Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# عرب خطی

| عرب خطی‌نین ایشلتماغی دونیادا |
| --- |
| عرب خطی‌نین ایشلنن یئرلری دونیادا. |
|  | → او اؤلکه‌لر کی عرب خطی رسمیتی وار. |
|  | → او اؤلکه‌لر کی عرب خطی باشقا خط‌لرین یانیندا ایشلنیر. |

**عرب خطی** الیفبالی کولّی شیوه‌سی و یا عرب دیلی نین گؤزل‌یازماق یازیلی شیوه‌سی دیر کی آیری خطلره و الیفبالارا دا تأثیر قویوب، مثلاً فارس الیفباسی و عوثمانلی الیفباسی، عرب خطیندن و عرب الیفباسیندان تأثیر آلیبلار.

## بیرده باخ

عرب الیفباسی

## قایناق‌لار
# هری هاپکینز

| Harry Hopkins |
| --- |
|  |
|  |
| 8th United States Secretary of Commerce |
| **ایشده** December 24, 1938 – September 18, 1940 |
| جومهور باشقانی | فرانکلین دلانو روزولت |
| قاباقکی | Daniel C. Roper |
| سونراکی | Jesse H. Jones |
| Administrator of the Works Progress Administration |
| **ایشده** May 6th, 1935 – December 24th, 1938 |
| جومهور باشقانی | فرانکلین دلانو روزولت |
| قاباقکی | *Inaugural Holder* |
| سونراکی | Francis C. Harrington |
| Administrator of the Federal Emergency Relief Administration |
| **ایشده** May 12th, 1933 – May 6th, 1935 |
| جومهور باشقانی | فرانکلین دلانو روزولت |
| قاباقکی | *Inaugural Holder* |
| سونراکی | *Position Abolished* |
| Administrator of the Civil Works Administration |
| **ایشده** November 8th, 1933 – March 31st, 1934 |
| جومهور باشقانی | فرانکلین دلانو روزولت |
| قاباقکی | *Inaugural Holder* |
| سونراکی | *Position Abolished* |
| Executive Secretary of نیویورک Bureau of Child Welfare |
| **ایشده** 1915–1917 |
|  |
| شخصی بیلگیلر |
| دوغوم | Harry Lloyd Hopkins ۱۷ اوت ۱۸۹۰ سو سیتی، آیووا, آیووا ایالتی U.S. |
| اؤلوم | ۲۹ ژانویه ۱۹۴۶ (۵۵ یاش) نیویورک, نیویورک ایالتی, آمریکا |
| سیاسی حزبی | دموکرات |
| حیات یولداشلاری | Ethel Gross (ائولی ۱۹۱۳–۱۹۲۹) Barbara Duncan (ائولی ۱۹۳۱–۱۹۳۷) Louise Gill Macy (ائولی ۱۹۴۲) |

**هری هاپکینز** (اینگیلیسجه:Harry Hopkins) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. سو سیتی شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. نیویورک شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.

## گؤرونتولر

* فایل:Tax-spend.jpg
*

## قایناقلار
# تیفوس

| Typhus |
| --- |
| آیری دیللر | Typhus fever |
|  |
| Rash caused by epidemic typhus |
| ایختیصاص | Infectious disease |
| علامتلر | Fever, headache, rash |
| سببلری | Bacterial infection spread by parasites |
| سیخیلیق | Rare |

**تیفوس** (اینگیلیسجه: typhus fever) ، یا تیفوز بیر نووع موسری یوخسا صدور ائدن مریضلیک دیر. چوخ گؤرکملی علامتلر: تب، باش آغریسی و آجی. عادي اولاراق بو، معروض اولاندان بیر-دو هفته سورا باشلاییر.

بو ناخوشلوقلار مخصوص باکتریال اینفئکشن له ندن اولور. اپیدمیک تیفوس *ریککتسیا پرووازکیی* نین بدن قوخو لاری طرفیندن یاییلماسیندان، اسکرب تایفوس *Orientia tsutsugamushi* نین چیگلر طرفیندن و مورین تایفوس نین ریککتسیا تایفی نین بالالار طرفیندن یاییلماسیندان دیر.

