Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Venesuela zəlzələləri (2026)

| Venesuela zəlzələləri |
| --- |
|  |
| Tarix | * 24 iyun 2026
 |
| Episentrin yeri | * 10°30′ şm. e. 68°24′ q. u.
 |
| Ölənlər | * təq. 1.700
 |
| Xəsarət alanlar | * 5.000
 |
| Xəritədə yeri |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**2026 Venesuela zəlzələləri** — 24 iyun 2026-cı ildə Venesuelanın şimal sahillərində, Moron şəhəri yaxınlığında 39 saniyə fərqlə baş vermiş 7,2 və 7,5 bal gücündə iki zəlzələdən ibarət seysmik hadisələr silsiləsidir. Zəlzələlər paytaxt Karakas və sahilyanı La-Quayra ştatında genişmiqyaslı dağıntılara səbəb olmuş, minlərlə binaya ziyan dəymişdir. Bu hadisə ölkədə XX əsrin əvvəllərindən bəri qeydə alınmış ən güclü zəlzələlərdən biri hesab edilir.

Zəlzələlər Venesuelanın Karib sahili boyunca yerləşən qırılma zonasında baş vermişdir. Birinci təkanın maqnitudası 7,2, ikinci təkanın maqnitudası isə 7,5 olmuşdur. ABŞ Geoloji Xidməti (USGS) hadisəni nadir rast gəlinən "ikiqat zəlzələ" kimi xarakterizə etmişdir. Zəlzələlərdən sonra onlarla afterşok qeydə alınmış, ölkədə fövqəladə vəziyyət elan edilmişdir.

## Zəlzələ

24 iyun 2026-cı ildə UTC vaxtı ilə axşam saatlarında Moron şəhərinin qərbində ilk zəlzələ baş verdi. Təxminən 39 saniyə sonra eyni bölgədə daha güclü ikinci zəlzələ qeydə alındı. Hər iki zəlzələnin ocağı Yer səthinə yaxın olduğundan hiss olunan intensivlik çox yüksək olmuşdur. Modifikasiya olunmuş Merkalli şkalasına görə zəlzələlərin intensivliyi IX bala uyğun gəlir.

Təkanlar Karakas, La-Quayra, Karabalyeda və digər şimal bölgələrində çoxmərtəbəli yaşayış binalarının, yolların və ictimai infrastrukturun dağılmasına səbəb olmuşdur. Simon Bolivar Beynəlxalq Hava Limanının fəaliyyəti müvəqqəti dayandırılmış, metro sistemi bağlanmış, elektrik və rabitə şəbəkələrində geniş fasilələr yaranmışdır. Sonrakı günlərdə onlarla afterşok qeydə alınmış və xilasetmə işləri beynəlxalq qrupların iştirakı ilə davam etdirilmişdir.

## Nəticələri

İlk saatlarda onlarla ölü və yüzlərlə yaralı barədə məlumat verilmiş, dağıntılar altında qalan insanların sayının çox olması səbəbindən itkilər sürətlə artmışdır. 2026-cı il iyunun sonuna olan məlumata görə, rəsmi və beynəlxalq mənbələr 1700-dən çox insanın öldüyünü, 5000-dən çox insanın yaralandığını və 46600 nəfərin itkin düşdüyünü bildirir. Xüsusilə La-Quayra ştatı və Karabalyeda şəhəri ən ağır zərər görən yaşayış məntəqələri olmuşdur.

Hadisədən sonra ABŞ, Meksika, Kolumbiya, Braziliya, Fransa və digər ölkələr beynəlxalq axtarış-xilasetmə qrupları və humanitar yardım göndərmişdir. Xilasetmə əməliyyatları çoxsaylı afterşoklar və infrastrukturun dağılması səbəbindən çətin şəraitdə həyata keçirilmişdir.

## İstinadlar
# 25 iyun

| ←→İyun |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

 |
| 2026-cı il |

**25 iyun** — Qriqorian təqvimində ilin 176-cı günü. (uzun ildə 177-ci)
Bu tarixdə ilin sonuna 189 gün qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 12 iyun tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1788 — Virciniya ABŞ-nin 10-cu ştatı olub.

