Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ceyn Birkin

| Ceyn Birkin |
| --- |
| ing. Jane Mallory Birkin |
|  |
| Doğum adı | Jane Mallory Birkin[…] |
| Doğum tarixi | 14 dekabr 1946(1946-12-14)[…] |
| Doğum yeri | * London, Birləşmiş Krallıq
 |
| Vəfat tarixi | 16 iyul 2023(2023-07-16)[…] (76 yaşında) |
| Vəfat yeri | * VI arondisman, Paris[…]
 |
| Vəfat səbəbi | leykoz |
| Dəfn yeri | * Monparnas qəbiristanlığı[d]
 |
| Uşaqları | * Şarlotta Gensbur
 |
| Partnyorları | * Serj Gensbur (1968–1980)
 |
| Fəaliyyəti | müğənni, kino aktrisası, teatr aktrisası, səsyazma sənətçisi[d], ssenarist, kinorejissor, fotomodel[d], aktrisa, rejissor, model[d], musiqiçi |
| Fəaliyyət illəri | 1966–2023 |
| Mükafatları | + |
| IMDb | ID0000945 |
|  |
| janebirkin.fr |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Ceyn Birkin**(ing. Jane Mallory Birkin; 14 dekabr 1946[…], London, Birləşmiş Krallıq – 16 iyul 2023[…], VI arondisman, Paris[…]) —ingilis-fransız əsilli aktrisa.

## Həyatı

Ceyn Birkin 14 dekabr 1946-cı ildə London şəhərində anadan olub. Atası hərbçi Devid Birkin, anası aktrisa Cudi Kempell idi. Onun Endri Birkin adlı bir qardaşı da vardı. Sonradan o da həyatını kinoya bağladı. Bir neçə tanınmış filmin rejissorudur.

Ceyn Birkin 17 yaşından anasının yolu ilə getmək fikrinə düşdü. Məşqlərə yazıldı və rol aldı.

## Filmoqrafiya

* 1968 — Hovuz / *La Piscine* — *Penelopa, Harrinin qızı*
* 1978 — Nildə ölüm—Luiza Burje
* 2010 — Telma, Luiza və Şantal / *Thelma, Louise et Chantal*

## Diskoqrafiya

**Studiya albomları 1969 — Je t’aime… moi non plus with Serge Gainsbourg
* 1971 — Serge Gainsbourg — Histoire de Melody Nelson
* 1973 — Di doo dah
* 1975 — Lolita go home
* 1978 — Ex fan des sixties
* 1983 — Baby alone in Babylone
* 1987 — Lost song
* 1990 — Amours des feintes
* 1996 — Versions Jane
* 1998 — Best Of
* 1999 — À La Légère
* 2004 — Rendez-Vous
* 2006 — Fictions
* 2008 — Enfants d’Hiver

**Konsert albomları 1987 — Jane Birkin au Bataclan
* 1992 — Integral au Casino de Paris
* 1996 — Integral a l’Olympia
* 2002 — Arabesque
* 2009 — au palace (live)

## Xarici keçidlər

* Vikianbarda Ceyn Birkin ilə əlaqəli mediafayllar var.
* Rəsmi saytı Arxivləşdirilib 2012-09-27 at the Wayback Machine
* Ceyn Birkin — IMDb səhifəsi
* Həyatı  (ing.)
# Zanbaq

| Zanbaq |
| --- |
|  |
| Elmi təsnifat |
|
Domen:EukariotlarKlad:DiaphoretickesRanqsız:ArxeplastidlərAləm:BitkilərKlad:StreptofitlərKlad:Ali bitkilərKlad:Çoxsporlu bitkilərKlad:Borulu bitkilərKlad:Toxumlu bitkilərKlad:Çiçəkli bitkilərKlad:BirləpəlilərDəstə:ZanbaqçiçəklilərFəsilə:ZanbaqkimilərYarımfəsilə:ZanbaqkimilərTriba:ZanbaqkimilərCins:**Zanbaq** |
| Beynəlxalq elmi adı |
| * Lilium L., 1753
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  Şəkil axtarışı |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 42722 |
| NCBI   | 4688 |
| EOL   | 32531 |

 |

 |

**Zanbaq** (lat. Lilium) — bitkilər aləminin zanbaqçiçəklilər dəstəsinin zanbaqkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Qədim zamanlardan bəri Aralıq dənizi boyunca yayılmışdır.