ایندی بوحالدا واکسیناسیون ایسه بازاردا ایستیفاده اولمامیش. مخنیف، بو مرضین یاییلماسی اوچون ندن اولان اوْرگانزئملره قارشی لیقینی آزالماقدیر. درمان آنتی بیوتیک دوکسی سئکلین ایله اولور. ایپئدیمیک تایفوس عمومًا، ضعیف سانتیریال شرایط و یئری-یری یئرینده باش وئرن پارتلامالاردا باش وئریر. بیر زامانلار چوخ شائع اولسا دا، ایندی چوخ نادیر. اسکروب تیفوس گۆنئی دوغو آسیا، ژاپون و قوزئی اوسترالیا دا یئرلشیب. مورین تیفوس دونیانین تروپئک و سبتروپئک ساحه لرینده یاییلیر.

تیفوس ۱۵۲۸ میلادی ایلیندن سونرا ایشلنمیش دیر. آد یونانی *تورفوس* (τύφος) دان گلیر و بو، اینفیکتیت اولونانلارين ذهنی حالتینی بیلیر. "تیفوس" "تیفوز کیمی" معناسینی وئریرکن، تیفوس و تیفوس تبری لری فرقلی باکتری لردن باشلانان آیری-آیری خسته لیک دیر.

## قایناقلار:
# ایران عیراق ساواشی

| ایران-عیراق ساواشی |
| --- |
|  ساعات دؤنوشو:ضیدقاز ماسک تاخمیش عیراقلی ساوشچی, ایرانلیلارین شادلیغی بصره حمله‌سینده, صدام حسین و دونالد رامسفلد گؤروشو,آمریکانین اسکی دیفاع وزیری,ایرانین نفت سکوسو آمریکا توسوطویلا اوْدا چکیلیب |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰ - ۲۰ آقوست ۱۹۸۸ یا ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ دن ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ |
| بؤلگه | ایران و عیراق مرزی شهرلری، اوْرتاشرق |
| سبب | عیراقین اراضی ایدعاسی |
| نتیجه | ایکی طرف ده امنیت شوراسی‌نین ۵۹۸ سایلی قرارینی قبول ائتدیلر |

 |
| طرفلر |
| ایران  | عیراق  |
| باشچیلار |
| آیت‌الله روح‌الله خمینی | صدام حسین |
| ایتکینلر |
| ۱۲۳٬۲۲۰ دن ۱۶۰٬۰۰۰ اؤلو، غئیررسمی آمار
۲۰۰٬۰۰۰دن ۶۰۰٬۰۰۰ قدر | ۱۰۵٬۰۰۰ دن ۳۷۵٬۰۰۰ نفر اؤلو |

**ایران عیراق ساواشی** (فارسجا: دفاع مقدّس،جنگ تحمیلی) (عربجه: قادسيّة صدّام،حرب الخليج الأولى)، ۱۹۸۰-۱۹۸۸ ایللری آراسیندا ایران و عیراق آراسیندا باش وئرن ساواشدیر. تقریباً بیر میلیون اینسانین اؤلومونه، ۱۰۰۰ میلیارد آمریکا دوْلاری خیسارت و هر ایکی اؤلکه‌ده ده آغیر ضررلره یوْل آچمیشدیر.
۱۹۸۰ ایلینده عیراقین ایرانا حمله‌سی ایله ۲۰-جی عصرین ان اۇزون ساواشی باشلامیش اوْلدو. عیراق بۇ ساواشین قیسا مۆدّتلی اوْلاجاغی و تئزلیکله نتیجه وئرجگینی دۆشونوردو. ساواشین اوّللرینده عیراق اۆستونلوگه صاحیب اوْلسادا داها سوْنرا وضعیّت دییشدی، عیراقین غرب اؤلکه‌لریندن آلینان کؤمکلرینه رغماً ساواشدا اۆستونلوک زامانلا ایرانین الینه کئچدی. عیراق و ایران ساوشی اثناسیندا عرب اؤلکه‌لری ایرانی اؤزلری اۆچون تهدید بیلدیکلرینه گؤره٬ عیراقین یانیندا یئر آلدیلار. عرب اؤلکه‌لری‌نین ایچینده فقط سوریه ایراندان حیمایته قالخدی.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* فایل:Saddam Hussein 1982.jpg
*
*
*
*
*

