Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ۲۰۲۶ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **عصر:**  | عصر ۲۰ - **عصر ۲۱** - عصر ۲۲ |
| **اون‌ایلیک:** |  ۱۹۹۰  ۲۰۰۰  ۲۰۱۰  ۲۰۲۰  ۲۰۳۰  ۲۰۴۰  ۲۰۵۰
 |
| **ایل:** | ۲۰۲۳ ۲۰۲۴ ۲۰۲۵ - **۲۰۲۶** - ۲۰۲۷ ۲۰۲۸ ۲۰۲۹ |

۲۰۲۶آیری تقویم‌لرده| ایران تقویمی | ۱۴۰۴–۱۴۰۵ |
| میلادی تقویم | ۲۰۲۶ *MMXXVI* |
| اتیوپی تقویمی | ۲۰۱۸–۲۰۱۹ |
| ائرمنی تقویمی | ۱۴۷۵ ԹՎ ՌՆՀԵ |
| ایسلامی تقویم | ۱۴۴۷–۱۴۴۸ |
| ایگبو تقویمی | ۱۰۲۶–۱۰۲۷ |
| آشوری تقویمی | ۶۷۷۶ |
| بربری تقویمی | ۲۹۷۶ |
| بنقالی تقویمی | ۱۴۳۳ |
| بهائی تقویمی | ۱۸۲–۱۸۳ |
| بودایی تقویمی | ۲۵۷۰ |
| بیزانس تقویمی | ۷۵۳۴–۷۵۳۵ |
| جوچه تقویمی | ۱۱۵ |
| چین تقویمی | 乙巳年 (تخته ایلان) ۴۷۲۲ یا ۴۶۶۲     *— تا —* 丙午年 (اود آت) ۴۷۲۳ یا ۴۶۶۳ |
| تایلندین گونش تقویمی | ۲۵۶۹ |
| دیسکوردیان تقویمی | ۳۱۹۲ |
| ژاپون تقویمی | هیسه‌ای ۳۸ (平成３８年) |
| ژولین تقویمی | میلادی دان ۱۳ گون آز |
| برمه نین سونتی تقویمی | ۱۳۸۸ |
| عبری تقویمی | ۵۷۸۶–۵۷۸۷ |
| قطب تقویم | ۱۷۴۲–۱۷۴۳ |
| کوره تقویمی | ۴۳۵۹ |
| مینگو تقویمی | چین تقویمی ۱۱۵ 民國۱۱۵年 |
| هولوسن تقویمی | ۱۲۰۲۶ |
| هندو تقویم لری |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۲۰۸۲–۲۰۸۳ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۹۴۸–۱۹۴۹ |
|  - *کالی یوگا* | ۵۱۲۷–۵۱۲۸ |
| رم تاریخی | ۲۷۷۹ |
| سلطنت ایلی بریتانیا | ۷۴ ایکینجی الیزابت – ۷۵ ایکینجی الیزابت |
| یونیکس ساعات | ۱۷۶۷۲۲۵۶۰۰–۱۷۹۸۷۶۱۵۹۹ |
| This box: * باخ
* دانیش
* دییش
 |

 **میلادی ۲۰۲۶-جۆ ایل** گریگوری تقویمی اساسیندا ایکی مین آلتیونجو ایل.

## اهمیتلی حادیثه‌لر

### ژانویه

### فئوریه

### مارس

### آوریل

### مئی

### ژوئن

### ژولای

### آقوست

### سپتامبر

### اوْکتوبر

### نوْوامبر

### دسامبر

## قایناقلار
# روسیه اوکراین ساواشی

| Russo-Ukrainian War |
| --- |
| بیر پارچاسی:the post-Soviet conflicts |
|  Zones of control in Ukraine as of 10 November 2022    Controlled by Ukraine    Occupied by Russia For a more detailed map, see the Russo-Ukrainian War detailed map |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | 20 February 2014 – present (۱۲ ایل، ۴ آی، ۱ هفته و ۴ گون) |
| یئر | Ukraine, Russia and Poland (see spillover into Russia and into Poland) |
| وضعیت | *Ongoing* |
| اراضی دییشیکلیکلری |
Between 2014 and 2022:* روسیه‌نین قیریمی ایلحاق ائتمه‌سی
* دوغو اوکراین ساواشی

Since 2022:* روسیه‌نین اوکراینا هوجومو ۲۰۲۲
* Annexation of southeastern Ukraine by the Russian Federation
 |

 |
| دویوشچولر |
| **اوکراین** توران طابورو

---

**Supplied by**:
For countries providing aid to Ukraine روسیه‌نین اوکراینا هوجومو ۲۰۲۲, see foreign aid to Ukraine | **روسیه دونتسک خالق جومهوریتی
* لوهانسک خالق جومهوریتی

---

**Supported by**:
 بلاروس (since 2022)
 **Supplied by**:
For details, see Russian military suppliers |
| باشچیلار و لیدرلر |
| * وولودیمیر زلنسکی (2019–present)
* Petro Poroshenko (2014–2019)
* Oleksandr Turchynov (acting; 2014)
* Oleksii Reznikov (2021–present)
* Valerii Zaluzhnyi (2021–present)
 | * ولادیمیر پوتین (2014–present)
* سرگئی شویقو (2014–present)
* Valery Gerasimov (2014–present)
 |
| گوج |
| *For details of strengths and units involved at key points in the conflict, see:*Combatants of the war in Donbas (2014–2022)Order of battle for the 2022 Russian invasion of Ukraine |
| تلفاتلار و ایتکیلر |
|
Reports vary widely, but tens of thousands at a minimum. See Casualties of the Russo-Ukrainian War for details. |

**روسیه اوکراین ساواشی** اینگیلیسجه (Russo-Ukrainian War) روسجا (российско-украинская война) اوکراین دیلینده(російсько-українська війна) ۲۰۱۴ فوریه آییندان باشلانمیش بیر ساواش دیر کی روسیه نین اوکراینا یا تحاجومینن باشلادی ایلک کریمه و دونباسین بعضی بؤلگه لرینده و سورا ۲۰۲۲ ده اوکراینایا بؤیۆک تحاجوم نن دوام ائدیر.

