Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# زن

| **Zen** |
| --- |
|  |
| چینجه آدی |
| Traditional Chinese | 禪 |
| Simplified Chinese | 禅 |
|

| ترانسکریپسییالار |
| --- |
| Standard Mandarin |
| پین‌یین | Chán |
| Wade–Giles | Ch'an2 |
| IPA | [ʈʂʰǎn] |
| هاکا |
| Pha̍k-fa-sṳ | Sàm |
| Yue: Cantonese |
| Jyutping | Sim4 |
| گونئی مین دیلی |
| هاکین دیلی POJ | Siân |
| Middle Chinese |
| Middle Chinese | dʑjen |

 |
| Vietnamese name |
| Vietnamese | *Thiền* |
| Hán-Nôm | 禪 |
| Korean name |
| Hangul | 선 |
| Hanja | 禪 |
|

| ترانسکریپسییالار |
| --- |
| Revised Romanization | Seon |

 |
| ژاپونجا آدی |
| Kanji | 禅 |
| Kana | ぜん |
|

| ترانسکریپسییالار |
| --- |
| Romanization | Zen |

 |
|  |

**زِن** — بودیزم مکتبلریندن بیری. آلتینجی عصرده چینده اوْرتایا چیخمیش و ژاپوندا گئنیش یاییلمیشدیر. زن اساسینی٬ بودا ایله بۆتون وارلیقلارین وحدتی حاقّیندا تصوّۆر٬ بۆتون نظری متودلاردان یۇخاریدا دۇران دائو-طبیعی یوْللا حاقّیندا تشکیل ائدیر. آیری مکتبلردن فرقلی اوْلاراق زن «آنی اوْیانما» ایده‌سی٬ حقیقتین-ساتوری‌نین الده ائدیلمه‌سینی تبلیغ ائدیر.

## قایناقلار
# قین (دولت)

| Qin |
| --- |
|  |
| دین  | Chinese folk religion, Ancestor worship, Legalism |
| دؤولت | کراللیق |
| Duke |   |
| بوگون بیر حیصه‌سی | China |

**قین** (دؤولت) (اینگیلیسجه: Qin (state)، فارسجا: استان کین، فرانسیزجا: État de Qin، آلمانجا: *Qin (Staat)*، ایتالیاجا: *Qin (stato)*، روسجا: Цинь (царство)) آسیادا بیر اسکی دؤولت. قین (دؤولت) میلادی ایلینده قۇرولدو.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*

## بیرده باخ

* تاریخ
* ایمپیراتورلوق
* ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر
* ساحه اساسیندا ایمپیراتورلوقلار

## قایناقلار

* اینگلیسیجه ویکی پدیا
# جین سولا‌له‌سی (۴۲۰–۲۶۵)

| Jin晉 |
| --- |
| 265–420 |
|  |
| عۆموُمی دیللر | Middle Chinese |
| دین  | بودیزم |
| دؤولت | کراللیق |
| Emperor |   |
|  |
| • ad 265–290  | Emperor Wu of Jin |
|  |
| تاریخی دؤنم |   |
|  |
| • Establishment  | 265 |
| • Reunification of China under Jin rule  | 280 |
| • Jin evacuates to region south of the هوآی چایی, Eastern Jin begins  | 317 |
| • Abdication to Liu Song  | 420 |
|  |

**جین سولا‌له‌سی** (۴۲۰–۲۶۵) (اینگیلیسجه: Jin dynasty (265–420)، فارسجا: دودمان جین (۴۲۰–۲۶۵)، عربجه: أسرة جين (265-420)، فرانسیزجا: Dynastie Jin (265-420)، آلمانجا: *Jin-Dynastie (265–420)*، ایتالیاجا: *Dinastia Jìn*، روسجا: Цзинь (265—420)) آسیادا بیر اسکی دؤولت. بودیزم بۇ اؤلکه‌نین رسمی دینیدی. جین سولا‌له‌سی (۴۲۰–۲۶۵) 265 میلادی ایلینده قۇرولدو و 420 میلادی ایلینده داغیلدی.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## بیرده باخ

* تاریخ
* ایمپیراتورلوق
* ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر
* ساحه اساسیندا ایمپیراتورلوقلار

## قایناقلار
# کیوتو

| کیوتو
京都市 |
| --- |
| شهر |
| Kyoto City |
|  |
| بایراق |
| نقشه اۆستونده یئری |
| کیوتو  |
| موختصاتلار: ﻿ / ﻿ |
| اؤلکه | ژاپون |
| اوستان | کیوتو اوستانی |
| شهر | کیوتو |
| جمعیت (September 1. 2015) |
|  • جمع | ۱٬۴۷۵٬۱۸۳ |
| ساعات قورشاغی | یوتی‌سی +9 (Japan Standard Time) |