## قایناقلار
# تولا

| تولا |
| --- |
| شهر |
| Tula Kremlin |
| بایراقنیشان |
| فدرال | تولا اوبلاستی |
| اراضی |
|  • جمع | ۱۵۳٫۵۲ km2 (۵۹٫۲۷ sq mi) |
| جمعیت (۲۰۱۰) |
|  • جمع | ۵۰۱۱۶۹ |
|  • سیخلیق | ۳٬۳۰۰/km2 (۸٬۵۰۰/sq mi) |
| تیلفون کودلاری | ۴۸۷۲ |
| وئب سایت |  |

**تولا** (اینگیلیسجه: Tula) (روسجا: Тула) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و تولا اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۰۱۱۶۹ نفر دیر.
**لوآ خطاسیماژول:Location\_map-ین 388-جی/جو خطینده: The value "۳۷" provided for longitude is not valid.**

## گؤرونتولر

*
*
*
*
* فایل:Генплан тулы 1779 года.jpg
* فایل:Tula districts 2016.png
*
*
*
*
*
*
*
* فایل:Демографическая ситуация в Туле.jpg
*
*
*
*
*
* فایل:Музей Тульский пряник.jpg
*
*
*
*
*
*

## بیرده باخ

* اوبلاست
* روسیه
* روسیه شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی

## قایناق‌لار
# هیده‌یو نوقوچی

| هیده‌یو نوقوچی |
| --- |
|  |
| دوغوم | ۹ نوامبر ۱۸۷۶ Inawashiro, Fukushima, |
| اؤلوم | ۲۱ مئی ۱۹۲۸ (۵۱ یاش) Accra, قیزیل ساحلی |
| دفن یئری | Woodlawn Cemetery نیویورک City, USA |
| میلیت | ژاپون |
| تانینماق سببی | syphilis |

**هیده‌یو نوقوچی** (اینگیلیسجه: **Hideyo Noguchi**) ژاپونلی بیلیم اینسانی. ۹ نوْوامبر ۱۸۷۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۱  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۱ مئی ۱۹۲۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hideyo Noguchi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **هیده‌یو نوقوچی** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# هیدتسوقو یاقی

| هیدتسوقو یاقی |
| --- |
|  |
| دوغوم | ۲۸ ژانویهٔ ۱۸۸۶ Osaka, اوساکا اوستانی, ژاپون ایمپیراتورلوغو |
| اؤلوم | ۱۹ ژانویه ۱۹۷۶ (۸۹ یاش) |
| میلیت | ژاپون |
| وطنداشلیق | ژاپون |

**هیدتسوقو یاقی** (اینگیلیسجه: **Hidetsugu Yagi**) ژاپونلی بیلیم اینسانی. ۲۸ ژانویه ۱۸۸۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۹  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۹ ژانویه ۱۹۷۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hidetsugu Yagi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **هیدتسوقو یاقی** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# حیجاز کراللیغی

| The Hashemite Kingdom of Hejazالمملكة الحجازية الهاشمية |
| --- |
| 1916–1925 |
|
بایراق

میلی نیشان

 |
|  |
| عۆموُمی دیللر | عرب دیلی |
| دین  | ایسلام |
| دؤولت | موطلق کراللیق |
| King |   |
|  |
| • 1916–1924  | Hussein bin Ali |
|  |
| تاریخی دؤنم | Interwar period |
|  |
| • Kingdom established  | 1916 |
| • Recognized  | 7528 |
| • Conquered by Nejd  | 1925 |
|  |
| بوگون بیر حیصه‌سی |  عربیستان  اوردون |

**حیجاز کراللیغی** (اینگیلیسجه: Kingdom of Hejaz، فارسجا: پادشاهی حجاز، عربجه: مملكة الحجاز، فرانسیزجا: Royaume du Hedjaz، آلمانجا: *Königreich Hedschas*، ایتالیاجا: *Regno hascemita dell'Hegiaz*، روسجا: Хиджаз (королевство)) آسیادا بیر اسکی دؤولت. و عرب دیلی رسمی دیلیدی. حیجاز کراللیغی 1916 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1925 میلادی ایلینده داغیلدی.