## قایناقلار

قایناق خطاسی برچسب `<ref>` برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با `<references group="lower-alpha"/>` یافت نشد.
# کازوو ایمانیشی

Kazuo Imanishi
今西 和男| کیملیک |
| --- |
| بۆتون آد |
Kazuo Imanishi |
| دوغوم تاریخی |
۱۲ ژانویهٔ ۱۹۴۱ ‏(۸۵ یاش) |
| دوغوم یئری |
هیروشیما, هیروشیما اوستانی, ژاپون |
| بوْی |
۱٫۷۴ m (۵ ft ۸٫۵ in)Convert internal error: unknown message |
| پوْست |
Defender |
| گنجلر کلوبلاری |
| ۱۹۵۹–۱۹۶۲ |
تسوکوبا بیلیم‌یوردو |
| حرفه‌ای کلوبلار\* |
| ایللر | **کلوبلار** | **اویون†** | **(قوْل)†** |
| ۱۹۶۳–۱۹۶۹ |
سانفریس هیروشیما |
۴۲ |
(۰) |
| **بوتونلوگو** |  | **42** | **(0)** |
| میلی تیم |
| ۱۹۶۶ |
ژاپون |
3 |
(0) |
| موربی‌چیلیک دورانی |
| ۱۹۸۴–۱۹۸۷ |
سانفریس هیروشیما |
| ۱۹۸۸–۱۹۹۲ |
سانفریس هیروشیما |
| * اویونلارین و قوْل‌لارین سایی‌سی تکجه داخلی لیگ اساسیندادیر.
 |

**کازوو ایمانیشی** (اینگیلیسجه: Kazuo Imanishi) (دوْغوم:۱۲ ژانویهٔ ۱۹۴۱ ‏(۸۵ یاش) هیروشیما) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.

## قایناقلار

قارداش پروژه‌لرده **کازوو ایمانیشی** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# الکس مانینر

Alex Manninger| Manninger with یوونتوس in 2010 |
| کیملیک |
| بۆتون آد |
Alexander Manninger |
| دوغوم تاریخی |
۴ ژوئن ۱۹۷۷ |
| دوغوم یئری |
زالتسبورق, Austria |
| اؤلوم تاریخی |
۱۶ آوریل ۲۰۲۶ (۴۸ یاش) |
| اؤلوم یئری |
Nußdorf am Haunsberg, Austria |
| بوْی |
۱٫۸۹ m (۶ ft ۲٫۴ in)Convert internal error: unknown message |
| پوْست |
Goalkeeper |
| گنجلر کلوبلاری |
| ۱۹۸۴–۱۹۹۵ |
ردبول زالتسبورق |
| حرفه‌ای کلوبلار\* |
| ایللر | **کلوبلار** | **اویون†** | **(قوْل)†** |
| ۱۹۹۵–۱۹۹۶ |
ردبول زالتسبورق |
۱ |
(۰) |
| ۱۹۹۵ |
→ Vorwärts Steyr (loan) |
۵ |
(۰) |
| ۱۹۹۶–۱۹۹۷ |
Grazer AK |
۲۳ |
(۰) |
| ۱۹۹۷–۲۰۰۲ |
آرسنال |
۳۹ |
(۰) |
| ۲۰۰۱–۲۰۰۲ |
→ فیورنتینا (loan) |
۲۴ |
(۰) |
| ۲۰۰۲ |
ایسپانیول |
۰ |
(۰) |
| ۲۰۰۳ |
تورینو |
۳ |
(۰) |
| ۲۰۰۳–۲۰۰۵ |
بولونیا |
۰ |
(۰) |
| ۲۰۰۴–۲۰۰۵ |
→ روبور سیه‌نا (loan) |
۱۸ |
(۰) |
| ۲۰۰۵–۲۰۰۶ |
ردبول زالتسبورق |
۱۶ |
(۰) |
| ۲۰۰۶–۲۰۰۸ |
روبور سیه‌نا |
۶۴ |
(۰) |
| ۲۰۰۸ |
ردبول زالتسبورق |
۰ |
(۰) |
| ۲۰۰۸ |
اودینزه |
۰ |
(۰) |
| ۲۰۰۸–۲۰۱۲ |
یوونتوس |
۲۷ |
(۰) |
| ۲۰۱۲–۲۰۱۶ |
اقسبورق |
۳۴ |
(۰) |
| ۲۰۱۶–۲۰۱۷ |
لیورپول |
۰ |
(۰) |
| **بوتونلوگو** |  | **254** | **(0)** |
| میلی تیم |
| ۱۹۹۹–۲۰۰۹ |
اوتریش |
33 |
(0) |
| * اویونلارین و قوْل‌لارین سایی‌سی تکجه داخلی لیگ اساسیندادیر.
 |

**الکس مانینر** (اینگیلیسجه: Alex Manninger) بیر فوتبالیست. اوتریش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.

## قایناقلار

قارداش پروژه‌لرده **الکس مانینر** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# آکسفورد بیلیم‌یوردو

|  آکسفورد بیلیم‌یوردو |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
|  شعار
 |  تانری منیم ایشغیم دیر |
|  یارانما تاریخی
 |  ۱۰۹۶ |
|  تیپ
 |  گئنل (عمومی) آراشدیرما بیلیم یوردو |
|  باشچی
 |  کریس پاتن |
|  اؤیرنجی سایی‌سی
 |  25,905 |
|  شهر
 |  آکسفورد |
|  وئب‌سایت
 |   |

