Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# iTunes

| İTunes |
| --- |
|  |
| Tərtibatçı | Apple Inc. |
| Proqramlaşdırma dili | C++ |
| Əməliyyat sistemi | macOS, Microsoft Windows |
| İnterfeysin dili | çoxdilli[d] |
| Yayımlanma tarixi | 9 yanvar 2001 |
| Sonuncu versiya | * 12.12.8.2
 |
| Sayt | apple.com/itunes/ |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**iTunes** — "Apple" tərəfindən hazırlanmış, ilk növbədə musiqi, filmlər, podkastlar və digər media məzmunlarını idarə etmək, oynatmaq və satın almaq üçün istifadə olunan bir proqramdır. İlk dəfə 2001-ci ildə təqdim edilən iTunes, illər ərzində media idarəçiliyində əsas platformalardan birinə çevrilmişdir.

## Xüsusiyyətləri

Musiqi, video, podkast və audiokitabları oynadır. Media fayllarını təşkil etmək üçün geniş idarəetmə imkanları təklif edir (albomlar, janrlar, ifaçılar və ya çalğı siyahıları əsasında). Fərdi çalğı siyahıları (Playlists) yaratmağa və sinxronizasiya etməyə imkan verir. Musiqi, filmlər, TV şouları, podkastlar və daha çoxunu satın almaq və ya icarəyə götürmək üçün rəqəmsal mağazadır. Apple Music xidmətinə giriş iTunes vasitəsilə mümkündür. Musiqi və videonu uyğun cihazlara simsiz yayımlamağa imkan verir.

iOS cihazlarınızla məzmunu sinxronizasiya etmək üçün istifadə olunur. Bu proses zamanı kontaktlar, təqvim, tətbiqlər, musiqi, foto və videolar ötürülür. iTunes vasitəsilə cihazların ehtiyat nüsxəsi (backup) yaradılır və bərpa edilir. Kompüterdə saxlanılan musiqi və digər media fayllarını bir mərkəzi kitabxanada idarə etməyə imkan verir. Audio CD-ləri rəqəmsal formata çevirmək və kitabxanaya əlavə etmək mümkündür. Müxtəlif kateqoriyalarda podkastlara abunə olmaq və dinləmək üçün istifadə olunur.

## Platformalar və uyğunluq

iTunes əvvəllər yalnız macOS və Windows üçün mövcud idi. Lakin macOS Catalina (2019) yeniləməsindən sonra iTunes, Apple Music, Apple Podcasts və Apple TV tətbiqlərinə ayrıldı. Windows istifadəçiləri üçün isə iTunes hələ də tam funksionallıqda mövcuddur.

## iTunes-un sonrakı təkamülü

Mac-da iTunes-un funksiyaları 2019-cu ildən sonra ayrılaraq müxtəlif tətbiqlərə inteqrasiya olundu:

* Apple Music — musiqi axını və kitabxana idarəçiliyi.
* Apple TV — filmlər və TV şouları üçün.
* Apple Podcasts — podkast idarəçiliyi üçün.

Windows istifadəçiləri üçün isə iTunes əvvəlki formada istifadə edilməyə davam edir.

## Həmçinin bax

* Apple tərəfindən birləşdirilən və satın alınanların siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* apple.com/itunes — rəsmi saytı
# Hit-parad

**Hit-parad** (ing. hit parade) — musiqi dünyasında populyarlıq sıralamasını əks etdirən bir anlayışdır. Hit-parad müəyyən bir dövr ərzində ən populyar mahnıların, albomların və ya musiqi ifaçılarının siyahısını təqdim edir. Hit-paradlar adətən radiolar, televiziya proqramları, musiqi jurnalları və ya internet platformaları tərəfindən tərtib olunur.

Hit-parad, musiqi dünyasında həm sənətçilərin populyarlığını qiymətləndirmək, həm də dinləyicilərin musiqi seçimlərinə rəhbərlik etmək üçün vacib bir vasitədir.

