Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# A kapella

**A kapella** (it. capella — kiçik kilsə) — orta əsrlərdə katolik kilsəsində musiqiçilər üçün ayrılan yer.

Əvvəllər kilsə musiqiçiləri yalnız müğənnilərdən ibarət olduğu üçün kapella sözü xoru bildirirdi, sonralar isə kilsə musiqisində alətlərdən istifadə olunması və kübar musiqinin inkişafı ilə əlaqədar olaraq hər hansı bir yerdə (kilsədə və ya sarayda) xidmət edən musiqiçilər qrupu Kapella adlandırılmağa başladı.

A kapella ifadəsi (it. a capella – "kapella üslubunda" deməkdir) xorun müşayiətsiz oxunması mənasında istifadə olunur.

Nazim Əliverdibəyovun "Bayatı-Şiraz" xor kompozisiyası a kapella xoru üçün yazılmış ilk muğam əsərlərindən biridir.

19-cu əsrdə intibah tərzi kilsə musiqilərində adətən musiqi alətlərindən istifadə olunurdu, bu tərz isə eyni tip musiqilərin hər hansı bir musiqi aləti olmadan səsləndirilməsidir. Daha çox kilsə ansambllarında edilməklə birlikdə Rok, Jazz, Pop, Rep kimi musiqi növlərində də kapellaya rast gəlinir.

Kapella qrupları içərisində yer alan tenor, soprano, bariton, mezzo soprano, alto və bas səsləri fərqli fərqli tonlarda yazılmış əsəri bir arada icra edir. Həmçinin musiqi aləti yerinə bir insan səsini yəni beatbox edilərək də kapella oxumaq mümkündür və daha asandır.

## İstinadlar
# The Times of India

| *The Times of India* |
| --- |
|  |
|  |
| Növ |
Gündəlik çıxan qəzet |
| Yaranma tarixi | 3 noyabr 1838) (1838-11-03) |
| Siyasi mənsubiyyət | mərkəz sağ |
| Dil | İngilis dili |
| Baş ofis | Mumbay |
| Ölkə | Hindistan |
| Tiraj | 3.321.702 |
| ISSN | 0971-8257 |
| timesofindia.indiatimes.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**The Times of India** — 1838-ci ildə yaranan Hindistan qəzeti.

## İstinadlar
# Rotten Tomatoes

| Rotten Tomatoes |
| --- |
|  |
|  |
| URL | rottentomatoes.com |
| Tipi | müəssisə |
| Dilləri | amerikan ingiliscəsi |
| Açılma tarixi | 19 avqust 1998 |
| Alexa reytinqi | * 405 (2017)
 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Rotten Tomatoes** (azərb. Çürümüş pomidorlar‎) — kinematoqrafiya haqqında bütün informasiyaların toplandığı sayt. Sayt 19 avqust 1998-ci ildə ABŞ-də Sen Dionq tərəfindən yaradılmışdır.

Saytın məhdudlaşdırılan formaları Böyük Britaniya və Avstraliyada mövcuddur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official website
	+ List of approved RottenTomatoes Critics Arxivləşdirilib 2019-04-03 at the Wayback Machine
	+ RottenTomatoes forums Arxivləşdirilib 2009-03-25 at the Wayback Machine
	+ Rotten Tomatoes: The Best of the Best Pictures Arxivləşdirilib 2009-02-28 at the Wayback Machine
	+ Rotten Tomatoes: The Worst of the Worst Pictures Arxivləşdirilib 2009-08-22 at the Wayback Machine
# Kriket

* Kriket
* Pollock to Hussey
* Kriket topu

**Kriket** (ing. cricket) — 11 nəfərdən ibarət 2 komanda arasında, çubuq və top köməyi ilə, mərkəzində 20 metr (22 yard) uzunluğunda düzbucaqlı bir sahə olan oval bir məkanda oynanan bir komanda oyunudur. Düzbucaqlı sahənin bir ucunda yer alan atıcı vəziyyətindəki komandanın oyunçusu topu, vurucu mövqeyindəki komanda oyunçusunun olduğu digər uca doğru ataraq, vurucunun arxasında olan qala bənzəri qurğuya (wicket) dəydirməyə, vurucu isə gələn bu topun qurğuya dəyməsinə maneə törətmək üçün əlindəki çubuq köməyi ilə topa vurmağa çalışar. Müvəffəqiyyətli bir vuruşun ardından atıcı komanda oyunçuları topu tutmağa çalışarkən, sahədə yer alan vurucu da qarşısındakı qurğuya doğru qaçar. Top, oyun sahəsi xaricinə çıxmadan tutulsa 'ran' adı verilən ədədlərdən 1, oyun sahəsi xaricinə çıxarsa 4, yerə heç dəymədən oyun sahəsi xaricinə çıxarsa 6 xal qazanar və vurucu mövqeyində ikən ən çox ədədə çatmağa çalışar. Atıcı komanda isə topu qurğulardan hər hansı birinə dəydirərək, qarşılanan topu yerə dəymədən tutaraq və ya bəzi müstəsna hallarda vurucuları oyun xaricində qoymağa çalışar. Oyun xaricində qalan oyunçunun yerinə başqa bir oyunçu girərkən, atıcı komanda isə 'over' adı verilən hər altı atışdan bir atıcısını dəyişdirmək məcburiyyətindədir.

