Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 2S25 Sprut SD

2008-ci ildə Moskvada Böyük Vətən müharibəsində Faşizm üzərində qazanılmış qələbə münasibətilə keçirilmiş olan hərbi parad zamanı nümayiş etdirilmiş 125 mm-lik 2S25 “Sprut-SD” amfibiya özüyeriyən artilleriya qurğusu
İstehsalçı: Rusiya

İstehsalçı fima: Volqoqrad traktor zavodu

Tip: Amfibiya özüyeriyən artilleriya qurğusu

İstehsal tarixi: 1984 – 2010

Xidmətə giriş ili: 2005 – günümüzə

Ekipaj: 3 nəfər

İstehsal sayı: 36 ədəd

Özüyeriyən tank əleyhinə qurğu 2S25 “Sprut-SD”

Suvorov öz növbəsində bildirir ki, BTR-90 Rusiya ordusunun silahlanmasına qəbul edildiyi zaman təkərli bir tank yaratmaq ideyası mövcud idi. Onun sözlərinə görə, yükgötürmə qabiliyyətinə görə ona güclü bir top yerləşdirmək mümkün idi, perspektivdə isə “Sprut” qülləsini top ilə birgə yerləşdirmək qərara alındı, bu isə təkərli tank demək idi.

Sergey Suvorov: “2A46 topunu “Sprut” üçün uyğunlaşdırarkən qüllənin topun geri təpməsi anında, topla birlikdə korpusdan ayrılmasını önləmək üçün “təpmə əleyhinə qurğu”dan istifadə etdilər. Yeni qurğularda Qərbdəkilərdən fərqli olaraq ağız əyləcindən istifadə edilmədi. Burada hər şey qurğunun öz hesabına baş verirdi”.

Haşiyə: “Sprut” haqqında

2S25 “Sprut-SD” baza modeli – tank əleyhinə təyyarələrdən paraşüt ilə endirilə bilən 125 mm çaplı tank əleyhinə özüyeriyən topdur. Bu texnikalar hava desant qoşunlarının, dəniz piyadaları və xüsusi təyinatlı qüvvələrdə istifadə üçün nəzərdə tutulub. “Sprut-SD” döyüş nəqliyyat vasitələrinin hidropnevmatik asqısı kobud yolsuz ərazilərdə 70 km/saata qədər sürətlə hərəkət etməyə imkan verir. Bu hərbi vasitə 2000-ci ilin ikinci yarısında silahlanmaya qəbul edilmişdir.

