Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# مافیا

مافیا قورومو
**مافیا** (اینگیلیسجه: Mafia) خیلاف اوچون یارانان ایجتیماعلارا دئییلیر.

## اتیمولوژی

مافیا سؤزون ایلک دفعه کاتولیک کیلیسا سینا قارشی اولان خیلاف کار لارا دئییلیرمیش.

## قایناقلار

* Albanese, Jay S., Das, Dilip K. & Verma, Arvind (2003). *Organized Crime: World Perspectives*. Prentice Hall. آی‌اس‌بی‌ان 9780130481993
* Coluccello, Rino (2016). *Challenging the Mafia Mystique: Cosa Nostra from Legitimisation to Denunciation*, Palgrave Macmillan, آی‌اس‌بی‌ان 978-1-349-55552-9
* Dickie, John (2007). *Cosa Nostra: A History of the Sicilian Mafia*. Hodder. ISBN 978-0-340-93526-2.

* Gambetta, Diego (1993). *The Sicilian Mafia: The Business of Private Protection*. Princeton University Press. ISBN 0-674-80742-1.

* Gambetta, Diego (2009). *Codes of the Underworld: How Criminals Communicate*. Princeton University Press. ISBN 9780691119373.

* Glenny, Misha (2008). *McMafia*. Princeton University Press. ISBN 978-1400095124.

* Hess, Henner (1998). *Mafia & Mafiosi: Origin, Power and Myth*. London: Hurst & Co Publishers. آی‌اس‌بی‌ان 1-85065-500-6
* (دیل:ایتالیا) Lo Schiavo, Giuseppe Guido (1964), *Cento anni di mafia*, Rome: Vito Bianco Editore
* Lupo, Salvatore (2009), *The History of the Mafia*, New York: Columbia University Press, آی‌اس‌بی‌ان 978-0-231-13134-6
* (دیل:ایتالیا) Mosca, Gaetano (1901/2015). *Che cosa è la mafia?*, Messina: Il Grano, آی‌اس‌بی‌ان 978-88-99045-11-1 (See Full text in Italian and the English translation for a background on the publication)
* Mosca, Gaetano (1901/2014). *"What is Mafia"*, M&J, 2014. Translation of the book "Che cosa è la Mafia", Giornale degli Economisti, July 1901, pp. 236–62. آی‌اس‌بی‌ان 979-11-85666-00-6
* Paoli, Letizia (2003). *Mafia Brotherhoods: Organized Crime, Italian Style*. Oxford/New York: Oxford University Press. آی‌اس‌بی‌ان 0-19-515724-9
* Seindal, René (1998). *Mafia: Money and Politics in Sicily, 1950–1997*. Copenhagen: Museum Tusculanum Press. آی‌اس‌بی‌ان 87-7289-455-5
* Servadio, Gaia (1976). *Mafioso: a history of the Mafia from its origins to the present day*. London: Secker & Warburg. آی‌اس‌بی‌ان 0-436-44700-2
* Wang, Peng (2017). *The Chinese Mafia: Organized Crime, Corruption, and Extra-Legal Protection*. Oxford: Oxford University Press. آی‌اس‌بی‌ان 9780198758402
# آنارشیسم

**آنارشیزم**  یا آنارشیسم دؤولتلره قارشی و حؤکومتلره قارشی اولماقدیر. دؤولتسیز میلّت، حؤکومتسیز و طبقه‌سیز ایجتیماع دئمکدیر. آنارشیست پارتیالار کؤنوللو همکارلیغی ایجتیماعدا یاخشی بیلیر و بئله حساب ائدیر کی هر ایش کؤنوللو همکارلیقلا قاباغا گئتمه‌لیدیر. بو پارتیالار قاریشیقلیق یا قانونسوزلوق طرفداری دئییل و بوتون ایشلرده بیرلشمک و بیر چالیشماق ایسته‌ییر. اؤزو دولانان حاکمیتلری قورماقلا آماجلارینا یئتمک ایسته‌ییرلر. بو پارتیالارین باخیشیندا دموکراسی حاکمیتی اکثریتده اولانلارین موخالیفتده اولانلارا قارشی دورماغی حساب ائدیلیر. بو باخیشدا دموکراسی اکثریت اولانلارین دیکتاتوری حاکمیتی‌دیر و شاهلیق ایستیبدادی ایله فرقسیزدیر. بو باخیش و ایدولوژی قالارلی بیر تئوری اله وئرمیر و چوخلو سیاسی باخیشلار کیمی هر گون بیر جور تئوری وئریبدیر. آنارشیزمین بیر نئچه آلت‌قروپو واردیر کی بیر-ایکی اصلدن باشقا هئچ اوخشارلیقلاری یوخدور. سول رادیکال پارتیالاردان حساب ائدیلیر. آنارشیست ایقتیصادیات و آنارشیست حقوق فلسفه‌سی کومونیزمین ایستیبدادا قارشی تفسیرلریندن، مشارکتی ایقتیصاددان و سندیکالیسم‌دن تاثیرلنمیشدیر.