### 1901–cari

* 1947 — "Gənc qızın gündəliyi" (daha çox "Anna Frankın gündəliyi" kimi tanınır) nəşr olunub.
* 1950 — Şimali və Cənubi Koreya dövlətləri arasında Koreya müharibəsi başlamışdır.
* 1978 — Argentina milli futbol komandası 1978 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
* 1988 — Niderland milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.
* 2011 — Meksika milli futbol komandası KONKAKAF Qızıl Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr

* 1978 — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Nazim Əliverdibəyovun "Cırtdan" operasının premyerası keçirilmişdir.
* 1995 — Makedoniya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 2017 — Daniel Rikiardo Azərbaycan Qran-prisinin qalibi olub.
* 2022 — Qarabağ müharibəsindən sonra Bakıdan Füzuliyə ilk sərnişin avtobusu yola düşüb.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

Antonio Qaudi
* 1851 — Antonio Qaudi, İspaniya memarı
* 1855 — Etelka Qerster, Macarıstan opera müğənnisi
* 1887 — Frideş Karinti, Macarıstan yazıçısı
* 1893 — Otto Lyaş, Almaniya generalı
* 1894 — Nazlı Sabri, Misir kraliçası

### 1901–cari

Fey Vebster
* 1903 — Corc Oruell, İngiltərə yazıçısı
* 1907 — Sona Hacıyeva, Azərbaycan aktrisası
* 1928 — Seki Matsunaqa, Yaponiya futbolçusu
* 1956 — Entoni Burden, ABŞ aşpazı
* 1961 — Timur Bekmambetov, Rusiya kinorejissoru
* 1963 — Corc Maykl, İngiltərə müğənnisi
* 1965 — Jan Kasteks, Fransa baş naziri
* 1973 — Ceyhun Bayramov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1975 — Vladimir Kramnik, Rusiya şahmatçısı
* 1994 — Fuad Əlizadə, Azərbaycan baş leytenantı
* 1997 — Fey Vebster, ABŞ müğənnisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1533 — Mariya Tüdor, Fransa kraliçası

### 1601–1900

* 1715 — Jan-Batist Dükass, Fransa admiralı
* 1861 — I Əbdülməcid, Osmanlı sultanı

### 1901–cari

Jak-İv Kusto
* 1971 — Con Boyd Orr, Şotlandiya müəllimi və həkimi
* 1972 — Apollon Kutateladze, Gürcüstan boyakarı
* 1979 — Filipp Halsman, ABŞ fotoqrafı
* 1980 — Həsən Seyidbəyli, Azərbaycan yazıçısı
* 1984 — Mişel Fuko, Fransa filosofu
* 1992 — Səyavuş Həsənov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1997 — Jak-İv Kusto, Fransa dəniz zabiti və səyyahı
* 1999 — Yevgeni Morqunov, Rusiya aktyoru
* 2009 — Maykl Cekson, ABŞ müğənnisi
* 2018 — Seyidağa Mövsümov, Azərbaycan kinooperatoru

## Bayramlar və xüsusi günlər

* Qvatemala — Müəllim Günü
* Mozambik — Müstəqillik Günü
* Sloveniya — Dövlətçilik Günü
* Beynəlxalq Dənizçilər Günü

## İstinadlar
# 22 iyun

| ←→İyun |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

 |
| 2026-cı il |

**22 iyun** — Qriqorian təqvimində ilin 173-cü günü. (uzun ildə 174-cü)
Bu tarixdə ilin sonuna 192 gün qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 9 iyun tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1633 — Romadakı Müqəddəs Ofis Qalileo Qalileyi qızğın mübahisələrdən sonra kainatın mərkəzinin Yer deyil, günəşin olması fikrini rədd etməyə məcbur edib.

