Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# موشتری اویدولاری

موشتری گزه‌گنی اطرافیندا ۶۲ طبیعی قمر واردیر. موشتری، اویدوسو چوْخ اولماق باخیمیندان بیرینجی گزه‌گندیر.

## قمرلر

* متیس
* آدراستیا
* آملتیا
* تبه
* آیو(اویدو)
* اوروپا
* قانیمد
* کالیستو
* تمیستو
* لئدا
* هیمالیا
* لیسیتیا
* ایلارا
* دیا
* کارپو
* اس 2003جی 12
* یوپوری
* اس 2003جی 3
* اس 2003جی18
* اس 2001جی1
* تلیکسینو
* یوانته
* هئلیکه
* اورتوسیه
* لوکاسته
* اس 2003جی16
* پراکسیدیک
* هاراپلیک
* منمه
* هرمیپه
* تیون
* آنانکه
* هرسه
* آیتن
* کاله
* تایقته
* اس 2003جی19
* چالدن
* اس2003جی15
* اس 2003جی10
* اس2003جی23
* ایرینوم
* اویده
* کالیچور
* کالیک
* کارمه
* کالیرهو
* یوریدوم
* اس2011جی2
* پاسیته
* اس 2010جی1
* کوره
* سیلئنه
* یوکلاده
* اس2003جی4
* پاسیفا
* هئژمونه
* آرچی
* ایزونو
* اس 2003جی9
* اس2003جی5
* سینوپه
* اسپوند
* اوتونو
* مقاکلیت
* اس2003جی2

## قایناقلار
# نیویورک (ایالت)

| نیویورک |
| --- |
| ایالت |
| اؤلکه | بیرلشمیش ایالتلر |
| بیرلیه قبول ائدیلدی | July 26, 1788 (11th) |
| بؤیوک شهر | نیویورک |
| بویوک مئتروپولیتنی | New York metropolitan area |
| ایداره |
|  • فرمانداری | Andrew Cuomo (D) |
|  • موعاوینی | Kathy Hochul (D) |
| قانون قویانلار | New York Legislature |
|  • یوخاری مجلیس | State Senate |
|  • آشاغی مجلیس | State Assembly |
| سناتورلار | * Chuck Schumer (D)
* کرستن جیلیبرند (D)
 |
| کونقره‌نین نوماینده هئیتی | * 18 Democrats
* 9 Republicans

 (list) |
| جمعیت |
|  • جمع | ۱۹٬۷۴۵٬۲۸۹ (۲٬۰۱۶ est.) |
|  • سیخلیق | ۴۱۶٫۴۲/sq mi (۱۵۹/km2) |
|  • عائیله گلیرلرینین اورتاسی | $۵۸٬۰۰۵ (۲٬۰۱۶) |
|  • گلیر درجه‌سی | ۲۳rd |
| دیل |
|  • رسمی دیل | None |
|  • دانیشیلان دیل | * اینگیلیس دیلی 69.6%
* ایسپانیا دیلی 15.1%
* Chinese 3.1%
* Indian 1.9%
* فرانسه دیلی 1.6%
* Russian 1.2%
* Italian 0.9%
* Yiddish 0.7%
* عرب دیلی 0.5%
* Korean 0.5%
 |
| قدیمی ایختیصاری | N.Y. |
| عرض جوغرافیایی | 40° 30′ N to 45° 1′ N |
| طول جوغرافیایی | 71° 51′ W to 79° 46′ W |

| New York ایالتینین نیشانلاری |
| --- |
| یاشایان نیشانی |
| قوش | Eastern bluebird |
| بالیق | Brook trout (fresh water), Striped bass (salt water) |
| گول | ایتبورنو |
| حشرات | Nine-spotted ladybug |
| مه‌مه‌لی | کاستور |
| سورونن | Common snapping turtle |
| آغاج | Sugar maple |
| Inanimate insignia |
| ایچکی | سود |
| یئمک | * **Fruit:** آلما
* **Muffin:** Apple
 |
| فوسیل | *Eurypterus remipes* |
| قیمتلی داش | Garnet |
| شوعار | *Excelsior* |
| قابیق | Bay scallop |
| آیری‌سی | **Bush:** Lilac bush |
| State route marker |
|  |
| State quarter |
| Released in 2001 |
| بیرلشمیش ایالتلرین ایالت نیشانلارینین لیستی |

