Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Simbioz

**Simbioz** (yun. syn – müştərək həyat) — iki növdən olan fərdlərin birgə yaşamasının elə bir formasıdır ki, bu zaman hər iki fərd xarici mühitlə bilavasitə qarşılıqlı təsirdə olur; xarici mühitlə münasibətlərin tənzimi hər iki orqanizmin fəaliyyəti ilə uyğunlaşır. Geniş mənada Simbioz parazitizm də (bu halda antoqonist Simbioz adlanır) daxil olmaqla müxtəlif növlərdən olan orqanizmlərin sıx birgə yaşamasının bütün formalarını əhatə edir. Bitki bitki ilə, bitki heyvanla, heyvan heyvanla, bitki və heyvan mikroorqanizmlərlə simbiotik münasibətdə olurlar. Simbioz terminini ilk dəfə alman botaniki A. de Bari (1979) təklif etmişdir. Bitkilər arasındakı Simbioza ən yaxşı misal mikorizadır.

## Simbiogenez

Simbioz yolu ilə çoxhüceyrəli orqanizmlərin mənşəyi haqqında hipotez. A.R.Faminski tərəfindən (19-cu əsrin 60-cı illərində) irəli sürülmüşdür. Simbiogenez problemi hələlik mübahisəli olaraq qalır.

## Xarici keçid

* simbioz

## Həmçinin bax

* Orqanizm

## İstinad
# Cırtdan ərincək

| Cırtdan ərincək |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
XƏTA: **parent** və **rang** parametrlərini doldurmaq lazımdır.
**???**:**Cırtdan ərincək** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Bradypus pygmaeus Robert P. Anderson & Charles O. Handley, 2001
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 727513 |
| NCBI   | 652851 |
| EOL   | 323582 |

 |

 |

**Cırtdan ərincək** (lat. Bradypus pygmaeus) — üçbarmaqlı ərincəklər sinfinə daxil olan məməli növü. Panamanın şimal sahillərində, Bocas del Toro vilayətinə aid Eskudo de Veraquas adasının endemikidir.

## Təsviri

Cırtdan ərincək digər üçbarmaqlı ərincəklərə bənzəyir, lakin ölçüsü daha kiçikdir və bu da cırtdanlığın tipik bir nümunəsidir. Bədən uzunluğu 49 ilə 53 sm arasındadır. Çəkisi 2,5 ilə 3,5 kq arasındadır. Bu növün xarakterik xüsusiyyəti alnındakı qara zolaqdır.

## Yayılması

Növ yalnız Panamanın şimal sahillərindən 17,6 km məsafədə yerləşən 4.3 km² ərazisi olan Eskudo de Veraquas adasında yaşayır. Növ 2001-ci ildə Robert Anderson və Çarles Handley tərəfindən aşkarlanmışdır.

## Həyat tərzi

Cırtdan ərincək təbii yaşayış mühitinə yalnız doğma adasının sahilindəki mangrovlarda rast gəlinir. Həyat tərzi haqqında az şey məlumdur. Bütün üçbarmaqlı ərincəklər kimi, əsasən yarpaqlarda qidalanırlar. Cırtdan ərincək üzmək ustasıdır.

## Qoruma statusu

Növ nəsli kəsilmək üzrədir və Beynəlxalq Təbiətin və Təbii Sərvətlərin Mühafizəsi Birliyinin Qırmızı Kitabına daxil edilmişdir. Ümumi sayı məlum deyil. Ehtimal edilir ki, sayları 500-dən azdır. Adada insanlar yoxdur, lakin vaxtaşırı balıqçılar, kəndlilər və ərincəkləri ovlayan digər insanlar tərəfindən ziyarət edilir. Növbəti təhlükə adanın turizmə açılmasıdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