**آکسفورد بیلیم یوردو** (اینگیلیسجه:*University of Oxford*) اینگیلیسین آکسفورد شهرینده و آکسفوردشایر بؤلومونده یئرلشیب ، لاپ قدمتلی اینگیلس دیللی اولان بیلیم یورد دونیادا تانینیر ولی قورولوشونون دقیق تاریخی بیلینمیر اما قدیمی سندلر گؤرسدیر کی ۱۰۹۶ ایلیندن آکسفورددا اؤیرمه دوامی واریمیش.
 [[فایل:Oxf-uni-mus-nh.jpg|
# ۱۸۹۳ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **عصر:**  | عصر ۱۸ - **عصر ۱۹** - عصر ۲۰ |
| **اون‌ایلیک:** |  ۱۸۶۰  ۱۸۷۰  ۱۸۸۰  ۱۸۹۰  ۱۹۰۰  ۱۹۱۰  ۱۹۲۰
 |
| **ایل:** | ۱۸۹۰ ۱۸۹۱ ۱۸۹۲ - **۱۸۹۳** - ۱۸۹۴ ۱۸۹۵ ۱۸۹۶ |

۱۸۹۳آیری تقویم‌لرده| ایران تقویمی | ۱۲۷۱–۱۲۷۲ |
| میلادی تقویم | ۱۸۹۳ *MDCCCXCIII* |
| اتیوپی تقویمی | ۱۸۸۵–۱۸۸۶ |
| ائرمنی تقویمی | ۱۳۴۲ ԹՎ ՌՅԽԲ |
| ایسلامی تقویم | ۱۳۱۰–۱۳۱۱ |
| ایگبو تقویمی | ۸۹۳–۸۹۴ |
| آشوری تقویمی | ۶۶۴۳ |
| بربری تقویمی | ۲۸۴۳ |
| بنقالی تقویمی | ۱۳۰۰ |
| بهائی تقویمی | ۴۹–۵۰ |
| بودایی تقویمی | ۲۴۳۷ |
| بیزانس تقویمی | ۷۴۰۱–۷۴۰۲ |
| جوچه تقویمی | *نامعلوم* |
| چین تقویمی | 壬辰年 (سو اژدها) ۴۵۸۹ یا ۴۵۲۹     *— تا —* 癸巳年 (سو ایلان) ۴۵۹۰ یا ۴۵۳۰ |
| تایلندین گونش تقویمی | ۲۴۳۶ |
| دیسکوردیان تقویمی | ۳۰۵۹ |
| ژاپون تقویمی | میجی ۲۶ (明治２６年) |
| ژولین تقویمی | میلادی دان ۱۲ گون آز |
| برمه نین سونتی تقویمی | ۱۲۵۵ |
| عبری تقویمی | ۵۶۵۳–۵۶۵۴ |
| قطب تقویم | ۱۶۰۹–۱۶۱۰ |
| کوره تقویمی | ۴۲۲۶ |
| مینگو تقویمی | ۱۹ قاباق چین تقویمی 民前۱۹年 |
| هولوسن تقویمی | ۱۱۸۹۳ |
| هندو تقویم لری |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۹۴۹–۱۹۵۰ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۸۱۵–۱۸۱۶ |
|  - *کالی یوگا* | ۴۹۹۴–۴۹۹۵ |
| رم تاریخی | ۲۶۴۶ |
| سلطنت ایلی بریتانیا | ۵۶ ملکه ویکتوریا – ۵۷ ملکه ویکتوریا |
| This box: * باخ
* دانیش
* دییش
 |

 **میلادی ۱۸۹۳-جی ایل** گریگوری تقویمی اساسیندا مین سککیز یۆز دوْخسان اۆچونجو ایل.

## اهمیتلی حادیثه‌لر

### حادیثه‌لر

* ۹ دسامبر - ایستانبولدا گۆنلرجه سۆرن سوْیوق هاوا اۆزوندن خلیج دوْنموشدور.
* ۲۸ نوْوامبر - قادینلار ایلک دفعه اوْلاراق یئنی زلانددا سئچکی‌ده ایشتیراک ائتمیشلر.
* ۲۳ فوریه - رودولف دیزل٬ دیزل موْتورونو ثبت ائتدی.
* ۱۹ سپتامبر - یئنی‌زلاند دونیادا ایلک دفعه خانیم‌لارا سئچکی حوقوقو وئرمیش‌دیر.

## قایناق‌لار
# ۱۹۰۵ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **عصر:**  | عصر ۱۹ - **عصر ۲۰** - عصر ۲۱ |
| **اون‌ایلیک:** |  ۱۸۷۰  ۱۸۸۰  ۱۸۹۰  ۱۹۰۰  ۱۹۱۰  ۱۹۲۰  ۱۹۳۰
 |
| **ایل:** | ۱۹۰۲ ۱۹۰۳ ۱۹۰۴ - **۱۹۰۵** - ۱۹۰۶ ۱۹۰۷ ۱۹۰۸ |

۱۹۰۵آیری تقویم‌لرده| ایران تقویمی | ۱۲۸۳–۱۲۸۴ |
| میلادی تقویم | ۱۹۰۵ *MCMV* |
| اتیوپی تقویمی | ۱۸۹۷–۱۸۹۸ |
| ائرمنی تقویمی | ۱۳۵۴ ԹՎ ՌՅԾԴ |
| ایسلامی تقویم | ۱۳۲۲–۱۳۲۳ |
| ایگبو تقویمی | ۹۰۵–۹۰۶ |
| آشوری تقویمی | ۶۶۵۵ |
| بربری تقویمی | ۲۸۵۵ |
| بنقالی تقویمی | ۱۳۱۲ |
| بهائی تقویمی | ۶۱–۶۲ |
| بودایی تقویمی | ۲۴۴۹ |
| بیزانس تقویمی | ۷۴۱۳–۷۴۱۴ |
| جوچه تقویمی | *نامعلوم* |
| چین تقویمی | 甲辰年 (تخته اژدها) ۴۶۰۱ یا ۴۵۴۱     *— تا —* 乙巳年 (تخته ایلان) ۴۶۰۲ یا ۴۵۴۲ |
| تایلندین گونش تقویمی | ۲۴۴۸ |
| دیسکوردیان تقویمی | ۳۰۷۱ |
| ژاپون تقویمی | میجی ۳۸ (明治３８年) |
| ژولین تقویمی | میلادی دان ۱۳ گون آز |
| برمه نین سونتی تقویمی | ۱۲۶۷ |
| عبری تقویمی | ۵۶۶۵–۵۶۶۶ |
| قطب تقویم | ۱۶۲۱–۱۶۲۲ |
| کوره تقویمی | ۴۲۳۸ |
| مینگو تقویمی | ۷ قاباق چین تقویمی 民前۷年 |
| هولوسن تقویمی | ۱۱۹۰۵ |
| هندو تقویم لری |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۹۶۱–۱۹۶۲ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۸۲۷–۱۸۲۸ |
|  - *کالی یوگا* | ۵۰۰۶–۵۰۰۷ |
| رم تاریخی | ۲۶۵۸ |
| سلطنت ایلی بریتانیا | ۴ یئدینجی ادوارد – ۵ یئدینجی ادوارد |
| This box: * باخ
* دانیش
* دییش
 |

