Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Avropa Xalq Partiyası

| Avropa Xalq Partiyası |
| --- |
|  |
| Quruluş tarixi | 8 iyul 1976 |
| Baş qərargah | * Brüssel
 |
| İdeologiya | liberal konservatizm, neoliberalizm, Avropaya meyllik |
| İdeoloji spektr | mərkəz sağ |
| Üzvlüyü | * Beynəlxalq Demokratiya İttifaqı[d]
 |
| Saytı | epp.eu |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Avropa Xalq Partiyası** (ing. EPP) — ümumavropa məkanında böyük nüfuza malik partiyadır və müasir Avropa dəyərlərinin formalaşmasında aparıcı rol oynayır. EPP deputatlar qrupunun mövqeyi Avropanın əsas beynəlxalq təşkilatlarında, o cümlədən Avropa Parlamenti, Avropa Şurası Parlament Assambleyası, ATƏT və NATO Parlament Assambleyalarında hər hansı məsələ ilə bağlı qərarların qəbul edilməsi zamanı həlledici rol oynaya bilir.

39 Avropa ölkəsindən 72 üzvü olan partiya qitənin 20 ölkəsinin, o cümlədən Avropa İttifaqına üzv 14 ölkənin və Avropa İttifaqına üzv olmayan 6 ölkənin hökumət başçılarını təmsil edir. 14 Avropa Komissarı, o cümlədən Avropa Komissiyasının prezidenti Joze Manuel Barrozo EPP-nin üzvləridir. Hazırda Avropa Parlamentinin ən böyük qrupu EPP qrupudur və 265 deputata malikdir. Avropa Şurası Parlament Assambleyasında 218 üzvü vardır. EPP ATƏT və NATO Parlament Assambleyalarında geniş siyasi qruplarla təmsil olunur.

EPP demokratik prinsiplərə əsaslanan sağ mərkəzçi siyasi partiyadır. Məqsədi demokratiklik, şəffaflıq və effektivlik prinsiplərilə federal Avropa quruculuğuna nail olmaqdır. EPP hesab edir ki, Avropa qitənin bütün ölkə və regionlarının azad vətəndaşlarını birləşdirməlidir, yəni *"Avropa hamı üçündür"*. Partiyanın istəyi çiçəklənən və dinc gələcəyə malik Avropa qurmaqdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Ticarət balansı

**Ticarət balansı** (ing. Trade balance) ― Tədiyyə balansında bir ölkənin mal alqı-satqısının, başqa sözlə idxal-ixracının balansı.

İxracat miqdarı, xaricə satılan malların dəyərlərinin toplamına, İdxal miqdarı isə xaricdən ölkəyə girən malların dəyərləri toplamına bərabərdir. Buna əsaslanaraq, Ticarət balansı (Xarici ticarət balansı) ixrac ilə idxal arasındakı münasibətdir.

Ölkənin ixracı, idxalından böyükdürsə, təmiz (net) ixracat 0-dan böyük olar və bu halda ölkənin xarici ticarət balansı artmış olar (müsbət balans). Bir sözlə Ticarət balansı müsbət olar. Əks halda isə, ölkə ixracı, idxaldan kiçik olarsa, təmiz (net) ixrac 0-dan kiçik olar. Bu halda ölkənin xarici ticarət açığı olar. Yəni ticarət balansi mənfi olar.

Müsbət ticari balans ölkənin istehsal etdiyi məhsulların dunya bazarında tələbinin yüksək olmasının göstəricisidir. Mənfi ticari balans isə ondan xəbər verir ki, ölkə özu istehsal etdiyi məhsuldan əlavə xarici məhsullara da ehtiyac duyur.
ABŞ, Böyük Britaniya kimi ölkələrdə mənfi ticari balans, inflyasiyanı saxlamağa kömıklik edir.

Ölkənin ixrac və idxal dəyərlərinin bir-birinə bərabər olması halında, ticarət balansı yaranır və xarici ticarət balansda olmuş sayılır.

Məlumat: Amerika Birləşmiş Ştatlarında ticarət balansı 2006ci ildə (məlumat: Bureau of Economic Analysis) 835 966 milyon dollar həcmində olmuşdur (əsasən ucuz Asiya və Meksikan mallarından eləcə də xammalından istifadə hesabına).
# Dünyanın yaddaşı

**Dünya xatirəsi** (ing. Memory of the World) — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı (YUNESKO) dünya irsini qoruma proqramı. 1992-ci ildə qurulub.