**کیوتو** اینگیلیسجه: **Kyoto** ; ژاپونجا: **京都市** ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و کیوتو اوستانینده یئرلشیب. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱٬۴۷۵٬۱۸۳ نفر دیر.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## بیرده باخ

* ژاپون
* جمعیتینه گؤره ژاپون شهرلری‌نین لیستی

## ائشیگه باغلانتیلار

* ژاپونین آمار ایداره سی
*

## قایناقلار

*
# توکیو

| توکیو
東京都 |
| --- |
| Metropolis |
| Tokyo Metropolis |
| Clockwise from top: Nishi-Shinjuku, Rainbow Bridge, National Diet Building, Shibuya, Tokyo Skytree |
| بایراقSealSymbol |
| میلی مارش: *Tokyo Metropolitan Song* (東京都歌, *Tōkyō-to Ka*) |
| Location of Tokyo within Japan |
| موختصاتلار: ﻿ / ﻿ |
| دۆنیا اؤلکه‌لری‌ |  ژاپون |
| Region | کانتو |
| Island | Honshu |
| Divisions | 23 special wards, 26 cities, 1 district, and 4 subprefectures |
| ایداره |
|  • نووع | Metropolis |
|  • Governor | Yuriko Koike (TF) |
|  • Capital | Tokyo |
|  • Representatives | 42 |
|  • Councillors | 11 |
| اراضی |
|  • Metropolis | ۲٬۱۸۷٫۶۶ km2 (۸۴۴٫۶۶ sq mi) |
|  • متروپولیتن | ۱۳٬۵۷۲ km2 (۵٬۲۴۰ sq mi) |
| مساحت درجه‌سی | 45th |
| اوجالیق | ۴۰ m (۱۳۰ ft) |
| جمعیت (July 31, 2016) |
|  • Metropolis | ۱۳٬۶۱۷٬۴۴۴ |
|  • سیخلیق | ۶٬۲۲۴٫۶۶/km2 (۱۶٬۱۲۱٫۸/sq mi) |
|  • متروپولیتن | ۳۸٬۳۰۵٬۰۰۰ |
|  • متروپولیتن سیخلیغی | ۲٬۶۶۲/km2 (۶٬۸۹۰/sq mi) |
|  • 23 Wards | ۸٬۹۶۷٬۶۶۵ |
|   | (2015 per prefectural government) |
| دمونیم | 江戸っ子 (Edokko), 東京人 (Tōkyō-jin), 東京っ子 (Tōkyōkko), Tokyoite |
| GDP(کانتو) (Nominal; 2014) |
|  • Total | $2.5 trillion |
|  • Per capita | $60,000 |
| ساعات قورشاغی | یوتی‌سی +9 (Japan Standard Time) |
| ISO 3166-2 | JP-13 |
| Flower | Somei-Yoshino cherry blossom |
| Tree | Ginkgo tree (*Ginkgo biloba*) |
| Bird | Black-headed gull (*Larus ridibundus*) |
| وئب سایت | www.metro.tokyo.jp/english/ |

| Tokyo |
| --- |
|  |
| "Tokyo" in *kanji* |
| ژاپونجا آدی |
| Kanji | 東京 |
| Hiragana | とうきょう |
| Katakana | トウキョウ |
| Kyūjitai | 東亰 |
|

| ترانسکریپسییالار |
| --- |
| Romanization | Tōkyō |
| Revised Hepburn | Toukyou |

 |
|  |

**توکیو** (ژاپونجا: 東京، آنلامی: دوغونون باشکندی، اینگیلیسجه. Tokyo) ویا **توکیو موتروپولو**، ژاپون اؤلکه سی‌نین پایتختی دیر. مساحتی ۶۰۰ ک.م. ²، و ۳۵ میلیون نۆفوس لو مقاپول بیر بؤلگه اولان توکیو دونیانین اَن بؤیوک جمعیت ییغیشان یئردیر. عئینی زاماندا سون آراشدیرمالارا گؤره یاشاییشین اَن باهالی اولدوغو یئر دیر. هونشو بؤیوک آداسی نین اورتا کَسیمینده، بؤیوک اوقیانوسون بیر گیرینتی‌سی اولان توکیو کؤرفَزینین قییی‌سیندا، سومیدا چاییی نین آغزیندا یئر آلیر.

