Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1966 йыл

| Йылдар
 |
| --- |
|  1962 · 1963 · 1964 · 1965 —  **1966**  — 1967 · 1968 · 1969 · 1970
 |
| Ун йыллыҡтар
 |
| 1940-се йылдар · 1950-се йылдар — **1960-се йылдар** — 1970-се йылдар · 1980-се йылдар |
| Быуаттар
 |
| XIX быуат — **XX быуат** — XXI быуат
 |

|  |
| --- |
| II мең йыллыҡ
 |
| XVIII быуат — XIX быуат — **XX быуат** — XXI быуат — XXII быуат
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1890-се йылдар |  1890
 |  1891
 |  1892
 |  1893
 |  1894
 |  1895
 |  1896
 |  1897
 |  1898
 |  1899
 |
|  |
| 1900-се йылдар |  1900
 |  1901
 |  1902
 |  1903
 |  1904
 |  1905
 |  1906
 |  1907
 |  1908
 |  1909
 |
| 1910-се йылдар |  1910
 |  1911
 |  1912
 |  1913
 |  1914
 |  1915
 |  1916
 |  1917
 |  1918
 |  1919
 |
| 1920-се йылдар |  1920
 |  1921
 |  1922
 |  1923
 |  1924
 |  1925
 |  1926
 |  1927
 |  1928
 |  1929
 |
| 1930-се йылдар |  1930
 |  1931
 |  1932
 |  1933
 |  1934
 |  1935
 |  1936
 |  1937
 |  1938
 |  1939
 |
| 1940-се йылдар |  1940
 |  1941
 |  1942
 |  1943
 |  1944
 |  1945
 |  1946
 |  1947
 |  1948
 |  1949
 |
| 1950-се йылдар |  1950
 |  1951
 |  1952
 |  1953
 |  1954
 |  1955
 |  1956
 |  1957
 |  1958
 |  1959
 |
| 1960-се йылдар |  1960
 |  1961
 |  1962
 |  1963
 |  1964
 |  1965
 |  1966
 |  1967
 |  1968
 |  1969
 |
| 1970-се йылдар |  1970
 |  1971
 |  1972
 |  1973
 |  1974
 |  1975
 |  1976
 |  1977
 |  1978
 |  1979
 |
| 1980-се йылдар |  1980
 |  1981
 |  1982
 |  1983
 |  1984
 |  1985
 |  1986
 |  1987
 |  1988
 |  1989
 |
| 1990-се йылдар |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000-се йылдар |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |

 |
| Хронологик таблица
 |

**1966 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**| Григориан стилендә | 1966 *MCMLXVI* |
| Юлиан стилендә | 1965 — 1966 ( 14 ғинуар) |
| Рим нигеҙләнгән көндән | 2718 — 2719 ( 4 майҙан) |
| Константинополь эраһы | 7474 — 7475 ( 14 сентябрҙән) |
| Йәһүд календары  | 5726 — 5727
ה'תשכ"ו — ה'תשכ"ז |
| Мосолман календары | 1386 — 1387 |
| Боронғо әрмән календары | 1415 *ԹՎ ՌՆԺԵ*
 |
| Ҡытай календары | 4662 — 4663 (с 21 январь) 乙巳 — 丙午 синяя змея — красный конь |
| Эфиопа календары | 1958 — 1959 |
| Боронғо һинд календары |  |
| - *Викрам самват* | 2022 — 2023 |
| - *Шака самват* | 1888 — 1889 |
| Иран календары | 1344 — 1345 |

**1966 (бер мең туғыҙ йөҙ алтмыш алтынсы) йыл** — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса шәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1966 йылы, 2 мең йыллыҡтың 966 йылы, XX быуаттың 66 йылы, XX быуаттың 7 ун йыллығының 6 йылы, 1960 йылдарҙың 7 йылы.

## Ваҡиғалар

## Тыуғандар

## Вафат булғандар

## Шулай уҡ ҡарағыҙ

  1966 йыл  1966 йылда барлыҡҡа килгәндәр  1966 йылда вафат булғандар  1966 йыл иҡтисадта  1966 йылда тыуғандар 1966 йыл Ҡытайҙағы мәҙәни инҡилап
# Небраска

|  |
| --- |
| АҠШ Штаты |
| **Небраска** ингл. Nebraska  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Штат флагы | Штат мөһөрө |

 |
|  |
| **Штат девизы** | Закон алдында тигеҙлек |
| **Штат йыры** | Here We Have Idaho |
| **Штат ҡушаматы** | *Кукурузсылар штаты* |
| **Баш ҡала** | Линкольн |
| **Халыҡ һаны** | ▲1 842 641 (2011 йыл)  |
| Халыҡ тығыҙлығы  | 9,19 кеше/км² |  |
| **Майҙан** | 16-се/-сө урын |
| бөтәһе  | 200 520 км²  |
| һыу өҫтө  | 2123 км² (0,62 %) |
| киңлеге  | 340 км  |
| оҙонлоғо | 690 км  |  |
| **Диңгеҙ кимәленән бейеклеге** |  |
| максималь |  |
| уртаса |  |
| минималь  |  |  |
| **Штат статусын алыу** |
| штат статусын алғанға тиклем  | Айдахо территорияһы |  |
| **Закондар сығарыу органы** |  |
| юғары палата |  |
| түбәнге палата |  |  |
| **Сәғәт бүлкәте** | UTC-7 |
| **Ҡыҫҡа исеме** | NE |
| **Рәсми сайт:** |  |
|  **Небраска Викимилектә** |

**Небраска** (ингл. Nebraska) — АҠШ штаты. Штаттың тәртип номеры — 16. 1867 йылдың 1 мартында төҙөлгән. Элек Айдахо территорияһы исеме менән йөрөгән.
Штаттың ҡушаматы — Кукурузсылар штаты.