D. E. Wilson, D. M. Reeder, Mammal Species of the World, Johns Hopkins University Press, 2005 Anderson, R. P. and Handley Jr., C. O. A new species of three-toed sloth (Mammalia: Xenarthra) from Panama, with a review of the genus Bradypus // Proceedings of the Biological Society of Washington. — 2001. — Vol. 114, № 1. — P. 1–33
# Qırmızı üzüm bağı (rəsm əsəri)

| *Qırmızı üzüm bağı* |
| --- |
| De rode wijngaard |
|  Arles yaxınlığındakı qırmızı üzüm bağları |
| Rəssam | Vinsent van Qoq |
| Tarixi | 1888 |
| Üslubu | peyzaj |
| Texnikası |
Yağlı boya |
| Ölçüləri | 75 sm × 93 sm |
| Materialı | yağlı boya[d] |
| Saxlanıldığı yer | A.S.Puşkin adına Dövlət Təsviri İncəsənət muzeyi, Moskva |
| Saytı | vggallery.com/painting/p… |
| İnventar nömrəsi | Ж-3372 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Qırmızı üzüm bağı**—hollandiyalı rəssam Vinsent Van Qoqun 1888-ci il noyabrında yağlı boya ilə çəkdiyi rəsm əsəridir. Bu əsər rəssamın yaşadığı müddətdə sata bildiyi tək rəsm əsəridir.

## Tarixi

Qırmızı üzüm bağı əsəri ilk dəfə Brüsseldəki *Les XX 1890* sərgisində nümayiş olundu və impressionist rəssam və kolleksiyaçısı Anna Boça 400 franka (hazırda 1000-1.050 dollara bərabər) satıldı. O da Les XX üzvü idi.

## Həmçinin bax

* Vinsent Van Qoq
* Postimpressionizm
* Ulduzlu gecə
* Həkim Qaşenin portreti
* Kartof yeyənlər
* Günəbaxanlar
* *Qarğalarla taxıl sahəsi*
* *Arlda yataq otağı*
* *Gecə kafesi*
* Süsənlər
* *Rona üzərində ulduzlu gecə*
# Meduza

| Meduza |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
XƏTA: **latin** parametri doldurulmayıb.
 |
| Beynəlxalq elmi adı |
|
XƏTA HAQQINDA MƏLUMAT Bu parametr doldurulmayıb: **latin** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

 |

 |

**Meduza** — hidroidlər sinifinə daxil beyinləri olmayan canlılar. Meduzalar *şəffaf görünüşləri* ilə diqqət cəlb edir. Əsasən Dənizdə yaşayan, yumşaq bədənli, radial simmetriyalı və jelatinəbənzər orqanizmlərdir.

## Quruluşu

Meduzaların bədəni dairəvi şəkildə qurulub, yəni bədənlərinin mərkəzindən hər tərəf eyni görünür. Onların bədəni üç qatdan ibarətdir: üst qat (epidermis), ortadakı yumşaq və şəffaf qat (mezogleya) və daxili qat (qastrodermis). Ortadakı bu jelatinəbənzər qat meduzanın yüngül olmasına və suda asanlıqla üzməsinə kömək edir.

## Qidalanma

Əsasən plankton, xırda balıq, balıq sürfələri və digər kiçik dəniz canlıları ilə qidalanırlar. Onlar tentakullar vasitəsilə ovlarını tutaraq ağızlarına ötürürlər. Tentakullardakı zəhərli hüceyrələr (cnidocytes) ovun hərəkətini məhdudlaşdırır.

## Çoxalma

Meduzalar həm **c**insi, həm də cinsi olmayan yollarla çoxala bilirlər.

## Həmçinin bax

* Kristal Meduza (Aequorea victoria)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Yan Fleminq

| **Yan Fleminq** |
| --- |
| ing. Ian Lancaster Fleming |
|  |
| Doğum tarixi | 28 may 1908 |
| Doğum yeri | London |
| Vəfat tarixi | 12 avqust 1964  |
| Vəfat yeri | Canterbury |
| Vəfat səbəbi | ürək tutması |
| Milliyyəti |
İngilis |
| Təhsili | * İton kolleci,
* Cenevrə Universiteti,
* Münhen Lüdviq-Maksimilian Universiteti
 |
| Fəaliyyəti | jurnalist, yazıçı, romançı, ssenarist, nasir, dənizçi[d] |
| Fəaliyyət illəri | 1953–1963 |
| Əsərlərinin dili | ingilis dili |
| İstiqamət | Roman |
| Janr | detektiv |
| İlk əsəri |
Casino Royale (kitab) 1956 |
| Mükafatları |  |
|  |
| ianfleming.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Yan Lancaster Fleminq** (28 may 1908 – 12 avqust 1964) — Ceyms Bond xarakterinin yaradıcısı və romanlarının müəllifi ingilis jurnalisti və yazıçısı. II Dünya Müharibəsində dəniz zabiti olaraq vəzifə yerinə yetirən yazıçı böyük qardaşı Peter Fleminq kimi İngiltərənin Eton Kollecindən məzun olmuş və buradan hərbi məktəbə davam etmişdir. Yazdığı casusluq romanları filmlərə uyğunlaşdırılmış və ona dünya səviyyəsində şöhrət qazandırmışdır.