## قایناقلار
# کیوشو

| **کیوشو** |
| --- |
| اؤلکه‌ | ژاپون |
| ماشین کودو | \_ |

**کیوشو** (اینگیلیسجه: **Kyushu**)
ژاپون دا یئرلشیب.

## گؤرونتولر

## بیرده باخ

* ژاپون

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kyushu»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## ائشیک باغلانتی‌لار

قارداش پروژه‌لرده **کیوشو** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# شیکوکو

| **شیکوکو** |
| --- |
| اؤلکه | ژاپون |
| ماشین کودو | \_ |

**شیکوکو** (اینگیلیسجه: **Shikoku**)
ژاپون دا یئرلشیب.

## گؤرونتولر

## بیرده باخ

* ژاپون

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Shikoku»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## ائشیک باغلانتی‌لار

قارداش پروژه‌لرده **شیکوکو** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# هوکایدو

| **هوکایدو** |
| --- |
| اؤلکه‌ | ژاپون |
| ماشین کودو | \_ |

**هوکایدو** (اینگیلیسجه: **Hokkaido**)
ژاپون دا یئرلشیب.

## گؤرونتولر

## بیرده باخ

* ژاپون

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hokkaido»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## ائشیک باغلانتی‌لار

قارداش پروژه‌لرده **هوکایدو** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# آئوموری اوستانی

| **آئوموری اوستانی** |
| --- |
| اؤلکه‌ | ژاپون |
| ماشین کودو | \_ |

**آئوموری اوستانی** (اینگیلیسجه: **Aomori Prefecture**)
ژاپون دا یئر آلان بیر اوستان دیر.

## گؤرونتولر

## بیرده باخ

* ژاپون

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aomori Prefecture»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## ائشیک باغلانتی‌لار

قارداش پروژه‌لرده **آئوموری اوستانی** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# کوبه، هیوقو

| Kobe
神戸市 |
| --- |
| Designated city |
| Kobe City |
| From top left: Port of Kobe, Akashi Kaikyō Bridge, Kitano-chō, Kobe Chinatown, night view from Kikuseidai of Mt. Maya, Kobe Port Tower |
| بایراق |
| Location of Kobe in Hyōgo Prefecture |
| Kobe  |
| موختصاتلار: ﻿ / ﻿ |
| Country | Japan |
| Region | Kansai |
| Prefecture | Hyōgo Prefecture |
| ایداره |
|  • Mayor | Kizō Hisamoto |
| اراضی |
|  • جمع | ۵۵۲٫۲۳ km2 (۲۱۳٫۲۲ sq mi) |
| جمعیت (May 1, 2015) |
|  • جمع | ۱٬۵۳۶٬۴۹۹ (۵th) |
| ساعات قورشاغی | یوتی‌سی +9 (Japan Standard Time) |
| City symbols |   |
| • Tree | *Camellia sasanqua* |
| • Flower | Hydrangea |
| Phone number | 078-331-8181 |
| Address | 6-5-1 Kano-chō, Chūō-ku, Kōbe-shi, Hyōgo-ken 650-8570 |
| وئب سایت | City of Kobe |

**کوبه شهری** ژاپونون هونشو یاریم آداسیندا هیوقو اوستانینین باشکندی و ژاپونون آلتینجی بؤیوک شهری‌دیر. تقریباً بیر میلیون یاریم نوفوسو وار. کانسای بؤلومونده و بیر بؤلومو کیهانشین بؤلومونده‌دیر. ۱۹۹۵-نجی ایلده هانشین زلزله‌سی بورادا باش وئردی. بو شهر یئنی ایللرده آمریکا و باتی اؤلکه‌لری ایله تیجارت و آل-وئر اۆچون قورولوب بیر آل-وئر مرکزی ایدی. بو شهرده یوز و چوخ بؤیوک میللتلر آراسی شیرکتلر و تیجاری مرکزلری وار. هابئله کوبه استیل و نستله شیرکتلری آدلیمدیر.

## مترو

بو شهرین متروسو ۱۹۷۷ده قورولدو و ایندی ایکی خط و ۲۸ دوراق ایله قوللانیر. ۱۹۶۸ده شهر قاطاری بو شهریده ۳ خط و ۱۰ دوراقلا چکیلمیشدیر.