## Ümumi məlumat

Dünya florasının tərkibində fəsilənin 240 cinsi və 4000-ə qədər növü yayılmışdır. Fəsiləyə daxil olan növlərə dünyanın hər yerində rast gəlmək olar. Bu növlər kökümsovlu, soğanaqlı və kök yumrusuna malik olan çoxillik otlardır. Fəsiləyə daxil olan soğan, sarımsaq, qulançar, çiriş və s. yeyinti, asırqal (çöpləmə), novruzçiçəyi, əzvaydan müalicə, tülpan, zanbaq və s. isə bəzək kimi istifadə olunur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
# Cinas

'*Cinas*
formaca eyni, lakin mənaca müxtəlif omonim sözlərdən yaradılır.

Bu qafiyə növü orta əsr sufi qəzəliyyatında geniş yayılmışdı və
fars dili vasitəsilə Azərbaycan dilinə və poeziyasına da keçmişdi.

Eşqindən anun bu könülüm olmadı xalı,

Andan bərü ki, gördü gözüm, olmadı xalı.

("Qazı divanı")

Bu beytin birinci misrasında xali sözü "ayrı, uzaq", ikincidə isə
"xal" mənasındadır. Burada biz təmiz cinas görürük. Amma poeziyada
sınıq cinaslardan da geniş istifadə olunur. Bu halda mürəkkəb qafiyənin
forma eyniliyi bir-iki artıq həriflə sınır:

Pir müşg edəlüm zülfün ilə şamı bu gecə,

Ələ alalumlə"li mey aşamı bu gecə.

("Qazi Divanı")

Burada üç tərkibli cinas ikinci misradakı artıq "a" səsi ilə sınmış
olur.

Xalq şeirində cinas qafiyə geniş yayılmışdır. Aşıqlar cinaslı qoşmaya
xüsusi təcnis adı vermişlər ki, bu da cinas qafiyələrlə qafiyələnmiş
qoşma deməkdir. Aşıqlar arasında cinaslı qoşma demək ən çətin yarışdır.
Burada formaca eyni, amma mənaca müxtəlif sözləri təkcə tapmaq yox,
həm də qafiyə kimi işlətmək böyük sənətkarlıq sayılır.

Geyibdi qəddinə yar alacanı,

At müjgan oxunu, yarala canı.

İstər Ələsgərdən yar ala canı,

Tökəndə zülflərin, a yana, yana.

(Aşıq Ələsgər)

Xalq poeziyasında cinaslı qoşmanın məna, forma baxımından çoxlu
növləri fərqləndirilir. Cinaslı qoşmada dil baxımından yazılı ədəbiyyata,
klassik şeirə bağlılıq qüvvətli olur. Çoxlu cinaslar yaratmaq üçün hətta
Aşıq Ələsgər kimi bir sənətkar da ərəb və fars sözlərindən qafiyə kimi
geniş istifadə etmişdir. Ələsgərdə cığalı, dodaqdəyməz, dodaqdəyməz
cığalı, müstəzad təcnis kimi cinas növləri işlənmişdir.