## گؤرونتولر

*

## بیرده باخ

* تاریخ
* ایمپیراتورلوق
* ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر
* ساحه اساسیندا ایمپیراتورلوقلار

## قایناقلار

* اینگلیسیجه ویکی پدیا
# ایکینجی ایپر دؤیوشو

| Second Battle of Ypres |
| --- |
| بیر پارچاسی:the Western Front of بیرینجی دونیا ساواشی |
|  *Ypernbogen*, German diagram showing the new front line after the 2nd Battle of Ypres |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | 22 April – 25 May 1915 |
| یئر | Ypres, Belgium﻿ / ﻿ |
| نتیجه |
Inconclusive |

 |
| دویوشچولر |
|  بریتانیا ایمپیراتورلوغو
* کانادا
* India
* United Kingdom

 France
* Algeria
* Morocco

 بلژیک |  آلمان ایمپیراتورلوغو |
| باشچیلار و لیدرلر |
|  Horace Smith-Dorrien (replaced by)  Herbert Plumer (6 May 1915~)  Arthur Currie  Henri Gabriel Putz  Théophile Figeys  Armand De Ceuninck |  Albrecht of Württemberg |
| گوج |
|
2 French and 6 British divisions |
7 divisions |
| تلفاتلار و ایتکیلر |
|
French: 2,000–3,000 to 21,973 British: 59,275 |
34,933–35,000 + |
| Ypresclass=notpageimage| Ypres, a Belgian municipality in the Flemish province of West Flanders |

شابلون:Campaignbox Ypres 1915
ایکینجی ایپر دؤیوشو** (اینگیلیسجه: Second Battle of Ypres) آلمان و قوْنشو اؤلکه‌سی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.*

## گؤرونتولر

*

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Second Battle of Ypres»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **ایکینجی ایپر دؤیوشو** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# کاپورتو دؤیوشو

| Battle of Caporetto |
| --- |
| بیر پارچاسی:the Italian Front (بیرینجی دونیا ساواشی) |
|  Battle of Caporetto and Italian retreat. |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | 24 October – 19 November 1917 |
| یئر | Kobarid, اوتریش-ماجاریستان (present day ایسلوونی) |
| نتیجه |
اتفاق دؤولتلری victory |

 |
| دویوشچولر |
|  اوتریش-ماجاریستان  آلمان ایمپیراتورلوغو |  ایتالیا شاهلیغی |
| باشچیلار و لیدرلر |
|  Svetozar Boroević  Johann Ritter von Henriquez  Otto von Below
*Secondary attacks:*  Franz Conrad von Hötzendorf |  Luigi Cadorna  Luigi Capello |
| ایشتیراک ائدن واحیدلر |
|  Army Group Boroević  14th Army
*Secondary attacks:*
 South Tyrolean Army Group |  2nd Army |
| گوج |
|
~350,000 soldiers 2,213 artillery pieces |
~874,000 soldiers 6,918 artillery pieces |
| تلفاتلار و ایتکیلر |
| **70,000** killed and wounded | **305,000:** 10,000 dead 30,000 wounded 265,000 captured 3,152 artillery pieces |
| 600,000 internally displaced people |

شابلون:Campaignbox Italian Front
کاپورتو دؤیوشو** (اینگیلیسجه: Battle of Caporetto) ایتالیا شاهلیغی و اوتریش-ماجاریستان قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.اوتریش-ماجاریستان یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو اتفاق دؤولتلری غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر*