Beynəlxalq kriket müsabiqələrində istifadə edilən üç əsas format vardır. Twenty20 formatına görə hər iki komanda da 20 over həyata keçirir və ilk 20 over reallaşdırılmasından sonra komandaların rolları dəyişir. 10 vurucunun oyun xaricində qalması vəziyyətində isə 20 over həyata keçirilməsə belə komandaların rolları dəyişir. Bu iki dövrəlik qismin hər birinə 'inninqs' adı verilməkdədir. Bir günlük matç formatında isə iki komanda 50 over həyata keçirir. Beş gün davam edən test formatındakı bir matçda isə hər iki komandanın iki inninqs haqqı vardır və bu inninqs içində over məhdudlaşdırması yoxdur. Son inninqsdə vurucu mövqedəki komanda, rəqibinin toplam ranına çata bilməmişsə, aradakı ran fərqinə baxılır və daha çox ranı olan komanda, aradakı fərq qədər ranla qazanmış olur. Matçın sonunda vurucu mövqeyindəki komanda, rəqib komandanın ran sayını keçmişsə, on sayından matç daxilində əldə etdiyi qurğu sayı (wicket) çıxarılır və qalan nəticə qədər wicket ilə matçı qazanmış olur. Komandaların əldə etdiyi xallar run/wicket şəklində göstərilməkdədir.

İlk olaraq XVI əsrdə İngiltərənin cənubunda oynanan kriket, XVIII əsrin sonunda ölkənin milli idman növü oldu. Britaniya İmperatorluğunun sərhədlərini genişlətməsi ilə birlikdə müstəmləkələrində də məşhurlaşmağa başladı və XIX əsrin ortalarında ilk beynəlxalq matçlar oynandı. İdmanın beynəlxalq idarəetmə təşkilatı olan Beynəlxalq Kriket Şurasının indiki vaxtda 10 daimi üzvü olub; bu idman növü Avstralaziya, İngiltərə, Hindistan alt qitəsi, Karib və Cənubi Afrikada geniş şəkildə oynanılır. Avstraliya, Banqladeş, İngiltərə, Hindistan, Yeni Zelandiya, Pakistan, Cənubi Afrika, Şri Lanka, Vest-İndiz və Zimbabve Beynəlxalq Kriket Şurasının daimi üzvləridir.
# Tamil kinomatoqrafiyası

| Tamil kinomatoqrafiyası |
| --- |
|  |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Tamil kinomatoqrafiyası** və ya digər adı ilə **Kollivud** (**Kollywood**) — Cənubi Hindistanda yaşayan Tamil qəbilələri tərəfindən yaradılmış prodakşndır. Kollivud filmlərində adətən senqal və tamil dillərində danışılır. Bu filmləri Şri Lankada da görmək mümkündür.
# Psixoloji triller

**Psixoloji triller** — ədəbiyyat və kino əsərlərində triller janrının növlərindən biri. Bu, mövzusunun diqqətəlayiq bir hissəsi əsas personajların psixologiyasını araşdırmaq olan filmləri və kitabları təsvir etmək üçün adətən istifadə olunur. Bu janr hadisələrin çoxsaylı növbələrindən istifadə edir ki, bunlardan insan daima sonrakı baxışlara maraq göstərmək hissini əldə edir.

## Həmçinin bax

* Yaxın dayan (serial, 2021)
* Bu şəhərdə kimsə yoxdur (serial)

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* *Дмитрий Комм.* Формулы страха. Введение в историю и теорию фильма ужасов. СПБ: БХВ-Петербург. 2015.
* *Уильям Индик.* Психо-триллеры. Кинематографические исследования тайн разума. (англ.). Джефферсон: McFarland. 2013.
# Əmir Xan

| Əmir Xan |
| --- |
| ing. Aamir Khan |
|  |
| Doğum tarixi | 14 mart 1965(1965-03-14) (61 yaş) |
| Doğum yeri | * Bombey, Maxaraştra, Hindistan
 |
| Fəaliyyəti | kino aktyoru, kinorejissor, film prodüseri, ssenarist, televiziya aparıcısı, prodüser, aktyor, musiqiçi |
| Fəaliyyət illəri | 21973-cü ildən |
| Mükafatları |   |
| IMDb | ID0451148 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Əmir Hüseyn Xan** (14 mart 1965, Bombey) — Hindistan aktyoru, rejissoru və prodüseri.