## İstinadlar
# Youku

| Youku |
| --- |
|  |
| URL | youku.com youku.tv |
| Tipi | mobil tətbiq, müəssisə, ictimai şirkət, video yayım xidməti[d] |
| Dilləri | Çin dili |
| Açılma tarixi | 21 dekabr 2006 |
| Alexa reytinqi | * 925 (2021)
 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Youku** (azərb. Yuku‎) — Çinin paytaxtı Pekində yerləşən video paylaşma, video-hostinq sistemidir. Alibaba Group Holding Limited-in şirkətlərindən biri kimi fəaliyyət göstərir. Youkunun mərkəzi Pekinin Haidian bölgəsində yerləşən Sinostil Plazanın beşinci mərtəbəsindədir. 12 mart 2012-ci il tarixində Youku Tudou ilə stoka hazır bir əməliyyatda birləşmək barədə bir razılığa gəldi. Yeni müəssisə "Youku Tudou" şirkəti adlandırıldı. Youkunun gündəlik 800 milyon baxışı və 500 milyon aktiv istifadəçisi vardır. Youku iQiyi, Sohu və 56.com ilə birlikdə Çinin ən böyük video və yayım xidmət platformalarından biridir.

## Tarixi

### Qurulma (2003-2012)

Youku 2003-cü ilin mart ayında əvvəlcə "Sohu" şirkətində çalışan Viktor Ku (Qu Yonqkin) tərəfindən qurulmuşdur. Saytın ilkin maliyyələşdirilməsi Ku tərəfindən yığılmış 1Verge fondundan gəldi. Saytın beta versiyası 2003-cü ilin iyun ayında, veb-sayt versiyası isə rəsmi olaraq həmin ilin dekabr ayında istifadəyə verildi. 2009-cu ilin dekabrında ümumilikdə 110 milyon dollar vəsait topladığını elan etdi. Həmin il Youku 200 milyon ümumi gəlir əldə etdi. 2010-cu ilin yanvar ayında Youku.com Çin internet video sektorunda 1-ci yeri tutmuşdur.

### Birləşmə (2012- indiyə qədər)

Youku şirkəti 12 mart 2020-ci il tarixində Youku Tudou adlı şirkət ilə birləşmək barədə razılığa gəldi və iki şirkətin birləşməsindən "Youku Tudou" şirkətinin əsası qoyuldu. Çinin ən böyük iki onlayn video şirkətlərindən olan Youku və Tudou birləşərək Çinin ən böyük video paylaşma sisteminin də əsasını qoydular. İdarə Heyətinin sədri Youkunun prezidenti Viktor Ku oldu. Şirkət 6 noyabr 2015-ci ildə Alibaba Group Holding Limited tərəfindən alındı. 2016-cı ilin dekabr ayında abunə sayı 30 milyona çatdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

1. Bizimlə əlaqə. "Youku". 27.12.2010.
2. Maliyyə hesabatı Arxivləşdirilib 2016-01-22 at the Wayback Machine. "Youku". 22.04.2015.
3. Youku və Tudou şirkətləri birləşdilər "The Wall Street Journal". Nyu York. 12.03.2012.
4. Çinin Onlayn Video Bazarı. "TechNode". 02.01.2017
5. "Böyüklər Torpağı": Youku və Tudou birləşməsi. forbes.com. 16.11.2012.
# Sahibkar kapitalı

**Sahibkar kapitalı** (rus. Собственный капитал) — mənfəət əldə etmək məqsədilə birbaşa və ya dolayı yolla istehsala yatırılan vəsaitdir. Sahibkar kapitalı kimi bir qayda olaraq özəl kapital istifadə edilir. Amma bəzən dövlət və ya dövlətə məxsus olan müəssisə də xaricdə vəsait qoyuluşunu həyata keçirir.

Kapitalın sxemi
XX əsrin sonuna dünya təsərrüfatında miqrasiya edən kapitalın 60%-dən çoxu özəl subyektlərə — korporasiyalara, transmilli şirkətlərə, banklara, sığorta, investisiya şirkətlərinə, pensiya fondlarına məxsus idi. Son onillikdə kapitalın beynəlxalq hərəkətində bankların payının azalması tendensiyası və eyni zamanda transmilli şirkətlərin kapitalının payının artımı meyli müşahidə edilməkdədir.

