Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کونفوسیوسچولوق

بیر کنفوسیوسچولوق معبدی
کنفوسیوسچولوق مولا لاری
**کونفوسیوسچولوق** (اینگیلیسجه: Confucianism) منشأجه چیندن اولان بیر دۆشۆنجه و اینانج دیر. اخلاقی، ایجتیماعی، سیاسی و دینی دۆشونجه‌لردن اوْلوشان قارماشیق بیر فلسفه سیستمی دیر.

## قایناقلار
# امپراتریس سویکو

| Suiko |
| --- |
| Empress of Japan |
| شاه‌لیق | 8 December 592 – 7 March 628 |
| قاباقکی | سوشان (ایمپیراتور) |
| سوْنراکی | جومی (ایمپیراتور) |
| Regent | شوتوکو تایشی (593–621) Soga no Umako Soga no Emishi |
| Empress consort of Japan |
| Tenure | 576 – 585 |
|  |
| دوغوم | 554 |
| اولوم | ۱۵ آوریل ۶۲۸ (**عیبارت خطاسی: تانیمایان نوقطالنمیش یازی «{»** یاش) |
| دفن | *Shinaga no Yamada no misasagi* |
| حیات یولداشی | بیداتسو (ایمپیراتور) |
| اوشاقلار | * Princess Uji no Shitsukahi (born c. 570)\* Prince Takeda\* Princess Woharida (born c. 572)\* Princess Umori (Karu no Mori)\* Prince Wohari\* Princess Tame\* Princess Sakurawi no Yumihari
 |
| سولاله | Yamato |
| آتا | کیم‌می (ایمپیراتور) |
| آنا | Soga no Kitashihime |

**امپراتریس سویکو** (اینگیلیسی‌جه: Empress Suiko)۸ دسامبر ۵۹۲ – ۷ مارس ۶۲۸ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی کیم‌می (ایمپیراتور) دیر.
# قدیم چین دیلی

| Classical Chinese |
| --- |
| Literary Chinese |
| 古文 or 文言 |
| منطقه | چین, Ryukyu, ژاپون, Korea, and ویتنام |
| دؤنم | 5th century BC to 2nd century AD; continued as a literary language until the 20th century |
| دیل عائیله‌سی | Sino-Tibetan
* Chinese
	+ **Classical Chinese**
 |
| دیل کوْدلاری |
| ISO 639-3 | – |
| Glottolog | `lite1248` |
| Linguasphere | `79-AAA-aa` |
|

**قدیم چین دیلی** (اینگیلیسی‌جه: Classical Chinese، عرب‌جه: لغة صينية كلاسيكية، آنادولو تورکجه‌سی: Klasik Çince، فارسجا: زبان چینی کلاسیک) چین-تبت دیللرینه باغلی بیر دیل‌دیر.
# ژاپون ایشغالی

| * Empire of Japan (1945–1947)
* Japan (1947–1952)
 |
| --- |
| 1945–1952 |
|
Flag

Imperial Seal

 |
| Map of Japan under Allied occupation

1. Japanese archipelago, placed under the authority of the Supreme Commander of the Allied Powers, effective 1945–1952 (with the exceptions of Iwo Jima, under US authority until 1968, and Okinawa, under US authority until 1972)
2. ژاپون یؤنتیمینده تایوان and the Spratly Islands, placed under the authority of China
3. Karafuto Prefecture and the Kuril Islands, placed under the authority of the شوروی
4. Japanese Korea south of the 38th parallel north, placed under the authority of the United States Army Military Government in Korea, granted independence in 1948 as جنوبی کوره
5. Kwantung Leased Territory, occupied by the Soviet Union 1945–1955, returned to China in 1955
6. Japanese Korea north of the 38th parallel north, placed under the authority of the Soviet Civil Administration, granted independence in 1948 as قوزئی کوره
7. گونئی پاسیفیک مانداسی, occupied by the آمریکا بیرلشمیش ایالتلری 1945–1947, converted into the پاسیفیک آدالاری گوون بؤلگه سی in 1947
 |
| وضعیت | Military occupation |
| پایتخت | Tokyo |
| عۆموُمی دیللر | ژاپون دیلی |
| Military Governor |   |
|  |
| • 1945–1951  | Douglas MacArthur |
| • 1951–1952  | Matthew Ridgway |
|  |
| Emperor |   |
|  |
| • 1945–1952  | 124th هیروهیتو |
|  |
| تاریخی دؤنم | Cold War |
|  |
| • Japanese surrender  | August 14, 1945 |
| • Occupation established | August 28 1945 |
| • Instrument of Surrender signed  | September 2, 1945 |
| • Treaty of San Francisco  | April 28 1952 |
|  |
| ایزو ۳۱۶۶ کودو | JP |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **قاباقکی** | **سونراکی** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Empire of Japan |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Japan |  |
| United States Military Government of the Ryukyu Islands |  |
| United States Army Military Government in Korea |  |
| Soviet Union |  |
| Soviet Civil Administration |  |
| Republic of China (1912-1949) |  |
| Trust Territory of the Pacific Islands |  |