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Caporetto»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **کاپورتو دؤیوشو** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# بیرینجی لو نین دؤیوشو

| First Battle of Lộc Ninh |
| --- |
| بیر پارچاسی:the ویتنام ساواشی |
|  CIDG Compound and Airstrip in Lộc Ninh |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | 29 October - 7 November 1967 |
| یئر | Lộc Ninh, South Vietnamese-Cambodian border. |
| نتیجه |
Allied tactical victory |

 |
| دویوشچولر |
|  گونئی ویئتنام  بیرلشمیش ایالتلر |  Viet Cong |
| باشچیلار و لیدرلر |
|  MG John H. Hay |
Hoàng Văn Thái Hoàng Cầm |
| ایشتیراک ائدن واحیدلر |
|  1st Brigade, 1st Infantry Division
 Three Companies of CIDG 1 Company of ARVN Rangers 1 Company of ARVN RF |
273rd Division |
| تلفاتلار و ایتکیلر |
|  50 dead  |
U.S/ARVN body count: ~852 |

بیرینجی لو نین دؤیوشو** (اینگیلیسجه: First Battle of Loc Ninh) ویتنام ساواشینین بیر قیسمی‌دیر. گونئی ویتنام و کامبوج یئرینده اوز وئرمیش‌دیر*

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«First Battle of Loc Ninh»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **بیرینجی لو نین دؤیوشو** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# لاینبکر عملیاتی

| لاینبکر عملیاتی |
| --- |
| بیر پارچاسی:the ویتنام ساواشی |
|  A 388th TFW SAM hunter-killer team refueling on its way to North Vietnam, October 1972 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | 9 May – 23 October 1972 |
| یئر | North Vietnam |
| نتیجه |
Both sides claim victory |

 |
| دویوشچولر |
|  United States  گونئی ویئتنام |  North Vietnam |
| باشچیلار و لیدرلر |
|
John W. Vogt, Jr. |
Nguyen Van Tien |
| تلفاتلار و ایتکیلر |
|  134 aircraft lost in combat or operational accidents  10 aircraft lost **PAVN claim**: 651 aircraft shot down, 80 warships sunk or damaged |
63 aircraft lost in air-to-air combat |

شابلون:Campaignbox Vietnam War
لاینبکر عملیاتی** (اینگیلیسجه: Operation Linebacker) ویتنام و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ویتنام ساواشینین بیر قیسمی‌دیر.*

## گؤرونتولر

*
*

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Operation Linebacker»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **لاینبکر عملیاتی** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# آغ‌جییر سرطانی

| Lung cancer |
| --- |
| آیری دیللر | Lung carcinoma |
|  |
| A chest X-ray showing a tumor in the lung (marked by arrow) |
| ایختیصاص | Oncology, pulmonology |
| علامتلر | Coughing (including coughing up blood), weight loss, shortness of breath, chest pains |
| عادی باشلانغیج | ~70 years |
| نوعلاری | Small-cell lung carcinoma (SCLC), non-small-cell lung carcinoma (NSCLC) |
| ریسک فاکتورلاری | * Tobacco smoking
* genetic factors
* radon gas
* asbestos
* air pollution
 |
| تشخیص اوصولو | Medical imaging, tissue biopsy |
| قاباقین آلماق | Avoid smoking, radon gas, asbestos, second-hand smoke, or other forms of air pollution exposure |
| موعالیجه | Surgery, chemotherapy, radiotherapy |
| پیش‌بینی | Five-year survival rate: 10 to 20% (most countries), 33% (Japan), 27% (Israel), 25% (Republic of Korea) |
| سیخیلیق | 3.3 million affected as of 2015 |
| اؤلوملر | 1.8 million (2020) |

