# منطیق

منطیق، ٰمدوس پوننس کیمی اعتیبارلی نتیجه فورملارینی اؤیرنیر.

**منطیق** (یونانجا: λογική)، مۆلاحیظه‌لر (ایستیدلال) حاقّیندا علم، فیکیرلرده و فعالیّتده علاقه‌لر حاقّیندا علم — منطیقی دیل‌له جامع درک ائتمه‌نین قانونلاری، متودلاری و فوْرمالاری حاقّیندا علمدیر. منطیق حاقّیندا بیلیک‌لر تفکّورله آلیندیغیندان اؤترو، اوْ دۆزگون تفکّور حاقّیندا علم کیمی ده گؤتوروله بیلر. عئینی زاماندا منطیق دوْغرولاما و یا دانما متودلاری حاقّیندا علم کیمی ده قبول ائدیله بیلر. منطیق قازانیلمیش تجرۆبه و درک ائتمه واسیطه‌سییله حقیقتین الده ائدیلمه‌سی علمی ده آدلاندیریلیر.

منطیق بیلیمینین اینکیشافین‌دا ارسطو و قوتتلوب فرگهنین رولو بؤیوک‌دور. منطیق اساس اوْلاراق ایکی حیصّه یه بؤلونور. قدیمی منطیق اۆزرینده قۇرولموش فورمال منطیق و فورمال منطیق اۆزرینده قۇرولموش ریاضی منطیق.

منطیق بۆتون علملرین اینسترومنتی کیمی گؤتورولور.

## منطیقین مضمونو

کلاسیک منطیقی نظریه خصوصی دیل‌ده ایضاح ائدیلیر، مادی نومونه‌لرله مولاهیزه ایرلی سورولور. اوْرادا سهولر اۆزرینده نظارت هله قۇرولماییب، ماسشتاب‌لی دۆشونجه تام فورمالاشماییب، تسویرلرین محدودیت خطی ایشله‌نمه‌ایب و س.

آنجاق بونونلا بئله دوزگون مولاهیزه یوروتمک مدنیتی منطیق بیلیمینه قدر ده یارانا بیلمیش‌دی. مویینتمه، سینیفلان‌دیرما، تصدیق، تکذیب و س. منطیقی اوْپراسییالار هر بیر اینسان طرفیندن فیکیر دونیاسین‌دا اؤزون‌دن وابسته اوْلمادان و مۆافیق سهولرله باش وریر. بونا گؤره ده بعضیلری بئله حساب ادیر کی، *شخصی تفکّور* طبیعی پروسسدیر و آنالیزه احتیاج یوخدور. حساب ائدیلیر کی، دانیشیق - تفککورورون اؤزو دمک‌دیر.

تفکّور ایسه ساده‌جه اوْلاراق منطیقی آردیجیل‌لیق دییل‌دیر. ایسته‌نیله‌ن مثلاًین حلین‌ده هر شی واجیب اوْلا بیلیر: آردیجی‌لیق، تصادف، اینتیوسییا، اموسییا، شخصی تجروبه، دونیانی درکتمه ماسشتابی و س.

منطیقین اساس وظیفه‌سی بۆتون دؤورلرده عئینی اوْلوب‌دور :**نتیجه چیخارتماق مۆمکون اوْلان هر شیی تتدیق و آنالیز اتمک**. بونونلا بئله، حساب ائدیلیر کی، نتیجه اوْبیکتین مضمونوون‌دان دییل، اوْنو تتدیق یوْللارین‌دان بیرباشا وابسته‌دیر. اوْنا گؤره ده تتقیقات یوْللارینی رنگارنگ‌لیگی و سوبیکتیو باخیشلارین چوْخ‌لوغو آرزوولونان‌دیر.

منطیقین کونکرت ساحه‌لری بۆتون تاریخ بویو تدریجه‌ن دییشیلیب‌دیر.

### دیگر علملره موناسیبتی

تاریخاً منطیق فلسفهنین بیر حیصّه سی کیمی اؤیرنیلیب. حال-حاضیردا اوْ موستقیل بیر علم کیمی قبول اوْلونور. بیرده سیموولیک منطیقریاضیات و اینفورماتیکانین بیر حیصّه سی کیمی ده اؤیرنیلیر.

## منطیق بیلیمینین اساس آنلاییشلاری

## خاریجی کچیدلر

* اوْردان-بوردان،

## ادبیات

* *Кондаков Н. И.:* Логический словарь-справочник Archived 2010-03-26 at the Wayback Machine.. — М. : Наука، ۱۹۷۵. — ۷۲۰ с.
* Кондаков Н. И. Введение в логику. — М.: Наука، ۱۹۶۷ Archived 2021-04-21 at the Wayback Machine. на сайте Руниверс
* *Ивлев Ю. В.* Учебник логики: Семестровый курс: Учебник. — М. : Дело، ۲۰۰۳. — ۲۰۸ с — ایٛسبن ۵-۷۷۴۹-۰۳۱۷-۶
* *Бочаров В. А. ، Маркин В. И.* Основы логики: Учебник. — М. : ИНФРА-М، ۲۰۰۱. — ۲۹۶ с. — ایٛسبن ۵-۱۶-۰۰۰۴۹۶-۳
* *Ивин А. А.* Логика: Учебное пособие. — Изд. ۲-е. — М. : Знание، ۱۹۹۸. — (На портале «Философия в России» Archived 2006-05-01 at the Wayback Machine.؛ на сайте Славы Янко)
* *Ивин А. А. ، Никифоров А. Л.* Словарь по логике — М. : Туманит، ВЛАДОС، ۱۹۹۷. — ۳۸۴ с — ایٛسبن ۵-۶۹۱-۰۰۰۹۹-۳.
* *Горский، Дмитрий Павлович* Логика: Учебное пособие для педагогических училищ. — Изд. ۳-е. — М. : Учпедгиз، ۱۹۶۱. — ۱۶۰ с.
* *Челпанов، Георгий Иванович* Учебник логики. — М. ، ۱۹۹۴.
* И. Я. Чупахина، Бродский، Иосиф Нусимович. Л، ЛГУ، ۱۹۷۷،

## قایناقلار