Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# برودیفاکوم

برودیفاکوم
**برودیفاکوم** (اینگیلیسجه: Brodifacoum, روسجا: Бродифакум) بیر اورقانیک بیلشیک. اریمه نوْقطه‌سی ۲۲۸ دن 230 C دیر.

## بیرده باخ

{{#switch:
* شیمی
* ترموشیمی
* شیمی فیزیک
* آنالیتیک شیمی
* اورقانیک شیمی
* بیوشیمی
* الکتروشیمی
* فارماکولوژی
* پولیمر
* بیولوژی
* ژئوشیمی
* فوتوشیمی

## قایناق‌لار

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Brodifacoum»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

قارداش پروژه‌لرده **برودیفاکوم** گؤره داها آرتیق بیلگی‌لر تاپابیلرسینیز.

---

 فایل‌لار ویکی‌آمباردا
# ناواهولار

Navajo
**DinéNaabeehó**| دیل‌لری |
| --- |
| Navajo, Plains Indian Sign Language (Navajo Sign Language), اینگیلیس دیلی, ایسپانیا دیلی |
| دین‌لری |
| Navajo Traditional, مسیحیت (mainly کاتولیک کلیساسی), Mormonism, Native American Church |
| مربوط اولان قومی قروپلار |
| Apachean (گونئی آتاباسک دیللری) peoples, (قوزئی آتاباسک دیللری) peoples  |

{{#switch:

Native Hawaiians
(*Kānaka Maoli, Hawaiʻi Maoli-JK* )| دیل‌لری |
| --- |
| اینگیلیس دیلی, Hawaiian, Hawaiʻi Sign Language (HSL), پی‌جین هاوایی دیلی |
| دین‌لری |
| Protestantism, Roman Catholicism, Mormonism, Hawaiian religion |
| مربوط اولان قومی قروپلار |
| Polynesian peoples, Austronesian peoples, Pacific Islands Americans  |

{{#switch:

Native Americans| دیل‌لری |
| --- |
| **Native American languages** (including Navajo, Central Alaskan Yup'ik, Dakota, Sioux, Western Apache, Keres, Cherokee, Choctaw, Zuni, Ojibwe, O'odham) اینگیلیس دیلی, ایسپانیا دیلی, فرانسه دیلی, روس دیلی |
| دین‌لری |
| * Native American Church
* Protestant
* Roman Catholic
* Russian Orthodox
* Traditional Ceremonial Ways (Unique to Specific Tribe or Band)
 |
| مربوط اولان قومی قروپلار |
| * Indigenous peoples of the Americas
	+ Indigenous peoples of Mexico
	+ Aboriginal peoples in Canada
* Indigenous peoples of South Americans
* Métis
* مستیزو
 |

{{#switch:

**ناواهولار** (اینگیلیسی‌جه: Navajo، عرب‌جه: نافاجو، آنادولو تورکجه‌سی: Navaholar، فارسجا: ناواهو) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]]چه ]] چهآریزونا ایالتی]], آریزونا ایالتیچهنیومکزیکو ایالتی]], نیومکزیکو ایالتی چهیوتا ایالتی]], یوتا ایالتی چهکالیفورنیا ایالتی]], کالیفورنیا ایالتی دا یاشاییرلار.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## قایناقلار
# ژنتیک

ژنتیک
**ژنتیک** (اینگیلیسجه: **Genetics**) بیولوژی یوخسا جانلی بیلیمین بوداغی دیر . بو بیلیم ژن لری ، ژنتیک دئیشیک لیک لرینه (جانلی لارین آراسیندا)و اورقانیزم لرده ویراثت .

ژن لر
ژن لر ۲
لابراتواردا ژن لر جوتلشمگه سچیلمیش اورقانیزم لرین سونوجو دور لار. اونلارین اوشاق لارین آنالیز ائتمک بیراز آچیق دئسک ژنتیک بونو آراشدیریر کی نجور آتا آنا لار اؤز اؤزللیک لرین اوشاقلارینا گؤندریرلر. جانلی بیلیمین اؤنملی بیر پارچاسی دیر و تکامولون یوخسا ائوریم ایبتیدائی قوراللاری پایلاشیر .

اینسانلار ویراثتی چوخدان بیلیرمیش لار و چوخ اوزاق چاغلاردان اکینچیلیک ده و حئیوان بئجرتمک ده جوتلشدیرمک ده دیقت ائدیر دی لر. مودرن ژنتیک بیلیمی گیریگور مندلین آراشدیرمالارینان باشلامیش ۱۹ یوز ایلین اورتاسیندا مندل آراشدیرمالاریندا اورقانیزم لارین جوتلشدیرمه یولوندا ویراثتین عامیلین آییرماق نان ایندی ژنه تانیلمیش.

