# ویئتنام ساواشی

| Vietnam War (Chiến tranh Việt Nam) |
| --- |
| بیر پارچاسی:the Indochina Wars and the سویوق ساواش |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | 1 November 1955 – 30 آوریل 1975 (1975-04-30) (۱۹ ایل، ۵ آی، ۴ هفته و ۱ گون) |
| یئر | گونئی ویئتنام، شومالی ویئتنام، کامبوج، لائوس، گونئی چین دنیزی، تایلند کؤرفزی |
| نتیجه |
شومالی ویئتنامese victory
* Withdrawal of American-led forces from Indochina
* Communist governments take power in South Vietnam, دمکراتیک کمپوچیای and لائوس
* South Vietnam is annexed by North Vietnam
 |
| اراضی دییشیکلیکلری |
Reunification of North and South Vietnam into the ویئتنام. |

 |
| دویوشچولر |
|  ویئتنام
 United States
 جنوبی کوره
 تایلند
 اوسترالیا
 فیلیپین
 یئنی زلاند‌
شابلون:Country data Khmer Republic
شابلون:Country data Kingdom of Laos
**Military support:**  تایوان

Other support
* مالزی
* Spain
* کانادا
* ایران پهلویلر
* باتی آلمان
* برزیل
* ژاپون
 |
شابلون:Country data شومالی ویتنام

جنوبی ویتنام ایسلامی اینقلاب جومهوریتینین موقت دوولتی Viet Cong
 Khmer Rouge
 Pathet Lao
 چین
 قوزئی کوره
**Military support:**  شوروی  کوبا

Other support
* چک ایسلواکی شوروی سوسیالیست جومهوریتی
* Bulgaria
* شابلون:Country data آلمان دموکراتیک جومهوریتی
* Romania
* شابلون:Country data Polish People's Republic
* Hungary
* سوئد
 |
| باشچیلار و لیدرلر |
|  Ngô Đình Diệm †  Nguyễn Văn Thiệu  Nguyễn Cao Kỳ  Cao Văn Viên  Ngô Quang Trưởng  جان اف. کندی  لیندون بی. جانسون  ریچارد نیکسون  جرالد فورد  رابرت مک‌نامارا  William Westmoreland  Creighton Abrams  Frederick C. Weyand  Park Chung-hee  Thanom Kittikachorn  Robert Menzies  Harold Holt  John McEwen  John Gorton  William McMahon  Ferdinand Marcos  Keith Holyoake  Jack Marshall  Norman Kirk  Chiang Kai-Shek …*and others* |  Ho Chi Minh  Lê Duẩn  Võ Nguyên Giáp  Văn Tiến Dũng  Lê Trọng Tấn  Phạm Văn Đồng
جنوبی ویتنام ایسلامی اینقلاب جومهوریتینین موقت دوولتی Hoàng Văn Thái
جنوبی ویتنام ایسلامی اینقلاب جومهوریتینین موقت دوولتی Trần Văn Trà
جنوبی ویتنام ایسلامی اینقلاب جومهوریتینین موقت دوولتی Nguyễn Văn Linh
جنوبی ویتنام ایسلامی اینقلاب جومهوریتینین موقت دوولتی Nguyễn Hữu Thọ …*and others* |
| گوج |
| **≈1,420,000 (1968)**
 South Vietnam: 850,000 (1968) 1,500,000 (1974–75)
 United States: 543,000 (April 1969)  South Korea: 50,003  Thailand: 11,570  Australia: 7,672  Philippines: 2,061  New Zealand: 552 | **≈1,060,000** (1967)
 North Vietnam: 690,000 (January 1967)
جنوبی ویتنام ایسلامی اینقلاب جومهوریتینین موقت دوولتی Viet Cong: 200,000 (estimated, 1968)  China: 170,000 (1967)  North Korea: 200 |
| تلفاتلار و ایتکیلر |
| **South Vietnam** 195,000–430,000 civilian dead 220,357–313,000 military dead 1,170,000 wounded
**United States** 58,220 dead; 303,644 wounded (including 150,341 not requiring hospital care)
**South Korea** 5,099 dead; 10,962 wounded; 4 missing
**Australia** 521 dead; 3,129 wounded
**Thailand** 351 dead; 1,358 wounded
**New Zealand** 37 dead; 187 wounded
**تایوان** 25 dead;
**Philippines** 9 dead; 64 wounded
**Total military dead: 284,668–377,311Total wounded: ≈1,340,000+**  |
جنوبی ویتنام ایسلامی اینقلاب جومهوریتینین موقت دوولتی **North Vietnam & Viet Cong** 65,000 civilian dead 849,018 military dead 600,000+ wounded
**China** ≈1,100 dead and 4,200 wounded
**North Korea** 14 dead
**Total military dead: 850,132+Total wounded: ≈604,200** |