2011 йылғы мәғлүмәт буйынса Небраска штатында ▲1 842 641 кеше йәшәй, халыҡ тығыҙлығы бер квадрат км-ға 9,19 кеше. АҠШ штаттары араһында халыҡ һаны буйынса урыны — 38.

Майҙаны 200 520 кв.км, шуның 0,62 % һыу майҙаны.

## Климат

## Иҡтисад

## Тағы ҡарағыҙ

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

*Был тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ*.
# Клонлаштырыу

**Клонлаштырыу** — организмды енесһеҙ үрсетеү юлы менән (шулай уҡ вегетатив юл менән) генетик яҡтан шул организмға оҡшаш бер йәки бер нисә күсермәһен ҡайтанан сығарыу.

Һарыҡ Долли— башҡа тере йән эйәһенең күҙәнәгенән уңышлы клонлаштырылған беренсе һөтимәр хайуан.
Клон инглиз һүҙе. *Клон* һүҙен баштараҡ (ингл. cloning бор. юнан. *κλών* үҫенте тигәнде аңлата) бер үҫемлектән вегетатив юл менән үҫеп сыҡҡан үҫемлектәр өсөн ҡулланалар. Был үҫентеләр тәү ағастың теүәл күсермәһе булалар. Был юл менән үҫентеләр алыуҙы клонлаштырыу тип атайҙар.

Терминды ҡулланыу даирәһе киңәйә һәм бактерия культураларын үрсетеү өсөн ҡуллана башлайҙар.

Һуңыраҡ *клонлаштырыу* тип оҡшаш организмдар сығарыу технологияһын атайҙар.
Күҙәнәккә яңы төшсә урынлаштырыла һәм яңы организм үҫтерелә. Яңы организм генетик яҡтан сыганаҡ организмдан бер яғы менән дә айырылмай. Был технология буйынса беренсе сүмесбаштар һәм киң билдәле һарыҡ Долли алына.

## Әҙәбиәт

* Мы (роман) (1920) — Е. И. Замятин
* Геном (роман) (1999) — Сергей Лукьяненко
* Люди и слепки — З. Ю. Юрьев
* О дивный новый мир (1932) — О. Хаксли
# Әл-Әндәлүс

Пиреней ярымутрауының яҡынса 1031 йылғы территориаль бүленеше ‎
**Әл-Әндәлүс** (ғәр. الأندلس‎) — Мосолман Испанияһының атамаһы, урта быуаттарҙа (711—1492) Пиреней ярымутрауының мосолмандар хакимлығы осорондағы территорияһы. Ҡайһы саҡта был атама дини-сәйәси ҡоролоштарына ҡарамайынса төбәктең барлыҡ илдәренә ҡарата ҡулланылған. Был атаманан көньяҡ Испания ерҙәренең атамаһы — *Андалусия* һаҡланып ҡалған. Пиреней ярымутрауы территорияһында иң һуңғы мосолман дәүләте Гранада әмирлеге 1492 йылда католиктар менән баҫып алына.

## Тарих

711 йылда Пиреней ярымутрауын ғәрәптәр һәм бәрбәрҙәр яулап алғас, Әл-Әндәлүс Өмәүиҙәр хәлифәлеге составында була. Һуңыраҡ бында бойондороҡһоҙ Кордова хәлифәлеге барлыҡҡа килә. 1031 йылда хәлифәлек күп кенә бәләкәй дәүләттәргә (тайфаларға) тарҡала. Төньяҡта христиан короллектәре көсәйә барыу менән улар мосолман дәүләттәрен яулап ала башлағандар. 1492 йылда Гранада әмирлеге баҫып алынғас, ярымутрауҙа мосолман дәүләттәре ҡалмай. Мосолмандарҙың күпселеге көсләп суҡындырыла. XVII быуат башында суҡындырылған һәм суҡындырылмай ҡалған ғәрәптәрҙең нәҫелдәре илдән тулыһынса ҡыуылғандар.

## Иҫкәрмәләр

## Һылтанмалар

* Мусульманская Испания (VIII—XV вв) на сайте «Руниверс»  2010 йыл 9 октябрь архивланған.
* *Анонимные авторы.* Испанские средневековые хроники: Хроника Карденьи I. Хроника Карденьи II. Анналы Толедо I. Анналы Толедо II. Анналы Толедо III.  (билдәһеҙ) www.bloknot.info (А. Скромницкий) (24 август 2011). Дата обращения: 28 сентябрь 2011. Архивировано 2 февраль 2012 года.
* Darío Fernández-Morera: «The Myth of the Andalusian Paradise», *The Intercollegiate Review*, 2006