## Tarixi

1930-cu ildə ilk hit-paradlar ABŞ-da yaranmışdır. "Billboard" jurnalı bu sahədə öncüllərdən biridir. 1936-cı ildə Billboard musiqi xitlərinin siyahısını dərc etməyə başladı. 1950-1960-cı illərdə rok-n-roll dövründə hit-paradlar musiqi sənayesinin əhəmiyyətli bir hissəsinə çevrildi. 1980-2000-ci illərdə MTV-nin inkişafı ilə video kliplər əsasında hazırlanan hit-paradlar populyar oldu. Müasir dövrdə rəqəmsal musiqi platformaları (Spotify, Apple Music, YouTube və s.) və sosial şəbəkələr hit-paradların əsas göstəricilərini müəyyənləşdirir.

## Xüsusiyyətləri

Hit-paradlar mahnıların və albomların məşhurluğuna əsaslanır. Populyarlıq müxtəlif göstəricilərlə müəyyən edilir, məsələn:

* Satış rəqəmləri.
* Radiolarda yayımlanma tezliyi.
* Streaming xidmətlərində dinlənmə statistikası.
* Sosial şəbəkələrdə paylaşımlar və trend mövzular.

Hit-paradlar adətən həftəlik, aylıq və ya illik dövrlər üzrə hazırlanır. Hit-paradlar müxtəlif janrlar üçün ayrı-ayrı siyahılar təqdim edə bilər, məsələn, pop, rok, hip-hop, elektron musiqi və s. Həmçinin ümumi siyahılar da mövcuddur ki, burada bütün janrlar qarışıq şəkildə sıralanır. Mahnılar və albomlar ən populyardan ən az populyara doğru sıralanır. Adətən ilk 10 və ya ilk 100-lük daha çox diqqət çəkir.

## İstinadlar
# Çennay ekspresi (film, 2013)

| *Çennay ekspresi* |
| --- |
| hind. Chennai Express |
| Janr | döyüş-komediya filmi[d] |
| Prodüserlər | * Qauri Xan
 |
| Baş rollarda | * Dipika Padukone
* Şahrux Xan
 |
| Distribütor | Netflix |
| İlk baxış tarixi | 2013, 15 avqust 2013, 8 avqust 2013 |
| Müddət | 141 dəq |
| Ölkə | * Hindistan
 |
| Dillər | Hind dili, Tamil dili |
| Rəng | rəngli[d] |
| IMDb | ID2112124 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Çennay ekspresi** (ing: **Chennai Express**, hind: **चेन्नई एक्सप्रेस**, tam: **சென்னை எக்ஸ்பிரஸ்**) — Rohit Shetty tərəfindən 8 avqust 2013-cü ildə ekranlaşdırılan Hindistan komediya filmi. Baş rollarda Şah Rukh Khan və Dipika Padukone oynamışdırlar. Film 6 kateqoriya üzrə Filmfare Mükafatlarına namizəd olsa da, heç bir mükafat almamışdır. Film 422 crore (68 milyon dollar) gəlir əldə etmişdir. Çennay ekspresi Hindistanın ən çox gəlir gətirən filmi olmuş və Baykerlər 3 filmi tərəfindən 4 ay sonra bu rekord sındırılana qədər bu adı özündə saxlamağı bacarmışdır.

## Süjet xətti

Hələ azyaşlı uşaq olanda Rahul hər iki valideynini ağır avtomobil qəzasında itirib. Yetim böyüyən Rahulu nənə-babası öz himayələrinə götürüb. Ancaq ad günü ərəfəsində sevimli babası gözlənilmədən dünyasını dəyişir. Onun kül halına gətirilmiş nəşini Rameşvarama aparmaq lazım gəlir. Ad günü ərəfəsində Rahul dostları ilə Qoaya istirahətə yollanmağa razılaşmışdı. Ancaq babasının son vəsiyyətini də yerinə yetirmək vacibdir. Nənəsinin heç bir şeydən şübhələnməməsi üçün Rahul Rameşvaram istiqamətində hərəkət edən Çennay sürət qatarına bilet alır. Ora yollanmazdan əvvəl dostları ilə Qoaya baş çəkməyi planlaşdırır. Habelə Mina adlı gözəl qıza rast gəlməsi ilə hərtərəfli düşünülmüş bütün planları alt-üst olur.