## Həyatı

## Filmoqrafiya

* Yerdəki ulduzlar (film, 2007)
* Qacini (film, 2008)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Teluqu dili

| Teluqu dili |
| --- |
|  |
| Orijinal adı | తెలుగు |
| Ölkə | Hindistan |
| Region | Andhra-Pradeş |
| Danışanların ümumi sayı | 80 milyon |
| Reytinq |
13-17 |
| Təsnifatı |
| Kateqoriya |
Avrasiya dilləri |
| Dravid dilləri
Teluqu dili |
| Yazı | teluqu yazısı |
| Dil kodları |
| QOST 7.75–97 | тел 675 |
| ISO 639-1 | te |
| ISO 639-2 | tel |
| ISO 639-3 | tel |
| Dilin strukturlarının dünya atlası | tel |
| Ethnologue | tel |
| Linguasphere | 49-DBA-aa |
| ABS ASCL | 5104 |
| IETF | te |
| Glottolog | telu1262 |
|  Bu dildə olan Vikipediya |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Teluqu dili** (తెలుగు) — teluqu xalqının dili və danışanların sayına görə dünyada ən böyük dravid dillərindən biridir. Hindistanın iyirmi iki rəsmi dilindən biri və Hindistan hökuməti tərəfindən ölkənin “klassik dilləri” kimi tanınan altı dildən biridir.

Teluqu dili Hindistanda ən çox yayılmış üçüncü dildir; 2011-ci ilə olan məlumata görə təxminən 96 milyon danışanı var. Bu dildə Hindistanın Andhra Pradeş və Telanqana ştatlarında danışılır və həmin ştatlarda rəsmi dil statusuna malikdir. Həmçinin teluqu xalqının əhəmiyyətli diasporasının yaşadığı ölkələrdə — Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində, Afrikanın və Yaxın Şərqin bəzi dövlətlərində, Ficidə və Mavriki adalarında da yayılmışdır.

Xüsusiyyətlərinə və quruluşuna görə teluqu dili “ümumdravid standartına” yaxındır. Teluqunun yazı (ədəbi) və danışıq formaları fərqləndirilir; bu fərqlər təkcə leksikaya deyil, həm də qrammatikaya aiddir.

## İstinadlar
# Bollivud

Bollivud: mahnı və rəqslər
**Bollivud** (hind.  बॉलीवुड, urdu  بالیوڈ, ing. Bollywood) — Hindistan şəhəri Mumbayda (keçmiş Bombey) kinostudiya. Kinostudiyanın adı ABŞ-nin Kaliforniya ştatında məşhur Hollivud kinostudiyasının adına müvafiq yaradılmışdır.

## Həmçinin bax

* Hollivud
* Nollivud

## Xarici keçidlər

* «Bollywoodgate» (ing.)
* «Bollywood’s Biggest Fans Club» Arxivləşdirilib 2010-10-03 at the Wayback Machine (rus.)
# Amitabh Baççan

| Amitabh Baççan |
| --- |
| hind. अमिताभ बच्चन |
|  |
| Doğum tarixi | 11 oktyabr 1942(1942-10-11) (83 yaş) |
| Doğum yeri | * Allahabad, Britaniya Hindistanı
 |
| Həyat yoldaşı | * Caya Bhaduri (1979-cu ildən)
 |
| Uşaqları | * Abhişek Baççan
 |
| Fəaliyyəti | kino aktyoru, film prodüseri, müğənni, televiziya aktyoru, aktyor, yazıçı |
| Fəaliyyət illəri | 1969-cu ildən |
| Boyu | 1,88 m |
| Mükafatları |     |
| IMDb | ID0000821 |
|  |
| srbachchan.tumblr.com |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Amitabh Baççan** (ing. Amitabh Bachchan, hind. अमिताभ बच्चन; 11 oktyabr 1942, Allahabad, Britaniya Hindistanı) — Bollivud aktyoru, siyasətçi, prodüser və teleaparıcı.

## Filmoqrafiya

* Tufan (film, 1989)
* Qisas və qanun (film, 1975) / Cay
* Üç qardaş (film, 1982) / Govind Srivastava / Chhotu Ustaad
* Kor qanun (film, 1983) / Yan Nissar Akthar Xan
* Allah şahiddir (film, 1992) / Badşah
* Həm sevincdə, həm kədərdə (film, 2001) / Yashvardhan "Yash" Raichand
* Aşiqlər (film, 2000) / Mohabbatein
* Vir və Zara: Məhəbbət əhvalatı (film, 2004) / Veer-Zaara
* Heç vaxt əlvida demə (film, 2006) / Samarjit Singh Talwar; "Sexy Sam"
* Om Şanti Om (film, 2007) / Om Shanti Om
* Allahım, sən böyüksən (film, 2008) / Allah
* Don (film, 1978) / Don
* Qisas (film, 2019)
* Ələddin (film, 2009) / Cin (Dahi)

## Xarici keçidlər

* Amitabh Baççan haqqında

## Həmçinin bax

* Hind kinosu
* Ayşvariya Ray
* Abhişek Baççan

## İstinadlar