## آنارکوس

یونانجا anarkos یانی قانون قویانسیز یا قانونسوز و حاکمیتسیز بیر یئر. پیر ژوزف پرودون اؤزونو آنارشیست آدلاندیران ایلک سیاسی فیلسوفدور.
ماکس اشتیرنر، لئو تولستوی، میخائیل باکونین، پطر کروپوتکین، الیزه رکلوز، ماری بوخین، اما گلدمن، نوام چامسکی آدلیم آنارشیست دیرلر.

## قایناقلار

فارسجا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«آنارشیسم»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲ دی ۱۳۹۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
# ۱۷۹۴ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **عصر:**  | عصر ۱۷ - **عصر ۱۸** - عصر ۱۹ |
| **اون‌ایلیک:** |  ۱۷۶۰  ۱۷۷۰  ۱۷۸۰  ۱۷۹۰  ۱۸۰۰  ۱۸۱۰  ۱۸۲۰
 |
| **ایل:** | ۱۷۹۱ ۱۷۹۲ ۱۷۹۳ - **۱۷۹۴** - ۱۷۹۵ ۱۷۹۶ ۱۷۹۷ |

۱۷۹۴آیری تقویم‌لرده| ایران تقویمی | ۱۱۷۲–۱۱۷۳ |
| میلادی تقویم | ۱۷۹۴ *MDCCXCIV* |
| اتیوپی تقویمی | ۱۷۸۶–۱۷۸۷ |
| ائرمنی تقویمی | ۱۲۴۳ ԹՎ ՌՄԽԳ |
| ایسلامی تقویم | ۱۲۰۸–۱۲۰۹ |
| ایگبو تقویمی | ۷۹۴–۷۹۵ |
| آشوری تقویمی | ۶۵۴۴ |
| بربری تقویمی | ۲۷۴۴ |
| بنقالی تقویمی | ۱۲۰۱ |
| بهائی تقویمی | −۵۰ – −۴۹ |
| بودایی تقویمی | ۲۳۳۸ |
| بیزانس تقویمی | ۷۳۰۲–۷۳۰۳ |
| جوچه تقویمی | *نامعلوم* |
| چین تقویمی | 癸丑年 (سو اینک) ۴۴۹۰ یا ۴۴۳۰     *— تا —* 甲寅年 (تخته ببر) ۴۴۹۱ یا ۴۴۳۱ |
| تایلندین گونش تقویمی | ۲۳۳۷ |
| دیسکوردیان تقویمی | ۲۹۶۰ |
| ژاپون تقویمی | Kansei ۶ (寛政６年) |
| ژولین تقویمی | میلادی دان ۱۱ گون آز |
| برمه نین سونتی تقویمی | ۱۱۵۶ |
| عبری تقویمی | ۵۵۵۴–۵۵۵۵ |
| قطب تقویم | ۱۵۱۰–۱۵۱۱ |
| کوره تقویمی | ۴۱۲۷ |
| مینگو تقویمی | ۱۱۸ قاباق چین تقویمی 民前۱۱۸年 |
| هولوسن تقویمی | ۱۱۷۹۴ |
| هندو تقویم لری |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۸۵۰–۱۸۵۱ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۷۱۶–۱۷۱۷ |
|  - *کالی یوگا* | ۴۸۹۵–۴۸۹۶ |
| رم تاریخی | ۲۵۴۷ |
| سلطنت ایلی بریتانیا | ۳۴ اۆچونجو جرج – ۳۵ اۆچونجو جرج |
| This box: * باخ
* دانیش
* دییش
 |

 **میلادی ۱۷۹۴-جی ایل** گریگوری تقویمی اساسیندا مین یئددی یۆز دوْخسان دؤردونجو ایل.

## اهمیتلی حادیثه‌لر

### حادیثه‌لر

* ۲۸ ژولای - ماکسیمیلیان روبسپیر فرانسه لی انقلابچی گیوتین ایله بوینو وورولدو.
* ۱۴ مارس - الی ویتنی٬ پامبیق آیریشدیرما ماشینینی ثبت ائتدی.