آغجییر سرطانی
**آغ‌جییر سرطانی** (اینگیلیسجه: Lung cancer) آغجییر ده کونترول دان چیخان و حددن آرتیق سلوللارین گؤورمه سی دیر. آغجییر سرطانین ندنی أن چوخ سیقار چکمک دن دیر. ایلده ۱/۸ میلیون اینسان بو سرطان دان اؤلور لر.آغجییر سرطانی أن چوخ اؤلدۆرۆجۆ سرطان نووعی دیر . اؤزللیکله ائرکک لرده بیرینجی اؤلدۆرۆجۆ قادین لاردا ایکینجی اؤلدۆرۆجۆ سرطان دیر. بو سرطانی توتان یوخسا یولوخلانان لارین چوخی اوزون سۆرجده سیقار چکیرمیش لر.ماریجووانا چکن لر داها چوخ بو نووع سرطانا بولاشیر لار.

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

|  |  |
| --- | --- |
|  |  ویکی‌آمباردا Cancers of bronchus and lung ایله مربوط فایل وار.  |

* آغ‌جییر سرطانی Curlie دا

شابلون:Respiratory tract neoplasia
# بیرینجی تایوان بوغازی بوحرانی

| First Taiwan Strait Crisis |
| --- |
|  Taiwan Strait |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | 3 September 1954 – 1 May 1955 (۷ آی و ۴ هفته) |
| یئر | Strait of Taiwan |
| نتیجه |
چین seized the Yijiangshan Islands and Tachen Islands. United States and Republic of China navies evacuate military and civilians from Dachen Islands. Formosa Resolution of 1955 and Sino-American Mutual Defense Treaty between ROC and United States |

 |
| دویوشچولر |
|  Republic of China  United States |  چین |
| باشچیلار و لیدرلر |
|  Liu Yuzhang  دوایت آیزنهاور |  Mao Zedong  Peng Dehuai  |
| تلفاتلار و ایتکیلر |
|
567 ROC troops killed
2 U.S. troops killed |
393 PRC troops killed |

بیرینجی تایوان بوغازی بوحرانی** (اینگیلیسجه: First Taiwan Strait Crisis) چین و تایوان قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.*

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«First Taiwan Strait Crisis»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **بیرینجی تایوان بوغازی بوحرانی** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# موزامبیک باغیمسیزلیق ساواشی

| Mozambican War of Independence |
| --- |
| بیر پارچاسی:the سومورگه پورتاغال ساواشی , Decolonisation of Africa, and the سویوق ساواش |
|  Mozambique within modern-day Africa. |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | 25 September 1964–8 September 1974 (۹ ایل، ۱۱ آی و ۲ هفته) June 25, 1975 (independence) |
| یئر | Mozambique |
| نتیجه | * Ceasefire and independence of Mozambique after the Carnation Revolution in Lisbon
* Mozambican Civil War begins
 |

 |
| دویوشچولر |
|  FRELIMO |  Portugal |
|

Support:
* شوروی
* کوبا
* یوقوسلاوی
* سومالی
* بولغاریستان
China's foreign policy in Africa, 1986. Page 174</ref>
* تانزانیا
* زامبیا
* میصر
* الجزاییر
* لیبی
 |

Support:
* جنوبی آفریقا
* رودزیا
* مالاوی
* بیرلشمیش ایالتلر
* بیرلشمیش شاهلیق
* ایسرائیل
 |
| باشچیلار و لیدرلر |
|  Eduardo Mondlane (1962–69),  Joaquim Chissano (1962–75),  Filipe Samuel Magaia (1964–66),  Samora Machel (1969–75) |  António Augusto dos Santos (1964–69),  Kaúlza de Arriaga (1969–74) |
| گوج |
|
15,000–20,000
*Issue: A Journal of Opinion, Vol. 4, No. 2*, 1974, p. 29</ref> |
50,000 (May 17, 1970) |
| تلفاتلار و ایتکیلر |
|
10,000 killed |
8,500 killed |
| **Civilian casualties**: 50,000 killed |

موزامبیک باغیمسیزلیق ساواشی** (اینگیلیسجه: Mozambican War of Independence) سومورگه پورتاغال ساواشینین بیر قیسمی‌دیر. پورتوقال موزامبیک یئرینده اوز وئرمیش‌دیر*