نیویورک ایالتی — آمریکا بیرلشمیش ایالتلارینین شومال-شرقینده یئرلشن ایالت‌دیر. ایالت اهالیسینین سیخ‌لیغینا گؤره اۆچونجودور. نیویورک جونوبدان نیوجرسی و پنسیلوانیا، شرقدن ایسه کانتیکت، ورمونت و ماساچوست ایالتلری ایله احاطه‌لنیب. شومال‌دان و غربدن کانادا ایله سرحددیر. ایالت‌دا یئرلشن نیویورک شهری ۸ میلیونلوق اهالی‌سی ایله بیرلشمیش ایالتلارداکی ان چوْخ اهالی‌سی اوْلان شهردیر. ایالت ان چوْخ مالییه و مدنیت مرکزی، عئینی زاماندا گؤچمن(مهاجیر)لار اۆچون قاپی کیمی تانینیر. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری تیجارت ناظیرلییی‌نین حسابلامالارینا گؤره نیویورک توریستلر طرفیندن ان چوْخ اۆستونلوک وئریلن ایالت‌دیر. ایالت اینگیلیس هرسوقو یورکون شرفینه نیویورک آدلاندیریلمیش‌دیر. نیویورک یارانما تاریخینه گؤره اوْن بیرینجی ایالت‌دیر. مرکزی آلبانی شهری‌دیر.

## قایناقلار

قارداش پروژه‌لرده **نیویورک (ایالت)** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# دؤولت باشقانی

*دؤولت باشقانلاری*، ساغدان سوْلا، اۆست‌دن آشاغایا:
ولادیمیر پوتین، روسیه دؤولت باشقانی
رجب طیب اردوغان، تورکیه جومهور باشقانی
دونالد ترامپ، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی
دراپادی مورمو، هیندیستان جومهور باشقانی
فرانک والتر اشتاین‌مایر، آلمان جومهور باشقانی
امانوئل ماکرون، فرانسه جومهور باشقانی
شی جین پینق، چین جومهور باشقانی
سلمان بن عبدالعزیز آل سعود، سعودی عربیستان شاهی
اوچونجو چارلز، بیرلشمیش شاهلیق و باشقا میلتلر بیرلیگی بؤلگه‌سی شاهی
**دؤولت باشقانی**، بیر دؤولتین ان یۆکسک سویه‌دکی ایداره‌چی‌سی دیر. دؤولت باشقانی‌نا جومهوریت ایله ایداره اوْلونان اؤلکه‌لرده جومهور باشقانی، موطلق یا دا مشروطه شاهلیق ایله ایداره اوْلونان اؤلکه‌لرده ایسه عومومیتله شاه آدی وئریلیر.

دؤولت باشقانی‌نین وظیفه‌لری اؤلکه‌نین ایداری سیستمینه گؤره دگیشیکلیک گؤرسدیر. پارلامنتار سیستمده دؤولت باشقانی‌نین وظیفه‌لری چوْخونلوقلا سمبولیک دیر و اصیل وظیفه‌لری الینه آلان حؤکومت باشقانی (عومومیتله باش‌باخان) دیر. باشقانلیق سیستمینده و موطلق شاهلیق دا ایسه دؤولت باشقانی عئینی زاماندا حؤکومت باشقانی دیر و ایداری وظیفه‌لری الینه آلیر.

## آیریجا باخ

* باشقان
* دؤولت

## قایناقلار

## باغلانتیلار

|  |  |
| --- | --- |
|  |  ویکی‌آمباردا دؤولت باشقانی ایله مربوط فایل وار.  |
# پلاسما

*طیبی ترمین اۆچون باخ قانین پلاسماسی*
پلاسما لامپی
**پلاسما** - موثبت و منفی یوک‌لو سربست زررجیکلردن، نیترال و یا قیسمن یونلاشمیش آتوملاردان تشکیل اوْلونموش و الکتریک جهت‌دن نیترال اوْلان سیستم. یۆکسک درجه‌ده یونلاشمیش گاز حالینا دا پلاسما دئییلیر.

