Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mamırlar

| Mamırlar |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:SetaphytaŞöbə:**Yarpaqlı mamırlar** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Bryophyta Schimp., 1879
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 14189 |
| NCBI   | 3208 |
| EOL   | 3768 |
| FW   | 55134 |

 |

 |

**Mamırlar** — ən az inkişaf etmiş ali bitkilərdir. Onların təxminən 25000 növü mövcuddur. Yosunlar və mamırlar quruluşuna və çoxalmasına görə eynidir. Müxtəlif yerlərdə müxtəlif adlanır. Daha yüksək inkişaf etmiş bitkilərdir. Onların quruluşunun mürəkkəbləşməsi yerüstü həyat şəraitinə uyğunlaşması ilə əlaqədardır.

Mamırlar avtotrof orqanizmlərdir, onlarda xloroplastlar yaxşı inkişaf etmişdir. Mamırların hündürlüyü 20–30 sm-dən çox olmur. Mamırlar ən çox rütubətli yerlərdə yayılmışdır. Ümumiyyətlə mamırlar rütubətsevən bitkidir. Bunlardan biridə yaşıl quş mamırıdır. Yaşıl quş mamırı çoxillik bitkidir. Bataqlıqlaşmış və nəm yerlərdə rast gəlinir. Gövdəsi dik qalxır, budaqlanmır, üzərində sıx yerləşən və ucu şiş yarpaqlar olur. Bitkini torpağa gövdənin aşağı hissəsində yerləşən nazik sapşəkilli rizoidlər bərkidir. Quş mamırı bədən səthi ilə atmosferin rütubətindən də istifadə edə bilir və öz çəkisindən təxminən 4 dəfə çox su udur. Onlar oksigen az olan yerlərdə yavaş — yavaş parçalanır və torfa çevrilir. Torfdan isə yanacaq kimi istifadə olunur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
# Yarpaqlı mamırlar (sinif)

| Yarpaqlı mamırlar |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:SetaphytaŞöbə:Yarpaqlı mamırlarYarımşöbə:Yarpaqlı mamırlarSinif:**Yarpaqlı mamırlar** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Bryopsida Pax, 1900
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 15754 |
| NCBI   | 3214 |
| EOL   | 3774 |
| FW   | 55135 |

 |

 |

**Yarpaqlı mamırlar** (lat. Bryopsida) — bitkilər aləminin yarpaqlı mamırlar şöbəsinə aid bitki sinfi.

Yarpaqlı mamırlar sinfi mamırların 95 %-ni əhatə edən böyük sinfidir. Bu sinfə demək olar ki, dünyanın hər yerində bitən 11500-ə yaxın növ daxildir.

## Təsnifatı

Əvvəllər *Bryopsida* qrupuna bütün mamırlar aid edilirdi. Hazırda bu, bir qədər məhdudlaşdırılıb.

|  |
| --- |
| **Bryopsida** sinfi
Buxbaumiidae yarımsinfi (yeganə *Buxbaumia* cinsi)
Diphysciidae yarımsinfi (yeganə *Diphyscium* cinsi)
Timmiidae yarımsinfi (yeganə *Timmia* cinsi)
Funariidae yarımsinfi (5 fəsilə)
Dicranidae yarımsinfi (24 fəsilə)
Yaşıl mamırlar (*Bryidae*) yarımsinfi (71 fəsilə) |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Oedipodiopsida* |
|  |
|  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Tetraphidopsida* |
|  |
|  | *Polytrichopsida* |
|  |
| **Bryopsida** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Buxbaumiidae |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Diphysciidae |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Timmiidae |
|  |
|  |
Funariidae |
|  |
|  |
Dicranidae |
|  |
| Bryidae |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Bryaneae (*parafiletikli*) |
|  |
|  |
Hypnanae |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
| Bryopsida sinfinin hazırkı filogeni. |

## İstinadlar

## Həmçinin bax
# Hypnales

| *Hypnales* |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:SetaphytaŞöbə:Yarpaqlı mamırlarYarımşöbə:Yarpaqlı mamırlarSinif:Yarpaqlı mamırlarYarımsinif:Yarpaqlı mamırlarDəstəüstü:HypnanaeDəstə:**Hypnales** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Hypnales
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 16121 |
| NCBI   | 13798 |
| EOL   | 3822 |

 |

 |

**Hypnales** (lat. Hypnales) — bitkilər aləminin yarpaqlı mamırlar şöbəsinin yarpaqlı mamırlar sinfinə aid bitki dəstəsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax