# اینگیلیس دیلی

| اینگیلیس دیلی |
| --- |
| تلفوظ | /ˈɪŋɡlɪʃ/ |
| منطقه | Worldwide |
| دوْغما دانیشانلار | 360–400 million  (2006) L2 Speaker's: 400 million; as a foreign language: 600–700 million |
| دیل عائیله‌سی | Indo-European
* ژرمن دیللری
	+ باتی ژرمن دیللری
		- آنقلو-فریسی دیللری
			* اینقیلیز دیللری
				+ **اینگیلیس دیلی**
 |
| قاباقکی فوْرملار | Old English
* Middle English
	+ Early Modern English
 |
| یازی سیستمی | * Latin script (اینگیلیسجه الیفبا)
* English Braille, Unified English Braille
 |
| Signed forms | Manually coded English (multiple systems) |
| رسمی وضعیت |
| رسمی دیلی | * 67 countries
* 27 non-sovereign entities

گؤستر
Various organisations
* + بیرلشمیش میلتلر قورومو
	+ اوروپا بیرلیگی
	+ میلت‌لر بیرلیگی
	+ Council of Europe
	+ ICC
	+ اولوسلارآراسی پول صندوقو
	+ IOC
	+ ISO
	+ ناتو
	+ WTO
	+ NAFTA
	+ OAS
	+ OECD
	+ OIC
	+ اوپک
	+ GUAM Organization for Democracy and Economic Development
	+ PIF
	+ UKUSA Agreement
	+ آسه‌آن
	+ آسه‌آن
	+ SAARC
	+ CARICOM
	+ تورک شوراسی
	+ ECO
 |
| دیل کوْدلاری |
| ISO 639-1 | `en` |
| ISO 639-2 | `eng` |
| ISO 639-3 | `eng` |
| Glottolog | `stan1293` |
| Linguasphere | `52-ABA` |
|   Countries of the world where English is a majority native language
  Countries where English is official but not a majority native language |
|

EN (ISO 639-1)
آوروپادا اینگیلیس دانیشانلارین نیسبت لری.
**اینگیلیسجه** (اینگیلیسجه: *English language*، ساده‌جه *English*) هیند اوروپا دیل عاییله سینین ژرمن دیللرینین باتی قولونا باغلیدیر. ۴۱۰ میلیون اینسانین آنا دیلیدیر و ایکینجی دیل کیمی ۱ میلیارد اینسان طرفیندن دانیشیلیر(۲۰۰۷). بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین آلتی رسمی و ایشچی دیلیندن بیریدیر. اینگیلیس‌لرین طبیعی دیلی، اینگیلیس، بؤیوک بریتانیا، آمریکا (۳۱ ایالتی)، ایرلند، کانادا، مالت، اوتریش و یئنی زلانددا رسمی دیلدیر. بو دیل، آسیا (مثلاً هیندوستان، پاکیستان و …) و آفریقانین بعضی دؤورلرینده رسمی دیل کیمی ایستیفاده ائدیلیب. لینقویستیکادا اینگیلیس دیلینده دانیشانلار آنقلوفون آدلانیرلار، کانادادا بۇ ایصطلاح سیاسی معنادا ایشلدیلیر.

حاضیردا اینگیلیس دیلی دۆنیادا ان گئنیش یاییلمیش دیللردن بیریدیر. اینگیلیس دیلی دۆنیادا دیپلوماسی، تیجارت، دنیزچی‌لیک، علم-تکنیک و بیلیشیم دیلی کیمی مشهوردور. زمانه‌میزده نشر اوْلونان ادبیاتین و مطبوعاتین اکثریتی اینگیلیس دیلینده درج اوْلونور. بۆتون بۇ دییلنلره گؤره اینگیلیس دیلی‌نین اؤیرنیلمه‌سی هر کس اۆچون حیاتی ضرورت کیمی قارشیدا دورور. اینگیلیس دیلی‌نین فونتیک قۇرولوشو بیر سیرا اینکیشاف مرحله‌لریندن کئچمکله اؤزونه مخصوص اوریژینال سس ترکیبی یارادا بیلمیشدیر.

## آنا دیلی

 اینگیلیسی سؤزلرین کؤکلری:

|  |  |
| --- | --- |
| لاتین | ≈۲۹٪ |
| فرانسه دیلی | ≈۲۹٪ |
| آلمان دیلی | ≈۲۶٪ |
| یونان دیلی | ≈۶٪ |
| آیری | ≈۱۰٪ |

### آنا دیلی اولانلارین سایی

اینگیلیس دیلی دونیادا تقریباً ۳۷۵ میلیون اینسانین آنا دیلی‌دیر. چین و ایسپانیادان سونرا اینگیلیس دیلی دونیادا ان چوخ دانیشیلان دیل‌دیر. اینگیلیس دیلی دونیادا ان چوخ ایستیفاده اولونان دیل‌دیر.
۲۰۰۶ رقملرینه گؤره، اینگیلیس دیلی دانیشانلارین ان چوخ یاشادیغی اؤلکه‌لر ان بؤیوک‌دن ان کیچیکینه قدردیر: آمریکا ۲۵۱ میلیون، اینگیلیس ۶۱ میلیون، کانادا ۱۸.۲ میلیون، اوسترالیا ۱۵.۵ میلیون نیجریه ۴ میلیون، ایرلند ۳،۸ میلیون، جنوبی آفریقا ۳،۷ میلیون و یئنی زلاندیا ۳،۶ میلیون دور.