### 1901–cari

* 1941 — İkinci Dünya müharibəsi: Üçüncü Reyx Barbarossa əməliyyatı nəticəsində Sovet İttifaqını işğal edir.
* 1945 — İkinci Dünya müharibəsi: Okinava döyüşü bitmişdir.
* 1980 — Qərbi Almaniya milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1834 — Vilyam Maynor, ABŞ hərbi cərrah
* 1837 — Pol Morfi, ABŞ şahmatçısı
* 1864 — German Minkovski, Almaniya riyaziyyatçısı
* 1892 — Robert fon Qreym, Almaniya feldmarşalı
* 1897 — Bülbül, Azərbaycan müğənnisi
* 1898 — Erix Mariya Remark, Almaniya yazıçısı

### 1901–cari

Cordana
* 1908 — Rəşid Məcidov, Azərbaycan polkovniki
* 1913 — Şandor Vöröş, Macarıstan şairi
* 1916 — Sona Mustafayeva, Azərbaycan vokalçı-aktrisası
* 1922 — Rüfət Şabanov, Azərbaycan kinorejissoru
* 1931 — Aşıq Hacı Göyçəli, Azərbaycan aşığı
* 1932 — Amriş Puri, Hindistan aktyoru
* 1940 — Abbas Kiyarüstəmi, İran kinorejissoru
* 1947 — Natalya Varley, Rusiya aktrisası
* 1949 — Meril Strip, ABŞ aktrisası
* 1955 — Vaqif Ucatay, Azərbaycan boyakarı
* 1964 — Den Braun, ABŞ yazıçısı
* 1969 — Sevinc Osmanqızı, Azərbaycan jurnalisti
* 1976 — Cabir İmanov, Azərbaycan aktyoru
* 1987 — Teymur Əzizov, Azərbaycan leytenantı
* 2000 — Cordana, ABŞ musiqiçisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1101 — I Rocer, Siciliya qrafı
* 1429 — Qiyasəddin Cəmşid, İran astronomu

### 1601–1900

* 1691 — II Süleyman, Osmanlı sultanı
* 1885 — Məhəmməd Əhməd, Sudan din xadimi

### 1901–cari

Xəlil Rza Ulutürk
* 1945 — Cambul Cabayev, Qazaxıstan akını
* 1965 — Ağadadaş Qurbanov, Azərbaycan aktyoru
* 1969 — Cudi Qarlend, ABŞ aktrisası
* 1978 — İsmayıl Osmanlı, Azərbaycan aktyoru
* 1987
	+ Firuddin Babayev, Azərbaycan fitopatoloqu
	+ Fred Aster, ABŞ aktyoru
* 1994 — Xəlil Rza Ulutürk, Azərbaycan şairi
* 2008 — Corc Karlin, ABŞ komiki
* 2015 — Ceyms Horner, ABŞ bəstəkarı

## Bayramlar və xüsusi günlər

* El Salvador — Müəllim Günü
* Xorvatiya — Anti-Faşist Mübarizəsi Günü

## İstinadlar
# Kir Starmer

| Kir Starmer |
| --- |
| ing. Keir Starmer |
|  |
|  |
| Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının 80-ci baş naziri |
| **Vəzifədədir** |
| 5 iyul 2024-cü ildən
 |
| Monarx | III Çarlz |
| Əvvəlki | Rişi Sunak |
| Şəxsi məlumatlar |
| Doğum adı | Keir Rodney Starmer |
| Doğum tarixi | 2 sentyabr 1962(1962-09-02) (63 yaş) |
| Doğum yeri | * Sautuark[d], Sautvark[d]
 |
| Partiya | * Leyboristlər Partiyası
 |
| Təhsili | * Lids Universiteti
 |
| Fəaliyyəti | advokat[d], siyasətçi, hüquqşünas |
| Uşağı | 2 |
| Dini | ateizm |
| Elmi fəaliyyəti |
| Elm sahəsi | siyasət |
| Elmi dərəcəsi | * hüquq üzrə bakalavr[d]
 |
|

---

 |
| Təltifləri |  |
|  |
| keirstarmer.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Kir Starmer** (ing. Keir Starmer; 2 sentyabr 1962, Sautuark[d]) — Britaniya dövlət və siyasət xadimi. 5 iyul 2024-cü ildən Birləşmiş Krallığın baş naziri, Böyük Britaniya Leyborist Partiyasının lideri.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# 21 iyun

| ←→İyun |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

 |
| 2026-cı il |

**21 iyun** — Qriqorian təqvimində ilin 172-ci günü. (uzun ildə 173-cü)
Bu tarixdə ilin sonuna 193 gün qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 8 iyun tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1503 — Səfəvilər dövləti və Ağqoyunlu dövləti arasında Almaqulağı döyüşü baş verib.