## Ölçülər

Ağırlığı: 18 ton

Uzunluğu: 7.08 m

Lülə daxil olmaqla: 9.77 m

Lülənin uzunluğu: 6.38 m

Eni: 3.15 m

Hündürlüyü: 3.05 m

Klirens: 0.50 m

## Müdafiə

Zireh: homogen polad zireh

81 mm sis bombaları

## Performans

Zəminə təzyiq: 0,53 kq/sm ²

Dalış dərinliyi: üzən

Xəndək keçmə: 2.3 m

Divar dağıtmaq: 0.8l

Mühərrik: 2V-062S dizel

At gücü: 510 at gücü

Maksimal sürət: 71 km/saat

Mənzili: 500 km

Dayandırılması: dəyişən hündürlüyə nəzarət edən hidravlik körpü

## Silahlanma

Əsas silahı: 125 mm “2A75” yivsiz topu
Kalibr: 125 mm

Lülənin qalxma bucağı: -3º... +17º

Üfüqi tuşlama bucağı: 360º

Mərmi ağırlığı: 5.67 – 23.0 kq

Mərminin çıxış sürəti: 1700 metr/saniyə

Atış tezliyi: 7 atış/dəqiqədə

Atəş məsafəsi: 3 km

Maksimal atəş məsafəsi: 10 km

Sursat sayı: 40 ədəd

7.62 mm PKTM pulemyotu

Kalibr: 7.62 mm

Mərmi: 7.62x54 mm

Atış tezliyi: 750-800 atış/dəqiqədə

Güllənin başlanğıc sürəti: 855 metr/saniyə

Atəş məsafəsi: 1.5 km

Maksimal atəş məsafəsi: 4 km

## İstifadə edən ölkələr

 Rusiya
# KCR-556

| KCR-556 |
| --- |
|  KCR 5.56x45mm NATO mərmi istifadə edən avtomat |
| Tipi |
Avtomat |
| İstismar tarixçəsi |
| İstismar illəri |
2018-Davam edir |
| İstismar edənlər |  Türkiyə |
| İstifadə edilən döyüşlər | Zeytun budağı əməliyyatı Sülh bulağı əməliyyatı |
| İstehsal tarixçəsi |
| Konstruktor | KALEKALIP |
| Yaranma tarixi | 2018 |
| İstehsalçı | KALEKALIP |
| İstehsal illəri |
2018-Davam edir |
| Xüsusiyyətləri |
| Ağırlığı | 3,3 kg |
| Məsafə |
500 m |
| Uzunluğu | 890 mm |
| Lülənin uzunluğu |
368 mm |
| Kalibr |
5.56 (223.düyüm) |
| Mərminin başlanğıc sürəti |
750-950 atəş/dəqiqə |
| Effektiv məsafə |
500 m |
| Nişangah |
Advanced Combat Optical Gunsight, qırmızı nöqtə nişangah |

**KCR-556** — KALE qrupu tərəfindən təkmilləşdirilən avtomatdır. Türkiyə Silahlı Qüvvələri tərəfindən istifadə edilən 5.56x45mm NATO mərmi istifadə edən avtomatdır. Uzun variantı 368 mm, qısa variantı 280 mm, yaxın məsafəli döyüşlər üçün hazırlanan variantı isə 190 mm uzunluğunda lüləyə malikdir.

890 mm uzunluğa malik silah 3.3 kg ağırlığa malikdir. Dəqiqədə 750–950 güllə işlədə bilir. 10.000 atışadək problemsiz işləyə bilir. Türkiyə Respublikasının yerli istehsalına məxsus silahlardan biridir. Silaha müxtəlif optik nişangahlar əlavə etmək olur. Darağı 30 mərmi tutumuna malikdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
# Olympic Arms OA-93

| Olympic Arms OA-93 |
| --- |
| Tipi |
Pistol-karbin |
| Ölkə | * ABŞ
 |
| İstehsal tarixçəsi |
| İstehsal illəri |
1993 |
| Xüsusiyyətləri |
| Ağırlığı | 2.02302197 kg |
| Uzunluğu | 0.4318 m |
| Kalibr |
5.56×45mm NATO və ya 7.62x39mm |

**Olympic Arms OA-93** - OA-93, Olympic Arms tərəfindən istehsal olunan AR-15 törəmə tapançadır.

## Haqqında

Kəmər və ya tampon borusu olmayan OA-93, Armalite AR-18-ə bənzər xüsusi hazırlanmış düz yuxarı qəbuledici vasitəsilə geri çəkilməni yayır. Bununla belə, 1994-cü il Cinayət Qanununun qəbulu Olimpiya Silahlarının satışını davam etdirmək üçün əsas dizayna dəyişikliklər etməyi tələb etdi:

OA-93-ün ilk təftişi OA-96 idi ki, burada 30 dəyirmi sursat quyusu bərkidilir və yerindən qaynaqlanır ki, ayrılmasın. Bundan əlavə, OA-96-nın arxa tərəfində yuxarı qəbuledicini açan və sonra soyucu kliplər vasitəsilə yüklənə bilən düymə var.

İki il sonra ikinci təftiş edildi. OA-98 çıxarıla bilən jurnaldan istifadə etdi, lakin bədən çəkisini 50 unsiya məhdudiyyətindən aşağı azaltmaq üçün skeletləşdirildi ki, OA-98 1994-cü il Cinayət Qanununa uyğun olaraq daha bir xüsusiyyətə sahib olsun.

