Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Plasebo effekti

**Plaseboeffekti** – psixoloji təsir nəticəsində fizioloji dəyişmənin müsbət müalicəvi effekti.

Boş dərmanların (plasebonun) müalicəvi effektini biz ənənəvi olaraq özünütəlqinlə izah edirik: hər üçüncü pasientə yüngülləşmə gətirir. Miçiqan Universitetinin alimləri doktor Con-Kar Zubietanın rəhbərliyi ilə aydınlaşdı ki, bu belə deyil. Journal of Hevroscience onların tədqiqatlarının nəticələrini dərc etdi.

Aşkar olunmuşdur ki, plasebonun müsbət təsirinin gözlənilməsi kimyəvi mexanizm yaradır: beynimiz endorfin (ağrını yatıran və sakitləşdirici effekt daşıyan təbii birləşmə) istehsal etməyə başlayır.

Nəticədə ağrı həqiqətən də azalır. İndi alimlər öyrənməyə çalışırlar ki, niyə plaseboya hamıda eyni reaksiya olmur?(z.c)

Plasebo effekti yaratmış hadisələr:

Hadisə № 1

Maşınqayırma fabrikində bir fəhlə öz yoldaşı ilə zarafat etmək üçün dəmir disklərinin birini rezin disklə əvəz edir, lakin onun dəmirdən seçilməməsi üçün onu həmin rəngdə rəngləyir. Lakin, zarafatın sonu dostunun ölümü ilə bitir. Belə ki, iş zamanı rezin disk sürüşür və fəhlənin başına dəyir. Fəhlə elə bilir ki, disk həqiqətən də dəmirdəndir və onun ürəyi bu qorxudan dayanır. Ən qəribəsi odur ki, həqiqətən də fəhlənin başında qalan iz dəmir diskdən zədələnmiş formada idi. Fəhləni öldürən disk özü olmamışdı, bu haqda fikri olmuşdu.

Hadisə № 2

Orta əsrlərdə, fərqli düşünən insanlara qarşı inkvizisiya tətbiq olunurdu. Bu qrupa aid insanlar o qədər çox olurdu ki, onların hamsını edam etməyə zaman olmurdu. Bunun üçün belə bir üsuldan istifadə edirdilər: əslində tərkibi təbaşir tozundan olan məhlulu dustaqlara içirdirdilər və bunun zəhər olduğunu söyləyirdilər. Həqiqətən də insanlar tezliklə ölürdülər . Sonrakı tədqiqatlar göstərir ki, həqiqətən də onların orqanizmində zəhərləyici maddə aşkar edilmişdir. Yəni mədəaltı vəzi özü lazımi zəhəri hazırlamışdı.

Hadisə № 3

Pis sonluqlu hadisələrdən keçək müsbət sonluqlu hekayələrə.

Almaniyada vərəm dispanserində belə bir şayiə yayılmağa başlandı ki, bir qrup alim vərəmi sağaldan mövcüzə dərman hazırlayıblar. Bir müddət dərmanın üstünlükləri haqqıda danışıldı. Daha sonra xəstələrə bildirildi ki, bu həblər klinika tərəfindən alınıb. Həbləri qəbul edən xəstələrin 90% sağalmağa başladı. Əslində isə heç bir möcüzəli həb icad edilməmişdi–onlar adi aspirin idi. Demək ki, onları sağaldan həb deyil, həbə olan inanc idi.

Hadisə № 4

ABŞ, 50-ci illər. Belə bir eksperiment haqqında şayiələr yayılmağa başlandı. 100 nəfərdən ibarət iki qrup yaşlı insan toplanıldı. Bir qrupa deyildi ki, onlara xüsusi həblər veriləcək, bu həb sizdə yüksək əhvali-ruhiyyə yaradacaq, enerjinizi artıracaq. Digər qrupa deyildi ki, sizə bir həb veriləcək, o, sizə yuxu gətirəcək, əsəbləriniz sakitləşəcək, halsızlıq yaradacaq.

Təxmin etdiyiniz kimi hər iki qrupa eyni həblər verilmişdi, lakin bu həblər fərqli reaksiyalar yaratdı. İşin sirri budur ki, insanlara öncədən baş verəcək hadisələrin proyektini təlqin edirlər və insanlar da buna uyğun reaksiyalar yaradır. Düzdür, elə qrup insanlar var ki, buna tabe olmur.
# Satışlar

**Satışlar** — demək olar ki, hər hansı bir kommersiya fəaliyyətini, ümumiyyətlə biznesi təsvir edən biznes konsepsiyası. Satış çox vaxt kommersiya müəssisəsinin iş dövrünün son mərhələsidir. Həmişə yalnız təkdə istifadə olunur. Satış - satış qəbzi, görülən iş aktı, malların təhvil verilməsi üçün hesab-faktura ilə təsdiq edilmiş mal və ya xidmətlərin pula dəyişdirilməsi (sonuncu iki halda pul vəsaitlərinin hərəkəti ayrıca sənəddə qeyd olunur).