## قایناقلار

* اینگیلیسجه ویکیپدیا، یوخلاما ۲۰۱۷ مئی
# اوساکا

| Osaka
大阪市 |
| --- |
| Designated city |
| Osaka City |
| From top left: Umeda skyscrapers, Dōtonbori, Tsūtenkaku viewed from Shinsekai, Abeno Harukas, Osaka Castle, Shitennō-ji |
| بایراقSeal |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Location of Osaka in اوساکا اوستانی |
| OsakaLocation in the کانسای بؤلگه‌سیShow map of Kansai regionOsakaShow map of JapanOsakaShow map of AsiaOsakaShow map of Earth |
| موختصاتلار: ﻿ / ﻿ |
| Country | ژاپون |
| Region | کانسای بؤلگه‌سی |
| Prefecture | اوساکا اوستانی |
| Island | Honshu |
| ایداره |
|  • اورقانی | Osaka City Council |
|  • Mayor | Ichirō Matsui (ORA) |
| اراضی |
|  • Designated city | ۲۲۵٫۲۱ km2 (۸۶٫۹۵ sq mi) |
|   | شابلون:Circular reference |
| جمعیت (January 1, 2015) |
|  • Designated city | ۲٬۶۹۱٬۱۸۵ |
|  • درجه‌سی | ژاپون شهرلرینین سیاهی‌سی |
|  • سیخلیق | ۱۲٬۲۱۴/km2 (۳۱٬۶۳۰/sq mi) |
|  • متروپولیتن (2nd) | ۱۹٬۳۰۳٬۰۰۰ (2019, Keihanshin) |
| ساعات قورشاغی | یوتی‌سی +9 (Japan Standard Time) |
| - Tree | Cherry |
| - Flower | Pansy |
| Address | Osaka City Hall: 1-3-20 Nakanoshima, Kita-ku, Osaka-shi, Osaka-fu 530-8201 |
| Phone number | 06-6208-8181 |
| وئب سایت | www.city.osaka.lg.jp |

| اوساکا |
| --- |
|  |
| *Ōsaka* in *kanji* |
| ژاپونجا آدی |
| Kanji | 大阪 (obsolete) 大坂 |
| Hiragana | おおさか |
| Katakana | オオサカ |
|

| [گؤستر]ترانسکریپسییالار |
| --- |
| Romanization | Ōsaka |

 |
|  |

**اوساکا** — ژاپون اؤلکه‌سی‌نین شهرلریندن‌دیر.

## قایناقلار
# کیتاکیوشو، فوکوئوکا

| کیتاکیوشو، فوکوئوکا |
| --- |
| شهر |
| City of Kitakyushu |
|  |
| بایراق |
| نقشه اۆستونده یئری |
| کیتاکیوشو، فوکوئوکا  |
| موختصاتلار: ﻿ / ﻿ |
| اؤلکه | ژاپون |
| شهر | کیتاکیوشو، فوکوئوکا |
| اراضی |
|  • جمع | Kitakyushu montage۲٫jpg km2 (**Formatting error: invalid input when rounding** sq mi) |
| ساعات قورشاغی | یوتی‌سی +9 (Japan Standard Time) |

**کیتاکیوشو، فوکوئوکا** (اینگیلیسجه: Kitakyushu ; [] خطا: {{Lang-xx}}: متن یوخدور (کؤمک)) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و نده یئرلشیب. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا نفر دیر.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## بیرده باخ

* ژاپون
* جمعیتینه گؤره ژاپون شهرلری‌نین لیستی

## ائشیگه باغلانتیلار

* ژاپونین آمار ایداره سی
*

## قایناقلار

*
# دیل عائیله‌سی

دیل عائیله‌لری‌نین نقشه‌سی
**دیل عائیله‌سی** (اینگیلیسجه:Language family) — بیربیری ایله عئینی کؤکدن گَلن قوْهوم دیل مجموعه‌سینه وئریلن آددیر. یانی عئینی دیل عائیله‌سینه منسوب دیللرین، عئینی کؤکدن، بلکه ده عئینی ایبتیدایی دیلدن منشاء تاپدیغی قبول ائدیلیر. چوْخلو دیلین یازیلی تاریخی چوْخ قیسا اوْلدوغو اۆچون چوْخ آز دیلین قطعی کؤکو معلومدور. دیل عائیله‌لری‌نین تعین ائدیلمه‌سی اۇزون علمی چالیشما نتیجه‌سینده مۆمکون اوْلموشدور.

## قایناقلار

آنادولو تورکجه‌سی ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dil aileleri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۰۸ اوْکتوبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
# دنیز سامورو

* {{{name}}} (*{{{genus}}} {{{species}}}*) at Animal Diversity Web

**دنیز سامورو** (اینگیلیسجه: Sea otter، فارسجا: سمور دریایی، آنادولو تورکجه‌سی: Deniz samuru، روسجا: Калан، آلمانجا: *Seeotter*) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.

