Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1778

| 1778 digər təqvimlərdə |
| --- |
| Qriqori təqvimi | 1778 *MDCCLXXVIII* |
| Yuli təqvimi | 1778 |
| Yuli təqvimi bizans erasında | 7286-7287 (1 sentyabr) |
| Romanın yarandığı gündən | 2530-2531 (21 aprel) |
| Avropa təqvimi  | 5538-5539
ה'תקל"ח
 - ה'תקל"ט |
| Hicri təqvim | 1192-1193 |
| Erməni təqvimi | 4270-4271 (11 avqust)
ՌՉՀԸ |
| Çin təqvimi | 4474-4475 丁酉 - 戊戌 qırmızı xoruz
 - sarı it
 |
| Efiopiya təqvimi | 1770 - 1771 |
| Hind təqvimi |  |
| ⁃ *Vikram-samvat* | 1834-1835 |
| - *Şaka sambat* | 1700—1701 |
| ⁃ *Kali-yuqa* | 4879-4880 |
| İran təqvimi | 1156-1157 |
| Buddist təqvimi | 2321 |
| Holosen təqvimi | 11778 |
| Yapon xronologiyası | 7 Aney erası

 |

## Hadisələr

* Fransanın ABŞ tərəfindən İngiltərəyə qarşı müharibəyə qoşulması.
* Gilan xanı Hidayət xanın Ouba xanlığına yürüşü.

## Doğumlar

## Ölümlər

* Safiyə Sultan (II Mustafanın qızı)
# Sahə

**Sahə** — düz səth, konkret sərhədlərlə məhdudlaşmış səthin bir hissəsi, həndəsi fiqurların düz səthlərini xarakterizə etmək üçün işlədilən kəmiyyət parametri.

## Müəyyən edilməsi

Aşağıdakı şərtləri yerinə yetirənlər sahə adlanırlar :

* o sıfırdan çoxdur.
* o ölçülə biləndir.
* o düz səthlidir.
* onun ilkin ölçü vahidi kvadratla götürülür.

Fiqurun səthi düz olmadıqda , o kiçik düz sahələrə bölünərək ölçülür.

Kvadrat kilometr : 1 km² = 1 000 000 m²

Hektar : 1 hа = 10 000 m²
Ar : 1 а = 100 m²

Kvadrat metr : BS-də əsas vahidi 1 m² = 1 sа (santiar)

Kvadrat santimetr : 10 000 sm² = 1 m²

Kvadrat millimetr : 1 000 000 mm²

## İstnadlar
# 1800-cü illər

| XIX əsr: 1800–1809 |
| --- |
| 1800 • 1801 •
1802 •
1803 •
1804 •
1805 •
1806 •
1807 •
1808 •
1809  |
| 1780-ci illər •
1790-cı illər •
1800-cü illər •
1810-cu illər •
1820-ci illər |

**1800-cü illər** — Qriqori təqvimində 1800-cü il yanvarın 1-də başlayan və 1809-cü il dekabrın 31-də bitən onillikdir.

## İcmal

## Mədəniyyət

### Ədəbiyyat

* Fridrix Şiller
* Georq Vilhelm Fridrix Hegel
* Ağabəyim ağa
* Valter Skott

### Musiqi

* Lüdviq van Bethoven

## Siyasətçilər

* Napoleon Bonapart
* I Aleksandr

## İstinadlar
# 20 avqust

| ←→Avqust |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |   |   |   |   |   |

 |
| 2026-cı il |

**20 avqust** — Qriqorian təqvimində ilin 232-ci günü. (uzun ildə 233-cü)
Bu tarixdə ilin sonuna 133 gün qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 7 avqust tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1940 — Mexikoda sürgündə olan Sovet inqilabçısı Lev Trotski Ramon Merkader tərəfindən buz baltası ilə ölümcül yaralanıb. Trotski ertəsi gün öldü.
* 1988 — İran-İraq müharibəsi: Təxminən səkkiz illik müharibədən sonra atəşkəs razılaşdırılıb.
* 1993 — Norveçdə gizli danışıqların raundlarından sonra Oslo anlaşması imzalanıb və ardınca gələn ay Vaşinqtonda açıq mərasim keçirilib.