## İstinadlar
# Milyonçu (film, 2015)

| *Milyonçu* |
| --- |
| tel. శ్రీమంతుడు |
| Janr | dram filmi, döyüş filmi |
| Baş rollarda | * Əli[d]
 |
| İlk baxış tarixi | 7 avqust 2015 |
| Müddət | 158 dəq |
| Ölkə | * Hindistan
 |
| Dil | Teluqu dili |
| Rəng | rəngli[d] |
| IMDb | ID4727512 |

**Milyonçu(Rom: Srimanthudu)* — Koratala Siva tərəfindən süjet xətti yazılmış və rejissorluğu edilmiş olan 2015-ci il istehsalı teluqu dilli hind döyüş dram filmidir. Film Mythri Movie Makers və G. Mahesh Babu Entertainment tərəfindən istehsal olunmuşdur. Filmdə baş rolları Mahesh Babu, Shruti Haasan, Caqapati Babu və Rajendra Prasad canlandırmışdır. İkinci dərəcəli rolları isə Sampath Raj, Mukesh Rishi, Sukanya və Harish Uthaman canlandırmışdıt. Filmin qlobal distribütoru Eros İnternational şirkəti olmuşdur.

Film atası Ravikanthdan (Caqapati Babu tərəfindən canlandırılmışdır) böyük bir biznes imperiyasını miras alan gənc iş adamı olan Harşa Vardhanın (Mahesh Babu tərəfindən canlandırılmışdır) hekayəsindən bəhs edir. Harşanın dostu Charuseela (Shruti Haasan tərəfindən canlandırılmışdır) onu özünün və atasının Devarakota adlı ucqar bir kənddə yaşayan ata-baba kökləri haqqında məlumat öyrənməyə təşviq edir və bundan sonra Harşa kəndi himayəsinə götürür və bir müddət yerli əhalinin həyat səviyyəsini və kəndin infrastrukturunu yaxşılaşdırmaq üçün işlər görür. Lakin onun bu səyləri yerli kriminal rəis olan Saşino (Sampath Raj tərəfindən ifa olunmuşdur) və onun siyasətçi qardaşı olan Venkata Ratnamı (Mukeş Rişi tərəfindən ifa olunmuşdur) qəzəbləndirir.

Bu film əvvəlcə UTV Motion Pictures tərəfindən istehsal olunmalı idi, lakin şirkət Siva ilə mövcud olan fikir ayrılıqlarını əsas gətirərək geri çəkilmişdir. Siva filmin rejissorluğunu etmək ilə yanaşı, ssenarisini də yazmışdır. Filmin musiqisini Devi Şri Prasad bəstələmiş, quruluşçu operator isə R. Madhi olmuşdur. Kotagiri Venkateswara Rao filmin montajını həyata keçirmişdir. Filmin çəkilişlərinə 11 avqust 2014-cü ildə Heydərabaddakı Ramanaidu Studiosda başlanılmışdır. Əsas çəkilişlər isə 7 noyabr 2014-cü ildə Pune şəhərində başlamış və 2015-ci il iyun ayının ortalarına qədər davam etmişdir. Filmin çox hissəsi Heydərabadda və onun ətrafında çəkilmiş olsa da, filmin bəzi hissələri Tamil Nadu və Malayziyada çəkilmişdir.

Srimanthudu və onun Selvandhan adlı tamil dilindəki dublyaj versiyası 7 avqust 2015-ci ildə eyni vaxtda bütün dünyada təxminən 2500 ekranda buraxılmışdır. O, müsbət tənqidlər almış və kommersiya müvəffəqiyyətinə nail olmuş, qlobal miqyasda ₹ 40-70 crore büdcə ilə ₹ 140 krordan çox gəlir əldə etmiş və bununla da bütün zamanların üçüncü ən çox gəlir gətirən Teluqu filmi olmuşdur. Filmin nümayişindən sonra bir çox aktyorlar, bürokratlar və siyasətçilər geridə qalmış kəndləri inkişaf etdirmək planlarını açıqlamışdırlar və Andhra Pradeş və Telanganada kəndlərdəki sosial vəziyyətin yaxşılaşdırılması təşviq edilmişdir. Film, Mahesh Babu üçün Ən Yaxşı Teluqu Aktyoru da daxil olmaqla üç Filmfare Mükafatı və eyni zamanda da Ən Yaxşı Populyar Bədii Film nominasiyası da daxil olmaqla üç Nandi Mükafatı qazanmışdır.

