| Ҡытай календары | 4614 — 4615 (с 11 февраль) 丁巳 — 戊午 красная змея — жёлтый конь |
| Эфиопа календары | 1910 — 1911 |
| Боронғо һинд календары |  |
| - *Викрам самват* | 1974 — 1975 |
| - *Шака самват* | 1840 — 1841 |
| Иран календары | 1296 — 1297 |

**1918 (бер мең туғыҙ йөҙ ун һигеҙенсе) йыл** — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса шишәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1918 йылы, 2 мең йыллыҡтың 918 йылы, XX быуаттың 18 йылы, XX быуаттың 2 ун йыллығының 8 йылы, 1910 йылдарҙың 9 йылы.

## Ваҡиғалар

* ғинуар — Башҡорт Хөкүмәте автономиялы идаралыҡ тураһындағы положение проектының айырым параграфында эске автономиялы идаралыҡта һәм судта башҡорт теле рәсми тел булыуын билдәләй.
* сентябрь — Комуч һәм Башҡорт Хөкүмәте менән килешеү төҙөлә, уға ярашлы Комуч Башҡортостан милли-территориаль автономияһын таный.
* 8—23 сентябрь — Өфөлә Дәүләт кәңәшмәһе үтә. Бында «Бөтә Рәсәй юғары идаралығы барлыҡҡа килеүе тураһында акт» ҡабул ителә һәм уға ярашлы Ваҡытлы Бөтә Рәсәй хөкүмәте (Өфө директорияһы) ойошторола.

## Тыуғандар

* 5 ғинуар — Аляев Иван Павлович, совет-фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарҙа ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1940).
* 5 февраль — Назар Нәжми, Башҡортостандың халыҡ шағиры.
* 15 апрель — Әхмәлетдинов Фазылйән Фазлый улы, Советтар Союзы Геройы (1945).
* 2 май — Әхмәтов Абдулла Шәңгәрәй улы, Советтар Союзы Геройы (1944).
* 18 июль — Нельсон Мандела, Нобель Тыныслыҡ премияһы лауреаты, Көньяҡ Африка Республикаһының 8-се президенты.
* 7 сентябрь — Яҡуп Ҡолмой, башҡорт совет шағиры, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
* 15 сентябрь — Ибраһим Ғиззәтуллин, башҡорт яҙыусыһы һәм шағиры.
* 20 декабрь — Әсфәндиәров Закир Лотфрахман улы, Советтар Союзы Геройы (1944)

## Вафат булғандар

* 7 март — Иҙелбаев Ғабдулла Сәфәрғәли улы, Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре.
* 12 май — Радлов Василий Васильевич, төркиәтсе, этнограф, археолог һәм педагог.
* 7 август — Ҡарамышев Әмир Батыргәрәй улы, Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре.
* 19 август — Шәфиев Бәхтегәрәй Әғзәм улы, революционер.
* 19 сентябрь — Кейеков Ғарифулла Мөхәмәтғәли улы, башҡорт мәғрифәтсе-шағиры.

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

  1918 йыл  1918 йылғы низағтар  1918 йылдың ваҡиғалары  1918 йылда барлыҡҡа килгәндәр  1918 йылда вафат булғандар  Илдәр буйынса 1918 йыл  1918 йылда тыуғандар  1918 йылда юҡ булғандар 1918 йыл