 |

 |
| بوگون بیر حیصه‌سی |  چین
 تایوان
 ژاپون
 قوزئی کوره
 جنوبی کوره
 مارشال آدالاری
 میکرونئزیا فدراتیو ایالتلری
 پالاو
 روسیه
 بیرلشمیش ایالتلر |

**ژاپون ایشغالی** (اینگیلیسجه: Occupation of Japan، فارسجا: اشغال ژاپن، عربجه: احتلال اليابان، فرانسیزجا: Occupation du Japon، آلمانجا: *Besatzungszeit in Japan*، ایتالیاجا: *Occupazione del Giappone*، روسجا: Оккупация Японии) آسیا دا بیر اسکی دؤولت. و ژاپون دیلی رسمی دیلیدی. ژاپون ایشغالی 1952 میلادی ایلینده داغیلدی.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*

## بیرده باخ

* تاریخ
* ایمپیراتورلوق
* ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر
* ساحه اساسیندا ایمپیراتورلوقلار

## قایناقلار

* اینگلیسیجه ویکی پدیا
# لاتین الیفباسی

| Latin Roman |
| --- |
|  |
| نوع |  الیفبا
 |
| دیللر | لاتین دیلی |
| چاغ | ت 700 BC – present |
| آنا سیستملر | Egyptian hieroglyphs* Proto-Sinaitic alphabet
	+ Phoenician alphabet
		- یونان الیفباسی
			* Old Italic script
				+ Latin
 |
| Child systems | Numerous Latin alphabets; also more divergent derivations such as Osage |
| قارداش سیستملر | * کیریل الیفباسی
* Coptic
* Armenian
* Georgian
* Runic
 |
| جهت | Left-to-right |
| ISO 15924 | `Latn, 215` |
| Unicode alias | Latin |
| Unicode range | *See Latin script in Unicode* |
|

|  |
| --- |
| **بو مقاله‌ده مخصوص کاراکترلر وار.** دؤزگون رئندر دئستئکلری اولماسا، مومکوندور عوضینه سوال علامتی و یا دیگر نشانلاری گؤره‌سیز.  |

**لاتین الیفباسی**، ۲۶ حرف‌دن عبارت اوْلاراق بیر چوْخ دیل‌لرین الیفباسی‌نین اساسی‌نی تشکیل ائدیر. موختلیف دیل‌لرده موختلیف جور آدلانا بیلر.

رومان، جرمن، کلت و بالتیک دیل‌لر قروپ‌لارین‌دا و سلاویان، فین-اوقور، تورک، سمیت و ایران دیل قروپ‌لارین‌دا بعضی دیل‌لر، آلبان و باسک دیلی، همچینین هیند-چین، میانما، زوند آدالاری، آفریقا (سحرادان جنوبا)، آمریکا، اوسترالیا و اوقیانوسیه دیل‌لری لاتین الیفباسی اساسین‌دا الیفبایا مالیکدیرلر.

بعضی دیل‌لرین سس زنگینلیینی گؤسترمه‌یه لاتین حرف‌لری آزلیق ائتدیین‌دن اونلارین موختلیف مودیفیکاسییاسین‌دان ایستیفاده ائدیلیر. مثلاً، آذربایجان دیلین‌ده: Ç(c-cedilla)، Ə(Schwa)، Ğ(g-breve)، İ(I-dotted)، Ö(O-diaeresis)، Ş(s-cedilla)، Ü(u-diaeresis).