 **میلادی ۱۹۰۵-جی ایل** گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز بئشینجی ایل.

## اهمیتلی حادیثه‌لر

### حادیثه‌لر

* ۹ ژانویه - پتربورقدا “قانلی بازار گۆنو”. حؤکومت قۆووه‌لری‌نین دینج نۆمايیشچیلری آتشه تۇتماسی نتیجه‌سینده ۱۳۰ نفر هلاک اوْلوب، ۳۰۰ نفر يارالانیب .
* ۵ سپتامبر - روسیه-ژاپن موحاربه‌سی‌نین سونو.
* ۲۹ ژولای - داگ هامرشولد؛ یارادیجی، اقتصادچی، بیرلشمیش میلتلرین تشکیلاتینین باش کاتیبیُ صولح ساحه سینده نبول اٰدولو قازانان شخص
* ۲۷ فوریه - روس یازیچی‌سی ماکسیم قوْرکی ریقایا سۆرگون ائدیلدی.
* ۲۶ فوریه - قافقاز جانیشینلیگی قۇرولدو.
* ۲۶ اوْکتوبر - سوئد نوروژین موستقیللیینی تانیدی.
* ۲۳ فوریه - شیکاقودا (آمریکا) حۆقۇق‌شۆناس پوْل پِرسی هاریس ایلک روتاری کلوبونون اساسینی قوْیدو.
* ۲۱ نوْوامبر - انشتَين مشهۇر E=mc2 فورمولونو آچێقلامێشدێر.
* ۲ ژانویه - روس-ژاپون ساواشی دؤورونده پورت-آرتور شهری‌نین مۆدافیعه‌سی دایاندیریلاراق شهر ژاپونا وئریلدی.
* ۱۷ اوْکتوبر - روس ایمپیراتوری ۲-جی نیکولای دؤولت دوماسینا قانون‌گوذار حاکیمیتین و لیبرال آزادلیغین وئریلمه‌سی حاقیندا بیانیه ایمضالادی.
* ۱۳ اوْکتوبر - تورکیه‌نین قالاتاسارای ورزیش کلوبو یارادیلمیشدیر.
* ۱۱ ژانویه - مصطفی کمال ساواش آکادمی‌سیندن قۇرمای یۆزباشی اوْلاراق مأذون اوْلدو.

## قایناق‌لار
# اؤزل نیسبیت

اؤزل نیسبیت
**اؤزل نیسبیّت** تئوریسی آلبرت آینشتاینین کشف لرینن دیر بیر جیسمین هیزینین یوخسا سورعتینین دییشیلمسی اثری و نجورلوغونون
او جیسمین چاغ یا زمان مکان یا یرین و جرمینون اؤلچمگینه دییر.

## قایناقلار

اینگلیسجه ویکیپدیا
# ۱۹۰۸ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **عصر:**  | عصر ۱۹ - **عصر ۲۰** - عصر ۲۱ |
| **اون‌ایلیک:** |  ۱۸۷۰  ۱۸۸۰  ۱۸۹۰  ۱۹۰۰  ۱۹۱۰  ۱۹۲۰  ۱۹۳۰
 |
| **ایل:** | ۱۹۰۵ ۱۹۰۶ ۱۹۰۷ - **۱۹۰۸** - ۱۹۰۹ ۱۹۱۰ ۱۹۱۱ |

۱۹۰۸آیری تقویم‌لرده| ایران تقویمی | ۱۲۸۶–۱۲۸۷ |
| میلادی تقویم | ۱۹۰۸ *MCMVIII* |
| اتیوپی تقویمی | ۱۹۰۰–۱۹۰۱ |
| ائرمنی تقویمی | ۱۳۵۷ ԹՎ ՌՅԾԷ |
| ایسلامی تقویم | ۱۳۲۵–۱۳۲۶ |
| ایگبو تقویمی | ۹۰۸–۹۰۹ |
| آشوری تقویمی | ۶۶۵۸ |
| بربری تقویمی | ۲۸۵۸ |
| بنقالی تقویمی | ۱۳۱۵ |
| بهائی تقویمی | ۶۴–۶۵ |
| بودایی تقویمی | ۲۴۵۲ |
| بیزانس تقویمی | ۷۴۱۶–۷۴۱۷ |
| جوچه تقویمی | *نامعلوم* |
| چین تقویمی | 丁未年 (اود گئچی) ۴۶۰۴ یا ۴۵۴۴     *— تا —* 戊申年 (یئر میمون) ۴۶۰۵ یا ۴۵۴۵ |
| تایلندین گونش تقویمی | ۲۴۵۱ |
| دیسکوردیان تقویمی | ۳۰۷۴ |
| ژاپون تقویمی | میجی ۴۱ (明治４１年) |
| ژولین تقویمی | میلادی دان ۱۳ گون آز |
| برمه نین سونتی تقویمی | ۱۲۷۰ |
| عبری تقویمی | ۵۶۶۸–۵۶۶۹ |
| قطب تقویم | ۱۶۲۴–۱۶۲۵ |
| کوره تقویمی | ۴۲۴۱ |
| مینگو تقویمی | ۴ قاباق چین تقویمی 民前۴年 |
| هولوسن تقویمی | ۱۱۹۰۸ |
| هندو تقویم لری |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۹۶۴–۱۹۶۵ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۸۳۰–۱۸۳۱ |
|  - *کالی یوگا* | ۵۰۰۹–۵۰۱۰ |
| رم تاریخی | ۲۶۶۱ |
| سلطنت ایلی بریتانیا | ۷ یئدینجی ادوارد – ۸ یئدینجی ادوارد |
| This box: * باخ
* دانیش
* دییش
 |