## دی ان ای

دی ان ای بدن ده چوخلی سایی دا سلوللار وار بو سلوللارین ایچین یوخسا چکیردکینده دی ان ای لر وار.

## قایناقلار
# اونکولوژی

**اونکولولوژی** (یونانجا: ονκος — "تومور" و شابلون:Lang-el2 — "علم، بیلیم") سرطانین عمله گلمه‌سی، سببلری، نوخوشوقلارین اؤیرنیلمه‌سی، تشخیص و معالیجه‌سی ایله مشغول اولان علم‌دیر. اونکولولوژی سؤزونون معناسی یونانجا ترجومه‌ده اونکوس یوک، تومور، کوتله دئمک‌دیر.
انوکولوژی نوخوشوقلار عمله گلمه‌سی و بویومه‌سی اساس‌لاناراق ۲ جور اولور:

* خوش خاصیتلی تومورلر
* بدخاصیتلی تومورلر

اونکولوژ نوخوشوقلار اینسان اورقانیزمینین ایسته‌نیلن ناحیه‌سینده عمله گله بیلیر. بو خستلیکلرین موختلیف فورمالاری و نؤولری وار. اکثر حاللاردا اونکولوژی نوخوشوقلار نوخوشون اؤلوم حؤکمونو وئرمیش اولور. بونا سبب ایله بو نوخوشوقلارین علامتلرینین چوخ واخت گیزلی گئدیب سون آندا مئیدانا چیخماسی‌دیر. بئله کی، اونکولوژی نوخوشوقلارین چوخو خستلیین سون مرحله‌سین‌ده اؤزونو بیروزه وئریر. انوکولولوژینین موختلیف ساحه‌لری وار. بونلار آشاغی‌داکیلاردیر:

* اونکواندرولوژی – کیشی جینسیت اورقانلارینین سرطان نوخوشلوقونو معالیجه ائدیر
* اونکوقاسترونترولولوژی – معده-باغیرساق سیستمینین تومور نوخوشوقلارینی معالیجه ائدیر
* اونکوهموتولولوژی – قان و قان دامارلارینین سرطان نوخوشلوقونو معالیجه ائدیر
* اونکوهپاتولولوژی – قارا جیرین تومور نوخوشوقلارینی معالیجه ائدیر
* اونکوگینکولولوژی – قادین جینسیت اورقانلارینین تومور نوخوشوقلارینی معالیجه ائدیر
* اونکودرماتولولوژی – درینین سرطان نوخوشوقلارینی معالیجه ائدیر
* اونکومامولولوژی - سود وزیلرینین سرطان نوخوشلیقی ایله مشغول اولور
* اونکونفرولولوژی – بؤیرکلرین تومور نوخوشوقو ایله مشغول اولور
* اونکوپروکتالولوژی – دوز باغیرساغین تومور نوخوشوقلاری ایله مشغول اولور
* اونکوورولولوژی – سیدیک ایفرازی سیستمینین تومور نوخوشوقلاری ایله مشغول اولور
* نیروونکولولوژی – بئیین تومورلری ایله مشغول اولور
* کاردیوونکولولوژی – اوریین سرطانی ایله مشغول اولور
* رادیواکتیو اونکولولوژی – رادیواکتیو اشعه سببی مئیدانا چیخان تومور نوخوشوقلاری ایله مشغول اولور
* اوشاق اونکولولوژیسی - اوشاقلاردا و یئنی‌یئتمه‌لرده تومور نوخوشوقلارینین عمله گلمه‌سی، اونلارین معاینه‌سی و معالیجه‌سی ایله مشغول اولور

اونکولوژی نوخوشلوق‌لرین هر بیرینین معالیجه‌سی ایله اؤز ساحه‌سینده پوختلشمیش حکیملر ایشتیراک ائدیر.
# ۱۹. یوز ایل

**۱۹. یوز ایل** ، میلادی تقویمینه گؤره ۱ ژانویه ۱۸۰۱ ایله ۳۱ دسامبر ۱۹۰۰ گۆنلری آراسینداکی زامان حیصّه‌سی اوْلاراق قبول ائدیلیر.

پورتوقال شاهلیغی، عثمانلی ایمپیراتورلوغو و چینق سولاله‌سی چؤکمه‌یه باشلامیش، بابورلولر ایمپیراتورلوغو و موقدس روم ژرمن ایمپراتورلوغو ایسه سوْن تاپمیشلار دیر.

ناپلئون ساواشلاری‌ندان سوْنرا، بریتانیا ایمپیراتورلوغو، دۆنیا اهالی‌سی‌نین **دؤردده بیری**، یۆز اؤلچومونون ایسه **اۆچده بیرینه** حاکیم اوْلاراق دۆنیانین اؤندر گۆجو حالینا گلمیشدیر.