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mozambican War of Independence»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **موزامبیک باغیمسیزلیق ساواشی** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# خنجر

خنجر
خنجر
**خنجر** – قیسا ایکی تیللی سویوق سیلاح اولوب سیممئتریک (متناسب) دسته یه مالیک دیر. بیچاقدان فرقی اوندا دیر کی ، اونون ایکی تیلی واردیر. خنجر لر ایکی تیله مالیک اولدوقلاریندان اونلارین کسمه بوجاغی ایکی دفعه بؤیوک دور بونا گؤره ده نیسبتا کوتدور. بو خصوصیت لر خنجره کسمک یوخ ، ان چوخو دئشمک اۆچون تطبیق اولونماغا ایمکان وئریر.

دیگر طرفدن خنجرلرین قالین اولماسی اونلارا یوکسک استابیلیک ( مستقرلیک ، پایدارلیق) وئریر. فورماسینا (قالیب) گؤره ایکی قروپا (گروه) بؤلونورلر: اوچ بوجاق و یاستی ان کسی یینه مالیک اولانلار. خنجرلرین اوزونلوغو 50 سانتیمتره قدر اولور. اونلار سیلاحی کیمی یاخین مسافدن آپاریلان دؤیوش لرده ایستیفاده ائدیلیر.

هله قدیم زامانلاردان اینسانلار البه یاخا دؤیوش لرینده اؤزلرینی قوروماق اۆچون بئله سیلاح دان ایستیفاده ائتمیش لر. ایلک خنجرلر آغاجدان و سوموک دن حاضیرلانمیشدیر. بیر چوخ حال لاردا خنجر کیمی حئیوان بوینوزلاریندان دا ایستیفاده اولونوردو. متال(فلز) دؤورو قدیم قویاندان خنجرلر میس دن حاضییرلانماغا باشلاییر

دیگرلریندن فرقلی اولاراق میس دن حاضیرلانان خنجرلر یوکسک کسیجیلیک قابیلییتینه مالیک ایدیلر. میسین متال کیمی خاصیت لرینین آشاغی اولماسی بئله خنجرلری یالنیز 20 سانتیمتره قدر دوزه لتمه یه ایمکان وئریردی. سونرالار دمیرین کشفیندن سونرا خنجرلر دمیر دن حاضیرلانماغا باشلاییر. اونلاردان آشوریالار ، یونان لار و ماکئدونویالیلار گئنیش ایستیفاده ائتمیش لر. XIX عصرده قافقاز خالیق لاریندا خنجر ان گئنیش یاییلمیش سیلاح ایدی. اونلار خنجری حتی اودلو سیلاح لا بیرلیکده گزدیریردیلر. تؤرک اوردوسوندا دا خنجر عسگرلرین استاندارت سیلاحینا چئوریلمیشدیر.

## قایناقلار

قارداش پروژه‌لرده **خنجر** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
# نیومکزیکو بیلیم‌یوردو

نیومکزیکو بیلیم‌یوردو| فایل:University of New Mexico seal.svg |
| شوعار | Lux Hominum Vita (Latin) |
| نؤوع | دؤولتی |
| یارادیلمیش | ۲۸ فوریه ۱۸۸۹ (۱۸۸۹-02-۲۸) |
| مالی موقوفه‌سی | $393.2 million (2016) |
| رئیس | Chaouki T. Abdallah (acting) |
| اؤیرنجی سایی‌سی | ۲۵٬۱۸6 |
| یئر | البوکرکی |
| اراضی‌سی | شهرین حومه‌سی |
| وب‌سایتی | www.unm.edu |
|  |

**نیومکزیکو بیلیم‌یوردو** (اینگیلیسجه: University of New Mexico, فارسجا: دانشگاه نیومکزیکو، عربجه: جامعة نيومكسيكو)البوکرکیدا یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۲۵٬۱۸۶ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.

## گؤرونتولر

## مزون‌لار

قارداش پروژه‌لرده **نیومکزیکو بیلیم‌یوردو** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا

## قایناق‌لار

* Westervelt, Michael (April 8, 2008) UNM wins 5 awards at Model U.N. event at the Wayback Machine (archived March 2, 2009). ww.dailylobo.com
*
* As of June 30, 2016. U.S. and Canadian Institutions Listed by Fiscal Year (FY) 2016 Endowment Market Value and Change in Endowment Market Value from FY 2015 to FY 2016. National Association of College and University Business Officers and Commonfund Institute (2017). آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2018-12-25. یوْخلانیلیب2018-02-18.
* Carnegie Classification. Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching.}
* University of New Mexico- U.S. News Best Grad School Rankings. *U.S. News & World Report*. یوْخلانیلیبAugust 10, 2017.
* University of New Mexico - U.S. News Best Global University Rankings. *U.S. News & World Report*. یوْخلانیلیبAugust 10, 2017.
* The University of New Mexico Fall 2015 Official Enrollment Report Albuquerque Campus. The University of New Mexico. یوْخلانیلیبOctober 17, 2015.
# ایکینجی فرانسه ایمپراتورلوغو

| French EmpireEmpire Français |
| --- |
| 1852–1870 |
|
بایراق

میلی نیشان

 |
|  |
| عۆموُمی دیللر | French |
| دؤولت | Unitary مشروطیت |
| Emperor |   |
|  |
| • 1852–1870  | اۆچونجو ناپلئون |
|  |
| تاریخی دؤنم | New Imperialism |
|  |
| • Constitution adopted  | 1852 |
| • Franco-Prussian War  | 19 July 1870 |
| • Battle of Sedan  | 1 September 1870 |
| • اۆچونجو فرانسه جومهوریتی  | 1870 |
|  |

**ایکینجی فرانسه ایمپراتورلوغو** (اینگیلیسجه: Second French Empire، فارسجا: امپراتوری دوم فرانسه، عربجه: الإمبراطورية الفرنسية الثانية، فرانسیزجا: Second Empire، آلمانجا: *Zweites Kaiserreich*، ایتالیاجا: *Secondo Impero francese*، روسجا: Вторая империя) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. ایکینجی فرانسه ایمپراتورلوغو 1852 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1870 میلادی ایلینده داغیلدی.

## گؤرونتولر

*
*
*

## بیرده باخ

* تاریخ
* ایمپیراتورلوق
* ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر
* ساحه اساسیندا ایمپیراتورلوقلار

## قایناقلار

* اینگلیسیجه ویکی پدیا
# آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی

| بیرلشمیش ایالتلر باشقانی
 President of the United States |
| --- |
| آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانلیق نیشانی |
| آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانلیق بایراغی |
| **موتَصدی دونالد ترامپ** ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵-دن  |
| لقب | * سایین باشقان (غیر رسمی)
* مؤحترم (رسمی)
* عالی‌جناب (دیپلوماتیک)
 |
| دوروم | دؤولت باشقانی حؤکومت باشقانی |
| ایقامت‌گاه | آغ ائو |
| تعیین ائدن | سئچیجیلر هیئتی |
| مودت | ۴ ایل، ان فازلا ایکی دؤنم |
| باغلیلیق | آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آنایاساسی |
| آچیلیش | ۴ مارس ۱۷۸۹ (۱۷۸۹-۰۳-04) |
| ایلک صاحیبی | جورج واشینقتون |
| وکیل | باشقان یاردیمجی‌سی |
| حوقوق | ۴۰۰٫۰۰۰ $ |
| وئب‌سایت | whitehouse.gov |

**آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی** رسمی آدی ایله **بیرلشمیش ایالتلر باشقانی**، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری‌نین دؤولت باشقانی، حؤکومت باشقانی و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری سیلاحلی گوجلری‌نین عالی باش کوماندانی دیر. ۲۰۲۵-جی ایلدن دونالد ترامپ ایکینجی دؤنمینده ۴۷-جی دؤولت باشقانی اوْلاراق وظیفه‌ده دیر.

## دؤولت باشقانلاری

## قایناقلار