Tapança əsasında porşenlə idarə olunan karbin 1993-cü ildə və 2004-cü ildən 2007-ci ilə qədər Federal Hücum Silahlarına Qadağanın müddəti bitdikdən sonra hazırlanmışdır.
# MiQ-19

| MiQ-19 |
| --- |
|  |
| Tipi | Qırıcı |
| Hazırlayan | MiG |
| İstehsalçı | Mikoyan-Quryeviç Konstruktor Bürosu |
| İlk uçuş | 18 Sentyabr, 1953 |
| İstismara verilmə tarixi | 1955 |
| İstismarçılar | * Banqladeş Hərbi Hava Qüvvələri,
* Pakistan Hərbi Hava Qüvvələri,
* Sovet Hərbi Hava Qüvvələri,
* Suriya Hərbi Hava Qüvvələri,
* Çin Xalq Azadlıq Ordusu Hərbi Hava Qüvvələri,
* Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələri,
* Misir Hərbi Hava Qüvvələri
 |
| Buraxılış sayı | təq. 6.500 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

Mikoyan Qureviç **MiG-19** (NATO kod adı “Farmer”), Sovet istehsalı ikinci nəsil bir yerli, reaktiv motorlu ovçu təyyarəsi. Düz uçuşda səs üstü sürətə çata bilən ilk Sovet təyyarəsidir. NATO-da qarşılaşdırıla biləcəyi təyyarə North American F-100 Super Sabredir, ancaq Vyetnam müharibəsi əsnasında qarşısında daha müasir F-4 Phantom və Republic F-105 Thunderchief təyyarələriylə vuruşmaq vəziyyətində qalmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* MiQ-19 Dil--en

 MiQ təyyarələri[gizlə]

**Döyüş**:
MiQ-1|
MiQ-3|
MiQ-5|
MiQ-7|
MiQ-9|
MiQ-15|
MiQ-17|
MiQ-19|
MiQ-21|
MiQ-23|
MiQ-25|
MiQ-27|
MiQ-29|
MiQ-31|
MiQ-33|
MiQ-35
**Hücum**:
MiQ-27 |

**Kəşfiyyat**:
MiQ-25
**Eksperimental**:
MiQ-8|
MiQ İ-250|
MiQ İ-270|
MiQ-AT|
MiQ-110|
MiQ Proyekt 1.44|
MiQ Proyekt LFE|
MiQ-105
# Makarov PM

| Makarov PM |
| --- |
| Makarov PM (1977) |
| Tipi |
özüdolan tapança |
| Ölkə | * SSRİ
 |
| İstismar tarixçəsi |
| İstismar illəri |
1951 – indiyədək |
| İstismara başlanması | 1951 |
| İstismar edənlər |
Azərbaycan, Əfqanıstan, Çin, Rusiya, Ukrayna |
| İstifadə edilən döyüşlər | * SSRİ–Əfqanıstan müharibəsi,
* Macar inqilabı,
* Çexoslavakiyaya qoşunların yeridilməsi (1968),
* Vyetnam müharibəsi,
* Suriyada vətəndaş müharibəsi
 |
| İstehsal tarixçəsi |
| Konstruktor | Nikolay Makarov |
| Yaranma tarixi | 1949 |
| İstehsalçı | Izhevsk Mechanical Plant |
| İstehsal illəri |
1951 – indiyədək |
| Xüsusiyyətləri |
| Ağırlığı | Ağırlığı — 730q |
| Məsafə |
50 m |
| Uzunluğu | 161,5 |
| Lülənin uzunluğu |
93,5 |
| Eni | 29,4 |
| Hündürlüyü | 126 |
| Kalibr |
9 |
| Effektiv məsafə |
50 m |
| Nişangah |
çıxarıla bilən, açıq |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Makarov PM** — 1948-ci ildə sovet konstruktoru Nikolay Makarov tərəfindən hazırlanmış özüdolan tapançadır. 1951-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Sovet Silahlı Qüvvələrində və hüquq-mühafizə orqanlarında, müdafiə olunmaq üçün polisin şəxsi tabel silahı olub, düşməni yaxın məsafədən dəf etmək üçündür. Tapançadan atəş tək — tək açılır. Atəş açmaq üçün diametri 9mm olan adi və polad ürəkcikli gülləli patronlardan istfadə edilir.

Tapançada alman konstruksiyasından alınmış bir neçə yenilik var idi. Makarov xüsusilə atış vaxtı ləngimələri praktik olaraq tamamilə aradan qaldırmağı bacardı.

PM 1991-ci ildə SSRİ-nin dağılmasından sonra silahlı və təhlükəsizlik qüvvələrinin öhtəliyində qaldı. PM həmçinin öz sadəlik və etibarlılığının sayəsində keçmiş sosializm düşərgəsinin ölkələrində istifadə olunmağa davam edir. Hal-hazırda PM-in Rusiyada, Bolqarıstanda və Çində modifikasiya olunmuş versiyaları istehsal olunur.

ABŞ-də vətəndaş atıcı silah bazarında hər şeydən əvvəl müəyyən tələbatdan və yaxşı reputasiyadan özünümüdafiə silahı kimi tamamilə münasib etibarlılıq, kiçik qabaritləri və ucuzluğu ilə seçilən silahları istifadə edir. ABŞ-də silah həvəskarları arasında ən böyük tələbat daha yüksək emal keyfiyyətinə və istehsal materiallarına görə Almaniya Demokratik Respublikasının istehsalı olan Makarov tapançalarınadır.

## Xarici keçidlər

* Makarov PM / PMM / Izh-70 / Izh-71 pistol (USSR/Russia)
* Pistol Makarov 9 mm — Technical Data
# Kasset bombası

Kasset bombası və ya çoxluqlu bomba, “bomba içindəki bomba” olaraq bilinən bir silah növüdür. Bomba havada açılır və içindəki kiçik bombalar dağılaraq partlayır və bu səbəbdən təsir sahəsi çox genişdir.

Dünyada 19 Aprel günü, *Beynəlxalq Kasset Bombalarına Qarşı Fəaliyyət Günü* olaraq müəyyən fəaliyyətlərlə qeyd edilir.
# Martini-Henri

| Martini-Henri |
| --- |
|  |
| Ölkə | * Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş Krallığı
 |
| İstismar tarixçəsi |
| İstismara başlanması | 1871 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Martin** təklüləli tüfəng növüdür. Orijinal adı **Martini-Henri** idi və 1871-ci ildən İngilis ordusunda istifadə edilmişdir. Silah, özünü təkmilləşdirən Fridrix von Martini və Aleksandr Henrinin adını daşıyır. Osmanlı ordusu tərəfindən 93 müharibəsində ruslara qarşı istifadə edilmişdir. Martini-Henri Martin və Hekimoğlu da daxil olmaqla, bir çox xalq mahnısının mövzusu olmuşdur.
# Danışıq üslubu

**Danışıq üslubu** — qeyri-rəsmi ünsiyyət üçün, xüsusən də qeyri-rəsmi şəraitdə gündəlik məsələlərin müzakirəsi üçün istifadə olunan funksional nitq tərzi. **Danışıq üslubu** adətən söhbətdə və digər qeyri-rəsmi kontekstlərdə istifadə olunan idiomdur.

Danışıq üslubu ünsiyətlərin və digər ifadə vasitələrinin geniş tətbiqi ilə xarakterizə olunur, ixtisaslaşdırılmamış terminologiyadan istifadə edir və leksikanı dəyişir. O, həmçinin natamam məntiqi və sintaktik sıralama ifadələrin istifadəsi ilə də fərqlənə bilər.

Belə bir dilin konkret nümunəsi danışıq üslubu adlanır. Lüğətlərdə belə bir ifadə üçün ən çox istifadə olunan termin danışıq dilidir.

## İzahatı

Danışıq üslubu və ya ümumi dil rəsmi nitqdən və ya rəsmi yazıdan fərqlidir. Bu, danışanların adətən rahat olduqları zaman istifadə etdikləri dil formasıdır.

Bəzi danışıq üslubunda çoxlu jarqon və ya slenq var, bəzilərində isə ümumiyyətlə yoxdur. Jarqon və slenq çox vaxt danışıq üslubunda istifadə olunur, lakin bu xüsusi registr müəyyən qruplarla məhdudlaşır və danışıq üslubunun zəruri elementi deyil.

"Danışığı" qeyri-standartdan da fərqləndirmək lazımdır. Standart və qeyri-standart arasındakı fərq mütləq rəsmi və danışıq dili arasındakı fərqlə əlaqəli deyil.

Formal, danışıq və vulqar dil standart və qeyri-standart dixotomiyadan daha çox stilistik variasiya və diksiya məsələsidir. "Danışıq üsulu" termini də bəzən, müəyyən kontekstlərdə və terminoloji konvensiyalarda "qeyri-standart" ilə eyniləşdirilir.