"Ticarət" sözü satışa çox yaxındır, lakin fərqli məna daşıyır və bəzən ticarət biznes prosesinin ümumi təsviri və ya satışın müəyyən xüsusiyyəti (məsələn, uzaqdan ticarət, səyahət ticarəti, Sovet ticarəti) üçün daha uyğundur. Həmçinin, “ticarət” sözü bütövlükdə ticarət və satınalma fəaliyyətini (həm alqı-satqı, həm də satış) təsvir edə, fəaliyyət növünü və bütövlükdə sənayeni (ticarət işçiləri, ticarət nazirliyi, ticarət nümayəndəliyi və s.) ifadə edə bilər.

Satış, şirkətdə ticarətin təşkilinə müasir yanaşmanı, effektiv metodlardan istifadəni və konkret nəticəyə diqqəti vurğulayan Qərb terminidir. Sovet dövründə SSRİ-də “satış” ifadəsi əvəzinə “satıcı” ifadəsi işlədilirdi.

## Satış və Marketinq

Müasir mənada satış marketinqlə ayrılmaz şəkildə əlaqəli hesab olunur, şirkətin davam edən marketinq işinin məntiqi davamı, praktiki nəticəsi və düzgünlüyünün təsdiqi kimi xidmət edir. Ehtimal olunur ki, satışdan yaranan marketinq anlayışının özü onların nəzəri anlayışıdır.

Satış anlayışı çoxlu sayda digər müasir terminlər və biznes anlayışlarında əsas və fundamental anlayış kimi yer alır: satıcı termini var (satış meneceri; yəni aktiv satışa rəhbərlik edir), satıcıdan mənaca bir qədər fərqli, bu peşə əmək bazarında ən çox yayılmış peşələrdən biridir; satış planının tərtib edilməsi biznes planının tərtib edilməsi üçün əsasdır; demək olar ki, istənilən ticarət müəssisəsində satış şöbəsi (satış şöbəsi) var və s.

Satış indi nəzəri intizamdan daha çox praktikdir. Satışlar xüsusi satış bacarıqlarının inkişafı ilə bağlı çoxsaylı tədris praktiki təlimlərinə, müəyyən satış növünün xüsusiyyətlərinə dair məqalə və kitablara və s.

## Satış təsnifatı

Çoxsaylı satış təsnifatları hazırlanmışdır. Misal üçün:

* topdan və pərakəndə satış
* B2B və B2C seqmentində satış
* aktiv və passiv satış
* birbaşa satış
* çoxsəviyyəli marketinq
* satış "qısa" (sövdələşmə üzrə qərar birdəfəlik qarşılıqlı əlaqədə verilir) və "uzun" (müştərinin əqd üzrə qərar qəbul etməsi üçün uzun, maliyyə və vaxt aparan proses ilə)
* mobil satış
* mal və xidmətlərin satışı
* sənaye satışı: qida, tikinti materialları və s.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* *Пол Черри.* Продающие вопросы. Эффективный способ выяснить, чего действительно хотят ваши клиенты. М.: Интеллектуальная Литература. 2021 [Paul Cherry. Questions That Sell: The Powerful Process for Discovering What Your Customer Really Wants]. ISBN 978-5-9614-6094-0.
# Laos coğrafiyası

Laosun peykdən çəkilmiş şəkli.
**Laos coğrafiyası** — Cənub-Şərqi Asiyada yerləşən Laos Xalq Demokratik Respublikasının ərazi kompleksləri və komponentləri.

Laos, əsasən, dağlıq ölkədir. Şimalında Trannin yaylası (hündürlüyü 2,820 metrə qədər), şərqində Annam dağları, cənubunda Boloven platosu, qərbində Korat platosunun bir hissəsi yerləşir. Cənubunda və qərbində Mekonq çayı boyunca dar ovalıq uzanır. Faydalı qazıntıları: qalay, dəmir filizi, mis, sink, qurğuşun, boksit, qızıl və s. İqlimi subekvatorial, mussondur. Orta tempraturu yanvarda 18–27 °C, iyulda 26–30 °C-dir. İllik yağıntı düzənliklərdə 1,300–1,700 millimetr, dağlarda 3,000 millimetrə qədərdir. Ən böyük çayı Mekonqdur. Əsasən, dağ laterit torpaqları yayılmındır. Ərazisinin təqribən 2/3-si tropik meyvələrlə örtülüdür. Laosda fil, pələng, bəbir, vəhşi öküz, hibbon, makaka, ilan, timsah, müxtəlif quşlar və s. var.