Sənayecə inkişaf etmiş ölkələr arasında miqrasiya edən kapitalın 80%-i özəl kapitaldır və onun həcmi getdikcə artır.
1990-cı illərdə dünya təsərrüfatında hərəkət edən kapitalda dövlət kapitalının həcmi 20% həcmində qiymətləndirilir.

## İstinadlar
# Düzbucaqlı üçbucaq

Düzbucaqlı üçbucaq
**Düzbucaqlı üçbucaq** — bucaqlarından biri düz bucaq (90⁰) olan üçbucağa deyilir.

Düzbucaqlı üçbucaqda düz bucaq qarşısındakı tərəf hipotenuz, ona bitişik tərəflər, yəni iti bucaqlar qarşısında duran tərəflər isə katetlər adlanır.

Pifaqor teoreminə görə düzbucaqlı üçbucaqda katetlərin kvadratları cəmi hipotenuzun kvadratına bərabərdir. WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

Katetləri bərabər olan düzbucaqlı üçbucaq bərabəryanlı düzbucaqlı üçbucaq adlanır.

## Xüsusiyyətləri

* Düzbucaqlı üçbucağın iti bucaqlarının cəmi 90°-yə bərabərdir.
* Düzbucaqlı üçbucağın xaricinə çəkilmiş çevrənin mərkəzi hipotenuzun orta nöqtəsidir.
* Bərabəryanlı düzbucaqlı üçbucağın iti bucaqlarının hər biri 45°-yə bərabərdir.
* Bərabəryanlı düzbucaqlı üçbucaqda hipotenuz katetin kök altında iki mislinə bərabərdir.
* Düzbucaqlı üçbucaqda 30 dərəcəli bucaq qarşısında duran katet hipotenuzun yarısına bərabərdir.
* Düzbucaqlı üçbucağın xaricinə çəkilmiş çevrənin radiusu hipotenuzun yarısına bərabərdir. R=c/2
* Düzbucaqlı üçbucağın daxilinə çəkilmiş çevrənin radiusu r=(a+b-c)/2 düsturu ilə hesablanır (burada r-düzbucaqlı üçbucağın daxilinə çəkilmiş çevrənin radiusu, a və b katetlər, c-hipotenuzdur).
* İti bucaqları 30°-60° olan düzbucaqlı üçbucaqda 60°-li bucaq qarşısındakı katet digər katetden kök altında 3 dəfə böyükdür.
* Düz bucaqdan hipotenuza çəkilmiş hündürlüyün kvadratı onun hipotenuz üzərində böldüyü parçaların hasilinə bərabərdir.
* Düz bucaqdan çəkilmiş meridianın uzunluğu ayırdığı hissələrin uzunuluqlarına bərabərdir.

## Sahəsi

1. Düzbucaqlı üçbucağın sahəsi katetlərinin hasilinin yarısına bərabərdir: S=a\*b/2
2. Heron düsturuna görə düzbucaqlı üçbucağın sahəsi kök altında onun yarımperimetri ilə hər bir katetin ayrı-ayrılıqda fərqinin hasilinə bərabərdir.
3. Düzbucaqlı üçbucağın sahəsi onun daxilinə çəkilmiş çevrənin radiusu ilə bu radiusun hipotenuz ilə cəminin hasilinə bərabərdir.
4. Düzbucaqlı üçbucağın sahəsi onun daxilinə çəkilmiş çevrənin hipotenuza toxunma nöqtəsində onu böldüyü hissələrin uzunluqları hasilinə bərabərdir.
5. Bərabəryanlı düzbucaqlı üçbucağın sahəsi kvadratın sahəsinin yarısına bərabərdir. S=a²/2