لاتین الیفباسی لاتین مدنیتینین اؤزیینی عمله گتیریر.

## گئچمیشی

لاتین الیفباسی ظاهیرجه اتروسک الیفباسینا اوخشار اولدوغو الیفبادان تکامول ائتمیشدیر. بو الیفبا قدیم یونان الیفباسی‌نین کومایی نوسخه‌سیندن تکامول ائتمیشدیر، او دا اؤز نؤوبه‌سینده میصیر هیروقلیف یازیسیندان موشتق اولان فینیقی الیفباسیندان ایره‌لی گلمیشدیر.

## حرفلر

A, B, C, D, E, F, G, H, I, K, L, M, N, O, P, R, S, T, V, Y, Z(J، U و W یوخ)
a, b, c, d, e, f, g, h, i, k, l, m, n, o, p, r, s, t, v, y, z(j ،u و w یوخ)

| اَسکی(کؤهنه) یازی | یئنی یازی |
| --- | --- |
| AVREAPRIMASATAESTAETASQVAEVINDICENVLLO
SPONTESVASINELEGEFIDEMRECTVMQVECOLEBAT
POENAMETVSQVEABERANTNECVERBAMINANTIAFIXO
AERELEGEBANTVRNECSVPPLEXTVRBATIMEBAT
IVDICISORASVISEDERANTSINEVINDICETVTI
NONDVMCAESASVISPEREGRINVMVTVISERETORBEM
MONTIBVSINLIQVIDASPINVSDESCENDERATVNDAS
NVLLAQVEMORTALESPRAETERSVALITORANORANT
NONDVMPRAECIPITESCINGEBANTOPPIDAFOSSAE
NONTVBADIRECTINONAERISCORNVAFLEXI
NONGALEAENONENSISERANTSINEMILITISVSV
MOLLIASECVRAEPERAGEBANTOTIAGENTES | Aurea prima sata est aetas, quae vindice nullo,
sponte sua, sine lege fidem rectumque colebat.
poena metusque aberant nec verba minantia fixo
aere legebantur, nec supplex turba timebat
iudicis ora sui, sed erant sine vindice tuti.
nondum caesa suis, peregrinum ut viseret orbem,
montibus in liquidas pinus descenderat undas,
nullaque mortales praeter sua litora norant.
nondum praecipites cingebant oppida fossae,
non tuba directi, non aeris cornua flexi,
non galeae, non ensis erant: sine militis usu
mollia securae peragebant otia gentes. |

## همچینین باخ

* آذربایجان تورکجه‌سی
* کیریل الیفباسی
* لاتین دیلی

## قایناقلار
# یونان الیفباسی

| Greek alphabet  |
| --- |
| *Ellenikó alpháveto* "Greek alphabet" in the modern Greek language |
| نوع |  Alphabet
 |
| دیللر | Greek |
| چاغ | c. 800 BC – present |
| آنا سیستملر | Egyptian hieroglyphs* Proto-Sinaitic alphabet
	+ Phoenician alphabet
		- Greek alphabet
 |
| Child systems | * Gothic
* Glagolitic
* Cyrillic
* Coptic
* Armenian
* Old Italic and thus Latin
* Georgian
* Anatolian
 |
| جهت | Left-to-right |
| ISO 15924 | `Grek, 200` |
| Unicode alias | Greek |
| Unicode range | * U+0370–U+03FF Greek and Coptic
* U+1F00–U+1FFF Greek Extended
 |

یونان الیفباسی
**یونان الیفباسی** چاغداش یونان دیلینده و بیلیم ده ایشلنیر. اؤرنک کورونا ویروسون وارییانت لاری آلفا بتا دلتا اومیکرون و... .بو الیفبا دا ۲۴ حرف وار دیر. یونان الیفبا یازیسی اصل ده فینیقی الیفباسیندان آلینمیش دیر .