## İstinadlar
# Presviterianlıq

**Presviterianlıq** (ing. Presbyterianism *"presviter"* - "ağsaqqal" sözündəndir) — protestantlıqda kalvinist teologiyanı qəbul edən və kilsə iyerarxiyasını rədd edən bir istiqamət. Tarixən ingilis mötədil puritanlıq ənənəsi ilə əlaqələndirilir. Presviterianizmin kontinental tərəfi islah edilmiş kilsədir .

## Presviterianlığın əsasları

 Con Noks
* Kalvinist teologiya, o cümlədən ikiqat təqdir ideyası, iki müqəddəs mərasimin simvolik təbiəti.
* Westminster etiqadı .
* Dort sinodunun kanonları (arminizmin rədd edilməsi).
* Kilsə hökumətinin presviterian sistemi, yepiskopların səlahiyyətlərini rədd edir. Regional sinod kilsə həyatının koordinasiyasına cavabdehdir.
* Uşaqların vəftiz edilməsi

## İstinadlar
# Remiks

**Remiks** — orijinal versiyada yazılmış mahnının versiyası yeni varianta gətirilərək, oynaq şəkildə səsləndirlir. İlk dəfə "Remiks" Yamaykada 1960-cı illərdə hazırlanmışdır. Müasir "Remiks" isə 1970-ci illərdə hazırlanmağa başlanılır.

## İstinadlar

* ^
* ^ Interviewed by The Paris Review, Burroughs explained the following: "A friend, Brion Gysin, an American poet and painter, who has lived in Europe for thirty years, was, as far as I know, the first to create cut-ups. His cut-up poem, Minutes to Go, was broadcast by the BBC and later published in a pamphlet. I was in Paris in the summer of 1960; this was after the publication there of Naked Lunch. I became interested in the possibilities of this technique, and I began experimenting myself. Of course, when you think of it, The Waste Land was the first great cut-up collage, and Tristan Tzara had done a bit along the same lines. Dos Passos used the same idea in 'The Camera Eye' sequences in USA. I felt I had been working toward the same goal; thus it was a major revelation to me when I actually saw it being done." Cf. Knickerbocker, Conrad, Williams S. Burroughs, 'The Paris Review Interview with William S. Burroughs' in A Williams Burroughs Reader, ed. John Calder (London: Picador, 1982), p. 263.
* ^ "Fair Use". U.S. Copyright Office. U.S. Copyright Office.  Arxivləşdirilib 2007-12-20 at the Wayback Machine. Retrieved 13 December 2011.

## Xarici keçidlər

* "The Remixmasters", *Slate* (July 29, 2002) Arxivləşdirilib aprel 29, 2007, at the Wayback Machine at slate.msn.com Arxivləşdirilib 2010-07-19 at the Wayback Machine
# Oyan Sid (film, 2009)

| *Oyan Sid* |
| --- |
| hind. वेक अप सिड |
| Janr | romantik komediya, dram filmi |
| Prodüser | * Karan Cohar
 |
| Baş rollarda | * Ranbir Kapur
* Konkona Sen Şarma
 |
| Distribütor | Netflix |
| İlk baxış tarixi | 2009 |
| Müddət | 138 dəq |
| Ölkə | * Hindistan
 |
| Dil | Hind dili |
| Rəng | rəngli[d] |
| IMDb | ID1324059 |

**Oyan Sid** (ingiliscə: **Wake up Sid**) 2009-cu ildə çəkilmiş Hindistan romantik komediya filmi. Filmin rejissoru Ayan Mukerji və prodüseri Karan Coharın Dharma Productions şirkətidir. Filmdəki hadisələr müasir Bombeydə baş verir və Kəlküttədən gələn istedadlı yazıçı Aisha (Konkona Sen Sharma) tərəfindən həyatın mənasını öyrənən kollec tələbəsi Sid Mehra (Ranbir Kapoor) adlı dəcəl bir atanın oğlunun hekayəsindən bəhs edir.