 **میلادی ۱۹۰۸-جی ایل** گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز سککیزینجی ایل.

## اهمیتلی حادیثه‌لر

### حادیثه‌لر

* ۶ اوْکتوبر - کریت آداسی عثمانلی ایمپیراتوریسیندان آیریلاراق، یونانا بیرلشدییینی اعلان ائتمیشدیر.
* ۲۸ دسامبر - سیسیلده زلزله ۷۸۰۰۰ اینسانین حیاتینا سوْن قوْيوب.
* ۲۲ سپتامبر - بولغار شاه‌لیغی اعلان اولونموش‌دور.
* ۲ دسامبر - چینده اۇشاق ایمپیراتور پۇ یی ۲ یاشیندایکن تاختا چیخدی.
* ۱۶ سپتامبر - ویلیام دورانت طرفین‌دن "جنرال موتورز" شیرکتی تأسیس ائدیل‌دی.
* ۱۴ نوْوامبر - آلبرت انیشتین کووانتوم نظریه‌سینی ایره‌لی سۆرموشدور.
* ۱۴ آقوست - ایلک گؤزللیک یاریشماسی اینگیلتره‌ده کئچیریلمیشدیر.
* ۱۳ ژانویه - پنسیلوانیادا یئر‌لشن روْدس اوْپرا ساراییندا یانغین نتیجه‌سینده ۱۷۱ نفر حیاتینی ایتیردی.
* ۱ اوْکتوبر - هنری فورد اوتوموبیل‌قاییرما صنایعسینین ان چوخ ساتیلان مودللریندن اولان «تی» مودلینین ایستحصالینا باشلادی.

## قایناق‌لار
# ۱۹۳۴ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **عصر:**  | عصر ۱۹ - **عصر ۲۰** - عصر ۲۱ |
| **اون‌ایلیک:** |  ۱۹۰۰  ۱۹۱۰  ۱۹۲۰  ۱۹۳۰  ۱۹۴۰  ۱۹۵۰  ۱۹۶۰
 |
| **ایل:** | ۱۹۳۱ ۱۹۳۲ ۱۹۳۳ - **۱۹۳۴** - ۱۹۳۵ ۱۹۳۶ ۱۹۳۷ |

۱۹۳۴آیری تقویم‌لرده| ایران تقویمی | ۱۳۱۲–۱۳۱۳ |
| میلادی تقویم | ۱۹۳۴ *MCMXXXIV* |
| اتیوپی تقویمی | ۱۹۲۶–۱۹۲۷ |
| ائرمنی تقویمی | ۱۳۸۳ ԹՎ ՌՅՁԳ |
| ایسلامی تقویم | ۱۳۵۲–۱۳۵۳ |
| ایگبو تقویمی | ۹۳۴–۹۳۵ |
| آشوری تقویمی | ۶۶۸۴ |
| بربری تقویمی | ۲۸۸۴ |
| بنقالی تقویمی | ۱۳۴۱ |
| بهائی تقویمی | ۹۰–۹۱ |
| بودایی تقویمی | ۲۴۷۸ |
| بیزانس تقویمی | ۷۴۴۲–۷۴۴۳ |
| جوچه تقویمی | ۲۳ |
| چین تقویمی | 癸酉年 (سو آئیی) ۴۶۳۰ یا ۴۵۷۰     *— تا —* 甲戌年 (تخته سگ) ۴۶۳۱ یا ۴۵۷۱ |
| تایلندین گونش تقویمی | ۲۴۷۷ |
| دیسکوردیان تقویمی | ۳۱۰۰ |
| ژاپون تقویمی | شووا ۹ (昭和９年) |
| ژولین تقویمی | میلادی دان ۱۳ گون آز |
| برمه نین سونتی تقویمی | ۱۲۹۶ |
| عبری تقویمی | ۵۶۹۴–۵۶۹۵ |
| قطب تقویم | ۱۶۵۰–۱۶۵۱ |
| کوره تقویمی | ۴۲۶۷ |
| مینگو تقویمی | چین تقویمی ۲۳ 民國۲۳年 |
| هولوسن تقویمی | ۱۱۹۳۴ |
| هندو تقویم لری |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۹۹۰–۱۹۹۱ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۸۵۶–۱۸۵۷ |
|  - *کالی یوگا* | ۵۰۳۵–۵۰۳۶ |
| رم تاریخی | ۲۶۸۷ |
| سلطنت ایلی بریتانیا | ۲۳ بئشینجی جرج – ۲۴ بئشینجی جرج |
| This box: * باخ
* دانیش
* دییش
 |