## قایناقلار

## ائشیک باغلانتیلار

* Greek and Coptic character list in Unicode
* Unicode collation charts—including Greek and Coptic letters, sorted by shape
* Examples of Greek handwriting
* Greek Unicode Issues (Nick Nicholas) at Archive.is (archived August 5, 2012)
* Unicode FAQ – Greek Language and Script
* alphabetic test for Greek Unicode range (Alan Wood)
* numeric test for Greek Unicode range
* Classical Greek keyboard, a browser-based tool
* Collection of free fonts: greekfontsociety.gr

شابلون:Greek language
شابلون:List of writing systems
شابلون:Ancient Greece topics
# چین دیللری

**چین دیللری** (اینگیلیسجه: Varieties of Chinese، آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Çin Dilleri)

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Varieties of Chinese»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **چین دیللری** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# ساپورو

| ساپورو |
| --- |
| شهر |
| City of Sapporo |
| بایراق |
| نقشه اۆستونده یئری |
| ساپورو  |
| موختصاتلار: ﻿ / ﻿ |
| اؤلکه | ژاپون |
| شهر | ساپورو |
| ساعات قورشاغی | یوتی‌سی +9 (Japan Standard Time) |

**ساپورو** (اینگیلیسجه: Sapporo ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## بیرده باخ

* ژاپون
* جمعیتینه گؤره ژاپون شهرلری‌نین لیستی

## ائشیگه باغلانتیلار

* ژاپونین آمار ایداره سی
*

## قایناقلار

*
# آینو دیلی

**آینو دیلی** (اینگیلیسجه: Ainu languages، فارسجا: زبان آینو (ژاپن)) آلتای دیللرینین عائیله‌سیندن ساییلیر.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ainu languages»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **آینو دیلی** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# مئی‌جی دؤورو

| Meiji era 明治時代 |
| --- |
| October 23, 1868 – July 30, 1912 |
| Meiji Constitution promulgation (1889) |
| Location | Japan |
| Including | * Meiji Constitution
* First Sino-Japanese War
* Russo-Japanese War
 |
| Monarch(s) | Meiji |
| Key events | Meiji Restoration |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ← **Preceded by** Keiō | **Followed by** → Taishō |

 |

تنما کؤپرۆسۆ مئی جی دؤورو
توکیو مئی جی دؤورونده
**مئی جی دؤورو** ژاپونجا (明治時代) اینگیلیسجه (**Meiji era)** ژاپون تاریخینون اؤنملی بیر دؤنمی دیر. ۲۳ اوکتوبرون ۱۸۶۸ دن ۱۹۱۲ ایلین جولای آیین ۳۰ جک بو دؤورو ده کی اولان ایصلاحات ژاپونو فئودالیته و ایزوله بیر اؤلکه دن مودرن صنعت لی و گۆجلۆ بیر اؤلکه یه دؤنۆش دوردو کی باتی تکنولوژی و بیلیمی ، فلسفه سی ، سیاستی و حوقوقی و اؤنملی ایده لریندن چوخ ائتکیلنمیش .

بو دؤنمین ایصلاحاتی ژاپونون اردوسون توپلومسال یوخسا جامیعه سین و سیاستین ده چوخ تأثیر یوخسا ائتکیسی اولموش.

## قایناقلار
# کیچیک‌آد

بیر کؤرپه آناسی نین قوجاغیندا وافتیز ائدن زامان کیلیسا دا
**کوچوک‌آد** یا دا **بالاجا آد** و یا **بالا آد** اینسان آدی نین بیناسی نین بیر بؤلومو دور، بیر سؤزجوک دور کی اینسانا هویت وئریر و معمولاً کیشی و آرواد اۆچون تفاووتی وار. آیری عیبارته **کوچوک آد** بیر آد دیر کی دوستلار، عائیله و یولداشلار و یاخینلار اینسانی سسلمه‌ک و چاغیرماق اۆچون اونو ایشلدیرلر. البته بیر اینسانین هوویتین دقیق موشخّص ائلمک اۆچون کامیل آد دان ایستیفاده ائدیرلر کی موختلیف فرهنگلرده موتفاویت دوزلیشی وار و ایراندا آد و سوی‌آد دان تشکیل ائدیلیر. بیر اینسانین آدین معمولاً نئچه گون دوغوم گونوندن سونرا سئچیرلر و تانیشنامه آلان زامان او شخصه، اونو ثبت ائلییرلر.

## قایناقلار