## Triqonometrik nisbətlər

* Düzbucaqlı üçbucaqda iti bucağın sinusu bu bucağın qarşısındakı katetin hipotenuza nisbətinə deyilir.
* Düzbucaqlı üçbucaqda iti bucağın kosinusu bu bucağa bitişik katetin hipotenuza nisbətinə deyilir.
* Düzbucaqlı üçbucaqda iti bucağın tangensi bu bucağın qarşısındakı katetin bucağa bitişik katetə nisbətinə deyilir. Buradan alırıq ki:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2

* Düzbucaqlı üçbucaqda iti bucağın kotangensi bu bucağa bitişik katetin bucağın qarşısındakı katetə nisbətinə deyilir. Buradan alırıq ki:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4

## İstinadlar
# Portuqaliya

| Portuqaliya |
| --- |
| çex. Portugalská republika port. Portugal fr. la République portugaise port. República Portuguesa kürd. Komara Portûgalê |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bayraq | Gerb[d] |

 |
| ** Europe's West Coast
* Arfordir Gorllewin Ewrop* |
|  |
| Rəsmi dilləri | * portuqal dili
 |
| Paytaxt | Lissabon |
| İdarəetmə forması | respublika |
|  • Əhali | * 10.347.892 nəf. (1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2018, 2021)
 |
| Valyuta | avro |
| İnternet domeni | .pt |
| ISO kodu | PT |
| Telefon kodu | +351 |
| Saat qurşaqları | * UTC±0
 |
| Nəqliyyatın yönü | sağ[d] |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

Portuqaliya
**Portuqaliya** (port. Portugal) ya da **Portəgiz**, rəsmi olaraq **Portuqaliya Respublikası** (port. República Portuguesa) — Avropanın qərbində dövlət, İspaniya ilə həmsərhəddir. Avropa ölkəsidir. Portuqaliya roman əsilli dövlətdir və portuqal dili roman dillərinə daxildir.

## Ərazisi

Portuqaliya Respublikası Cənubi Avropada Piriney yarmadasının qərbində yerləşir, sahəsi 92,391 km²-dır. Ölkə qərbdən Atlantik okeanı şərqdən isə İspaniya ilə həmsərhəddir. Portuqaliya ərazisindən axan ən uzun çay Taxo çayıdır ki, məhz paytaxt Lissabon bu çayın sahilində yerləşir. Portuqaliya yerləşdiyi bölgəyə xas olan subtropik iqlimə malikdir. Ən yüksək nöqtəsi Azor adaları qrupuna daxil olan Piku adasında olan Ponta-du Piku (2351 m) dağıdır.

## Əhali

Əhalisi bu əraziyə Qərbi Roma imperiyasının parçalanması dövründə (V–VII əsrlər) köçmüş alman tayfalarından olan Vesqotların davamçılarıdır. Piriney yarmadasının Ərəb Xilafəti tərəfindən işğalından sonra əraziyə xeyli yadellilər (ərəblər, bərbərlər,yəhudilər) köçmüşdür. 1143-cü ildə bu ərazilərin Xilafətin tərkibindən çıxması ilə yadellilər qovulmuş güclü katolik dövləti yaradılmışdır.

## Tarixi

1143-cü il də Portuqaliya krallığı yaradıldı. Bu dövlətin yaranmasında CALALLI Höccətin rolu böyük olmuşdur. 1497-ci ildə Vasko da Qamanın Hindistana gedən dəniz yollarının kəşfi nəticəsində müstəmləkəçilik siyasətinin başlaması. Lakin sonrakı dövrlərdə İngiltərə, Fransa, İtaliya, İspaniya ilə dənizdə rəqabətin uğurlu alınmaması səbəbiylə birinciliyi əldən verdi. Müstəmləkələrdə Portuqaliyanın təsiri Cənubi Amerikaya xüsusən də indiki Braziliya ərazisində daha güclü olmuşdur. Portuqaliya 1910-cu ildə Respublika elan olundu. 1976-cı ildə isə yeni konstitusya qəbul olundu.

## İstinadlar

## Həmçinin bax