## گؤرونتولر

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
# لویی پاستور

| لویی پاستور |
| --- |
|  |
| دوغوم | ۲۷ دسامبر ۱۸۲۲ دول، ژورا, فرانسه |
| اؤلوم | ۲۸ سپتامبر ۱۸۹۵ (۷۲ یاش) Marnes-la-Coquette, فرانسه |
| میلیت | فرانسه |
| تحصیل یئری | École Normale Supérieure |
| ایش وئرن | {{#switch: |
| تشکیلات | {{#switch: |
| نوماینده‌سی | {{#switch: |
| آدلیم ایش | {{#switch: |
| رقیب(لر) | {{#switch: |
| گوناهلانما(لار) | {{#switch: |
| حیات‌یولداشی(لاری) | {{#switch: |
| پارتنر(لر) | {{#switch: |
| والیدین(لری) | {{#switch: |
| **علمی منسبی** |
| ساحه‌لر | شیمی |
|  |

{{#switch:{{#switch:{{#switch:{{#switch:{{#switch:

**لویی پاستور** (اینگیلیسجه: Louis Pasteur; ۲۷ دسامبر ۱۸۲۲ –
۲۸ سپتامبر ۱۸۹۵ (۷۲ یاش)) فرانسه لی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.

## باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری

## سئچیلمیش مقاله لری

## اؤدوللر و ایفتیخارلاری

## قایناقلار

* اینگیلیسجه ویکی‌پدیا صفحه‌سی
# قوشما اویدو

اسپوتنیک-۱، بیرینجی دوزَلمیش اویدو
**قوشما اویدو** یوخسا **مصنوعی اویدو** (اینگیلیسجه: Satellite) — یئر کوره‌سی‌نین یا باشقا گزه‌گن‌لرین اطرافینا دولانان، آدام دوزلتمیش آراجا (حرکت ائدن وسیله) یه دئییلیر. دونیانین بیرینجی مصنوعی اویدوسو اسپوتنیک-۱ (روسجادا یولداش معناسیندا) ایدی کی ۱۲ مهر ۱۳۳۶–جی هیجری گۆنشلی ایلینده (۴ اوکتوبر ۱۹۵۷ میلادی) روسیه طرفیندن یئر مدارینا یول‌لاندیریلدی.

دوزَلمیش اویدولار ایلیتیشیم (موخابرات) و تلویزیون و جاسوسلوق و گؤی تانیماق و اوزای و اوردو اۆچون گؤیه آتیلار. اوزای گؤیده اوْلان ایدولار سیگنال یا الکتریکی دالغالاری آلیب و وئرر و بۇ الکتریکی دالغارلار وارلیقلاری یئر اۆزۆنده اوْلان مرکزلرده بیلگیلر اوْلار.

۱۹۵۸–جی میلادی ایلده بیرینجی آمریکا بیرلشمیش ایالتلری دوزلمیش اویدوسو ایلیشتیم پروسه‌سینده «اسکور پروسه‌سی» آدیندا اوزایا گئتدی کی اوندا بیر نوار سسلری یغماق و یایماق اۆچون ایشلنیردی. بۇ نواردا آیزن هاور آمریکا جومهور باشکانی سسی یایلدی کی اوندا کریسمس اۆچون ساغلیق وئردی. ۱۹۶۰دا ناسا «اکو» مصنوعی اویدوسون اوزای گؤیه یوللادی. بیرنجی تیجاری اویدو تل ایستار اوْلدو کی فرانسه دؤولتی نئچه دؤولتلر آراسیندا اوْلان کمپانی «ای تی اند تی» ایشلرینه گؤره اوزای گؤیه یوللادی. بۇ مصنوعی اویدو ۱۹۶۲–اینجی ایلده ۱۰ ژوئیه ده فرانسه‌ده کیپ کارانوال اوزای مرکزیندن اوزای گؤیه آتیلدی.

بو مصنوعی اویدو قاره‌لر آراسیندا تلفن خطی یاراتماق اۆچون اوْلدو امّا سون ایللر ایلیشتیم کابل‌لاری سو آلتیندان چکیلدی و چوْخلو بۇ اویدولار ایشدن سالیندی امّا هله اوسترالیا و گونئی قوطبو بۇ اویدولاردان فایدالانیرلار. ۱۹۷۹ دا اویدو موبایللاری قورولدو. بۇ ایلده اویدو تلویزیون و اویدو رادیو قۇرولدو. ۱۹۹۰ اینجی اون ایللرده اویدو ایشلری آیری یئر اۆزۆنده اوْلان الکترونیک قوندارمالارا وئریلدی و اویدو ایشلری دالی قالدی.

## قایناقلار

فارسجا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«ماهواره»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۴اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).