### 1601–1900

* 1788 — Nyu-Hempşir ABŞ-nin 9-cu ştatı olub.

### 1901–cari

* 1964 — İspaniya milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.
* 1970 — Braziliya milli futbol komandası 1970 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
* 2009 — Qrenlandiya özünü idarə etməyə başlayıb.

### Azərbaycana aid hadisələr

* 2012 — Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqı təsis edilib.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1528 — Avstriyalı Mariya, Müqəddəs Roma imperatriçası

### 1601–1900

* 1794 — Abbasqulu ağa Bakıxanov, Azərbaycan şairi və yazıçısı
* 1888 — Yakov Zevin, Rusiya inqilabçısı

### 1901–cari

Lana Del Rey
* 1905 — Jan Pol Sartr, Fransa filosofu
* 1908 — Yun Bon-qil, Cənubi Koreya fəalı
* 1921 — Ceyn Rassell, ABŞ aktrisası
* 1924 — Marqa Lopes, Meksika aktrisası
* 1933 — Tofiq İsmayılov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1935 — Fransuaza Saqan, Fransa dramaturqu
* 1953 — Bənazir Bhutto, Pakistan keçmiş baş naziri və dövlət xadimi
* 1954 — Müjdə Ar, Türkiyə aktrisası
* 1958 — Rasim Müzəffərli, Azərbaycan bəstəkarı
* 1962 — Viktor Tsoy, Rusiya müğənnisi
* 1967 — Pyer Omidyar, ABŞ sahibkarı
* 1973 — Zuzana Çaputova, Slovakiya prezidenti
* 1979 — Kris Prett, ABŞ aktyoru
* 1982 — Vilyam (Uels şahzadəsi), Britaniya taxt-tacının varisi
* 1983 — Edvard Snouden, ABŞ kompüter mütəxəssisi
* 1984 — Zabit Səmədov, Azərbaycan və Gürcüstan MMA döyüşçüsü
* 1985 — Lana Del Rey, ABŞ müğənnisi
* 1992 — Ekin Koç, Türkiyə aktyoru
* 1993 — Two Feet, ABŞ müğənnisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

Oda Nobunaqa
* 870 — Möhtədi, Abbasi xəlifəsi
* 1377 — III Eduard, İngiltərə kralı
* 1527 — Nikkolo Makiavelli, İtaliya diplomatı, filosofu və yazıçısı
* 1582 — Oda Nobunaqa, Yaponiya daymyosu

### 1601–1900

* 1893 — Mirzə Həsən Tahirzadə, Azərbaycan pedaqoqu

### 1901–cari

* 1908 — Nikolay Rimski-Korsakov, Rusiya bəstəkarı
* 1954 — Gideon Sundbək, ABŞ və İsveç elektrik mühəndisi
* 1970 — Sukarno, İndoneziya presidenti
* 1972 — Nihat Bekdik, Türkiyə futbolçusu və baş məşqçisi
* 1992 — Li Syannyan, Çin dövlət xadimi
* 2010 — İlhan Səlcuq, Türkiyə vəkili
* 2012 — Ramaz Şengeliya, Gürcüstan futbolçusu
* 2018 — Armando Merodio, İspaniya futbolçusu
* 2025 — Ağaddin Babayev — jurnalist, yazıçı, publisist, tərcüməçi, dramaturq, teatrşünas, şair.

## Bayramlar və xüsusi günlər

* Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Yoqa Günü
* BƏƏ — Atalar Günü
* İordaniya — Atalar Günü
* Livan — Atalar Günü
* Misir — Atalar Günü
* Suriya — Atalar Günü
* Toqo — Şəhidlər Günü