## قایناقلار

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
# تورکیه تورکجه‌سی

| تۆرکیه تۆرکجه‌سی |
| --- |
| *Türkçe*, *Türk dili* |
| تلفوظ | [ˈtyɾctʃe] ( ) |
| دوْغما دانیشانلار | تورکیه (رسمی)، قوزئی قیبریس (رسمی)، قیبریس (رسمی)، بولغاریستان، مقدونیه، یونان، آلمان، عراق، سوریه، آذربایجان، کوزووو، رومانی، بوسنی و هرزقووین |
| منطقه | آنادولو، بالکان، قیبریس، بین النهرین، شام، گونئی قافقاز |
| ائتنیک | آنادولو تورک‌‌‌لری |
| دوْغما دانیشانلار | ۷۸,۹۰۷,۵۴۰ (۱-جی دیل) ۸۸ میلیون (۱-جی دیل + ۲-جی دیل) |
| دیل عائیله‌سی | تورک دیللری
* شاز تورکجه‌سی
	+ اوغوز دیللری
		- باتی اوغوز
			* **تۆرکیه تۆرکجه‌سی**
 |
| قاباقکی فوْرملار | اسکی آنادولو تورکجه‌سی
* عوثمانلی تورکجه‌سی
 |
| ایستاندارد فوْرملار | * عوثمانلی تورکجه‌سی (اؤلموش دیل)
 |
| لهجه‌لر | * قارامان لهجه‌سی
* قیبریس لهجه‌سی
 |
| یازی سیستمی | لاتین الیفباسی (تورکجه الیفباسی) تورکجه برئیل |
| رسمی وضعیت |
| رسمی دیلی |  تورکیه  قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی  قیبریس جومهوریتی |
| تانینمیش آزینلیق دیلی |  بوسنی و هرزگوین  یونان  عراق  کوزووو  مقدونیه جومهوریتی  رومانی |
| تنظیمله‌ین | تورک دیل قورومو |
| دیل کوْدلاری |
| ISO 639-1 | `tr` |
| ISO 639-2 | `tur` |
| ISO 639-3 | `tur` |
| Glottolog | `nucl1301` |
| Linguasphere | `44-AAB-a قوروپونا باغلی` |
|   تورکجه‌نین رسمی دیل اولدوغو اؤلکه‌لر
  تورکجه‌نین آزینلیق دیلی کیمی تانیندیغی اؤلکه‌لر |
|

**تۆرکیه تۆرکجه‌سی** یوخسا **مودرن تۆرکجه** یا دا **استانبول تۆرکجه‌سی** و یا **آنادولو تورکجه‌سی** (تۆرکیه تۆرکجه‌سینده: Türkçe) - تۆرک دیللریندن بیری‌دیر. بۇ دیل تورکیه، قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی، قیبریس جومهوریتی، آلمان، بولغاریستان، مقدونیه، کوزووو، رومانی و بیر نئچه باشقا اؤلکه‌لرده، دانیشیلماقدادیر.

بو دیل، تورک دیللرینین اوغوز، باتی شاخه‌سی‌نین اوغوز قوروپوندادیر. باشقا آدلاری، تورکیه تورکجه‌سی یا ایستانبول تورکجه‌سی‌دیر. آنجاق بۇ آدلار ساده‌جه آذربایجان و ایران‌دا، اونو آذربایجان تورکجه‌سیندن آییرماق اۆچون ایشلنیر، و دونیانین هریئرینده ساده‌جه تورکجه آدلاندیریلیر.

## تاریخ

آنادولو تورکجه‌سی، عصرلر بویو، آدی عثمانلی تورکجه‌سی و عرب خطی ایله یازیلماق‌دا ایمیش. آنجاق آتاتورک زامانیندا، خط ریفورمو آپاریلاندان سوْنرا، لاتین خطینه چئویریلدی و بیر سیرا باشقا فرقلندیرمک‌دن سوْنرا عثمانلی تورکجه‌سینین یئرینی توتوب و تورکیه تورکجه‌سی یوخسا مودرن تورکجه آدلاندیریلدی.

## خط

آنادولو تورکجه‌سی، ایندیکی زاماندا لاتین کؤکلو خط ایله یازیلماقدادیر. بۇ خط، آذربایجان تورکجه‌سینین لاتین کؤکلو خطی کیمیدیر، آنجاق ə، q و x حرفلری اوندا یوخدور و K، G و Ğ حرفلرینین ده تلفوظلری بیر آز فرق ائدیر.

آنادولو تورکجه‌سینین الیفباسی:

Aa, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Iı, İi, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz

بو ۲۹ حرفین، ۸ حرفی سسلی‌دیر (A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü) و قالانی سس‌سیزدیر.