## İstinadlar
# Batiskaf

Trieste Batiskafı 1958-ci il.
**Batiskaf** (yun. bathycskaphos) — Sualtı qayığa oxşayır, lakin onun uzunsov gövdəsi hava ilə yox, benzinlə doldurulub. Burada hava yaramır: çox böyük dərinlikdə suyun təzyiqindən batiskaf əzilə bilər. Benzin isə həm də sudan yüngüldür. Odur ki, benzinlə doldurulmuş gövdə batiskaf üçün üzgəc vəzifəsini daşıyır. Hava isə yalnız batiskafın alt hissəsindəki polad kürənin (qondolandın) içində olur . Adamlar və tədqiqat cihazları da bu hissədə yerləşir.

## Enməsi

*Ballastın* yəni tarazlıq yükünün ağırlığı altında dənizin dibinə doğru hərəkət edir.

## Projektor

Projektor okeanın dibinin işıqlandırılması üçün vacibdir. Batiskafın projektoru dəniz dibinin öyrənilməsi üçün mühüm yer tutur.

## Qalxması

Batiskaf ballastı atır və yavaş-yavaş yuxarı, suyun səthinə doğru qalxmağa başlayır.

## Alimlər

1960-cı ildə İsveçrə alimi Okust Pikkarinin düzəltdiyi *"Triest" batiskafı* Sakit okeanın ən dərin yerlərindən birində, Marian çökəkliyində suyun dibində enmişdi. Zabiti Don Uolş və alimin oğlu Jak Pikkar *10919 metr dərinliyə* çatmışdılar. Bu rekord göstərici sayılır. Batiskaf okean dərinliklərini tədqiq etmək üçün hələlik yeganə vasitədir.

## İstinadlar

---

## Xarici keçidlər

* Coğrafiya

## Mənbə

* Uşaq ensiklopediyası, C.B.Quliyev, Azərbaycan sovet ensiklopediyası baş redaksiyası, Bakı-1987. səh:120,
# 23 yanvar

| ←→Yanvar |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |

 |
| 2026-cı il |

**23 yanvar** — Qriqorian təqvimində ilin 23-cü günü.
Bu tarixdə ilin sonuna 342 gün (uzun ildə 343 gün) qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 10 yanvar tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1556 — Çində 830,000 nəfərin həlak olduğu Şensi zəlzələsi baş vermişdir.
* 1579 — Utrext birliyindən sonra Niderland Protestant respublikası olmuşdur.

### 1601–1900

* 1719 — Lixtenşteyn Knyazlığı Müqəddəs Roma İmperiyasının tərkibində yaradılmışdır.

### 1901–cari

* 1950 — Knesset Qüdsün İsrailin paytaxtı olduğuna qərar verib.
* 2020
	+ Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı COVID-19 koronavirus pandemiyasını beynəlxalq narahatlıq doğuran ictimai səhiyyə fövqəladə halı elan edib.
	+ Finlandiya, Honkonq, Sinqapur və Vyetnamda ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr

* 2011 — "İnter Bakı" Sankt-Peterburqda Birlik Kubokunu qazanıb.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1783 — Stendal, Fransa yazıçısı
* 1832 — Eduard Mane, Fransa boyakarı
* 1855 — Con Brauninq, ABŞ silah konstruktoru
* 1862 — David Hilbert, Almaniya riyaziyyatçısı

### 1901–cari

XXXTentacion
* 1907 — Hideki Yukava, Yaponiya nəzəri fiziki
* 1919 — Bob Peysli, İngiltərə futbolçusu və baş məşqçisi
* 1927 — Böyükağa Məmmədov, Azərbaycan rəqqası
* 1928 — Janna Moro, Fransa aktrisası
* 1941
	+ Rey Tomlinson, ABŞ kompüter proqramçısı
	+ Vahid Bağırov, Azərbaycan jurnalisti
* 1944 — Rutger Hauer, Niderland aktyoru
* 1946 — Boris Berezovski, Rusiya iş adamı
* 1950 — Mixail Qusman, Rusiya jurnalisti
* 1958 — Zaur Svanadze, Gürcüstan futbolçusu və baş məşqçisi
* 1969 — Hikmət Muradov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1984 — Aryen Robben, Niderland futbolçusu
* 1989 — Arzu Əliyeva, Azərbaycan kinoprodüser
* 1998 — XXXTentacion, ABŞ repçisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1516 — II Ferdinand, Araqon, Kastilya, Neapol və Siciliya kralı