ترمینینی(ایصطلاحینی) فیزیکیا ۱۹۲۳-جو ایلده ایروینق لنقمور داخیل ائتمیشدیر. موثبت یوکلر موثبت یونلاردان، منفی یوکلر ایسه اساساً الکترونلاردان (بعضاً منفی یونلاردان) عبارت‌دیر. کاز آتوملارینین ایونلاشماسی زررجیکلرین ضربه‌سی، الکترومغناطیس شۆالانماسینین ائتکیسی و ...نتیجه‌سینده باش وئریر و ایونلاشما درجه‌سی ایله کاراکتریزه اوْلونور. ترمودینامیکسینا و بیر سیرا دیگر خاصه‌لرینه گؤره پلاسما ایکی قروپا آیریلیر: آلچاق تِمپراتورلو (دما) (کاز بۇشالماسی و یا غئیری-ایزوترمیک) پلاسما و یۆکسک تِمپراتورلو (طبیعی و یا ایزوترمیک) پلاسما.
# سیروز

قاراجیر سیروزو
**سیروز** - قاراجیر لؤبول لرینین باغ توخومالاری واسطه‌چی‌لیگی ایله کؤچورولمه‌سی.

سیروزا بیر چوخ فرق‌لی تعریفلر وئریلمیش‌دیر. بونلار آراسین‌دا ان یاخشی تعریف "قاراجیرین بؤیوک بیر ساحه‌سینی ایحاطه ائدن، نورمال قورلوشونون یئرین‌ده آنورمال نودول لرین گؤرونمه‌سی ایله کاراکتریزه اولونان بیر دییشمه" اولاراق تعیین ائدن دۆنیا ساغلام‌لیق تشکیلاتینا عایید تعریف‌دیر. بو تعریفین ایچینه رگنراتور ایله دامارلانمادا و قان آخینین‌داکی دییشیک‌لیکلر داخیل‌دیر. چونکی، دویونلرده هر واخت رگنراتور تاپینتیلاری گؤرولمه‌یه بیلر؛ حقیقی رگنراتور دویونلر خستلیین ایرلی مرحله‌لرین‌ده راست گلینر.

دامارلانما و قان آخینی پوزوقلوقلاری ایسه خستلیین پریمئر خصوصیتلری دئییل؛ تعریف‌ده ایشتیراک ائدن دیگر خصوصیتلرین (فیبروزیس و دویون‌لو قورولوش) نتیجه‌سی اولاراق عمله گلیر. سیروزون اساس خوصوصیتی اولان سکلئروزلاشما داوام‌لی هوجئیره داغیلماسینین نتیجه‌سی‌دیر. بو سببله دایمی هوجئیره زده‌له‌نمه‌سی عمله گتیره‌ن بیر چوخ کرونیکی قاراجیر خسته‌لیکلری سیروزلا نتیجه‌لنیر. بونلار آراسین‌دا اینفئکسیون، آوتویممون، مئتابولیتیک خسته‌لیکلر، اؤد یولو خسته‌لیکلری، درمان و توک‌سینلره باغلی قاراجیر زهرله‌نمه‌لری، قان دؤورانی پوزغونلوقلاری و باشقا سببلر ایشتیراک ائدر.

## سینیفلان‌دیرماسی

خستلیین سینیف ائتمه‌سین‌ده ان دوزگون یولو اتیولوژی(علّتی تانیماق) گؤره‌دیر. بونونلا بیرلیک‌ده، اننوی اولاراق سیروزلار مورفولوژی خصوصیتلرینه گؤره ده سینیف ائدیلیر.دنه‌لرین اؤچولرینه اساس آلیناراق میکرودنه‌لر (۳ ممده‌ن کیچیک)، ماکرودنه‌لر (۳ ممده‌ن بؤیوک) و میکست (میکرو-ماکرو) دنه‌لر عاییددیر. بو سینیف ائتمه بیوپ‌سییادا چوخ اعتیبارلی دئییل‌دیر، چونکی هیستوپاتولوژیک اولاراق تطبیق اولونماسی چتین‌دیر. لاکین بوتون قاراجیرین آنالیز ائدیله بیلدیی یاریلمالاردا و ترانسپلانتاسییا اسناسین‌دا چیخاریلان خسته قا¬راجیئرلرده تطبیق ائتمک اولار.

## قایناقلار