## Dil fəlsəfəsi

Dil fəlsəfəsində "danışıq dili" məntiqdə və ya fəlsəfənin digər sahələrində istifadə olunan xüsusi formalardan fərqli olaraq adi təbii dildir. Məntiqi atomizm sahəsində məna daha formal müddəalarla deyil, fərqli şəkildə qiymətləndirilir.

## Digər üslublardan fərqi

Danışıq üslubu jarqon və ya slenqdən fərqlidir. Slenq yalnız konkret sosial qruplar tərəfindən istifadə edilən sözlərə, məsələn, regiona, yaşa və ya sosial-iqtisadi kimliyə əsaslanan demoqrafik göstəricilərə aiddir. Bunun əksinə olaraq, jarqon ən çox xüsusi peşələr, sənayelər, fəaliyyətlər və ya maraq sahələri daxilində istifadə olunur.

Danışıq dilinə jarqon, eləcə də abreviaturlar, idiomlar, ifadələr və dil və ya dialektdə danışanların əksəriyyətinə tanış olan digər qeyri-rəsmi söz və ifadələr daxildir.

### Jarqon

Jarqon konkret fəaliyyət, peşə və ya qrupa münasibətdə açıq şəkildə müəyyən edilən terminologiyadır. Bu termin müəyyən bir sahədə çalışan və ya ümumi maraqları olan insanların istifadə etdiyi dilə aiddir. Slenq kimi, bu abbreviatura qrup üzvləri arasında tez-tez müzakirə olunan fikirləri, insanları və nələri isə ifadə etmək üçün istifadə olunur. Slenqdən fərqli olaraq, çox vaxt qəsdən olunur.

Standart termin müvafiq fənlərin praktikantları arasında daha dəqiq və ya unikal istifadəyə malik olsa da, jarqon müvafiq sahə ilə tanış olmayan insanlar üçün ünsiyyət üçün maneədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Colloquial Spanish – Dictionary of Colloquial Spanish.
* Tractatus Logico-Philosophicus, Ludwig Wittgenstein (archived 17 may 1997)
# Karronada

Sürüşkən lafet üzərində 140 mm çaplı ingilis Karronadası. XVIII əsr.
**Karronada** — hamar lüləli artilleriya topu. İlk dəfə ingilis donamasında XVIII əsrlərin sonlarında, sonralar isə sahil mühafizəsində tətbiqini tapmışdır. Uzun məsafəli top ixtiraçısı general Robert Melvill yeni silah ideyasını 1759-cu ildə təklif etmiş, ilk istehsalına 1769–1779-cu illərdə Şotlandiyanın Stirlinq qraflığında Qaskoyn tərəfindən "Karron" zavodunda başlanılmışdır. Adıda məhz buradan götürülmüşdür. İlk olaraq silah ixtiraçı və hazırlayanın şərəfinə "mellviliada" və "qaskonada" adlandırılmışdır.
# Vyetnam Xalq Ordusu

| Vyetnam Xalq Ordusu |
| --- |
| Quân đội nhân dân Việt Nam |
|  |
| Yaranma tarixi |
22 dekabr 1944) (1944-12-22) |
| Ölkə | * Vyetnam
* Şimali Vyetnam
 |
| Daxildir | Vyetnam Xalq Silahlı Qüvvələri |
| Qərargah | Milli Müdafiə Nazirliyi, Nquyen Tri Fuonq yolu nömrə 7, Badin, Hanoy |
| Şüarı | Quyết thắng ("Qazanmaqda qərarlı") |
| Döyüşlər | * İkinci Dünya müharibəsi,
* Birinci Hind-Çin müharibəsi,
* Vyetnam müharibəsi
 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Vyetnam Xalq Ordusu** (**VXO**; vyet. Quân Đội Nhân Dân Việt Nam, hərf. "Vyetnam xalqının ordusu", **QĐNDVN**) — Vyetnam Sosialist Respublikasının silahlı qüvvələrinin rəsmi adı.