### 1601–1900

* 1883 — Qüstav Dore, Fransa boyakarı

### 1901–cari

Salvador Dali
* 1931 — Anna Pavlova, Rusiya balerinası
* 1944 — Edvard Munk, Norveç boyakarı
* 1985 — Batır Zakirov, Özbəkistan müğənnisi
* 1989 — Salvador Dali, İspaniya boyakarı
* 2002 — Pyer Burdye, Fransa sosioloqu
* 2004 — İrena Malkieviçz, Polşa aktrisası
* 2005 — Yuli Karasik, Sovet aktyoru
* 2007 — Rişard Kapuçinski, Polşa jurnalisti
* 2011 — Valid Sənani, Azərbaycan televiziya işçisi
* 2018 — Nicat Məlikov, Azərbaycan jurnalisti
* 2019 — Ayşən Qruda, Türkiyə aktrisası
* 2021 — Larri Kinq, ABŞ jurnalisti

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
# 1960

| 1960 digər təqvimlərdə |
| --- |
| Qriqori təqvimi | 1960 *MCMLX* |
| Yuli təqvimi | 1960 |
| Yuli təqvimi bizans erasında | 7468-7469 (1 sentyabr) |
| Romanın yarandığı gündən | 2712-2713 (21 aprel) |
| Avropa təqvimi  | 5720-5721
ה'תש"ך
 - ה'תשכ"א |
| Hicri təqvim | 1379-1380 |
| Erməni təqvimi | 4452-4453 (11 avqust)
ՌՋԿ |
| Çin təqvimi | 4656-4657 己亥 - 庚子 sarı donuz
 - ağ siçovul
 |
| Efiopiya təqvimi | 1952 - 1953 |
| Hind təqvimi |  |
| ⁃ *Vikram-samvat* | 2016-2017 |
| - *Şaka sambat* | 1882—1883 |
| ⁃ *Kali-yuqa* | 5061-5062 |
| İran təqvimi | 1338-1339 |
| Buddist təqvimi | 2503 |
| Holosen təqvimi | 11960 |
| Yapon xronologiyası | 35 Syova erası |
| Fransız inqilabı təqvimi | 168—169 |
| Çuçxe təqvimi | 49-cu çuçxe ili |
| Minqo təqvimi | 49-cu Tayvan ili |

## Hadisələr

* 1 yanvar:
	+ Kamerunun öz müstəqilliyini elan etməsi.
	+ Vyetnam Demokratik Respublikasının yeni Konstitusiyasının qüvvəyə minməsi.
	+ İraq Respublikasının Ali Dövlət Şurası və Nazirlər Şurası tərəfindən ölkədə siyasi partiyaların fəaliyyətinə icazə verilməsi haqqında qanununun təsdiq edilməsi.
* 31 yanvar - Əlcəzairdə qiyamın yatırılması.
* 21 aprel - Braziliyanın paytaxtının Pio-de-Janeyrodan Braziliyaya köçürülməsi.
* 7 avqust - Fil Dişi Sahilinin öz müstəqilliyini elan etməsi.
* 12 noyabr — Azərbaycan müəllimlərinin VII qurultayı keçirilmişdir.
* 22 fevral - Rəvan Daşdəmirovun ad günü olmuşdur və qardaşları tərəfdən təbrik edirik

## Doğumlar

* 10 avqust – Antonio Banderas, ispan aktyor
* 17 avqust – Şon Penn, Amerika aktyoru və kinorejissoru
* 9 sentyabr – Hyu Qrant, britaniyalı aktyor.
* 10 sentyabr – Kolin Fört, İngiltərə aktyoru
* 18 oktyabr – Jan-Klod Van Damm, Belçika (flamand) mənşəli amerikan aktyoru, ssenaristi, prodüseri və montajçısı, bodibilder, döyüş sənəti ustası
* 30 oktyabr – Dieqo Armando Maradona, Argentinalı keçmiş futbolçu və məşqçi
* 1 noyabr – Tim Kuk, Stiv Jobsun 24 avqust 2011 tarixində Apple-ın CEO-luğundan ayrılmasından sonra təyin olunan CEO-su.