## Proqramın məqsədi

* dünya sənədli irsinin qorunması;
* istifadəçilərin sənədli irsə bərabər imkanlarını təmin etmək;
* sənədli irsin mövcudluğu və əhəmiyyəti barədə ümumi şüurun yayılması;
* proqramı tanıtmaq və əsərlərini geniş ictimaiyyətə təqdim etmək.

1997-ci ildən bəri proqram çərçivəsində sənədli irs qeydləri (beynəlxalq, regional və milli səviyyədə) aparılır. Abidənin beynəlxalq reyestrə daxil edilməsi proqramın ali rəhbər orqanı olan Beynəlxalq Məşvərət Komitəsi tərəfindən təsdiqlənmək və YUNESKO-nun Baş direktoru tərəfindən təsdiqlənməklə həyata keçirilir.

## İrs siyahıları

* Dünyanın xatirəsi (Asiya və Sakit okean)
* Dünyanın xatirəsi (ərəb dünyası)
* Dünyanın xatirəsi (Afrika)
* Dünyanın xatirəsi (Avropa və Şimali Amerika)
* Dünyanın xatirəsi (Latın Amerikası və Karib dənizi)

## Xarici keçidlər

* Memory of the World (ing.)
# Jan-Fransua Mille

| Jan-Fransua Mille |
| --- |
| Jan-Fransua Mille |
|  |
| Doğum tarixi | 4 oktyabr 1814 |
| Doğum yeri | Qrüşi, Şerbur yaxınlığında |
| Vəfat tarixi | 20 yanvar 1875  |
| Vətəndaşlığı |  Fransa |
| Fəaliyyəti | rəssam, qravüraçı, memarlıq çertyojçusu[d], fotoqraf, qrafika ustası[d], vizual incəsənət rəssamı, boyakar[d] |
| Təhsili | * Milli Gözəl Sənətlər Məktəbi (1837–1839)
 |
| Janr | realizm |
| Təsir edib |
Sobeslav Pinkas |
| Üzvlüyü | * Barbizon məktəbi
 |
| Mükafatları |  |
| atelier-millet.fr |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Jan-Fransua Mille** (fr. Jean-François Millet, 4 oktyabr 1814 — 20 yanvar 1875) — fransız rəssamı, Barbizon məktəbinin əsasını qoyanlardan biridir.

## Bioqrafiya

Mille La-Manş körfəzinin sahilində Şerburq-Oktevil yaxınlığında yerləşən balaca Qrüşi kəndində varlı kəndli ailəsində anadan olub. Onun rəssamlıq qabiliyyəti ailəsi tərəfindən tanrı vergisi kimi qarşılanmışdı. Valideynləri onu pulla təmin etdilər və rəssamlıq dərsi almağa icazə verdilər. 1837-ci ildə o Parisə gəldi və iki il rəssam Pol Delaroşun (1797—1856) emalatxanasında rəssamlıqla məşğul oldu. 1840-cı ildən gənc rəssam işlərini Salonda nümayiş etdirməyə başladı.

1849-cu ildə rəssam Barbizona köçdü və ömrünün sonuna qədər orada yaşadı. Kəndli həyatı və təbiət mövzusu Mille üçün əsas təsvir vasitəsinə çevrildi. Özü barədə Mille deyirdi — «*Mən kəndçiyəm və kəndçidən artıq heç nə deyiləm*».

«Sünbül yığanlar»
Kəndli zəhmətinin ağırlığı, onların yoxsulluğu və itaətkarlığı öz əksini Sünbül yığanlar rəsmində tapmışdır (1857-ci il). Zəminin fonunda qadın fiqurları başlarını sanki səcdə edirlərmiş kimi tam aşağı əyiblər. Ancaq belə onlar biçindən sonra qalan sünbülləri yığa bilirlər. Bütün rəsm əsəri günəş və havayla doludur. Rəsm publika və tənqidçilərdən müxtəlif qiymətlər aldı bu hal rəssamı müvəqqəti olaraq kəndli məişətinin daha poetik tərəflərinə müraciət etməyə məcbur etdi.