### Azərbaycana aid hadisələr

* 2016 — Rio-de-Janeyroda keçən 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında taekvonduçu Radik İsayev qızıl, güləşçi Şərif Şərifov isə bürünc medal qazanıb.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1377 — Şahrux, Teymuri hökmdarı
* 1561 — Yakopo Peri, İtaliya bəstəkarı

### 1601–1900

* 1831 — Eduard Züss, Avstriya geoloqu
* 1858 — Ömər Muxtar, Liviya müqavimət rəhbəri
* 1889 — David Kakabadze, Gürcüstan boyakarı

### 1901–cari

Xan Şuşinski
* 1901
	+ Salvatore Kvazimodo, İtaliya şairi
	+ Xan Şuşinski, Azərbaycan xanəndəsi
* 1909 — Olqa Rubtsova, Rusiya şahmatçısı
* 1912 — Niyazi, Azərbaycan dirijoru və bəstəkarı
* 1918 — Həsən Abdullayev, Azərbaycan fiziki
* 1920 — Baxşəli Baxşəliyev, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1923 — Ziba Qəniyeva, Azərbaycan snayperi
* 1937 — Andrey Konçalovski, Rusiya kinorejissoru
* 1941 — Slobodan Miloşeviç, Yuqoslaviya prezidenti
* 1943 — Draqan Nikoliç, Serbiya aktyoru
* 1944 — Raciv Qandi, Hindistan baş naziri
* 1965 — Gülər Əhmədova, Azərbaycan deputatı
* 1967 — Rövşən İbrahimov, Naftalan şəhər İcra başçısı
* 1966 — Fazil Mehdiyev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1974 — Emi Adams, ABŞ aktrisası
* 1977 — İlham Qasımov, Azərbaycan televiziya aparıcısı və aktyoru
* 1997 — Fərhad Məlikzadə, Azərbaycan əsgəri
* 2001 — Elnur Şahbazov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1085 — Əbdülmalik ibn Abdullah Cüveyni, İslam alimi

### 1601–1900

* 1639 — Martin Opits, Almaniya şairi
* 1823 — VII Piy, Roma papası
* 1854 — Fridrix Şellinq, Almaniya filosofu

### 1901–cari

Tofiq Cavadov
* 1914 — X Piy, Roma papası
* 1920 — Etelka Qerster, Macarıstan opera müğənnisi
* 1941 — Aleksandr Svanidze, Gürcüstan bolşeviki
* 1963 — Tofiq Cavadov, Azərbaycan boyakarı
* 1980 — Co Dassen, ABŞ və Fransa müğənnisi
* 2003 — Nərmin Neftçi, Türkiyə dövlət xadimi
* 2009 — Semyon Farada, Rusiya aktyoru
* 2015 — Lev Durov, Rusiya aktyoru
* 2020 — Lotu Quli, Azərbaycan qanuni oğrusu

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
# Pol Keres

| Pol Keres |
| --- |
| est. Paul Keres |
|  Pol 1969-cu ildə |
| Ölkə | * Estoniya
* SSRİ
* Almaniya Federativ Respublikası
 |
| Doğum tarixi | 7 yanvar 1916 |
| Doğum yeri | * Narva, Yamburq qəzası[d], Sankt-Peterburq quberniyası[d], Rusiya imperiyası
 |
| Vəfat tarixi | 5 may 1975  |
| Vəfat yeri | * Helsinki, Uusimaa quberniyası[d], Finlandiya
 |
| Təhsili | * Tartu Universiteti (1937–1943)
 |
| Titulu | Qrosmeyster |
| Son reytinqi | * 2.565 (1971, 1972, 1973, 1974, 1975)
 |
| Maksimal reytinqi |
2615 (İyul 1971) |
| Mükafatları |     |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Pol Petroviç Keres** (est. Paul Keres; 7 yanvar 1916[…], Narva, Sankt-Peterburq quberniyası[d] – 5 iyun 1975[…], Helsinki) — Estoniya və Sovet şahmatçısı. Pol 1930-cu illərin ortalarından 1960-cı illərin ortalarına qədər dünyanın top oyunçuları arasında olub.

Keres dünya çempionatında 5 dəfə az fərqlə çempionluq şansını qaçırıb. O 1938-ci ildə AVRO turnirində qalib gəldi hansi ki, bu ona Aleksandr Alyoxinlə yarışma imkanı yaratdı. Amma İkinci Dünya müharibəsi görə oyun keçirilmədi. Müharibədən sonra Keres 4 dəfə ardıcıl Namizədlər Turnirində ikinci yeri tutdu.