## Ölümlər
# Moment maqnitud şkalası

**Moment maqnitud şkalası** (ing. Moment magnitude scale) — zəlzələ əsnasında yaranan enerjini ölçməyə yarayan sistem. Bu şkala 1979-cu ildə Thomas C. Hanks və Hiroo Kanamori tərəfindən yaradılıb və Rixter şkalasının yerini alıb . Moment maqnitud ( **WIKINIUM\_MATH\_PH\_0** ) ölçüsüz bir rəqəmdir və riyazi formulu aşağıdakı kimidir:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2

Düsturdakı WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 seysmik momentdir və istinad moment olaraq nyuton metr ([N · m]) istifadə edilir. [*mənbə göstərilməlidir*]

Loqarifm bir miqyas olan moment maqnitud şkalasında ​1 vahid artım, alınan enerjinin 101.5 = 31.6 dəfə artmasına bərabərdir. Eynilə, 2 vahid artım, alınan enerjinin 103 = 1000 qat artması deməkdir.

Yuxarıda göstərilən düsturdakı sabitlər elə seçilmişdir ki moment maqnitud şkalasının Rixter şkalası (Richter), *M*L kimi digər şkalalarla yaxın dəyərlər verir.

## İstinadlar
# 23 iyun

| ←→İyun |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

 |
| 2026-cı il |

**23 iyun** — Qriqorian təqvimində ilin 174-cü günü. (uzun ildə 175-ci)
Bu tarixdə ilin sonuna 191 gün qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 10 iyun tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1894 — Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi Paris Universitetində baron Pyer de Kubertenin təşəbbüsü ilə təsis olunub.

### 1901–cari

* 1961 — Antarktidanı elmi qoruq kimi ayıran və qitədə, onun adalarında və buz şelflərində hərbi fəaliyyəti məhdudlaşdıran Antarktika haqqında konvensiya qüvvəyə minib.
* 2016 — Səsvermənin nəticələrinə əsasən, seçicilərin 52 faizi Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxmasını dəstəkləyib.

### Azərbaycana aid hadisələr

* 1995 — "Neftçi" Azərbaycan Superkubokunu qazanıb.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

* E.ə. 47 — XV Ptolemey, Misir fironu
* 1534 — Oda Nobunaqa, Yaponiya daymyosu

### 1601–1900

* 1889 — Anna Axmatova, Rusiya şairəsi
* 1894 — VIII Eduard, Böyük Britaniya kralı

### 1901–cari

Zinəddin Zidan
* 1901 — Əhməd Həmdi Tanpınar, Türkiyə şairi
* 1909 — Li Syannyan, Çin dövlət xadimi
* 1912 — Alan Türinq, İngiltərə riyaziyyatçısı, məntiqçi və kriptoqrafı
* 1913 — Nigar Rəfibəyli, Azərbaycan şairəsi
* 1922 — Morris Cepson, ABŞ pilotu
* 1954 — Lina Romay, İspaniya aktrisası
* 1965 — Valeri Meladze, Rusiya müğənnisi
* 1972 — Zinəddin Zidan, Fransa futbolçusu və baş məşqçisi
* 1974 — Sinan Şamil Sam, Almaniya və Türkiyə boksçusu
* 1994
	+ Fərid Hüseynov, Azərbaycan baş çavuşu
	+ Röyal Ələkbərov, Azərbaycan baş leytenantı
* 1997 — Nahid Teymurzadə, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

Vespasian
* 79 — Vespasian, Roma imperatoru
* 1565 — Turqut Rəis, Osmanlı admiralı

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1943 — Lado Asatiani, Gürcüstan şairi
* 1945 — İsamu Ço, Yaponiya hərbi sərkədəsi
* 1953 — Alber Qlez, Fransa boyakarı
* 1954 — Salih Omurtak, Türkiyə generalı
* 1972 — Akaki Xorava, Gürcüstan aktoru
* 1989 — Mişel Əfləq, Suriya filosofu
* 1992 — Nəvzad xanım, Hasəki sultan
* 1995 — Conas Solk, ABŞ virusoloqu
* 2010 — Vsevolod Vorobyov, Ukrayna pianoçusu
* 2013 — Riçard Metison, ABŞ yazıçısı
* 2018 — Yavər Camalov, Azərbaycan dövlət xadimi

## Bayramlar və xüsusi günlər

* Estoniya — Qələbə Günü
* Azərbaycan — Dövlət Qulluqçularının Peşə Bayramı Günü

## İstinadlar
# 20 iyun

| ←→İyun |
| --- |
|

| B.e | Ç.a | Ç | C.a | C | Ş | B |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

 |
| 2026-cı il |

**20 iyun** — Qriqorian təqvimində ilin 171-ci günü. (uzun ildə 172-ci)
Bu tarixdə ilin sonuna 194 gün qalır.

XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 7 iyun tarixinə uyğun gəlir.