 **میلادی ۱۹۳۴-جی ایل** گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْتوز دؤردونجو ایل.

## اهمیتلی حادیثه‌لر

### حادیثه‌لر

* ۷ دسامبر - تۆرک قادینلار بیرلیگی٬ ایستانبولدا بیر میتینگ‌له قادینلارین میلّت‌وکیلی سئچیب-سئچیلمه حاقّینی قۇتلادی.
* ۵ دسامبر - ایستالینه قارشی سۇی-قصدده گۆناهلاندیریلان ۷۰ نفر گۆلله‌لنمیشدیر.
* ۵ دسامبر - تۆرکیهده قادینلارا سئچکی حۆقوقو وئریلمیشدیر.
* ۴ مارس - آنکارا رادیوسو یایینا باشلادی.
* ۴ جولای - ماجار فیزیکچی لئو زیلارد٬ داها سوْنرا اتوم بوْمباسیندا ایشلنه‌جک اوْلان «زنجیر‌له‌مه عکس‌العمل» مودلینی ثبت ائتدی.
* ۳ ژانویه - شوروی‌ده طیّاره‌لرین رادیولوژیسی ایله یئری‌نین مۆعیّنلشدیریلمه‌سی اۆچون اۇغورلو سیناق کئچیریلدی.
* ۲۶ مارس - بیرلشمیش شاهلیقدا ایلک دفعه موْتورلو آرابا سۆره‌جکلره سۆروجولوک ایمتیحانیندان کئچمه شرطی گتیریلدی.
* ۲۴ نوْوامبر - سوْی‌آد قانونو قبول ائدیلدیکدن سوْنرا تۆرکیه جۆمهور باشقانی مصطفی کمالا «آتاتۆرک» آدی وئریلیب.
* ۲ آقوست - آدولف هیتلر آلمان فورئری اوْلموشدور.
* ۱۹ دسامبر - ایسپانیا حؤکومتی کاتالونیانین موختاریّت حۆقۇقونو لغو ائتمیشدیر.
* ۱۹ اوْکتوبر - آنادولو و تراکیادا یاشایان یونانلارین یوناندا یاشایان موسلمان-تورک اهالی ایله موبادیله ائدیلمه‌سی اۆچون یارادیلمیش تورکیه-یونانیستان بیرگه کومیسیونو اؤز فعالیتینی باشا چاتدیردی.
* ۱۸ سپتامبر - شوروی میللت‌لر جامعه‌سی‌نین ترکیبینه داخیل اوْلموش‌دور.

## قایناق‌لار
# آدولف هیتلر

| آدولف هیتلر |
| --- |
| Adolf Hitler |
| هیتلر - ۱۹۳۸ |
|  |
| آلمانین رهبری |
| **ایشده** ۲ اوت ۱۹۳۴ – ۳۰ آوریل ۱۹۴۵ |
| موعاوینی | * رودلف هس *(۱۹۳۳–۴۱)*
* *بوْش*
 |
| قاباقکی | پاول فون هیندنبورق (جومهورباشقانی) |
| سونراکی | کارل دونیتس (جومهورباشقانی) |
| Reich Chancellor of Germany |
| **ایشده** ۳۰ ژانویه ۱۹۳۳ – ۳۰ آوریل ۱۹۴۵ |
| جومهور باشقانی | پاول فون هیندنبورق *(until ۱۹۳۴)* |
| موعاوینی | * فرانتس فون پاپن *(۱۹۳۳–۳۴)*
* *بوْش*
 |
| قاباقکی | کورت فن شلایشر |
| سونراکی | یوزف گوبلس |
| Leader of the Nazi Party |
| **ایشده** ۲۹ ژوئن ۱۹۲۱ – ۳۰ آوریل ۱۹۴۵ |
| موعاوینی | رودلف هس |
| قاباقکی | Anton Drexler |
| سونراکی | Martin Bormann |
|  |
| شخصی بیلگیلر |
| دوغوم | ۲۰ آوریل ۱۸۸۹ برانائو ام، اوتریش-ماجاریستان |
| اؤلوم | ۳۰ آوریل ۱۹۴۵ (۵۶ یاش) برلین، آلمان |
| اؤلوم سببی | Suicide |
| میلیت | * اوتریش وطنداشی ۷ آوریل ۱۹۲۵
* ۲۵ فوریه ۱۹۳۲ دن سونرا آلمان وطنداشی
 |
| سیاسی حزبی | National Socialist German Workers' Party (۱۹۲۱–۴۵) |
| آیری سیاسی باغلانتیلاری | German Workers' Party (۱۹۲۰–۲۱) |
| حیات یولداشلاری | اوا براون (۲۹–۳۰ آوریل ۱۹۴۵) |
| والئدینی | * Alois Hitler (آتا)
* Klara Pölzl (آنا)
 |
| پئشه | سیاستچی |
| ایمضاسی |  |
| نیظامی خیدمت |
| باغلیلیق |  آلمان ایمپیراتورلوغو |
| بوداق/خیدمت |  *Bavarian Army* |
| خیدمت ایللری | ۱۹۱۴–۲۰ |
| درجه | * *Gefreiter*
* *Verbindungsmann*
 |
| واحید | * 16th Bavarian Reserve Regiment
* *Reichswehr* intelligence
 |
| موباریزه‌لر/ساواشلار | بیرینجی دونیا ساواشی |
| جایزه‌لر | * Iron Cross First Class
* Iron Cross Second Class
* Wound Badge
 |

**آدولف هیتلر** (آلمانجا: Adolf Hitler)، (دوغوم:۲۰ آوریل ۱۸۸۹ – اؤلوم: ۳۰ آوریل ۱۹۴۵) آلمان نازی حزبی باشچیسی ایدی. هیتلر اوتریش ده دوغولموش بیر آلمان سیاست چی سی میش ۱۹۳۳ دن ۱۹۴۵ جک آلمانون دیکتاتورو اولدو . هیتلر نازی حزبینین باشچیسی و قوروجوسو اولاراق سیاسی گوجی اله آلدی ۱۹۳۳ ده آلمان کونسولو اولدو و بیر سوره سورا اؤلکه سینون باشقانی اولاراق آلمانین سیاستین ده افسانه لی اولاراق رایش آدینی اؤزۆنه سئچدی (اوچونجو رایش) هیتلر ایکینجی دونیا ساواشین لهیستانا حوجوم ائتمکنن باشلادی بو ساواشین بیر ندنی اوروپا نون بعضی اؤلکه لریندن اینتیقام آلماق اوچون میش . هیتلر آلتی میلیون یهودینی سویقوروم آماجی نان اؤلدوردو و ندنین یهودلارین آلمانین بیرینجی دونیا ساواشیندا اوتوزماسیندا سوچلی اولدوقلارینی و دوشوک بیر اینسان جینسینن اولدوقلاری اوچون اؤلدورولمسینی دئدی نازی دؤولتی ایلک یهودلاری ماداقاسکارا گؤندرمک ایستدی آما بو ایشی ساواش ایچینده گؤره بیلمدیلر و سونوندا یهودلاری سیستماتیک قیرماغا باشلاتدی لار. هیتلر اؤنجه لیک نن آلمانون بیرینجی دونیا ساواشیندا و ورسای آنلاشماسینون ندنی یخیلمیش ایقتیصادین قالخیزدیردی .

