# Mariya (Macarıstan kraliçası)

| Mariya |
| --- |
| mac. Mária xorv. Marija |
|  |
|  |
| XXVIII Macarıstan və Xorvatiya kraliçası |
| 10 sentyabr 1382 – dekabr 1385 |
| Əvvəlki | I Lüdovik |
| Sonrakı | II Karl |
| 24 fevral 1386 – 17 may 1395 |
| Əvvəlki | II Karl |
| Sonrakı | Lüksemburqlu Siqismund |
| Şəxsi məlumatlar |
| Doğum tarixi | 14 aprel 1371(1371-04-14) |
| Doğum yeri | * Buda, Macarıstan krallığı
 |
| Vəfat tarixi | 17 may 1395(1395-05-17) (24 yaşında) |
| Vəfat yeri | * Buda, Macarıstan krallığı
 |
| Vəfat səbəbi | uşaq doğumu |
| Fəaliyyəti | monarx, siyasətçi |
| Atası | I Böyük Lyudovik |
| Həyat yoldaşı | * Siqismund (Müqəddəs Roma imperatoru) (1385-ci ildən)
 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Anjulu Mariya** (mac. Anjou Mária; 14 aprel 1371, Buda – 17 may 1395, Buda) — Macarıstan və Xorvatiya kraliçası.

1371-ci ildə Budada dünyaya gəldi. Atası Macarıstan, Xorvatiya və Polşa kralı I Lüdovik, anası isə onun ikinci xanımı Bosniyalı Yelizavetadır. Atasının ölümünün ardından, 1382-ci ildə 11 yaşında Macarıstan və Xorvatiya taxt-tacına çıxarıldı. Anası naibə olaraq onun yerinə dövlət işlərini apardı. Hələ körpə ikən atası onu Müqəddəs Roma imperatoru IV Karlın oğlu Lüksemburqlu Siqismundla nişanlamışdı. Ancaq anası bu nişanı pozaraq qızını Fransa kralı VI Karlın kiçik qardaşı Orlean hersoqu I Lüdoviklə nişanladı. Ancaq Lüksemburqlu Siqismund buna etiraz etdi və 1385-ci ilin sentyabrında Dalmatiya sahillərinə səgər çıxardı. Naibə Bosniyalı Yelizaveta qızını onunla evləndirməyə məcbur oldu. Buna baxmayaraq Neapol kralı III Karlın Budanı işğal etməsinə mane ola bilmədi. Anjulu Mariya və anası həbs edildi. Ancaq həbsdə ikən apardığı saray intriqaları nəticəsində Bosniyalı Yelizavetanın rəhbərlik etdiyi bir saray çevrilişi ilə III Karl 24 fevral 1386-cı ildə qətlə yetirildi.

Həbsdən çıxarılan Anjulu Mariya yenidən taxta çıxarılsa da, anası Bosniyalı Yelizaveta artıq saray əyanlarının nifrətini qazanmışdı və çox keçmədən 1387-ci ildə öldürüldü. Əri Lüksemburqlu Siqismundla birlikdə ortaq monarx olsa da, dövlət idarəsində heç bir söz sahibi olmadı. 1395-ci ildə yganə övladına hamilə ikən atdan yıxıldı və qarnındakı övladıyla birlikdə vəfat etdi. Ölümündən sonra Macarıstan və Xorvatiya taxt-tacı ərinin idarəsində qaldı.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* *Bak, János M.* Queens as Scapegoats in Medieval Hungary // Duggan, Anne (redaktor). Queens and Queenship in Medieval Europe. The Boydell Press. 1997. 223–234. ISBN 0-85115-881-1.
* *Bartl, Július; Čičaj, Viliam; Kohútova, Mária; Letz, Róbert; Segeš, Vladimír; Škvarna, Dušan.* Slovak History: Chronology & Lexicon. Bolchazy-Carducci Publishers, Slovenské Pedegogické Nakladatel'stvo. 2002. ISBN 0-86516-444-4.
* *C. Tóth, Norbert.* Mária királyné és udvara [*Queen Mary and Her Court*] // Zsoldos, Attila (redaktor). Nagyvárad és Bihar az Anjou-korban (Tanulmányok Biharország történetéből 5.) (macar). Varadinum Kulturális Alapítvány. 2018. 183–258. ISBN 978-973-0-26933-8.
* *Csukovits, Enikő.* Mária // Gujdár, Noémi; Szatmáry, Nóra (redaktorlar ). Magyar királyok nagykönyve: Uralkodóink, kormányzóink és az erdélyi fejedelmek életének és tetteinek képes története *[Encyclopedia of the Kings of Hungary: An Illustrated History of the Life and Deeds of Our Monarchs, Regents and the Princes of Transylvania]* (macar). Reader's Digest. 2012. 120–121. ISBN 978-963-289-214-6.
* *Engel, Pál.* The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. 2001. ISBN 1-86064-061-3.
* *Fügedi, Erik.* "Könyörülj, bánom, könyörülj ..." *["Have Mercy on Me, My Ban, Have Mercy ..."]*. Helikon. 1986. ISBN 963-207-662-1.
* *Halecki, Oscar.* Jadwiga of Anjou and the Rise of East Central Europe. Polish Institute of Arts and Sciences of America. 1991. ISBN 0-88033-206-9.
* *Magaš, Branka.* Croatia Through History. SAQI. 2007. ISBN 978-0-86356-775-9.
* *Solymosi, László; Körmendi, Adrienne.* A középkori magyar állam virágzása és bukása, 1301–1506 [The Heyday and Fall of the Medieval Hungarian State, 1301–1526] // Solymosi, László (redaktor). Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig *[Historical Chronology of Hungary, Volume I: From the Beginning to 1526]* (macar). Akadémiai Kiadó. 1981. 188–228. ISBN 963-05-2661-1.
* *Süttő, Szilárd.* Mária // Kristó, Gyula (redaktor). Magyarország vegyes házi királyai *[The Kings of Various Dynasties of Hungary]* (macar). Szukits Könyvkiadó. 2002. 67–76. ISBN 963-9441-58-9.
* *Tuchman, Barbara W.* A Distant Mirror: The Calamitous 14th Century. Ballantine Books. 1978. ISBN 0-345-34957-1.

### İstinadlar