**ویئتنام ساواشی** ویئتنام ساواشی ویت کونق کیمی تانینان شیمالی ویئتنامین کومونیست حرکاتی و موتتفیقلری‌نین گونئی ویئتنام و اوْنون اساس موتتفیقی اوْلان آمریکا-آ قارشی دوردوغو اۇزون مودّتلی و باها باشا گلن بیر مۆناقیشه اوْلموش‌دور. ساواش ۱۹۵۴-جو ایلده، قوزئی ویئتنام‌دا هو چی مینه و اوْنون کومونیست ویت مینه پارتییاسینین حاکمیّته گلمه‌سی ایله باشلامیش و ایکی فؤوقل دؤولت، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و شوروی آراسیندا سویوق ساواش نتیجه‌سینده داها دا شیددتلنمیش‌دیر. ویئتنام ساواش‌سینده یاری‌دان چوْخو ویئتنامین دینج اهالی‌سی اوْلماقلا، ۳ میلیون اینسان ( ۰۰۰ ۵۸ آمریکالی) هلاک اوْلموش‌دور. ۱۹۶۹-جو ایلدن اعتباراً، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-این ساواش‌یه ان یاخین‌دان جلب اوْلوندوغو دؤورده ویئتنام مۆناقیشه‌سینده ۰۰ ۵۰۰۰ نفردن چوْخ ساواش قۇللوق‌چو ایشتیراک ائتمیشدیر. ۱۹۷۳-جو ایلده باشکان ریچارد نیکسونون آمریکا بیرلشمیش ایالتلری قوه‌لری‌نین گئری چکیلمه‌سی حاقیندا امرین‌دن هم اوّل، هم ده سوْنرا آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا ساواش الیهداری قوه‌لرین آرتماسی آمریکالیلار آراسیندا داها جدی فیکیر آیری‌لیقلارینین یارانماسینا سبب اوْلموش‌دور. ۱۹۷۵-جی ایلده کومونیست قوه‌لرین سایقونو اله کئچیرمه‌سی ایله ویئتنام ساواشی بیتمیش، و نؤوبتی ایل اؤلکه ویئتنام سوسیالیست جومهوریتی آدی آلتیندا بیرلشدیریلمیش‌دیر.

## ساواشین اساس سببلری

۲-جی دۆنیا ساواشی دؤورونده ژاپون جنوبشرقی آسیادا، هیند-چین یاریماداسینین شرق اۇجقاریندا یئرلشن و ۱۹-جو عصره قدر فرانسهنین حاکمیّتی آلتیندا اوْلموش ویئتناما قوشون یریت‌دی و اوْنو ایشغال ائتدی. چین و سووت کوممونیزمین‌دن ایلهاملانان هو چی مینه ژاپون و فرانسه موستملکه ایداره‌چی‌لییی ایله موباریزه آپارماق اۆچون ویت مینهی، موستقیل ویئتنام لیقاسینی یاراتدی. ۱۹۴۵-جی ایلده ژاپون موستقیل ویئتنامین ایداره‌سینی فرانسه تحصیل‌لی ایمپراتور باو داییه بوراخاراق اؤز قوشونلارینی گئری چکدی. هو چی مینهین ویت مینه قوه‌لری فوری آیاغا قالخاراق هانویون شیمال شهرینی اله کئچیردی و هونون باشکان‌لییی آلتیندا دموکراتیک ویئتنام جومهوریتیسینی (ودر) اعلان ائتدی.

بؤلگه نین ایداره‌سینی یئنی‌دن اؤز الینه آلماغا چالیشان فرانسه باونو دستک‌له‌دی و ۱۹۴۹-جو ایلین جۇلای آیین‌دا باشکندی سایقون اوْلان ویئتنام (گونئی ویئتنام) دؤولتینی یارات‌دی. سیلاح‌لی مۆناقیشه فرانسویلرین ۱۹۵۴-جو ایلین مئی آیین‌دا، دین بین فو دؤیوشون‌ده ویت مینه قوه‌لری طرفیندن مغلوب ائدیلمه‌سینه قدر داوام ائتدی. جنوره‌ده کچیریلن نؤوبتی باریش دانیشیقلاریندا ویئتنام ۱۷-جی پارالل بویونجا ایکی حیصّه ‌یه بؤلون‌دو (شیمال‌دا هو، جنوب‌دا باو حاکمیّت‌ده اوْلماقلا) و بیرلشمه باره‌ده ۱۹۵۶-جی ایلده کچیریلمک اۆزره عۆموم خالق سَس وئرمه‌سی چاغریل‌دی. ۱۹۵۵-جی ایلده ایسه گۆج‌لو آنتی-کومونیست گؤروشلره مالیک نگو دینه دیم باونو حاکمیّت‌دن سالاراق ویئتنام جومهوریتی باشکانی اوْلدو.

## قایناقلار

قایناق خطاسی برچسب `<ref>` برای گروهی به نام «A» وجود دارد، اما برچسب متناظر با `<references group="A"/>` یافت نشد.