## یابانچی دیللرله ائتکیلشمه‌سی

۲۰۰۵ده TDK طرفیندن تثبیت اولان ۱۰۴۴۸۱ سوزجوکدن ۱۴% یابانچی اولاراق، قالانی تۆرکجه کؤکنلی‌دیر.

تورکجه‌ده ۸۶% تورک کوکنلی و ۱۴% یابانچی کوکنلی سوزجوک وار.
## قایناقلار
# شیمانه اوستانی

| **شیمانه اوستانی** |
| --- |
| اؤلکه‌ | ژاپون |
| ماشین کودو | \_ |

**شیمانه اوستانی** (اینگیلیسجه: **Shimane Prefecture**)
ژاپون دا یئر آلان بیر اوستان‌دیر.

## گؤرونتولر

## بیرده باخ

* ژاپون

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Shimane Prefecture»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## ائشیک باغلانتی‌لار

قارداش پروژه‌لرده **شیمانه اوستانی** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# ایهارا سایکاکو

| ایهارا سایکاکو |
| --- |
| Ihara Saikaku |
| دؤغوم‌تاریخی | 1642 Osaka, ژاپون |
| اؤلوم‌تاریخی | 1693 Osaka |
| ایش | یازیچی |
| ادبی حرکت | Ukiyo-zōshi |

**ایهارا سایکاکو** (اینگیلیسجه: **Ihara Saikaku**) یازیچی -

## بیرده باخ

* ادبی تنقیدچی
* ادبیات تاریخی
* ادبیات آخیملاری

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ihara Saikaku»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## ائشیک باغلانتی‌لار

قارداش پروژه‌لرده **ایهارا سایکاکو** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# برونئی

| Nation of Brunei, the Abode of Peace**Negara Brunei Darussalam** (Rumi) نڬارا بروني دارالسلام (Jawi) |
| --- |
|
بایراق

Crest

 |
| **شوعار: الدائمون المحسنون بالهدى
* **Sentiasa membuat kebajikan dengan petunjuk Allah "Always in service with God's guidance"
 |
| **میلی مارش: *Allah Peliharakan Sultan*
* *God Bless the Sultan*

 |
|  برونئی یئری نقشه اوستونده (green)in آسه‌آن (dark grey)  –  [Legend] |
| پایتختو بؤیوک شهری | Bandar Seri Begawan ﻿ / ﻿ |
| رسمی دیللر | مالای دیلی |
| Recognised | اینگیلیس دیلی |
| Other languages
 and local dialects | * Brunei Malay
* مالای دیلی
* Tutong dialect
* Kedayan dialect
* Belait dialect
* Chinese (هاکین دیلی, هاکا دیلی, Mandarin and Cantonese)
* Indigenous languages
* Murut
* Dusun
* Brunei Bisaya
 |
| Official scripts | * Malay alphabet
* Jawi alphabet
 |
|  |
| اتنیک قروپلار (2004) | * 66.3% Malays
* 11.2% Chinese
* 3.4% Indigenous Bornean
* 2.3% Indians
* 16.8% others
 |
| دین  | سونیلر |
| دمونیم(لر) | Bruneian |
| دؤولت | Unitary Islamic absolute monarchy |
|  |
| • Sultan and Yang di-Pertuan  | Hassanal Bolkiah |
| • Crown Prince  | Al-Muhtadee Billah |
| • State Mufti  | Abdul Aziz Juned |
|  |
| قانون اوقانی | Legislative Council |
| Formation |
| اراضی |
| • جمعی | ۵٬۷۶۵ km2 (۲٬۲۲۶ sq mi)Convert internal error: unknown message (164th) |
| • سو (%) | 8.6 |
| جمعیت |
| • Jul 2015 تخمینی | 417,200 (175th) |
| • سیخیلیق | ۷۲٫۱۱/km2 (۱۸۶٫۸/sq mi)Convert internal error: unknown message (134th) |
| جی‌دی‌پی (PPP) | 2016 تخمینی |
| • جمعی | $33.376 billion (116th) |
| • آدام‌باشی | $80,000 (5th) |
| جی‌دی‌پی (نامینل) | 2015 تخمینی |
| • جمعی | $13.002 billion (111th) |
| • آدام‌باشی | $30,933 (25th) |
| اچ‌دی‌آی (2014) |  0.856 چوخ‌یوخاری · 31st |
| پول واحیدی | Brunei dollar (BND) |
| چاغ بؤلگه‌سی | UTC+8 (Brunei Darussalam Time) |
| سوروجولوک طرفی | left |
| تیلفون کودو | +673 |
| اینترنت ال‌تی‌دی | .bn |
| 1. **^**  Under Article 82: "Official language" of the Constitution of Brunei, مالای دیلی is the official language.
2. **^**  Under Article 82: "Official language" of the Constitution of Brunei, اینگیلیس دیلی is used in official documents (official documents are bilingual; Malay and English).
3. **^**  Also 080 from East Malaysia.
 |