## Tarixi

22 dekabr 1944-cü il Vyetnam Xalq Ordusunun (VXO) yaranma tarixi hesab olunur. Bu gün nizami qüvvələrin ilk dəstəsi yaradılmış və Vo Nquyen Zyap tərəfindən idarə edilmişdir. Bu zaman dəstə 1 yüngül pulemyot, 17 tüfəng, 2 tapança və 14 çaxmaqlı tüfənglə silahlanmış 34 döyüşçüdən ibarət idi. 1944-cü il dekabrın 24 və 25-də dəstə ilk döyüş əməliyyatlarını həyata keçirmişdir. Burada Fransa müstəmləkə qoşunlarının iki postu hücuma məruz qalmış və ələ keçirilmişdir.

Daha sonra Vo Nquyen Zyap VXO-nun ilk Baş Komandanı olmuşdur.

1945-ci ilin aprelində Vyetnamın Fransa və Yaponiyadan müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparmaq üçün Ho Şi Min tərəfindən yaradılmış hərbi-siyasi təşkilat olan Vyetmin dəstələrində vuruşan döyüşçülərin sayı minə çatmışdır. O zaman əsas hərbi komandanlıq yaradılmış və ilk komandir heyətinin hazırlanması üçün məktəblər açılmışdır.

15 may 1945-ci ildə "Vətəni xilas edən" və azadlıq dəstələrinin birləşməsi nəticəsində "Vyetnam Azadlıq Ordusu" yaradılmışdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* The Years of Fighting and Building of the Vietnamese People's Army. Ha-noi, 1951.
* *Nguyen Cong Luan*. The NVA: A New Look. // *Infantry*. — March-April 1975. — Vol. 65 — No. 2.
* Придыбайло А. Вьетнамская Народная армия. — М., 1974.
* Марков М., Корин А. Вооружённые силы Вьетнама // Зарубежное военное обозрение. — 1994. — № 3. — С. 8–13.
# Evristika

**Evristika** — (yun. ευρίσκω, "açmaq") həqiqətin müvafiq köməkçi suallar vasitəsilə aşkar edilməsini nəzərdə tutan tədqiqat və ya təlim üsulları, elm.

Evristik texnika (Qədim yunanca: εὑρίσκω, "tapmaq", yaxud "kəşf etmək") məsələ həllinə, öyrənməyə, yaxud kəşf etməyə hər hansı elə yanaşmadır ki, o, optimal, mükəmməl, məntiqli, yaxud rasional olduğuna zəmanət verilməyən, ancaq bilavasitə məqsədə çatmaq üçün kifayət edən praktik metoddan istifadə edir.

## İstinadlar
# ABŞ-də prezident seçkiləri (2020)

|  |
| --- |
|  ← 2016    2024 →  |
|  ABŞ Prezident seçkiləri (2020)  |
| **2020** |
| 3 noyabr 2020 |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |
| Namizəd | **Co Bayden** | Donald Tramp |  |
| Partiya | Demokratlar  |  Respublikaçılar  |  |
| Səslər | 81,283,501 (51,3%) | 74,223,975 (46,8%) |  |
|  |
|

---

 |
| Nəticə | Demokratlar Partiyasının prezidentliyə namizədi Co Bayden 51,3% səs toplayaraq prezident seçildi. |

**2020-ci il ABŞ Prezident seçkiləri** — 2020-ci il 3 noyabrda ABŞ-də keçirilmiş prezident seçkiləridir. Bu seçkilərin nəticəsi Amerikanın 46-cı prezidentini bəlli etmişdir . Praymeriz nəticəsinə uyğun olaraq seçkilərə iki namizəd qatıldı. Respublikaçılar Partiyasını təmsil edən Donald Tramp və ona qarşı Demokratlar Partiyasından olan namizəd Co Bayden. Seçkilərin nəticəsi olaraq Co Bayden ABŞ-nin 46-cı prezidenti seçilmişdir.

## Qaydalar

ABŞ-də mövcud seçki sisteminə görə dövlət başçısı 538 nəfərdən ibarət Seçkiçilər Kollegiyası tərəfindən seçilir. Hər bir ştatı təmsil edən seçkiçilərin sayı Konqresdə həmin ştatın nümayəndələrinin sayına bərabərdir. Seçkiçilər seçkilərdə əvvəlcə onların ştatında qalib gəlmiş namizədə səs verməlidirlər, lakin bunu bir vəzifə kimi tələb edən qanun yoxdur. Beləliklə, namizəd öz opponenti ilə müqayisədə daha çox amerikalının səsini topladığı halda, seçkiçilərin həmin namizədə daha az səs verməsi nəticəsində uduza bilər.

