# Levkipp

| Levkipp |
| --- |
| Λεύκιππος |
|  |
| Doğum tarixi | e. ə. V əsr |
| Doğum yeri | * güm. Milet
 |
| Vəfat tarixi | e. ə. V əsr |
| Vəfat yeri | * ehtimal ki, , Şərqi Makedoniya və Frakiya, Makedoniya və Frakiya, Yunanıstan
 |
| İstiqaməti | Atomistika, Materializm, Sokrataqədərki fəlsəfə |
| Əsas maraqları | fəlsəfə, Kosmologiya |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

|  |
| --- |
| **Antik fəlsəfə** |
|  |
| **Yunan fəlsəfəöncəsi dövrü** (e. ə. VII yüzilliyə qədər)
Orfizm  • Homer  • Hesiod  • Ferekid  • Yeddi yunan müdriki  • Epixarm |
| **Qədim yunan fəlsəfəsi** (e. ə. VII–IV yüzilliklər)
**Milet məktəbi**
Fales  • Anaksimandr  • Anaksimen
**Elea məktəbi**
Ksenofan  • Parmenid  • Eleyalı Zenon  • Melissus
**Müstəqil filosoflar**
Heraklit  • Anaksaqor  • Empedokl
**Pifaqorçular**
Pifaqor  • Filolaus  • Hippas  • Arxitas  • Alkmeon
**Qədim yunan atomçuları**
Levkipp  • Demokrit
**Sofistlər"Böyük" sofistlər* → Protaqor  • Prodikus  • Qorqias  • Hippias
*"Kiçik" sofistlər* → Trasimaxus  • Likofron  • Kritius  • Alkidamas
**Klassik yunan fəlsəfəsi**
1. Sokrat və sokratçılar:
*Kiniklər* → Antisfen  • Diogen  • Bion Boristenes  • Kerkidas  • Kratet və Hipparxia
*Kirenaçılar* → Aristipp  • Hegesias  • Annikeris  • Teodorus  • Evhemerus
*Meqaraçılar* → Evklides  • Stilpon  • Evbulides  • Diodorus Kronus
*Eretriyaçılar* → Elidalı Fedon  • Eretriyalı Menedem
2. Platon və erkən platonçular:
Spevsippus  • Ksenokrates  • Polemon  • Krates  • Heraklides  • Eudoksus  • Arkesilaus
3. Aristotel və erkən peripatetiklər:
Teofrastus  • Evdemus  • Straton  • Dikearxus  • Aristarxus  • Demetri  • Aristoksenus
 |
| **Ellinizm dövrünün fəlsəfəsi** (e. ə. IV–I yüzilliklər)
**Skeptisizm**
Pirron  • Enesidemus  • Aqrippa
**Epikürçülük**
Epikür  • Lukretius
**Peripatetizm**
Rodoslu Andronikus
**Platonizm**
Karneades  • Kliptomaxus  • Filon Larissalı
'Stoaçılıq'Erkən dövr* → Kitiyalı Zenon  • Xrisippus  • Kleantes
*Orta dövr* → Panetius  • Posidonius |
| **Qədim Roma dövrünün fəlsəfəsi** I–V yüzilliklər
**Skeptisizm**
Sekst Empirik
**Stoaçılıq**
Seneka  • Epiktet  • Mark Avreli  • Siseron
**Peripatetizm**
Afrodisialı Aleksandr
**Orta platonizm**
Alkinous  • Apuleyus  • Qalen  • Plutarx  • Maksim  • Filon  • Selsus  • Teon
**NeoplatonizmRoma məktəbi →*  Ammonius Sakkas  • Plotin  • Porfirius  • Amelius
*Apameya məktəbi →*  Yamblix  • Sopater
*Perqama məktəbi →* Sallustius  • Yulian Avqust
*Afina məktəbi →*  Afinalı Plutarx  • Proklus  • Marinus  • Simplikius  • Damaskius
*İskəndəriyyə məktəbi →*  Hierokles  • Hipatiya  • İoann Filoponus
**Antik dini təlimlər**
Qnostisizm  • Hermetizm  • Mitraizm
*Neopifaqorçuluq* → Apollonius  • Nikomaxus  • Numenius  • Moderatus
**Erkən Xristian fəlsəfəsi**
Klement  • Origen  • Avqustin Avrelius  • Boesius  • Saxta Dionisius Areopagit
 |

**Levkipp, Leukippus** (yun. Λεύκιππος, e. ə. V əsr, güm. Milet – e. ə. V əsr, ehtimal ki, , Makedoniya və Frakiya) — qədim yunan filosofu.

## Həyatı

Qədim yunan filosoflarından olan, Atomçuluq məktəbin nümayəndəsi Levkipp Miletdə doğulub. Bəziləri belə hesab edir ki, o, Abderdə və ya Eleada dünyaya gəlib. Epikür isə deyirdi ki, yunan fəlsəfi fikir tarixində Levkipp adında filosof olmamışdır. Belə fikir də vardır ki, Levkipp gənc Demokritin təxəllüsüdür, lakin son illərin tədqiqatları və xüsusən keçən əsrdə Dilsin, Zellerin, görkəmli fılosof və tarixçi Makovelskinin araşdırmaları sübut edir ki, Levkippin fılosof kimi mövcudluğu tarixi həqiqətdir. O, Miletdə yaşayıb, sonra Elea şəhərinə köçüb, orada Parmenidin, Ksenofanın və Zenonun tələbəsi olub. Dils Levkippin iki kitabını müəyyən edib. Onun başqa əsərləri və fikirləri haqqında məlumatı müxtəlif mənbələrdən almaq mümkündür.

## Atomlar haqqında fikirləri

Levkipp belə hesab edirdi ki, gerçəkliyin əsasında atomlar və boşluq durur. "Atomlar boşluqda hərəkət edən varlıqdır". O, boşluğu varlıq saymır, lakin qeyd edirdi ki, boşluq heç də varlıqdan kiçik bir şey deyildir. Atom haqqında təlimi birinci dəfə Levkipp irəli sürmüşdür. O göstərirdi ki, "vahid mövcud olan atomlar boşluqdur". Levkipp atomları öz böyüklüyü, forması, düzülüşü və vəziyyəti ilə xarakterizə edirdi. O sübuta çalışırdı ki, hadisələr səbəbiyyət əlaqələri ilə bağlıdır. Atomlar şeylərin səbəbidir, onların birləşməsi və ayrılması nəticəsində şeylər yaranır və məhv olur. Levkipp bu barədə "Əql haqqında" əsərində yazırdı: "Heç bir şey səbəbsiz meydana gəlmir, ancaq hər şey bir əsas üzərində zərurətdən yaranır". Levkippin bir xidməti də ondan ibarətdir ki, o, eleylilərin "dəyişməz varlığı" ilə Heraklitin "daim dəyişən" varlığını dialektikcəsinə birləşdirdi.

## Mənbə

* *Aydın Əlizadə.* Antik fəlsəfə tarixi (PDF). 3 saylı Bakı Mətbəəsi ASC. 2016. s. 55-56. ISBN 5-89968-061-X. 2016 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 16 avqust 2016.

## Ədəbiyyat

* *Aydın Əlizadə.* Antik fəlsəfə tarixi (PDF). 3 saylı Bakı Mətbəəsi ASC. 2016. s. 55-56. ISBN 5-89968-061-X. 2016 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 16 avqust 2016.
* Маковельский А. О. *Древнегреческие атомисты* Баку, 1946.

## İstinad

## Həmçinin bax