## Saundtrekləri

1. Shankar Mahadevan – Wake Up Sid! – 3:51
2. Clinton Cerejo – Kya Karun? – 4:13
3. Shankar Mahadevan – Aaj Kal Zindagi – 4:13
4. Kavita Seth, Amitabh Bhattacharya – Iktara – 4:13
5. Shankar Mahadevan, Uday Benegal – Life Is Crazy – 4:14
6. Tochi Raina, Amitabh Bhattacharya, Raman Mahadevan – Iktara – 3:44
7. Shankar Mahadevan – Wake Up Sid! (Club Mix) – 3:44
# Ayurveda

Çaraka
**Ayurveda** (sanskritcə, "ayur" - uzunömürlülük və "veda" - bilik, hərfi mənada - uzunömürlülük haqqında elm) — hinduizm çərçivəsində formalaşmış və Hindistanda, həmçinin Cənubi, Cənub-Şərqi, və Qərbi Asiyada geniş yayılmış tibb sistemi.

Xəstəliyin istisnasız olaraq tilsimli qüvvə kimi başa düşülməsinə əsaslanan xalq təbiblərinin, astroloqların, şamanların, kahinlərin, ilan dişləməsi üzrə mütəxəssislərin tibbi praktikasından fərqli olaraq, klassik Ayurveda sağlamlığı və xəstəliyi daha ümumi dünyagörüşü və bioloji prinsiplər çərçivəsində (Hippokratın və Qalenin qumoralarını xatırladan üç fizioloji amilin balansı və disbalansı, karmanın təsiri və s.) başa düşür, zəngin bilik ənənələri ilə bağlıdır və əsasən brahmanlar tərəfindən inkişaf etdirilirdi.

Ayurvedanın mənşəyi bu günə kimi elmi mübahisə predmetidir. Onun meydana gəlməsinin mifik tarixi Ayurvedanın bütün nüfuzlu mətnlərində şərh edilir: kainatın yaradıcısı Brahma öz tibbi biliklərini Pracapatiyə, o da öz növbəsində Aşvinlərə və Hindraya ötürmüşdür. Müalicə allahı Dhanvantarinin inkarnasiyası sayılan Kaşa padşahı Divadasaya cərrahiyyəni (şalya), Aytrey Punarvasa isə daxili təbabət (kaya çikitsa) elmini İndra öyrətmişdir. Divadasa məktəbinin inkişafı nəticələrini Suşruta "Suşruta-samhita"da, Aytreya məktəbinin nəticələrini isə Kanişka padşahının saray həkimi Çaraka "Çaraka-samhita"da (e.ə. I əsrdə) sistemləşdirmişlər.

Əslində hər iki mətn əsrlər boyu zənginləşdirilmişdir. "Çaraka-samhita"nın son redaktəsi təqribən V əsrə, "Suşruta-samhita"nın son redaktəsi isə VII əsrə aid edilir. Ayurvedanın başqa mühüm mətnləri - Vaqbhatanın "Aştanqahridaya-samhita" (təqribən 600) və Madhavakaranın "Madhavanidana" (təqribən 700). Ayurveda XVII əsrədək yaradıcı ənənə kimi inkişaf etmişdir. Son vaxtlar Hindistan hökuməti Ayurveda təbabəti üzrə tədqiqatlara xeyli dəstək verir.

## İstinadlar
# Oxford University Press

| Oxford University Press |
| --- |
|  |
|  |
| Ölkə |  Böyük Britaniya |
| Əsas şirkət | Oksford Universiteti |
| Yaranma tarixi | 1586 |
| Qərargah |  Böyük Britaniya,  İngiltərə, Oksford |
| Nəşrlər |
kitablar, jurnallar, partiturlar |
| Sayt | oup.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**"Oxford University Press"** (abbr. *OUP*, azərb. Oksford Universiteti Nəşriyyatı‎) — ən böyük və "Cambridge University Press"dən sonra ikinci ən qədim universitet nəşriyyatı.

