Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 10 avqust

| ←→Avqust |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |   |   |   |   |   |

 |
| 2026-cı il |

**10 avqust** — Qriqorian təqvimində ilin 222-ci günü. (uzun ildə 223-cü)
Bu tarixdə ilin sonuna 143 gün qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 28 iyul tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1821 — Missuri ABŞ-nin 24-cü ştatı olub.

### 1901–cari

* 1910 — Antanta Dövlətləri və Osmanlı imperiyası arasında Sevr müqaviləsi imzalanmışdır.

### Azərbaycana aid hadisələr

* 1990 — Gəncədən 20 km uzaqlıqda Tbilisi-Ağdam marşrut avtobusu partladılmışdır.
* 2012 — Londonda keçən 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında boksçular Məhəmmədrəsul Məcidov və Teymur Məmmədov bürünc medal qazanıb.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1449 — Savoyyalı Bona, Milan hersoqinası
* 1520 — Valualı Medlin, Şotlandiya kraliçası

### 1601–1900

* 1845 — Abay Kunanbayev, Qazaxıstan şairi
* 1865 — Aleksandr Qlazunov, Rusiya bəstəkarı
* 1896 — Milena Yesenka, Çexiya jurnalisti

### 1901–cari

Antonio Banderas
* 1910 — İsmayıl Əfəndiyev, Azərbaycan aktyoru
* 1912 — Jorje Amadu, Braziliya yazıçısı
* 1928 — Eddi Fişer, ABŞ müğənnisi
* 1935 — Giya Kançeli, Gürcüstan bəstəkarı
* 1949 — Qəndab Quliyeva, Azərbaycan xanəndəsi
* 1960
	+ Antonio Banderas, İspaniya aktyoru
	+ Mamuka Kikaleyşvili, Gürcüstan aktyoru və kinorejissoru
* 1973
	+ Emin Ağayev, Azərbaycan futbolçusu və baş məşqçisi
	+ Xavyer Zanetti, Argentina futbolçusu
* 1975 — İlhan Mansız, Türkiyə futbolçusu
* 1992 — Mirhüseyn Seyidov, Azərbaycan futbolçusu
* 1995 — Elşən Əlizadə, Azərbaycan əsgəri
* 1997 — Cavid Cabarzadə, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

* 847 — Vasiq, Abbasi xəlifəsi
* 1284 — Əhməd Təkudar xan, Elxani hökmdarı

### 1601–1900

VI Ferdinand
* 1759 — VI Ferdinand, İspaniya kralı
* 1834 — Kəlbəli xan Xoyski, Rusiya general-mayoru
* 1876 — Edvard Vilyam Leyn, Böyük Britaniya şərqşünası
* 1896 — Otto Liliental, Almaniya mühəndisi
* 1900 — Əhməd Cavad Paşa, Osmanlı sədrəzəmi

### 1901–cari

* 1945 — Robert Qoddard, ABŞ mühəndisi və fiziki
* 1961 — Cəfər Xəndan, Azərbaycan şairi
* 1968 — Qabriel Ano, Fransa futbolçusu və jurnalisti
* 1980 — Yəhya xan, Pakistan prezidenti
* 2001 — Stanislav Rostotski, Rusiya kinorejissoru
* 2019 — Cefri Epşteyn, ABŞ maliyyətçisi və cinayətkarı

## Bayramlar və xüsusi günlər

* Ekvador — Kitonun Müstəqillik Bəyannaməsi

## İstinadlar
# 31 dekabr

| ←→Dekabr |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |   |

 |
| 2026-cı il |

**31 dekabr** — Qriqorian təqvimində ilin 365-ci günü. (uzun ildə 366-cı)
Bu tarixdə ilin sonuna 0 gün qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 18 dekabr tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1907 — İlk Yeni il ərəfəsi şənliyi Manhettendə Tayms-skverdə keçirilmişdir.
* 2009 — Həm mavi ay, həm də ay tutulması baş vermişdir.
* 2018 — Maqnitoqorskda yaşayış binasında partlayış nəticəsində 39 nəfər həlak olmuşdur.