## Nəticələr

Noyabrın 4-nə olan nəticələrə əsasən Co Bayden 70.106.680 seçici səsi, Donald Tramp isə 67.356.298 səs qazanıb. 94 faiz bülletenlərin sayılmasından sonra Bayden səslərin 49,3%, Donald Tramp isə 49,1 faizini toplayıb. Beləliklə, Bayden Seçkiçilər Kollegiyasında 248 səsə, Tramp isə 214 səsə malikdir. Seçkilərdə qələbə üçün hər hansı bir namizəd 270 səs toplamalıdır.

## Etirazlar

Yekun nəticələrin elan edilməsinə az bir zaman qaldığı vaxtda hər iki tərəfdar arasında davam edən gərginlik artmağa başlayıb. Donald Trampın tərəfdarları Cozef Baydenin irəlidə olduğu Detroytda səs sayma mərkəzinə basqın ediblər. Onlar poçtla verilən səslərin sayılmasını dayandırmağa çalışıblar. Arizonada Tramp tərəfdarları siyahıyaalma mərkəzi və bələdiyyə binaları qarşısında toplaşaraq saymanın dayandırılmasına çağırıblar.

Noyabrın 5-də Donald Tramp ölkədə keçirilən seçkilər çərçivəsində səslərin sayılması prosesinin dayandırılmasını tələb edib. Tramp və onun qərargahı seçki saxtakarlığının olduğunu və ABŞ Ali Məhkəməsinə müraciət edəcəklərini bildirib.

## Həmçinin bax

* ABŞ-də prezident seçkiləri (2000)

## İstinadlar
# Eşşək beli sındırdı

**Eşşək beli sındırdı** - Azərbaycanda əsasən yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə uşaq və gənclər arasında geniş şəkildə yayılan ən qədim oyunlardan biri. Bu oyun müəyyən mənada ənzəliyə bənzəyir, onun davamı kimidir.

## Oyunun qaydaları

Oyunu keçirmək üçün iki dəstəyə ayrılmaq gərəkdir. Dəstələr halay getmək yolu ilə ayrılır. Püşk ilə uduzan dəstə bir-birinin arxasından yapışaraq əyilir, o biri dəstə isə onların belinə tullanıb otururlar. Əgər bu arada dəstədən biri yıxılırsa, dəstələr yerlərini dəyişdirir.
# Milli idman növü

**Milli idman növü** və ya **milli əyləncə** — hər hansı xalqın və ya ölkənin mədədniyyətinə xas olan idman növü. Bəzi idman növləri de fakto, bəzi idman növləri isə de yure milli idman növü hesab olunur. Məsələn, kriket de fakto ABŞ və İngiltərədə milli idman növü, lakros və buzüstü hokkey isə de yure Kanadanın milli idman növü hesab olunur. Milli idman növlərinin hər hansı ölkədə lazımi səviyyədə oynanılmaya bilər, sadəcə həmin ölkənin mədəniyyətində əhəmiyyətli rol oynaması kifayətdir.

## De yure milli idman növləri

| Ölkə | İdman | İl |
| --- | --- | --- |
|  Pakistan | Otüstü hokkey | 1948 |
|  Argentina | Pato | 1953 |
|  Baham adaları | Şlyup | 1993 |
|  Banqladeş | Kabaddi | 1972 |
|  Braziliya | Kapoeyra | 1972 |
|  Kanada | Lakros (yay), Buzüstü hokkey (qış) | 1994 |
|  Çili | Çili radeosu | 1962 |
|  Kolumbiya | Texo | 2000 |
|  İran | Varzeşi Bastani, Güləş | 1976 |
|  Meksika | Çarreriya | 1933 |
|  Filippin | Eskrima | 2009 |
|  Puerto-Riko | Paso Fino | 1966 |
|  Şri-Lanka | Voleybol | 1991 |
|  Nepal | Dandi Biyo | 1973 |
|  Uruqvay | *Destrezas Kriolyas* | 2006 |