## İstinadlar
# Amitoz

**Amitoz** — bölünmə hüceyrə bölünmələr arasında enerji sərfinə görə ən səmərəli bölünmə üsulu hesab olunur. Mitoz bölünmədən fərqli olaraq, burada bölünmə vətərlərinin yaranması, xromosomların spiral halında burularaq yoğunlaşması, nüvə pərdəsinin itməsi kimi hallar müşahidə olunmur. Xromosomlarda qısalma və yoğunlaşma baş vermədiyi üçün onlar işıq mikroskopu altında görünmürlər. Amitoz bölünmə zamanı hüceyrə enerjisi bəzi hallarda yalnız DNT-nin ikiləşməsinə kifayət edir. DNT-nin bu cür bir neçə dəfə ikiləşməsi nəticəsində bəzən nəhəng xromosomlar yaranır. Əksər hallarda isə hüceyrə enerjisi DNT-nin ikiləşməsi ilə bərabər, həm də nüvənin bölünmısinı kifayət edir, sitoplazma isə bölünə bilmir. Belə bölünmələr adətən *çoxnüvəliklə* nəticələnir. Amitoz bölünmənin bəzi formalarında isə nüvə bölünməsindən sonra sitoplazma da bölünə bilir və DNT ilə bərabər digər hüceyrə kompenentlərinin qız hüceyrələr arasında müstəqil paylanması baş verir. Bu zaman əvvəl nüvə, sonra isə sitoplazma ortadan ikiyə bölünür. Əgər irsi məlumatlar və hüceyrə kompenentləri qız hüceyrələr arasında qeyri-bərabər paylanarsa, bu adətən hüceyrənin məhvi ilə nəticələnir. Amitoz bölünməyə birhüceyrəli orqanizmlərdə (məsələn, infuzorların böyük nüvəsi bu üsulla bölünür), bəzi yüksək dərəcədə ixtisaslaşmış txuma hüceyrələrində iltihab və regenerasiya proseslərində, həmçinin xəstə və qoca hüceyrələrdə rast gəlinir. Amitozu kartofun inkşaf edən kartof yumrusunda, endospermdə, dişiciyin yumurtalıq divarında, yarpaq sapağının prenxim hüceyrələrində, qaraciyər, dalaq, gözün boynuz qişası və döl qişası hüceyrələrində müşahidə edilir. Amitozdan sonra hüceyrə Mitoz yolla bölünə bilmir.

## Həmçinin bax

* Hüceyrənin bölünməsi

## Mənbə

11-ci sinif biologiya kitabı səh. 6 (Bakınəşr 2005)
# Chlorophyceae

| *Chlorophyceae* |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
| daha ətraflıDomen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərRanqsız:Yaşıl bitkilərŞöbə:Yaşıl yosunlarYarımtip:*Chlorophytina*Sinif:**Chlorophyceae** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Chlorophyceae
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 5415 |
| NCBI   | 3166 |
| EOL   | 3923 |
| FW   | 54452 |

 |

 |

**Chlorophyceae** (lat. Chlorophyceae) — yaşıl yosunlar şöbəsinin bitki sinfi.

## Dəstələri

* Chaetopeltidales
* Chaetophorales
* Chlamydomonadales
(= Volvocales)
* Chlorococcales
* Oedogoniales
* Sphaeropleales
* Tetrasporales

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* AlgaeBase

## Həmçinin bax

* Chlorophyceae sinfinə aid cinslərin siyahısı
# Nupediya

| Nupediya |
| --- |
|  |
|  |
| URL | nupedia.com |
| Tipi | onlayn ensiklopediya |
| Dilləri | ingilis dili |
| Müəllif (lər) | Larri Senger, Cimmi Uels |
| Açılma tarixi | 9 mart 2000 |
| Bağlanma tarixi | 26 sentyabr 2003 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Nupediya** (ing. Nupedia) — ingilis dilində fəaliyyət göstərmiş ensiklopediya layihəsidir.

Ensiklopediyada məqalələr müvafiq mövzuda təcrübəyə malik könüllü töhfəçilər tərəfindən yaradılırdı. Məzmun dərc edilməzdən əvvəl ekspert redaktorlar tərəfindən nəzərdən keçirilirdi və İnternetdə azad məzmun kimi yayılırdı. Layihənin baş redaktoru və təşkilatçısı Larri Senger və Bomis şirkətinin icraçı direktoru Cimmi Vels tərəfindən yaradılmış Nupediya 1999-cu ilin oktyabrından 2003-cü ilin sentyabr ayına qədər fəaliyyət göstərmişdir. Nupedia məqalələrin məzmununa nəzarət etmək üçün yeddi addımlı təsdiqləmə prosesinə sahib idi. İlk ilində onda cəmi 21 məqalə var idi.