### Azərbaycana aid hadisələr

Bakıda Nizami metrostansiyası
* 1976 — Bakıda Nizami metrostansiyasının açılışı olmuşdur.
* 1985 — Bakıda 20 Yanvar, Elmlər Akademiyası, İnşaatçılar və Memar Əcəmi metrostansiyasının açılışı olmuşdur.
* 1991 — Böyük Britaniya, Danimarka, İspaniya, Lüksemburq, Niderland və Yuqoslaviya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1491 — Jak Kartye, Fransa səyahətçisi

### 1601–1900

* 1864 — Umeko Tsuda, Yaponiya maarifçisi
* 1869 — Anri Matiss, Fransa boyakarı
* 1878 — Orasio Kiroqa, Uruqvay dramaturqu

### 1901–cari

Aleks Ferqyuson
* 1902 — Yusif Abdullayev, Azərbaycan polkovniki
* 1903 — Fumiko Hayaşi, Yaponiya yazıçısı
* 1905 — Gi Molle, Fransa dövlət xadimi
* 1907 — Seyfulla Bədəlov, Azərbaycan kinooperatoru
* 1920 — Zeynal Cabbarzadə, Azərbaycan şairi
* 1928 — Rauf Kazımovski, Azərbaycan kinorejissoru
* 1933 — Semyon Farada, Rusiya aktyoru
* 1934 — Bəhmən Əliyev, Azərbaycan animatoru
* 1937 — Entoni Hopkins, Uels aktyoru
* 1939 — Sərraf Qasım, Azərbaycan şairi
* 1941 — Aleks Ferqyuson, Şotlandiya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1942 — Tofiq Kiemas, İndoneziya siyasətçisi
* 1943 — Ben Kinqsli, İngiltərə aktyoru
* 1946 — Yalçın Rzazadə, Azərbaycan müğənnisi
* 1954
	+ Aleks Salmond, Şotlandiya baş naziri
	+ Möhsün Yazıçıoğlu, Türkiyə deputatı
* 1962 — Bayram Kürdəxanılı, Azərbaycan meyxanaçısı
* 1976 — Ceza, Türkiyə repçisi
* 1990
	+ Renat Şıxnəbiyev, Azərbaycan kapitanı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı
	+ Toğrul Abbasov, Azərbaycan əsgəri
* 1991 — Rəşad Qasımlı, Azərbaycan kapitanı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

* 192 — Kommod, Roma imperatoru

### 1601–1900

Qüstav Kurbe
* 1610 — Ludolf van Seylen, Almaniya və Niderland riyaziyyatçısı
* 1864 — Corc Dallas, ABŞ dövlət xadimi
* 1877 — Qüstav Kurbe, Fransa boyakarı

### 1901–cari

* 1934 — Cəfər Cabbarlı, Azərbaycan dramaturqu
* 1966 — Yelena Stasova, Sovet dövlət xadimi
* 1993 — Zviad Qamsaxurdiya, Gürcüstan prezidenti
* 2004 — Jerar Debre, Fransa iqtisadçısı və riyaziyyatçısı
* 2013
	+ Lidiya Vertinskaya, Rusiya aktrisası
	+ Ömür Nağıyev, Azərbaycan aktyoru
* 2015 — Natali Kol, ABŞ müğənnisi
* 2020
	+ Rober Osseyn, Fransa aktyoru
	+ Tural Həsənov, Azərbaycan əsgəri
* 2021 — Betti Vayt, ABŞ aktrisası

## Bayramlar və xüsusi günlər

* Azərbaycan — Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü

## İstinadlar
# Serbiya gerbi

| Serbiya gerbi |
| --- |
|  |
| Versiyalar |
|
 Rəsmi dövlət gerbi |
|  Serb xaçı (simvolik) |
| Detallar |
| Armiger |
Serbiya |
| Təsis edilib | 2010 (standart vəziyyətə gətirilmişdir) 2004 (yenidən istifadə) 16 iyun 1882 (ilk dəfə istifadə) |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Serbiya gerbi** Serbiyanın rəsmi dövlət gerbidir.

Gerbin ən kənar hissəsinin yuxarısında kral plaşına bükülmüş formada kral tacı yerləşdirilmişdir. Bu plaşın içərisində isə, üstündə tacı olan bir qalxan vardır. Bu qalxanın içərisində isə tarix boyu Serb dövlətlərində istifadə edilmiş olan ikibaşlı qartal (Serb qartalı) simvolu yerləşdirilmişdir. Qartalların sinəsində isə yenə də bir qalxan içərisində Serb xaçı təsviri vardır.