## İstinadlar
# AOL

| AOL |
| --- |
| AOL |
|  |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Tipi | açıq səhmdar cəmiyyəti |
| Sənaye | media sənayesi[d], texnologiya sənayesi[d], kütləvi informasiya vasitələri, internet sənayesi[d], proqram təminatı sənayesi[d] |
| Məhsulu | proqram təminatı |
| Təsis tarixi | 1983, 1985 |
| Baş qərargahın yeri | * Nyu-York
 |
| Struktur |
| İşçi sayı | * 5.600 nəf. (2020)
 |
| Tərəfdaşlar | Netscape |
| Rəhbərlik |
| Təsisçilər | * Stiven Keyz
 |
| aol.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**AOL** — Nyu-Yorkda yerləşən veb-portaldır. Elektron poçt, axtarış sistemi, xəbərlər və s. məlumatlar toplusu ilə istifadəçilərə xidmət edir. 1983-cü ildə "Kontrol Video Korporasiyası" adı altında yaradılıb. 2009-cu ildən etibarən isə AOL olaraq adlandırılmışdır.

## Tarixi

AOL 1983-cü ildə Vilyam fon Mayster tərəfindən təsis edilib. Onun yeganə məhsulu Atari 2600 videooyun konsolu üçün "GameLine" adlı onlayn xidməti idi. Fon Maysterin tələbi ilə musiqi satın almaq ideyası Warner Bros. tərəfindən rədd edildi. Abunəçilər şirkətdən 49,95 ABŞ dolları məbləğində modem almış və birdəfəlik 15 ABŞ dolları məbləğində quraşdırma haqqını ödəmişlər. GameLine abunəçiləri müvəqqəti oyun yükləməyi icazə verirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* aol.com — rəsmi saytı
# Cartoon Network Studios

| Cartoon Network Studios |
| --- |
| Cartoon Network Studios |
|  |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Sənaye | Animasiya, film sənayesi, televiziya |
| Məhsulları | qısametrajlı film, televiziya şousu |
| Təsis tarixi | 1994 |
| Baş qərargahın yeri | * Berbank
 |
| Struktur |
| Ana şirkət | Turner Broadcasting System, Warner Bros. Television Studios |
| cartoonnetworkstudios.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

Cartoon Network Studios Amerikadakı bir animasiya studiyasıdır. Bu şirkət Turner Broadcasting Systemin törəməsidir və əvvəllər Hanna-Barberanın (Time Warner media holdinqinin qollarından) bir törəməsi olmuşdur, Cartoon Network Studios, Cartoon Network üçün animasiya proqramlarının istehsalına və inkişafına yönəlmişdir.

## İstinadlar
# Apache Hadoop

| Apache Hadoop |
| --- |
|  |
| Tipi | proqram təminatı freymvorku |
| Tərtibatçı | Apache Software Foundation |
| Repozitoriya | git-wip-us.apache.org/re… gitbox.apache.org/repos/… github.com/apache/hadoop |
| Proqramlaşdırma dili | Java |
| Əməliyyat sistemi | çarpaz platformalı[d], POSIX |
| Yayımlanma tarixi | 1 aprel 2006 |
| Platforma | Java Virtual Machine |
| Sonuncu versiya | * 3.4.2
 |
| Sayt | hadoop.apache.org |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Apache Hadoop** — Apache v2 lizenziyası ilə buraxılan, açıq kodlu, proqram təminatı framevorkudur. Apache Hadoop böyük həcmli verilənləri kompüter qruplarında (cluster) paylanmış şəkildə emal edir və paylanmış şəkildə saxlayır. Apache Hadoop proqramlara minlərlə kompüterlə və petabaytlarla məlumatla işləməyə imkan verir.