جنوب-شرق آسیادا یئرلَشن و مالزی اؤلکه‌سی ایله سرحده مالیک اولان بیر اؤلکه‌دیر

## قایناق‌لار

## گؤرونتولر

*
*
# ریه توموساکا

| Rie Tomosaka |
| --- |
| ともさか りえ |
| دوغوم | Rie Tomosaka (友坂 理恵) ۱۲ اکتبر ۱۹۷۹ ‏(۴۶ یاش) Nagano City, Nagano, Japan |
| پئشه | Actress and singer |
| اکتیو ایللر | 1992–present |
| **Musical career** |
| کؤک | Mitaka, توکیو, Japan |
| ژانرلار | اویونچو, Japanese pop |
| ساز(لار) | Vocals |
| موزیک شیرکتی | EMI Music Japan |
|  |
| وب‌سایت | www.itoh-c.com/tomosaka/ |

**ریه توموساکا** (اینگیلیسجه: Rie Tomosaka) ژاپونلی اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ریه توموساکا ۱۲ اوْکتوبر ۱۹۷۹ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.

## قایناقلار

قارداش پروژه‌لرده **ریه توموساکا** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# توئیتر

Twitter|  |
| گؤستراسکرین‌شات
فایل:Twitter Home Page (Moments version, countries without dedicated feed).pngThe default page shown to logged-out users |
| بیزنس نؤوعو | خالقا آچیق شیرکت |
| سایت نؤوعو | News, social networking service |
| مووجوددور | Multilingual |
| نیمادی | * NYSE: TWTR
* S&P 500 Component
 |
| قورولوب | ۲۱ مارس ۲۰۰۶ (۲۰۰۶-۰۳-21) |
| باش قرارگاه | سان فرانسیسکو, کالیفورنیا, U.S. |
| خیدمت ساحه‌سی | Worldwide |
| قوروجو(لار) | * جک دورسی
* Noah Glass
* Biz Stone
* Evan Williams
 |
| اساس شخصلر | * Bret Taylor (Chair)
* Parag Agrawal (باش ایجراچی مودیر)
* Ned Segal (CFO)
 |
| صنعت | اينترنت |
| Revenue |  US$ 3.72 billion (2020) |
| Operating income |  US$ 27 million (2020) |
| خالیص منفعت |  US$ −1.14 billion (2020) |
| Total assets |  US$ 13.37 billion (2020) |
| Total equity |  US$ 7.97 billion (2020) |
| Employees | 5,500+ (December 2020) |
| Subsidiaries | * Vine
* Periscope
* توئیتر
 |
| یوآرال | x.com |
| قیدیاتلی | Required |
| ایشلدنلر | * 330 million monthly active users
* (Q1 2019)
 |
| باشلادی | ۱۵ جولای ۲۰۰۶ (۲۰۰۶-۰۷-15) |
| ایندیکی وضعیت | Active |
| Native client(s) on | iOS, اندروید, Windows Phone, مایکروسافت ویندوز, macOS, اينترنت |
| یازیلمیشدیر | * جاوا
* روبی
* Scala
* جاوااسکریپت
 |
|  |

**توئیتر** (اینگیلیسجه: Twitter) آمریکادا قورولان بیر آنلاین خبر و سوسیال شبکه خیدمتی دیر. توئیترین ایستیفاده‌چیلری، مسیج گوندرماق و یازی ایشتراکا گویماق سیستمینه **توئیت** آد وئریبلر. توئیت ایلک نووبتده ۱۴۰ کاراکتر ایله محدودلاشدی، اما ۴ نوامبر ۲۰۱۷ جی ایلده بؤ محدودلاشدیرماق ژاپون، کوره و چین دیللرینده ایستیثنا اولماق‌ایله، بؤتون دیللرده ایکی‌قات اولدو. قیدیاتلی ایستیفاده‌چی‌لر توئیت گوندره بیلر، اما قیدیاتسیز ایشلدنلر تئکجه اونلاری اوخیا بیلرلر. ایستیفاده‌چی‌لر قیسا مسیج خیدمتی (SMS) و یا موبایل جیهازلارینین پروقراملاریله ("app") و یادا وئب‌سایت واسیطه‌سیله توئیتره داخیل اولورلار.
توئیتر شیرکتی آمریکانین کالیفورنیا ایالتینین سان فرانسیسکو شهرینده یئرلشیب و دونیانین باشا باشیندا ۲۵-دن چوخ آفیسه مالیک دیر.