## Tarixi gerblər

* Serbiya krallığı (orta əsrlər) gerbi 1217–1346
* Serbiya imperiyası gerbi 1346-1371
* Serbiya knyazlığı (Orta əsrlər) gerb 1371-1403
* Serbiya despotluğu gerbi 1403-1500
* Serbiya (Habsburq) krallığı gerbi 1718-1739
* Avstriya hakimiyyəti altında olan Serbiya gerbi 1788–1792
* Birinci serb qiyamı gerbi 1805-1813
* Serbiya knyazlığı (1817-1882) gerbi 1835-1882
* Serbiya krallığı gerbi 1882-1918
* Yuqoslaviya krallığı gerbi 1918–1941
* Milli Azadlıq Hökuməti gerbi 1941-1944
* Serbiya Sosialist Respublikası və Serbiya Respublikası (1992—2006) gerbi (1947-2004)
* Serbiya və Monteneqro gerbi (2003-2006)
# Heraldika

Heraldika
**Heraldika** — ən qədim dövrdən mövcud olmuş gerb, möhür, emblem və nişanları öyrənən köməkçi tarix elmi, gerbşünaslıq.

## Tarixi

Adətən orta əsr mənbələrinə xas olan və mühüm tarixi  informasiya daşıyıcısı olan heraldika xüsusi təlim tələb edən sahələrdəndir. Tarixdə heraldikanın hərbi fəaliyyət ilə əlaqədar yaranması fikri üstünlük təşkil edir. Lakin Norman işğallarına qədər heraldikanın sistematik formasına rast gəlinmir. Tarixi materialların tədqiqatçısı üçün heraldikaya aid biliklər mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Heraldika təkcə möhür və emblemlərdə deyil, qravür və miniatürlərdədə əks olunur,sənədin həqiqiliyinin, müəllifinin müəyyənləşdirilməsi üçün qiymətli informasiya verir. Müasir dövrdə heç bir rəsmi hakimiyyəti, sosial mənsubiyyəti müəyyən etməyən heraldika orta əsrlərdə həqiqətən də feodal cəmiyyətinin mühüm xüsusiyyətlərini, institutların rəsmi imtiyazlarını əks etdirirdi. Heraldika adətən, müəyyən hərbi şəxslər üçün hazırlanır və onların şəxsi qabiliyyət və bacarıqlarını, imtiyaz, hüquq və vəzifələrini müəyyən edirdi. Müxtəlif ölkələrin hərbi cəmiyyətləri xüsusi nişanların təsvirinə malik idilər və bu, döyüşçülərə və rəhbərlərə onların hansı kontingentə daxil olmaları haqqında məlumat verirdi. Müasir tarixçilər heraldikanın iki tipini müəyyənləşdirirlər: 1) hərbi xüsusiyyəti müəyyənləşdirən nişanələr; 2) nəsli mənsubiyyəti müəyyənləşdirən nişanələr. Orta əsr feodal silki nümayəndələri arasında vətəndaş xidmətində olan, lakin hərbi və digər imtiyazlara malik olmayan şəxslər xüsusi nişanələrə malik idilər. Bu nişanələr onların cəmiyyətdə tutduqları yeri, malik olduqları səlahiyyətləri  təsdiqləyən mənbələr idi. Heraldikanın tədqiqi ilə məşğul olan müasir tədqiqatçıların əsas vəzifəsi heraldik nişanələrin müəyyənləşdirilməsi deyil, mənbə haqqında məlum olmayan, itirilmiş informasiyanın toplanmasıdır. Heraldika ilə məşğul olan tədqiqatçılar sənədlərin operativ tədqiqi və tarixinin müəyyənləşdirilməsi üçün xüsusi süni lüğət yaradıblar. Bu lüğətdə dövrünə görə olduqca böyük əhəmiyyət kəsb edən heraldik nişanələrin (əsasən fransız mənşəli nişanələrin) təsviri verilir. Bu cür nəşrlər tarixi tədqiqatların asanlaşdırılmasına, mənbələrin tarixiliyi və həqiqiliyinin müəyyənləşdirilməsinin sürətləndirilməsinə imkan yaradır.Tarixdə müəyyənləşdirilmiş ən qədim emblem 1193-cü il Robert de Çartresə məxsus heraldikadır. Heraldika tarixi tədqiqatın bir vasitəsi kimi mənbə tədqiqinin yalnız bir üzünü təşkil edir. Orta əsr tarixinin bir mərhələsi olaraq, ailə, təbəqə, silk və siniflər arasında demarŞkasiya rolunu oynayan heraldik nişanələr müharibələrin ehtiyacları üzündən yaradılmasına baxmayaraq, orta əsr ruhunun müəyyənləşdirilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.