Apache Hadoop framevorku aşağıdakı hissələrdən ibarətdir:

* Hadoop Common - digər Hadoop modulları üçün lazım olan kitabxana və utilitlərdən ibarətdir;
* Hadoop Distributed File System (HDFS)
* Hadoop YARN
* Hadoop MapReduce

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* hadoop.apache.org — rəsmi saytı
# Ciddu Krişnamurti

| Ciddu Krişnamurti |
| --- |
| tel. జిడ్డు |
|  Ciddu Krişnamurti 1920-ci illər |
| Təxəllüsü | K |
| Doğum tarixi | 11 may 1895 |
| Doğum yeri | Madanapalle Hindistan |
| Vəfat tarixi | 17 fevral 1986  |
| Vəfat yeri | Kaliforniya |
| Vəfat səbəbi | mədəaltı vəzin xərçəngi |
| Atası | Ciddu Narianiah |
| Anası | Sanjevamma |
| Fəaliyyəti | filosof |
| Əsərlərinin dili | Teluqu dili, ingilis dili |
| jkrishnamurti.org |
|  Ciddu Krişnamurti Vikimənbədə |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Ciddu Krişnamurti** (ing. Jiddu Krishnamurti) — Hind əsilli filosof, yazıçı.

## Həyatı

1895-ci il 12 may tarixində Hindistanın cənubunda Madras yaxınlığında Madanapalle şəhərində kasıb bir ailənin 8-ci uşağı kimi dünyaya göz açmışdır. 1904-cü ildə kiçik qardaşı ilə həyətdə oynayarkən “Theosophical Society”nin Hindistandakı liderlərindən birinin diqqətini çəkmişdir və fövqəladə xüsusiyyətə sahib olması, dünyagörüşü etibarı ilə yaşıdlarından fövqəladə səviyyədə seçilməsi onun ən nəhayət “Theosophical Society”nin baş lideri ilə tanış olmasına gətirib çıxardı. 15 yaşında olarkən Krişnamurti, artıq TS`nin yaratdığı “Şərq Ulduzu” təşkilatının lideri seçildi.

1919-cu ildə universitetə daxil olaraq fransız və sanskrit dillərində dərs almağa başladı. Getdikcə daha da özünü dərk edən Krishnamurti lideri olduğu təşkilatın əslində heç bir məna kəsb etmədiyini anladı, çünki hər hansısa bir təşkilat ya da bir dərnək insanı özünə çatdırmağı əngəlləyir. Buna görə 1929-cu ildə təşkilatı ləğv etdi.

Bundan sonra bütün dünyanı dolaşaraq insanlar ilə tanış olaraq onlarla münasibətdə olmağı qərara aldı. Hollandiya, Hindistan, Yeni Zelandiya, Cənubi Amerika, İngiltərə, Fransa, İsveçrənin müxtəlif kənd və ya bölgələrində olaraq minlərlə insanla söhbət etdi.
Keçirdiyi görüşlərdə, insanlarla arasında qurduğu bağlılıqlarda insanları hansısa bir dinə çəkməmişdir. Milliyyətçilik, dindarlıq hisslərindən qurtulmağa, yalnız insan olaraq qalmağa səsləyirdi insanları. Məsih adı verilsə də bunu heç bir zaman qəbul etməmişdir. Bütün dünyada geniş dinləyici kütləsinə sahib olmasına baxmayaraq ətrafındakı insanlar tərəfindən yaradılmış olan təşkilatı dağıtmışdır, çünki heç bir zaman kiminsə ağası olmaq istəməmiş, hər bir fərdin həqiqətə yalnız özünü dərk etmək ilə çatacağını və bu iş də heç bir kənar şəxsin müdaxiləsi olmaması lazım gəldiyini bildirmişdir.

Ömrünün sonuna kimi insanlar arasında olmuş, onlarla ünsiyyət qurmuşdur. Və ölümünə az qalmış bütün bu keçirdiyi görüşlərdəki fikirlərini kitab halına salmışdır. “Həqiqət keçilməz bir səddir”, “Hərəniz bir cürə inanırsız, amma inancınız heç də həqiqəti göstərmir. Həqiqətsizsiz; etdiyiniz, düşündüyünüz, sizin olduğunuz şey həqiqətdir.” kimi fikirlərini hər zaman söyləmişdir. 1986-cı il fevralın 17-də Kaliforniya ştatının Ojai şəhərində xərçəng xəstəliyindən vəfat etmişdir.
# Dünya

Habbl kosmik teleskopu tərəfindən çəkilmiş fiziki dünyanın fotoşəkli.
**Dünya** — varlıqların məcmusu, bütün reallıq və ya mövcud olan hər şey. Dünyanın təbiəti müxtəlif sahələrdə fərqli konseptuallaşdırılmışdır. Bəzi konsepsiyalar dünyanı unikal olaraq görür, digərləri isə "dünyaların çoxluğundan" danışır. Monistlər dünyaya sadə bir obyekt kimi yanaşır, pluralistlər isə dünyanı hissələrdən ibarət kompleks kimi təhlil edir.