Nupediya ensiklopediyasını viki-sayt hesab etmək olmazdı. Onun əsasını alim və mütəxəssislər tərəfindən məqalələrin dəqiq yoxlanması təşkil edirdi. Lakin Nupediyada məqalələrin daxil olunması prosesi çox ləng getdiyindən onun bağlanması haqqında qərar qəbul edildi. Nupediya ensiklopediyası bağlanarkən orada 24 təsdiq edilmiş və yoxlama prosesində olan 150 məqalə var idi.

Vikipediya açıq ensiklopediyası Nupediya ensiklopediyası əsasında yaradılmışdır. Lakin Nupediyadan fərqli olaraq, burada yeni məqalələr könüllü internet istifadəçiləri tərəfindən yaradılır. Belə ki, hər bir könüllü internet istifadəçisi Vikipediya layihəsinə qoşularaq burada yeni məqalə yarada və digər istifadəçilərin yaratdığı məqalələri redaktə edə bilər.

Cimmi Vels Vikipediyada məqalələrin daha asan yerləşdirilməsinə üstünlük verirdi, Sanqer isə Nupedia tərəfindən istifadə edilən ekspert nəzarəti olan yanaşmaya üstünlük verirdi və daha sonra 2006-cı ildə Vikipediyaya alternativ olaraq Citizendiumu təsis etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Nupediya  (ing.)
# Taqal dili

| Taqal dili |
| --- |
|  |
| Orijinal adı | Tagalog [tɐˈga:log] |
| Ölkə | Filippin |
| Region | Luson |
| Rəsmi status |
Filippin |
| Danışanların ümumi sayı | 49 milyon. |
| Reytinq |
24 |
| Təsnifatı |
| Kateqoriya |
Avrasiya dilləri |
| Avstrotay dilləri
Avstroneziya dilləri
Malay-Polineziya dilləri
Philippine
Greater Central Philippine
Central Philippine
Tagalogic
Taqal dili |
| Yazı | latın əlifbası (əvvəllər baybayin) |
| Dil kodları |
| QOST 7.75–97 | таг 636 |
| ISO 639-1 | tl |
| ISO 639-2 | tgl |
| ISO 639-3 | tgl |
| Dilin strukturlarının dünya atlası | tag |
| Ethnologue | tgl |
| Linguasphere | 31-CKA-a |
| ABS ASCL | 6511 |
| IETF | tl |
| Glottolog | taga1269 |
|  Bu dildə olan Vikipediya |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Taqal dili** — Filippin əhalisinin üçdə birinin ana dili (danışanların sayına görə ölkədə 2-ci dil). Avstroneziya dillərindəndir. Standart forması,Filippin dili adlanır və milli dilidir və Filippinlərin iki rəsmi dillərindən biridir.

## İstinadlar
# Neotropik

Neotropik
**Neotropik biocoğrafi region** və ya **Neotropik ekozon** — dünyanın səkkiz quru biocoğrafi regionundan biri. Bu region çoxsaylı bitki və heyvan qruplarının olduğu Cənubi və Mərkəzi Amerika, Meksika ovaları, Karib adaları və Floridanın cənub hissəsini əhatə edir.

Cənubi Amerikanın mülayim hissəsini də əhatə etməsinə baxmayaraq, region bəzən Cənubi Amerikanın tropik qurşağı ilə eynimənalı şəkildə işlədilir. Neotropik floristika regionu, Antarktika floristika regionuna daxil olan Cənubi Amerikanın ən cənub hissəsini əhatə etmir.

Region neotropik fauna və floradakı oxşarlıqlarla məhdudlaşır. Onun fauna və florası Nearktik biocoğrafi regionundan fərqlənir.