### اینگیلیسجه دانیشان اؤلکه‌لر

## دیل تاریخی

اینگیلیس دیلی‌نین اینکیشافی اۆچ مرحله‌یه بؤلونور: قدیم اینگیلیس دیلی (۴۵۰—۱۰۶۶)، اوْرتا دؤور اینگیلیس دیلی (۱۰۶۶—۱۵۰۰)، یئنی دؤور اینگیلیس دیلی (۱۵۰۰-جی ایلدن ایندیکی دؤوره قدر).

## سایی

## لهجه‌لر

اینگیلیس دیلی‌نین چوْخ سایدا لهجه‌لری واردیر. لهجه‌لر اینگیلیسده داها چوْخ‌دور. آمریکا-دا لهجه لر اوْلسا دا، ادبی دیل کیمی اوْرتا-آتلانتیک لهجه‌سی ایشلنیر.

## اینگیلیسجه‌نین باشقا دیل‌لرده ایزی

## اینگیلیسجه‌ده باشقا دیل‌لرین ایزی

## الیفبا

اینگیلیس الیفباسیندا ۲۶ حرف وار.

| حرف | حرفین آدینین تلففوظو(اولوس‌لارآراسی سسچیل الیفبا) | حرفین آدینین تلففوظو (آذربایجانجا) |
| --- | --- | --- |
| **Aa** | [eɪ] | ائی |
| **Bb** | [biː] | بی |
| **Cc** | [siː] | سی |
| **Dd** | [diː] | دی |
| **Ee** | [iː] | ای |
| **Ff** | [ɛf] | ائف |
| **Gg** | [dʒiː] | جی |
| **Hh** | [eɪtʃ] | ائیچ |
| **Ii** | [aɪ] | آی |
| **Jj** | [dʒeɪ] | جئی |
| **Kk** | [keɪ] | کئی |
| **Ll** | [ɛl] | ائل |
| **Mm** | [ɛm] | ائم |
| **Nn** | [ɛn] | ائن |
| **Oo** | [əʊ] | او |
| **Pp** | [piː] | پی |
| **Qq** | [kjuː] | کیو |
| **Rr** | [ɑː] و یا[ɑɹ] | آر |
| **Ss** | [ɛs] | ائس |
| **Tt** | [tiː] | تی |
| **Uu** | [juː] | یو |
| **Vv** | [viː] | وی |
| **Ww** | [ˈdʌb(ə)l juː] | دابل-یو |
| **Xx** | [ɛks] | ائکس |
| **Yy** | [waɪ] | وای |
| **Zz** | [zɛd] و یا [ziː] | زئد و یا زی |

## سوزلر موقایسه‌سی

| آذربایجان تورکجه‌سی | اینگیلیس دیلی | آذربایجان تورکجه‌سی | اینگیلیس دیلی |
| --- | --- | --- | --- |
| سو | water(واتیر) | گونش | sun (سان) |
| سیچان | mouse (ماوس) | اووچو | hunter (هانتیر) |
| آتا | father (فادیر) | آنا | mother (مادیر) |
| دووشان | rabbit (ره بیت) | قیز | girl(قیرل)-daughter (دوتیر) |
| اوز | face (فئیس) | اوغلان | boy(بوی)-son(سان) |
| بایراق-پرچم | flag(فله ق) | اؤلکه | country (کانتیری) |
| قاتیق-یوغورت (یواورت) | yogurt (یوقورت) | آت | horse (هورس) |
| اویماق | tribe (ترایب) | عاییله | family (فه میلی) |
| آنا دیلی | mother tongue (مادیر تانق) | دیل | language (له نقویج), tongue (تانق) |
| بابا-دده | daddy- (ده دی), dad (ده د) | نه‌نه-مامان | momy (مامی) , mom (مام) |
| اوردک | duck (داک) | قاز | goose (قوز) |

## دۆنیادا یاییلماسی

| اؤلکه | اینگیلیس دیلی آنا دیلی اوْلانلارین سایی |
| --- | --- |
|  بیرلشمیش ایالتلر | ۲۱۴٫۸۰۹٫۰۰۰ |
|  بیرلشمیش شاهلیق | ۵۸٫۲۰۰٫۰۰۰ |
|  کانادا | ۱۷٫۶۹۴٫۸۳۰ |
|  اوسترالیا | ۱۵٫۵۸۱٫۳۳۴ |
|  ایرلند | ۴٫۲۰۰٫۰۰۰+ |
|  جنوبی آفریقا | ۳٫۶۷۳٫۲۰۳ |
|  یئنی زلاند‌ | ۳٫۵۰۰٫۰۰۰+ |
|  سنقاپور | ۶۶۵٫۰۸۷ |

## آذربایجان دیلینده کی اینگیلیس کلمه لری

* تیلیف(Tea leaf:چای یارپاقی)
* نوختا(Neck tie:کراوات)

## ائشیک باغلانتیلار

* اینگیلیسجه آذربایجانجا سؤزلوک Archived 2011-08-27 at the Wayback Machine.
* اینگیلیسجه اویره نمک اؤچون کلوب
* آنلاین اینگیلیسجه اؤیرنمک

## قایناقلار