## İstinadlar
# Verilənlər modeli

**Verilənlər modeli** – verilənlər bazalarının idarəolunması sisteminin (*DATABASE MANAGEMENT SYSTEM, DBMS*) dəstəklədiyi, abstrak struktur əmələ gətirən bir-birilə qarşılıqlı əlaqədə olan obyekt tiplərinin, deyimləri və tamlığı təmin edən qaydaların sistemi.

Konkret *DBMS* tərəfindən dəstəklənən verilənlər modelindən asılı olaraq, relyasiyalı DBMS, şəbəkə DBMS sistemi və s. olur. Məsələn, relyasiyalı modeldə aşağıdakı tip obyektlər olur: əlaqələr (cədvəllər), atributlar (sütunlar) və domenlər (atributların mümkün olan qiymətləri). Deyimlər relyasiya cəbri vasitəsilə təyin olunur; bunlar *SELECT, PROJECT* və *JOIN* deyimləridir, tamlığı təmin edən qaydalar isə (bir az sadələşdirilmiş şəkildə) belədir:

1. ilkin açarın qiymətinin heç bir komponenti boş ola bilməz;
2. ilkin açarın bütün qiymətləri unikal olmalıdır;
3. xarici açarın boş olmayan istənilən qiyməti ilkin açarın mövcud olan hər hansı qiymətinə uyğun olmalıdır.

Ümumi halda, DBMS yalnız bir verilənlər modelini dəstəkləyir.

## Ədəbiyyat

* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

## Xarici keçidlər

* Verilənlər bazalarının modelləri və "relational database" termini Arxivləşdirilib 2017-05-23 at the Wayback Machine
* VERİLƏNLƏRİN VƏ BİLİKLƏRİN STRUKTURU VƏ MODELİ
# İohann Qottfrid Herder

| İohann Qottfrid Herder |
| --- |
| *alm.* Johann Gottfried Herder‎ |
|  |
| Doğum tarixi | 25 avqust 1744(1744-08-25)[…] |
| Vəfat tarixi | 18 dekabr 1803(1803-12-18)[…] (59 yaşında) |
| Vəfat yeri | * Veymar, Saksen-Veymar[d], Müqəddəs Roma imperiyası[…]
 |
| Elm sahələri | Təfəkkür fəlsəfəsi, dil fəlsəfəsi, siyasi fəlsəfə |
| Təhsili | * Köniqsberq Universiteti[d]
 |
| Üzvlüyü | * Prussiya Elmlər Akademiyası,
* İllüminatlar
 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Johann Qottfrid Herder** (25 avqust 1744[…] – 18 dekabr 1803[…], Veymar, Saksen-Veymar[d], Müqəddəs Roma imperiyası[…]) — Alman tarixçisi, filosofu, şair.

## Yaradıcılığı

XVII əsrdə Qərbi Avropada elmin inkişaf səviyyəsi sosioloji tədqiqatlarda ictimai hadisələrə proses kimi (dəyişmədə, inkişafda və dinamikada olan faktlar kimi) yanaşmağa imkan vermirdi. XVIII əsr ərzində Qərbi Avropada maarifçilik hərəkatının görkəmli nümayəndələri (xüsusilə Mari Fransua Arue-Volter və Johann Qottfrid Herder) tərəfindən ümumdünya tarixinin universal təcrübələri yaradıldı. Qərb və Şərq mədəniyyətlərinin qarşılıqlı təsiri, varisliyi problemləri qaldırıldı. Bu sahədə Johann Qottfrid Herderin (1744–1803) rolu böyük idi. Onun "Bəşəriyyət tarixinin fəlsəfəsinə dair ideyalar" (1784–1791) adlı əsərində bəşəriyyətin bütün tarixi inkişaf yolunu nəzəri cəhətdən təhlil etmək cəhdi göstərildi. Y. Herder hesab edirdi ki, tarixi inkişaf prosesinin başlıca mənbəyi mədəniyyətdir. Herder tarix elminin əsas vəzifəsini mədəniyyətin tədqiq olunmasında görürdü. O, dini və mənəvi yaradıcılığın bütün növlərini, insanların təsərrüfat fəaliyyətini, ictimai münasibətləri mədəniyyətin başlıca elementləri kimi tədqiq edirdi. Y. Herder qədim Şərq xalqlarının əski dövrlərdə yüksək mədəniyyətə malik olduqlarını sübut edir və etiraf edirdi ki, elmi biliklərin, astronomiyanın ilk elementləri məhz Şərq ölkələrində yaranmışdır. O, ərəb (müsəlman) mədəniyyətinin Qərbi Avropa mədəniyyətinə böyük təsirini xüsusilə qeyd edirdi. Herder mədəniyyətin inkişafının başlıca əsasının şəhərlərdə olduğunu göstərirdi.