«Anjelus» (1859-cu il) rəsmi göstərdi ki, Mille işlərində incə emosional qayğıları təsvir etməyə qadirdir. Zəmidə iki tənha fiqur donmuş halda dayanmışdır - axşamçağı kilsə zənginin səsini eşidən ər və arvad sakitçə ölənlərin ruhu üçün dua edirlər. Batmaqda olan günəşin şüaları ilə işıqlanan peyzajın solğun qəhvəyi tonları sükut təəssüratı yaradır.

Mille 20 yanvar, 1875-ci ildə vəfat etmişdir.

«Anjelus»
## Millenin rəsmlərinin qalereyası

* Xırmançı (1848-ci il.), London milli qalereyası, London.
* Səpici (1850-ci il), Boston İncəsənət Muzeyi
* İşə getmə (1850-51-ci illər.), Glazqo Şəhər Bədii Qalereyası.
* Ölüm və odunçu (1859-cu il.), Karlsber Yeni Qlipotekası, Kopenhaqen.
* Çoban qız (1863-çü il.), Orse muzeyi, Paris.
* Əyrici (1868-1869-cu illər.), Orse muzeyi, Paris.
* Bahar (1868-73-çü illər.), Orse muzeyi, Paris.

## İstinadlar
# Neoklassisizm

**Neoklassisizm** — ədəbiyyatda neoklassisizm məhdud bir dövrü (1890–1900-cü illərin ortası) əhatə edən cərəyan kimi götürülür. Neoklassisizm antik obraz və motivlərdən, süjet və konfliktlərdən istifadəyə əsaslanan ideya-üslub prinsipidir. Ötən əsrin 30-cu illərində ABŞ ədəbiyyatındakı "yeni humanizm" də neoklassisizmin bir növü

## İstinadlar
# Fransa Milli Təhsil Nazirliyi

| Fransa Milli Təhsil Nazirliyi |
| --- |
| MINISTERE DE L'EDUCATION NATIONALE ET DE LA JEUNESSE |
|  |
|  |
| Ümumi məlumatlar |
| Ölkə | * Fransa
 |
| Yurisdiksiya | Fransa |
| Yaradılma tarixi | 1828, 1802 |
| Ştat sayı | * 1.025.248 nəf. (2022)
 |
| Rəsmi saytı | education.gouv.fr |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Fransa Milli Təhsil Nazirliyi** (fr. Ministère de l'Éducation nationale) — ölkənin təhsil sisteminin idarə edilməsinə cavabdeh olan Fransa icra hakimiyyəti orqanı. Milli təhsil sisteminin Fransanın ən böyük işəgötürəni olduğunu və ölkədəki mülki dövlət qulluqçularının yarısından çoxunun məhz bu təşkilatda çalışdığını nəzərə alsaq, bu nazirliyin statusu ənənəvi olaraq olduqca strateji əhəmiyyət kəsb edir.

## Tarixi

Təşkilat Fransada ilk dəfə 1802-ci ildə təsis edilmişdir. XIX əsrin ilk onilliklərində Fransada müxtəlif siyasi rejimlərin bir-birini əvəz etməsinə görə, 1820-ci ildə xalq maarifi naziri postu yaradılana qədər təşkilatın statusu, rəsmi mövqeyi və adı bir neçə dəfə dəyişikliyə məruz qalmışdır. Tarixinin böyük bir hissəsində təhsil naziri postu, Roma-Katolik kilsəsi ilə əlaqədar məsələlərlə məşğul olan dini işlər naziri (fr. ministre des Cultes) vəzifəsi ilə birləşdirilmişdir (xalq maarifi nazirinin protestant olduğu hallar istisna təşkil edirdi). Müəyyən dövrlərdə bu vəzifə idman naziri və gənclər işləri naziri portfelləri ilə də uzlaşdırılmışdır. 1932-ci ildə təşkilat rəhbərinin rəsmi titulu "milli təhsil naziri" olaraq dəyişdirilmiş, 1940–1941-ci illərdə qısa müddətə ləğv edilmiş və Valeri Jiskar d'Estenin prezidentliyi dövründə (1974–1981) yenidən təhsil naziri adlandırılmışdır.

2014–2017-ci illərdə Fransa tarixində ilk dəfə olaraq təhsil nazirliyinə bir qadın rəhbərlik etmişdir — Nəcat Vallo-Belqasem.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* France Ministry of National Education – Official website  (fr.)