# 1905

| 1905 digər təqvimlərdə |
| --- |
| Qriqori təqvimi | 1905 *MCMV* |
| Yuli təqvimi | 1905 |
| Yuli təqvimi bizans erasında | 7413-7414 (1 sentyabr) |
| Romanın yarandığı gündən | 2657-2658 (21 aprel) |
| Avropa təqvimi  | 5665-5666
ה'תרס"ה
 - ה'תרס"ו |
| Hicri təqvim | 1323-1324 |
| Erməni təqvimi | 4397-4398 (11 avqust)
ՌՋԵ |
| Çin təqvimi | 4601-4602 甲辰 - 乙巳 yaşıl əjdaha
 - yaşıl ilan
 |
| Efiopiya təqvimi | 1897 - 1898 |
| Hind təqvimi |  |
| ⁃ *Vikram-samvat* | 1961-1962 |
| - *Şaka sambat* | 1827—1828 |
| ⁃ *Kali-yuqa* | 5006-5007 |
| İran təqvimi | 1283-1284 |
| Buddist təqvimi | 2448 |
| Holosen təqvimi | 11905 |
| Yapon xronologiyası | 38 Meydey erası |
| Fransız inqilabı təqvimi | 113—114

  |

## Hadisələr

* Peterburqda "Qanlı bazar günü". 1905-1907-ci illər I rus burjua-demokratik inqilabının başlanması
* oktyabr - Ümumrusiya siyasi tətili,
* 17 oktyabr - Rusiya çarı II Nikolay tərəfindən demokratik azadlıqlar "bəxş olunması" haqqında Manifestin elan edilməsi
* 20 oktyabr - Qalatasaray idman klubunun yaradılması.
* 21 noyabr — Eynşteyn tərəfindən məşhur E=mc2 düsturunun açıqlanması.
* 9-19 dekabr - Moskva silshlı üsyanı
* Almaniyada dənizlər haqqında əlavə qanun qəbul edilməsi.
* Rusiya çarı II Nikolay tərəfindən Dövlət Dumasına qanunverici hakimiyyətin və liberal azadlığın verilməsi haqqında manifestin imzalanması.
* Çində "Birləşmiş İttifaq" təşkilatının yaradılması.
* 6–9 fevral — Rusiyanın Çar hakim dairələrinin yaxından köməyi ilə Bakı şəhərində silahlı erməni dəstələri tərəfindən minlərlə azərbaycanlının qarət edilməsi və qətlə yetirilməsi.
* 26 fevral – Qafqaz canişinliyinin bərpa edilməsi.
* 22 aprel - Azərbaycanın mətbuat və ictimai-siyasi tarixində mühüm rol oynamış «Həyat» qəzetinin nəşrə başlaması.
* 5 may — Erməni hərbi birləşmələri tərəfindən Naxçıvanda dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğınlara başlanılması.
* 24 may — Daşnak silahlı qüvvələri tərəfindən İrəvan şəhərində dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğın törədilməsi .
* Azərbaycan milli burjuaziyasi tərəfindən Rusiya Nazirlər Komitəsinə "Ərz-hallar" adlandırılan sənəd təqdim edilməsi.
* İyun – Erməni daşnakların;n Qacar kəndi uğrunda döyüşlərdə darmadağın edilməsi.
* İyun- Ə.Ağayev və Ə.Hüseynzadənin redaktorluğu ilə Azərbaycan dilində "Həyat" qəzetinin nəşrə başlaması.
* 16-21 avqust – Şuşa döyüşlərində erməni quldurlarının ağır məğlubiyyətə düçar olması.
* 15 avqust –Nijni-Novqorodda Ümumrusiya müsəlmanlarının I qurultayının keçirilməsi.
* avqust- daşnaklar tərəfindən Bakıda ikinci böyük qırğın törədilməsi.
* 25 noyabr – Bakı Fəhlə Deputatları Sovetinin yaradılması.
* "Müsəlman cəmiyyəti xeyriyyəsi" və "Müdafiə və müsəlman kübarları və ziyalılarının ittifaqı cəmiyyəti" təşkilatlarının yaradılması.
* noyabr- Naxçıvanda ikinci erməni-müsəlman münaqişəsinin baş verməsi.
* Noyabrın 20-dən 29-dək Tiflisdə də erməni-müsəlman qırğınının törədilməsi
* dekabr- kadetlər (konstitusiyalı demokratlar) partiyasının Bakı şöbəsinin yaradılması.
* 15 fevral- Bakıda müvəqqəti general-qubernator vəzifəsinin təsis edilməsi.
* C.Məmmədquluzadə və Ö.F.Nemanzadə tərəfindən Tiflisdə "Qeyrət" mətbəəsininin yaradılması.

## Doğumlar

* 21 iyun – Jan Pol Sartr
* 18 sentyabr – Abdulla Sabir
* 12 dekabr - Mülk Rac Anand
* 30 yanvar - Cümşüd Zülfüqarlı, azərbaycanlı kimyaçı.

## Ölümlər

* 24 mart - Jül Vern- fransız yazıçı

## İstinadlar