Müxtəlif kontekstlərdə "dünya" termini, məsələn, Yer kürəsi və onun üzərindəki bütün canlılar, bütövlükdə bəşəriyyət, beynəlxalq və ya qitələrarası əhatə dairəsi ilə əlaqəli daha məhdud məna daşıyır. Bu mənada dünya tarixi bütövlükdə bəşəriyyət tarixinə aid edilir, dünya siyasəti millətləri və qitələri aşan məsələləri öyrənən politologiyanın intizamıdır. Digər nümunələrə "dünya dini", "dünya dili", "dünya hökuməti", "dünya müharibəsi", "dünya əhalisi", "dünya iqtisadiyyatı" və ya "dünya çempionatı" kimi terminlər daxildir.

## Həmçinin bax

* Empirizm
* Kainat
* Qlobus

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* World. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Vikianbarda Dünya ilə əlaqəli mediafayllar var.
# Funt sterlinq

| Funt sterlinq |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  |
|  |  |

 |
| Kod və simvol |
| ISO 4217 kodu | GBP |
| Simvol | £ |
| Dövriyyə ərazisi |
| Emitent ölkə | * Birləşmiş Krallıq
 |
| Tarixi |
| Dövriyyəyə buraxılma | 27 iyul 1694 |
| Əvvəlki valyuta | Şotland funtu |
| Sikkə və əskinasların buraxılması və istehsalı |
| Mərkəzi bank | Bank of England |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Funt sterlinq**, **funt**, **Britaniya funtu** (ing. Pound sterling, Pound, British pound) —Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının milli pul vahidi.

Funt sterlinq həmçinin Gernsi, Cersi və Men adası taxt-tac ərazilərinin paralel valyutası, Folklend adaları, Cəbəli-Tariq, Müqəddəs Yelena adası, Dirçəliş və Kristian-da-Kunyanın isə qanuni ödəniş vasitəsidir.

Funt sterlinq 100 pennidən ibarətdir. Simvolu — £ (lat. Libradan — libra, funta ekvivalentdir). Кodu ISO 4217 — GBP (ing. Great Britain Pound), hərdən istifadədən çıxmış abbrevaturadan da istifadə edilir — UKL (*United Kingdom Libra*). Dövriyyədə 5, 10, 20, 50 funtluq əskinaz; 1, 2, 5, 10, 20, 50 pensli, 1 və 2 funtlu sikkələr vardır. Nadir halda 25 pensli və 5 funtlu sikkələrə də rast gəlinir.

Böyük Britaniyanın ərazisindəki bəzi banklar (Şotlandiyada üç bank və Şimali İrlandiyada dörd bank) əskinazları öz dizaynları ilə buraxırlar.

## Funt sterlinq ehtiyat valyuta kimi

Funt sterlinq bir çox ölkələrdə XVIII və XIX əsrlərdə ehtiyat valyuta kimi istifadə edilirdi. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ölkədəki ağır iqtisadi vəziyyət funt sterlinqin mövqeyini xeyli zəiflətdi. Hazırda o istifadəsinə görə dünyanın üçüncü ehtiyat valyutasıdır.

## Valyuta kursu rejimi

Hal-hazırda Böyük Britaniyada sərbəst valyuta kursu rejimi vardır. Onun səmərəliliyi kimi inflyasiya göstəriciləri götürülür.

## Mənbə

* 1270-ci ildən funt sterlinqin müasir valyutaya dəyişməsi.
* 1791-ci ildən funt sterlinqin çar Rusiyası, sovet və müasir Rusiya rubluna valyutaya dəyişməsi
* Böyük Britaniya sikkələrinin kataloqu və qalereyası
* Funt srterlinqlər. Bütün əskinaz seriyası Arxivləşdirilib 2013-01-13 at Archive.today
* Funt sterlinq (ing.) (alm.)

## İstinadlar