# آلبرت آینشتاین

| Albert Einstein |
| --- |
| Albert Einstein in 1921 |
| اوْخونوش | * /ˈaɪnstaɪn/ آلمانجا: [ˈalbɛɐ̯t ˈaɪnʃtaɪn] ( )
 |
| دوغوم | ۱۴ مارس ۱۸۷۹ اولم، وورتمبرق کراللیغی، آلمان ایمپیراتورلوغو |
| اؤلوم | ۱۸ آوریل ۱۹۵۵ (۷۶ یاش) Princeton, New Jersey, U.S. |
| وطنداشلیق | * Subject of the وورتمبرق کراللیغی during the German Empire (1879–1896)
* وطن‌سیزلیق (1896–1901)
* Citizen of سوئیس (1901–1955)
* Austrian subject of the اوتریش-ماجاریستان (1911–1912)
* Subject of the Kingdom of Prussia during the German Empire (1914–1918)
* German citizen of the Free State of Prussia (ویمار جومهوریتی، 1918–1933)
* Citizen of the United States (1940–1955)
 |
| تحصیل | * Swiss Federal Polytechnic (1896–1900; B.A. , 1900)
* زوریخ بیلیم‌یوردو (Ph.D. , 1905)
 |
| تانینماق سببی | * General relativity
* Special relativity
* Photoelectric effect
* *E=mc2* (Mass–energy equivalence)
* *E=hf* (Planck–Einstein relation)
* Theory of Brownian motion
* Einstein field equations
* Bose–Einstein statistics
* Bose–Einstein condensate
* Gravitational wave
* Cosmological constant
* Unified field theory
* EPR paradox
* Ensemble interpretation
* List of other concepts
 |
| حیات‌یولداشی(لاری) | Mileva Marić (ائولی ۱۹۰۳–۱۹۱۹) Elsa Löwenthal (ائولی ۱۹۱۹–۱۹۳۶) |
| اوشاقلاری | "Lieserl" Einstein Hans Albert Einstein Eduard "Tete" Einstein |
| جایزه‌لر | * Barnard Medal (1920)
* Nobel Prize in Physics (1921)
* Matteucci Medal (1921)
* ForMemRS (1921)
* Copley Medal (1925)
* Gold Medal of the Royal Astronomical Society (1926)
* Max Planck Medal (1929)
* *Time* Person of the Century (1999)
 |
| **علمی منسبی** |
| ساحه‌لر | فیزیک، فلسفه |
| مؤسیسه | * Swiss Patent Office (برن (شهر)) (1902–1909)
* برن بیلیم‌یوردو (1908–1909)
* زوریخ بیلیم‌یوردو (1909–1911)
* کارلف بیلیم‌یوردو (1911–1912)
* ETH Zurich (1912–1914)
* Prussian Academy of Sciences (1914–1933)
* هومبولت برلین بیلیم‌یوردو (1914–1933)
* Kaiser Wilhelm Institute (director, 1917–1933)
* German Physical Society (president, 1916–1918)
* لیدن بیلیم‌یوردو (visits, 1920)
* Institute for Advanced Study (1933–1955)
* کالیفورنیا تکنولوژی انستیتوسو (visits, 1931–1933)
 |
| Thesis | **Eine neue Bestimmung der Moleküldimensionen* (A New Determination of Molecular Dimensions)* (۱۹۰۵) |
| راهنما اۇستادی | آلفرد کلاینر |
| باشقا راهنما اوْستادلاری | هاینریش فریدریش وبر |
| ائتگی گؤتورنلر | * Ernst G. Straus
* نیتان روزن
* لئو زیلارد
 |
|  |
| ایمضاسی |
|  |

**آلبرت آینشتاین** یا اینشتین (آلمان دیلی: Albert Einstein) (دوْغوم: ۱۴ مارس ۱۸۷۹ - اؤلوم: ۱۸ آوریل ۱۹۵۵) آلمانلی فیزیک عالیمی ایدی. نیسبیلیک نظریه‌سینه گؤره و اؤزللیکله انرژی و جرم بیرلیگی تئوری‌سینه گؤره (*E*=*mc*۲) آدلیم اوْلدو. بۇ فورمول فیزیکین ان آدلیم فوْرمولودور و فیزیک اوْخومایان اینسانلار بئله اوْنو بیلیرلر.

آینشتاین کوانتوم تئوریسی و ایستاتیستیک مکانیکینین گئنیشلنمه‌سینده چوْخلو چالیشدی. ۱۹۲۱-جی ایلده فیزیک نوبل اؤدولونو فوتوالکتریک اثرینده چالیشماغینا گؤره آلدی. خالق آراسیندا آینشتاین نابیغه و هۆشلو بیر اینسان کیمی تانینیر.

## یاشامی

آینشتاین ۱۴ مارس ۱۸۷۹ ساعات ۱۱:۳۰ دا آلمانین وورتمبرقینده یئرلَشن اولم شهرینده یهودی بیر عائیله‌ده دۆنیایا گؤز آچدی. آتاسی‌نین آدی هرمان انیشتین و آناسی دا پاولینا کوخ آدلانیردی. آینشتاین‌نین آتاسی الکتروشیمیایی بیر کارخانا قۇرموشدو.

عائیله‌سی یهودیته مؤمین اوْلمادیقلاری اۆچون آلبرتی کاتولیک کلیساسی بیر مکتبده درس اوْخوماغا قویموشدولار. اوْ ویولون چالماغی آناسی‌نین ایستگینه گؤره اؤیرندی.

آلبرت آینشتاین چوخ آشاغا یاشدان فیزیک و ریاضی ده باشاریلی اولموشدو . تک اون ایکی یاشیندا اولارکن اوزونه یای دا الجبرا و اقلیدوس ژئو متره نی اورگتدی و آنشتاین تک باشینا فیثاغورسی اوز یولینان کشف اتدی.

۱۳ یاشیندا فلسفه یه علاقه لی اولدو کانتین اثر لرینه داها چوخ علاقه گوستردی کانتین تمیز دلیلون نقدی علاقه لی اولموش دو.

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[[:آلبرت آینشتاین]] Albert Einstein]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ نووامبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

## منابع

قایناق خطاسی برچسب `<ref>` برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با `<references group="note"/>` یافت نشد.