## İstinadlar
# Sonal Çauhan

| Sonal Çauhan |
| --- |
|  |
| Doğum tarixi | 16 may 1985(1985-05-16) (41 yaş) |
| Doğum yeri |  Hindistan |
| Fəaliyyəti | Aktrisa |
| Fəaliyyət illəri | 2005-ci ildən |
| IMDb | ID2978161 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Sonal Çauhan** (ing. *Sonal Chauhan*) — Hindistan aktrisası.

## Həyatı

### Maraqlı faktlar

* Boyu: 168 sm

## Filmoqrafiya

1. Cənnət axtarışında (film, 2008) / Jannat
2. (2008) / Rainbow
3. (2010) / Cheluveye Ninna Nodalu
4. (2011) / Pehla Sitara
5. (2011) / Bbuddah… Hoga Tera Baap

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Germanistika

**Germanistika** (lat. germanus "alman") və ya **german filologiyası** — Hind-Avropa filologiyasının german dillərini və ədəbiyyatlarını, habelə Köhnə və Yeni Dünyanın german xalqlarının folklorunu və mədəniyyətini öyrənən sahə. Germanistika həm də germandilli xalqların dillərinin və mədəniyyətinin öyrənilməsi və xüsusən də alman dilinin bütün təzahürlərində öyrənilməsi ilə məşğul olan dilçiliksahəsidir. Müasir germanistika əsasən german dili olan ingilis dilinin öyrənilməsinə yönəlmişdir. Bu sahə ilə xüsusi məşğul olan alimlərə *germanistlər* deyilir.

## İstinadlar
# Fəlsəfi məntiq

**Fəlsəfi məntiq** — fəlsəfi problemləri həll etmək və ya bu problemlər ətrafındakı müzakirələri inkişaf etdirmək üçün ənənəvi məntiq metodlarından istifadə olunan fəlsəfə sahəsidir.

Bu ifadə eyni zamanda klassik və ya ənənəvi məntiqin davamı olan məntiq növləri üçün də işlədilir. Bu mənada istifadəyə "Blackwell" tərəfindən nəşr olunan fəlsəfə seriyasının "Blackwell Companion to Philosophical Logic" adlı kitabında da rast gəlinir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* Александр Степанович Карпенко. Философская логика // Новая философская энциклопедия : в 4 т. / пред. науч.-ред. совета В. С. Стёпин. — 2-е изд., испр. и доп. — М. : Мысль, 2010. — 2816 с.
* Философская логика // Современная западная философия. Энциклопедический словарь. — М.: Культурная революция. О. Хеффе, В. С. Малахов, В. П. Филатов. 2009.
* Философская логика // Философия: Энциклопедический словарь. — М.: Гардарики. Под редакцией А. А. Ивина. 2004.
* Философская логика // Словарь по логике. — М.: Туманит, изд. центр ВЛАДОС. А. А. Ивин, А. Л. Никифоров. 1997.
* Философская логика // Энциклопедия эпистемологии и философии науки. М.: «Канон+», РООИ «Реабилитация». И. Т. Касавин. 2009.
* *Бочаров Вячеслав Александрович, Маркин Владимир Ильич .* Силлогистические теории. М.: Прогресс-Традиция. 2010. ISBN 978-5-89826-361-4.
* *Moore B. N., Bruder K. .* Philosophy. The Power of Ideas. 6th ed. New York: Mc Graw-Hill. 2005. ISBN 0-470-02221-3.
* The Oxford Companion to Philosophy. 2nd ed. Oxford: Oxford University Press. Ed. by T. Honderich. 2005. ISBN 0-199-26479-1.
* *Priest G. .* Logic: a Very Short Introduction. Very Short Introductions. Oxford: Oxford University Press. 2000. ISBN 0-192-89320-3.