نازی حزبین ایدئولوژیک اولاراق بیر دیکتاتورچی یوخسا ایقتیدارچی ، اوتوکراتیک و توتالیتر میش.

## هیتلرین سونو

آدولف هیتلر آلمانین ایکینجی دۆنیا ساواشیندا اوتوزماسینان و برلین دؤیوشونده (شوروی اوردوسونون طرفیندن فتح اولماسی) اؤزۆنۆ اؤلدۆرمۆش.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## قایناقلار

ویکیپدیانین اینگیلیس دیلینده اولان Adolf Hitler صفحه سیندن چوریلمیش.
# ویکی‌مدیا وقفی

|  |
| --- |
| **ویکی‌مدیا** |
|   |
| **یارادیلمیش** | June 20, 2003 |
| **یئر** | سان فرانسیسکو شهری (کالیفورنیا ایالتینده) U.S , لوس‌آنجلس شهری (کالیفورنیا ایالتینده) , U.S |
| **چالیشما یئرلری** | دونیا میقیاسیندا |
| **اؤنملی آداملاری** | جیمی وئلز |
| **ایش بودجه‌سی** | (۲۰۱۵ ده) ۱۰۹/۹ میلیون US$ |

**ویکی‌مدیا وقفی** ( اینگیلیسجه: Wikimedia Foundation ) بیر خیریه غیرانتفاعی تشکیلاتی اولاراق ، سان فرانسیسکودا ، کالیفورنیا ایالتینده ، آمریکادا موستقر اولونوب و فلوریدا قانونلارینان دولانیر .
# شومالی مقدونیه

**مقدونیه** گونئی دوغو اوروپادا یئرلشن بیر اوْلکه دیر.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
# صربیستان

| Republic of SerbiaРепублика Србија (Serbian) *Republika Srbija*  (Serbian) |
| --- |
|
بایراق

میلی نیشان

 |
| **میلی مارش:**  Боже правде / Bože pravde *God of Justice*  |
| Location of Serbia (green) and the disputed territory of کوزووو (light green) in Europe (dark grey). |
| پایتختو بؤیوک شهری | بلقراد ﻿ / ﻿ |
| رسمی دیللر | Serbian |
| اتنیک قروپلار (2011) | * 83.3% صرب‌‌لر
* 3.5% Hungarians
* 2.1% Roma
* 2% Bosniaks
* 9% others
* (excluding کوزووو)
 |
| دمونیم(لر) | Serbian |
| دؤولت | Unitary parliamentary جومهوریت |
|  |
| • President  | Aleksandar Vučić |
| • Prime Minister  | Ana Brnabić |
|  |
| قانون اوقانی | National Assembly |
| Formation |
|  |
| • Medieval principality | late 8th century |
| • Medieval kingdom/empire | 1217/1346 |
| • Ottoman conquesta | 1459–1556 |
| • Principality of Serbia | 1815 |
| • صربیستان کراللیغی | 1882 |
| • یوقوسلاوی کراللیغی | 1 December 1918 |
| • Republic | 5 June 2006 |
|  |
| اراضی |
| • Including Kosovo | ۸۸٬۳۶۱ km2 (۳۴٬۱۱۶ sq mi)Convert internal error: unknown message (111th) |
| • Excluding Kosovo | ۷۷٬۴۷۴ km2 (۲۹٬۹۱۳ sq mi) |
| جمعیت |
| • 2016 تخمینی | 7,058,322 ▼ (104th) |
| • سیخیلیق | ۹۱٫۱/km2 (۲۳۵٫۹/sq mi)Convert internal error: unknown message (121th) |
| جی‌دی‌پی (PPP) | 2017 تخمینی |
| • جمعی | $107.131  billion (78th) |
| • آدام‌باشی | $15,321 (excluding Kosovo) (83rd) |
| جی‌دی‌پی (نامینل) | 2017 تخمینی |
| • جمعی | $37.739  billion (86th) |
| • آدام‌باشی | $5,397 (excluding Kosovo) (88th) |
| جینی (2013) | 38 اورتا · 72nd |
| اچ‌دی‌آی (2015) |  0.776 یوخاری · 66th |
| پول واحیدی | Serbian dinar (RSD) |
| چاغ بؤلگه‌سی | UTC+1 (CET) |
| • یای (دی‌اس‌تی) | UTC+2 (CEST) |
| سوروجولوک طرفی | right |
| تیلفون کودو | +381 |
| ایزو ۳۱۶۶ کودو | RS |
| اینترنت ال‌تی‌دی | * .rs
* .срб
 |
| 1. From the fall of Smederevo until conquest of بلقراد, Mačva and Vojvodina
 |

اوروپانین جنوبوندا یئرلَشن بیر اؤلکه دیر.