Bu və digər nəticələr ərzində bəzi şahmat tarixçiləri hesab edirdilər ki, dünya çempionu olmayan ən güclü oyunçudur və tarixin ən böyük oyunçularından biridir. Ona "Pol İkinci", "Əbədi İkinci", "Şahmatın Şah Şahzadəsi (Şeyxi)"("The Crown Prince of Chess") ləqəbi verilmişdir. Keres Viktor Korçnoy və Aleksandr Belyavskiy ilə yanaşı doqquz dünya çempionuna tarixdə hamıdan çox sözsüz qalib gəlib.

## Erkən həyatı

Keres şahmatı ilk dəfə atasından və böyük qardaşı Haralddan (sonra görkəmli fizik öz tələbələrinə: "Mən Polun qardaşı deyiləm, Pol mənim qardaşımdır" zarafatla deyir) öyrənir. Yaşadığı kiçik şəhərdə şahmat ədəbiyyatının az olmasında görə Pol şahmat notasiyasi (şərti işarələr, fiqurların yazılışı) haqqında gündəlik qəzetdəki şahmat məsələri və yığılmış 1000 oyunlar əlyazma kolleksiyasından öyrənir. İlk günlərində, o brilliant və kəskin hücüm üslübü üçün tanınırdı.

Keres 3 dəfə Estoniyanın məktəbli çempionu olur (1930, 1932, 1933). Onun oyunları məktəbdə oxuyan zaman yazışmalı şahmatdan (correspondence chess) sonra püxtələşir. Təxminən 500 yazışmalı şahmat oynayır, birinci mərhələdə 150 yazışmalı oyun eyni zamanda olur. 1935-ci ildə Pol Beynəlxalq Fernschachbund (IFSB) beynəlxalq yazışmalı şahmat çempionluğunu qazanır. 1937-ci ildən 1941-ci ilə qədər Tartu Universitetində riyaziyyat təhsil almış və bir neçə universitet daxili yarışlarda iştirak edir.

## İstinadlar
# 1961

| 1961 digər təqvimlərdə |
| --- |
| Qriqori təqvimi | 1961 *MCMLXI* |
| Yuli təqvimi | 1961 |
| Yuli təqvimi bizans erasında | 7469-7470 (1 sentyabr) |
| Romanın yarandığı gündən | 2713-2714 (21 aprel) |
| Avropa təqvimi  | 5721-5722
ה'תשכ"א
 - ה'תשכ"ב |
| Hicri təqvim | 1380-1381 |
| Erməni təqvimi | 4453-4454 (11 avqust)
ՌՋԿԱ |
| Çin təqvimi | 4657-4658 庚子 - 辛丑 ağ siçovul
 - ağ öküz
 |
| Efiopiya təqvimi | 1953 - 1954 |
| Hind təqvimi |  |
| ⁃ *Vikram-samvat* | 2017-2018 |
| - *Şaka sambat* | 1883—1884 |
| ⁃ *Kali-yuqa* | 5062-5063 |
| İran təqvimi | 1339-1340 |
| Buddist təqvimi | 2504 |
| Holosen təqvimi | 11961 |
| Yapon xronologiyası | 36 Syova erası |
| Fransız inqilabı təqvimi | 169—170 |
| Çuçxe təqvimi | 50-ci çuçxe ili |
| Minqo təqvimi | 50-ci Tayvan ili |

## Hadisələr

* 19 iyun – Küveyt Böyük Britaniyadan ayrılaraq müstəqilliyini elan edir.
* 19 dekabr – Fransa Kosmos Agentliyi (CNES) quruldu.
* Salyan, Neftçala və Bakı şəhərinin Qaradağ rayonları ərazisində Bəndovan Dövlət Təbiət Yasaqlığının yaradılması.
* Göygölvə Goranboy rayonları ərazisində Korçay Dövlət Təbiət Yasaqlığının yaradılması.
* Laçın rayonu ərazisində Laçın Dövlət Təbiət Yasaqlığının yaradılması.
* Qaradağ qaz-benzin zavodunun istifadəyə verilməsi.
* Tonqa Qırmızı Xaç Cəmiyyəti yaranıb.

## Doğumlar

* 17 fevral – Andrey Korotayev — rus iqtisadçısı, tarixçi və şərqşünası.
* 4 avqust – Barak Obama — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 44-cü prezidenti.
* 24 dekabr – İlham Əliyev – Azərbaycan Respublikasının Prezidenti.

## Ölümlər

* 6 may — Luçian Blaqa, rumın filosofu, şair, tərcüməçi.
* 15 dekabr - Yusif Məmmədəliyev, Azərbaycanlı kimyaçı