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1837 — Kraliça Viktoriya Böyük Britaniyanın kraliçası olub.
* 1863 — Qərbi Virciniya ABŞ-nin 35-ci ştatı olub.

### 1901–cari

Berlində Reyxstaq binası
* 1976 — Çexoslovakiya milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.
* 1991 — Almaniya Bundestaqı hökumət oturacağının keçmiş Qərbi Almaniya paytaxtı Bonndan indiki paytaxtı Berlinə köçürülməsinə səs verib.

### Azərbaycana aid hadisələr

* 1995 — Azərbaycan və Mozambik arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

* 1566 — III Sigizmund, Polşa kralı

### 1601–1900

* 1819 — Jak Offenbax, Fransa bəstəkarı
* 1833 — Leon Bonna, Fransa boyakarı
* 1865 — Məmməd bəy Sulkeviç, Azərbaycan general-leytenantı
* 1896 — Əliheydər Qarayev, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1898 — Əli Qurbanov, Azərbaycan aktyoru

### 1901–cari

Çino Moreno
* 1915 — Süleyman Ələsgərov, Azərbaycan aktyoru
* 1920 — Fariz Səfərov, Azərbaycan mayoru
* 1921 — Cahangir Cahangirov, Azərbaycan bəstəkarı
* 1927 — Bernar Kaye, Fransa fotojurnalisti
* 1928 — Martin Landau, ABŞ aktyoru
* 1932 — Robert Rojdestvenski, Rusiya şairi
* 1939 — Nailə Bağırova, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1942 — Eduard Markarov, Ermənistan futbolçusu və baş məşqçisi
* 1946 — Zülfü Livaneli, Türkiyə musiqiçisi
* 1949 — Layonel Riçi, ABŞ müğənnisi
* 1952 — Con Qudmen, ABŞ aktyoru
* 1954 — İlan Ramon, İsrail kosmonavtı
* 1965 — Mircavad Cəfərov, Azərbaycan ud ifaçısı
* 1967 — Nikol Kidman, Avstraliya aktrisası
* 1973 — Çino Moreno, ABŞ musiqiçisi
* 1976 — Juliano Belleti, Braziliya futbolçusu
* 1978 — Frenk Lempard, İngiltərə futbolçusu
* 1989 — Christopher Mintz-Plasse, ABŞ aktyoru
* 1990 — Eda Ece, Türkiyə aktrisası
* 1991 — Denis Prokopenko, Ukrayna mayoru

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

* 840 — I Lüdovik, Frank kralı
* 1597 — Villem Barens, Niderland naviqatoru, kartoqrafı və tədqiqatçısı

### 1601–1900

* 1747 - Nadir Şah,Əfşarlar Dövlətinin Birinci Şahı
* 1869 — Hicikata Toşizo, Yaponiya döyüşçüsü

### 1901–cari

* 1933 — Klara Setkin, Almaniya nəzəriyyəçisi
* 1958 — Kurt Alder, Almaniya kimyaçısı
* 1962 — Həbib Abdullayev, Özbəkistan geoloqu
* 1966 — Jorj Lemetr, Belçika keşişi
* 1978 — Fazil Salayev, Azərbaycan aktyoru
* 1989 — Həsən İzzəddin Dinamo, Türkiyə şairi
* 1992 — Elşad Yəhyayev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1994 — Leonid Vaynşteyn, Azərbaycan bəstəkarı
* 1995 — Əhməd Süleymanov, Çeçenistan diyarşünası

## Bayramlar və xüsusi günlər

* Azərbaycan — Qaz təsərrüfatı işçilərinin peşə bayramı günü
* Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Ümumdünya Qaçqınlar Günü
* Argentina — Bayraq Günü
* Eritreya — Şəhidlər Günü

## İstinadlar