## قایناقلار
# قیتلیق

اۆست‌دن سؽرا ایله ساغدان سوْلا:
۱۹۱۷–۱۹۱۹ ایران قیتلیغی
ایرلند بؤیوک قیتلیغی
۱۹۲۱–۱۹۲۲ روسیه قیتلیغی
۲۰۱۱ دوغو آفریقا قیتلیغی
**قیتلیق**، فرقلی جانلی اوْرقانیزم نؤوعلری‌نین باشینا گله‌بیله‌جک یایقین بیر یئیه‌جک اکسیکلیگی دیر. بۇ پدیده عومومیتله یئمک چاتیشمازلیغی، آجلیق، سالقین خسته‌لیکلر و آرتان اؤلوم آمارلاری ایله ایلیشکیلی دیر.

## آیریجا باخ

* یوخسوللوق
* آجلیق
* یئمک چاتیشمازلیغی
* تورم

## قایناقلار

|  |  |
| --- | --- |
|  |  ویکی‌آمباردا Famines ایله مربوط فایل وار.  |
# ایسلاو دیللری

| Slavic |
| --- |
| Slavonic |
| اتنیک کؤکۆ | Slavs |
| جوغرافی داغیلیمی | Throughout Central and Eastern Europe and روسیه |
| دیل عائیله‌سی | Indo-European* Balto-Slavic
	+ **Slavic**
 |
| Proto-language | Proto-Slavic |
| آلت بؤلۆملر | * دوغو اسلاو دیللری
* گونئی اسلاو دیللری
* باتی اسلاو دیللری
 |
| ISO 639-2 / 5 | `sla` |
| Linguasphere | `53= (phylozone)` |
| قلوتتولوق | `slav1255` |
| Political map of Europe with countries where a Slavic language is a national language marked in shades of green. Wood green represents East Slavic languages, pale green represents West Slavic languages, and sea green represents South Slavic languages. |

**ایسلاو دیللری** (اینگیلیسجه: Slavic languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Slav dilleri، فارسجا: زبان‌های اسلاوی) هیند اوروپا دیللرینین عائیله‌سیندن ساییلیر.

## قایناقلار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Slavic languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **ایسلاو دیللری** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# هیند-آریا دیللری

**هیند-آریا دیللری** (اینگیلیسجه: Indo-Aryan languages، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Hint-Aryan dilleri، فارسجا: زبان‌های هندوآریایی) هیند اوروپا دیللرینین عائیله‌سیندن ساییلیر.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Indo-Aryan languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **هیند-آریا دیللری** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# چک دیلی

| Czech |
| --- |
| Bohemian |
| *čeština*, *český jazyk* |
| دوْغما دانیشانلار | چک جومهوریتی |
| ائتنیک | چک‌لر |
| دوْغما دانیشانلار | ۱۰٫۷ million  (2015) |
| دیل عائیله‌سی | Indo-European
* Balto-Slavic
	+ ایسلاو دیللری
		- باتی اسلاو دیللری
			* Czech–Slovak
				+ **Czech**
 |
| یازی سیستمی | Latin script (Czech alphabet) Czech Braille |
| رسمی وضعیت |
| رسمی دیلی |  چک جومهوریتی *اوروپا بیرلیگی* |
| تانینمیش آزینلیق دیلی |  اوتریش  بوسنی و هرزگوین شابلون:CRO  لهیستان شابلون:ROM  اسلوواکی |
| تنظیمله‌ین | Institute of the Czech Language |
| دیل کوْدلاری |
| ISO 639-1 | `cs` |
| ISO 639-2 | `cze (B)` `ces (T)` |
| ISO 639-3 | `ces` |
| Glottolog | `czec1258` |
| Linguasphere | `53-AAA-da < باتی اسلاو دیللری (varieties: 53-AAA-daa to 53-AAA-dam)` |
| Czech language.
  Spoken by the majority
  Spoken by a minority |
|

 **چک دیلی** (چکچا:Русский язык) هیند-اۇروپا دیل عائیله‌سینه منسوب و اسلاو قوْلونا باغلی بیر دیلدیر .بو دیل عۆموماً چک ده دانیشیلیر.

## روس الیفباسی

روسجادا ۳۳ حرف واردير:

## قالری

*
*

## قایناقلار