## De fakto milli idman növləri

| Ölkə | İdman |
| --- | --- |
|  Əfqanıstan | Buzkaşi] |
|  Angilya | Yaxt yarışı |
|  Antiqua və Barbuda | Kriket
 |
|  Barbados | Kriket |
|  Bermud adaları | Kriket |
|  Butan | Oxatma |
|  Kanada | Buzüstü hokkey |
|  Çexiya | Buzüstü hokkey |
|  Dominikan Respublikası | Beyzbol |
|  İngiltərə | Kriket |
|  Estoniya | Basketbol |
|  Finlandiya | Pesapallo |
|  Gürcüstan | Reqbi birliyi |
|  Qranada | Kriket |
|  Qayana | Kriket |
|  Haiti | Futbol |
|  Macarıstan | Futbol və ya Su polosu |
|  İsrail | Futbol |
|  İrlandiya | Qal oyunları |
|  Yamayka | Kriket |
|  Yaponiya | Sumo |
|  Cənubi Koreya | Taekvondo |
|  Latviya | Basketbol (yay), Buzüstü hokkey (qış), |
|  Litva | Basketbol |
|  Madaqaskar | Reqbi birliyi |
|  Mavriki | Futbol |
|  Monqolustan | Oxatma, Monqol güləşi, Atçılıq |
|  Yeni Zellandiya | Reqbi birliyi |
|  Norveç | Xizək yarışı |
|  Pakistan | Otüstü hokkey |
|  Papua-Yeni Qvineya | Reqbi birliyi |
|  Peru | Paleta Fronton |
|  Polşa | Futbol |
|  Puerto-Riko | Beyzbol |
|  Rumıniya | Oyna |
|  Rusiya | Bandi |
|  Serbiya | Banatske Şore |
|  Şotlandiya | Qolf |
|  Sloveniya | Alp xizəkçiliyi |
|  Türkiyə | Yağlı güləş & Cirit |
|  Törks və Kaykos adaları | Kriket |
|  ABŞ | Beyzbol |
|  Venesuela | Beyzbol |
|  Uels | Reqbi birliyi |

## İstinadlar
# Minifutbol

| Minifutbol |
| --- |
|  Minifutbol |
| Ümumi məlumatlar |
| İcraçı qurum |
Dünya Minifutbol Federasiyası |
| Xüsusiyyətləri |
| Tipi |
Komanda oyunu, futbol |
| Cinsiyyətə görə |
Kişi |
| Beynəlxalq arenada |
| Olimpiya oyunları |
Yox |

**Minifutbol** (bəzən **mini-futbol** kimi qeyd olunur) — futbolun kiçik tərəfli variasiyasıdır. Minifutbola əsasən 6x6, 7x7, 8x8, 9x9 və qapalı futbolun əlavə növləri ilə 5x5 formatında oynanılır. Oyunların hamısı süni örtükdə (astro qazon), futzal isə qapalı şəraitdə sərt meydançada oynanılır. 5x5 formatının ən yüksək dünya nüfuzlu təşkilatı — Dünya Minifutbol Federasiyasıdır (WMF). 6x6 formatı Beynəlxalq Futbol Federasiyası tərəfindən idarə olunur, IFA7 və FIF7 də daxil olmaqla, 7x7 formatını bir neçə sub-kontinental qurum idarə edir. Son illərdə minifutbolun populyarlığı qlobal miqyasda artdı.

Minifutbol termini həm peşəkar, həm də həvəskar oyunçular üçün açıq olan kiçik tərəfli futbol deməkdir. WMF hər 2 ildən bir öz Dünya Kubokunu, eləcə də yaradılmış milli federasiyalar vasitəsilə qitə çempionatlarını təşkil edir.

## Azərbaycanda minifutbol

2022-ci il iyunun 11-də minifutbol üzrə Azərbaycan milli komandası Slovakiyanın Koşitse şəhərində keçirilən Avropa çempionatını qazanmışdır.

2023-cü ilin noyabrın 4-də minifutbol üzrə Azərbaycan millisi Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Ras Əl-Xayma şəhərində keçirilən 2023 WMF Dünya Çempionatında dördüncü yeri tutub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Dünya Minifutbol Federasiyası