## قایناقلار

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
# ۱۹۶۵ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **عصر:**  | عصر ۱۹ - **عصر ۲۰** - عصر ۲۱ |
| **اون‌ایلیک:** |  ۱۹۳۰  ۱۹۴۰  ۱۹۵۰  ۱۹۶۰  ۱۹۷۰  ۱۹۸۰  ۱۹۹۰
 |
| **ایل:** | ۱۹۶۲ ۱۹۶۳ ۱۹۶۴ - **۱۹۶۵** - ۱۹۶۶ ۱۹۶۷ ۱۹۶۸ |

۱۹۶۵آیری تقویم‌لرده| ایران تقویمی | ۱۳۴۳–۱۳۴۴ |
| میلادی تقویم | ۱۹۶۵ *MCMLXV* |
| اتیوپی تقویمی | ۱۹۵۷–۱۹۵۸ |
| ائرمنی تقویمی | ۱۴۱۴ ԹՎ ՌՆԺԴ |
| ایسلامی تقویم | ۱۳۸۴–۱۳۸۵ |
| ایگبو تقویمی | ۹۶۵–۹۶۶ |
| آشوری تقویمی | ۶۷۱۵ |
| بربری تقویمی | ۲۹۱۵ |
| بنقالی تقویمی | ۱۳۷۲ |
| بهائی تقویمی | ۱۲۱–۱۲۲ |
| بودایی تقویمی | ۲۵۰۹ |
| بیزانس تقویمی | ۷۴۷۳–۷۴۷۴ |
| جوچه تقویمی | ۵۴ |
| چین تقویمی | 甲辰年 (تخته اژدها) ۴۶۶۱ یا ۴۶۰۱     *— تا —* 乙巳年 (تخته ایلان) ۴۶۶۲ یا ۴۶۰۲ |
| تایلندین گونش تقویمی | ۲۵۰۸ |
| دیسکوردیان تقویمی | ۳۱۳۱ |
| ژاپون تقویمی | شووا ۴۰ (昭和４０年) |
| ژولین تقویمی | میلادی دان ۱۳ گون آز |
| برمه نین سونتی تقویمی | ۱۳۲۷ |
| عبری تقویمی | ۵۷۲۵–۵۷۲۶ |
| قطب تقویم | ۱۶۸۱–۱۶۸۲ |
| کوره تقویمی | ۴۲۹۸ |
| مینگو تقویمی | چین تقویمی ۵۴ 民國۵۴年 |
| هولوسن تقویمی | ۱۱۹۶۵ |
| هندو تقویم لری |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۲۰۲۱–۲۰۲۲ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۸۸۷–۱۸۸۸ |
|  - *کالی یوگا* | ۵۰۶۶–۵۰۶۷ |
| رم تاریخی | ۲۷۱۸ |
| سلطنت ایلی بریتانیا | ۱۳ ایکینجی الیزابت – ۱۴ ایکینجی الیزابت |
| This box: * باخ
* دانیش
* دییش
 |

 **میلادی ۱۹۶۵-جی ایل** گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز آلتمیش بئشینجی ایل.

## اهمیتلی حادیثه‌لر

### حادیثه‌لر

* ۳۱ ژولای - جی. کی. رولینگ؛ بریتانیالی یازیچی، هری پاتر کیتابینین یازاری

## قایناق‌لار
# ۱۰ آقوست

**۱۰ آقوست** اکوادوردا موستقیللیک گونو (1809)، ایلک شهرلرآراسی تلفون زنگی

۸۴۳ — وردِن موقاویله‌سینه گؤره بؤيوک کارلین ایمپرياسی اونون 3 اوْغلو آراسیندا بؤلوندو.

۱۵۱۹ — فرنان ماژللان ایلک دونيا سياحتی ایله نتیجه‌لنن دنیز سفرینه باشلادی.

۱۷۹۳ — پاریسده لوور موزه سی رسمی اولاراق آچیلدی.

۱۸۷۶ — اونتاریودا (کانادا) آرالارینداکی مسافه 13 کم اوْلان ایکی شهر آراسیندا ایلک شهرلرآراسی تلفون زنگی ائدیلدی.

۱۹۱۳ — بخارست صولح موقاویله‌سی‌نین ایمضالانماسی ایله ایکینجی بالکان محاربه‌سی باشا چاتدی.

۱۹۴۴ — ایکینجی دونيا محاربه‌سی: آمریکا اوردوسو گوامداکی سون ژاپون قوه‌لرینی مغلوب ائتدی.

۲۰۰۳ — يوری مالنچنکو کوسموسدا ائولنن ایلک اینسان اولدو.
# ۳۱ دسامبر

**۳۱ دسامبر**:

* ۱۶۰۰ - بریتانیا شرقی-هیند کومپانیسی یارادیلدی.
* ۱۶۰۹ - ایستانبولدا٬ سولطان‌محمد جامیعینین تملی آتیلدی. معماری صدفکار محمد آغا اوْلان مسجید ۸ ایلده تاماملاندی.
* ۱۹۴۶ - بؤیوک بریتانیا و فرانسه قوْشونلاری لیواندان چیخدیلار.
* ۱۹۶۳ - رودزیا و نیوزلند فدراسیونو بۇراخیلدی.
* ۱۹۶۸ - سسدن سۆرعتلی تی-۱۴۴ اۇچاغینین ایلک اۇچوشو کئچیریلدی.
* ۱۹۷۷ - تۆرکیهده ایلک دفعه استیضاح‌لا دؤولت دۆشورولدو.
* ۱۹۹۴ - بیرینجی چئچئن ساواشی باشلاندی.
* ۱۹۸۹ - بو ایلین سون گونلرینده ناخجیواندا آراز چایی نین ایکی تاییندا سینیرلارین (گئچمیشده شوروی و ایران مرزی) داغیلماسی زامانی قویولدو. قوزئی و گونئی آذربایجان آراسینداکی سرحد دیرَکلری داغیدیلدی. بو واخت ایستانبولدا تورک دیللی خالقلارین توپلانتیسی کئچیریلدی. توپلانتیدا دونیا آذربایجانلیلارین دایانیشماسینا (همرَیلیک، اینسیجام) قرار وئریلدی. بو موناسیبتله هر ایلین 31 دسامبری بایرام اولاراق، دونیا آذربایجانلیلار همرَیلیک گونو آدلانیر.
* ۱۹۹۹ - بوریس یئلتسین ایستعفا وئردی. یئرینه ولادیمیر پوتین روسیه فدراسیونو جومهور باشقانی صلاحیّتلری‌نین ایجراچیسی تعیین ائدیل‌دی.