## قایناق‌لار
# ۱۸۶۶ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **عصر:**  | عصر ۱۸ - **عصر ۱۹** - عصر ۲۰ |
| **اون‌ایلیک:** |  ۱۸۳۰  ۱۸۴۰  ۱۸۵۰  ۱۸۶۰  ۱۸۷۰  ۱۸۸۰  ۱۸۹۰
 |
| **ایل:** | ۱۸۶۳ ۱۸۶۴ ۱۸۶۵ - **۱۸۶۶** - ۱۸۶۷ ۱۸۶۸ ۱۸۶۹ |

۱۸۶۶آیری تقویم‌لرده| ایران تقویمی | ۱۲۴۴–۱۲۴۵ |
| میلادی تقویم | ۱۸۶۶ *MDCCCLXVI* |
| اتیوپی تقویمی | ۱۸۵۸–۱۸۵۹ |
| ائرمنی تقویمی | ۱۳۱۵ ԹՎ ՌՅԺԵ |
| ایسلامی تقویم | ۱۲۸۲–۱۲۸۳ |
| ایگبو تقویمی | ۸۶۶–۸۶۷ |
| آشوری تقویمی | ۶۶۱۶ |
| بربری تقویمی | ۲۸۱۶ |
| بنقالی تقویمی | ۱۲۷۳ |
| بهائی تقویمی | ۲۲–۲۳ |
| بودایی تقویمی | ۲۴۱۰ |
| بیزانس تقویمی | ۷۳۷۴–۷۳۷۵ |
| جوچه تقویمی | *نامعلوم* |
| چین تقویمی | 乙丑年 (تخته اینک) ۴۵۶۲ یا ۴۵۰۲     *— تا —* 丙寅年 (اود ببر) ۴۵۶۳ یا ۴۵۰۳ |
| تایلندین گونش تقویمی | ۲۴۰۹ |
| دیسکوردیان تقویمی | ۳۰۳۲ |
| ژاپون تقویمی | Keiō ۲ (慶応２年) |
| ژولین تقویمی | میلادی دان ۱۲ گون آز |
| برمه نین سونتی تقویمی | ۱۲۲۸ |
| عبری تقویمی | ۵۶۲۶–۵۶۲۷ |
| قطب تقویم | ۱۵۸۲–۱۵۸۳ |
| کوره تقویمی | ۴۱۹۹ |
| مینگو تقویمی | ۴۶ قاباق چین تقویمی 民前۴۶年 |
| هولوسن تقویمی | ۱۱۸۶۶ |
| هندو تقویم لری |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۹۲۲–۱۹۲۳ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۷۸۸–۱۷۸۹ |
|  - *کالی یوگا* | ۴۹۶۷–۴۹۶۸ |
| رم تاریخی | ۲۶۱۹ |
| سلطنت ایلی بریتانیا | ۲۹ ملکه ویکتوریا – ۳۰ ملکه ویکتوریا |
| This box: * باخ
* دانیش
* دییش
 |

 **میلادی ۱۸۶۶-جی ایل** گریگوری تقویمی اساسیندا مین سککیز یۆز آلتمیش آلتینجی ایل.

## اهمیتلی حادیثه‌لر

### حادیثه‌لر

* ۳۱ مارس - ایسپانیالی گمی شیلی‌نین والپاریسو بندرینی بوْمبالادی.
* ۲۳ آقوست - پراق موقاویله‌سی نتیجه‌سینده اوتریش-آلمان موحاریبه‌‌سی بیتدی.
* ۱۹ مارس - عثمانلی دؤولتی سوئز کانالی‌نین آچیلماسینا ایجازه وئردی.

## قایناق‌لار