## Ədəbiyyat siyahısı

* Albert, J. S., and R. E. Reis (2011). *Historical Biogeography of Neotropical Freshwater Fishes*. University of California Press, Berkeley. 424 pp. ISBN 978-0-520-26868-5.
* Bequaert, Joseph C. "An Introductory Study of Polistes in the United States and Canada with Descriptions of Some New North and South American Forms (Hymenoptera; Vespidæ)". *Journal of the New York Entomological Society* 48.1 (1940): 1–31.
* Cox, C. B.; P. D. Moore (1985). *Biogeography: An Ecological and Evolutionary Approach* (Fourth Edition). Blackwell Scientific Publications, Oxford.
* Dinerstein, E., Olson, D. Graham, D. J. et al. (1995). *A Conservation Assessment of the Terrestrial Ecoregions of Latin America and the Caribbean*. World Bank, Washington, D.C.
* Olson, D. M., B. Chernoff, G. Burgess, I. Davidson, P. Canevari, E. Dinerstein, G. Castro, V. Morisset, R. Abell, and E. Toledo. 1997. *Freshwater biodiversity of Latin America and the Caribbean: a conservation assessment*. Draft report. World Wildlife Fund-U.S., Wetlands International, Biodiversity Support Program, and United States Agency for International Development, Washington, D.C.
* Reis, R. E., S. O. Kullander, and C. J. Ferraris Jr. 2003. *Check List of the Freshwater Fishes of South and Central America*. Edipucrs, Porto Alegre. 729 pp.
* Udvardy, M. D. F. (1975). *A classification of the biogeographical provinces of the world*. IUCN Occasional Paper no. 18. Morges, Switzerland: IUCN.
* van der Sleen, Peter, and James S. Albert, eds. *Field Guide to the Fishes of the Amazon, Orinoco, and Guianas*. Princeton University Press, 2017.
* *Второв Пётр Петрович, Дроздов Николай Николаевич* Биогеография — Москва : Просвещение, 1978. — С. 238—245. — 270 с

## Xarici keçidlər

* Vikisəyahətdə **Central and South American wildlife** haqqında səyahət məlumatları var.

* Eco-Index, a bilingual searchable reference of conservation and research projects in the Neotropics; a service of the Rainforest Alliance
* NeoTropic Arxivləşdirilib 2016-01-11 at the Wayback Machine
* Acosta, Guillermo et al., 2018. "Climate change and peopling of the Neotropics during the Pleistocene-Holocene transition". *Boletín de la Sociedad Geológica Mexicana*. DOI:10.18268/BSGM2018v70n1a1.
# Qodzyu-ryu

**Qodzyu-ryu** (Yaponca:剛柔流 - Gōjū-Ryū) — Karatenin növlərindən biridir. 1920-ci illərdə Tedzyun Miyaqi uzun müddət Çində məşq etdikdən sonra yeni döyüş sənətinin əsasını qoymuşdur. Qodzyu-ryu müasir idman yarışmalarındakı karatedən fərqli olaraq daha yüksək daxili enerji və döyüş effektliyinə malikdir. Qodzyu-ryuda 13 kata vardır. Kata Qoqen Yamaquti tərəfindən təkmilləşdirilmişdir. Bu döyüş növü çətin və yumşaq texnikanın kombinasiyasıdır.

## Xarici keçidlər

* Okinava Qodzyu-ryu karatenin tarixi Rusca Arxivləşdirilib 2009-04-15 at the Wayback Machine
# Kata

**Kata** (ja. 型 və ya 形) — Şərq əlbəyaxa döyüş növlərinin əksəriyyətində əvvəlcədən bir neçə nəfərə qarşı hazırlanmış formal hərəkətlərdən ibarət döyüş formasıdır.

Kata sözü xüsusi ilə Karate-do döyüş növündə istifadə edilir. Məsələn, analoji olaraq Uşu, Kunq Fu döyüş növlərində "Tao", Taekvon-do döyüş növündə "Pumse" və s. kimi işlədilir.

## Həmçinin bax

* Taekvondo

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Kata
* Kata haqqında Arxivləşdirilib 2011-06-14 at the Wayback Machine (rus.)
* Latanın texniki aspektləri (rus.)
# 2018 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları

|  2018 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları |
| --- |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**2018 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları** — yeniyetmələr arasında keçirilən sayca III Olimpiya oyunları. 2018-ci ildə 6–18 oktyabr tarixlərində Argentina Buenos-Ayres şəhərində baş tutdu. Bununla ilk dəfə Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları Avrasiya materikindən kənarda təşkil edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər