Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tank topu

İsrail Müdafiə Qüvvələrinin 188-ci briqadasının təlimlərindən görüntü
Challenger 2 tankının topu
**Tank silahı** və ya **tank topu** — bir tankın əsas silahıdır. Müasir tank silahları kinetik enerjili nüfuzedicilər (KE mərmisi), yüksək partlayıcılı tank əleyhinə mərmilər və bəzi hallarda idarəolunan raketləri ata bilən böyük çaplı yüksək sürətli silahlardır. Hava hücumundan müdafiə silahları da tanklara quraşdırıla bilər.

Tank silahları yüngül zirehli texnika və xüsusilə digər ağır zirehli tanklar da daxil olmaqla bütün mənzillərdə müxtəlif yer hədəflərini məjv etmək üçün hər zaman birbaşa atəş rejimində istifadə olunurlar. Zirehli silah taretinin məhdud sərhədlərinə yerləşdirilmək üçün mümkün qədər kompakt və yüngül paketdə dəqiqlik, məsafə, nüfuz və sürətli atəş təmin etməlidirlər. Tank silahları tez-tez özündə olan döyüş sursatından istifadə edir və sürətli yenidən yüklənməyə imkan verir (və ya avtomatik yükləyicilərin istifadəsi).

## İstinadlar
# Karabiner 98K

| Karabiner 98K |
| --- |
|  |
| Ölkə | * Üçüncü Reyx
 |
| İstismar tarixçəsi |
| İstismara başlanması | 1935 |
| İstifadə edilən döyüşlər | * İspaniya vətəndaş müharibəsi,
* İkinci Dünya müharibəsi,
* Vyetnam müharibəsi,
* Altıgünlük müharibə,
* Yuqoslaviya müharibələri
 |
| İstehsal tarixçəsi |
| Yaranma tarixi | 1935 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Karabiner 98K** — Karabin növü

## Tarix

XIX əsrin sonlarından istifadəyə başlanmışdır. İkinci dünya müharibəsində alman ordusunda xüsusi yerə malik olmuşdur. Silahın istehsalı Faşist Almaniyası təslim olana qədər davam etdirilib.

## Maraqlı faktlar

"Karabiner 98K" alman əsgərlərinin ən çox sayda istifadə etdiyi və *"birlikdə həlak olduğu silah"* sayılır.

## Mənbə

* İkinci dünya müharibəsinin ən məşhur silahları - FOTOLENT Arxivləşdirilib 2011-08-23 at the Wayback Machine  (az.)
# Zirehli transportyor

Ən çox istifadə olunan ZTR-lərdən biri olan ABŞ istehsalı M113. Vyetnam müharibəsi.
Almaniya Silahlı Qüvvələrinə məxsus, məsafədən idarə olunan döyüş modulu ilə təchiz olunmuş "GTK Boxer".
**Zirehli transportyor (ZTR)** piyada qoşun hissələrinin döyüş ərazisinə təhlükəsiz şəkildə çatdırılması məqsədilə hazırlanmış zirehli döyüş maşını növüdür. Zirehli transportyoru piyadanın döyüş maşınından fərqləndirən əsas cəhət onların daşıya bildikləri silah sistemləridir.

İsrail Silahlı Qüvvələrinin verdiyi məlumata görə "Namer" dünyada ən möhkəm zirehlə təchiz olunmuş ZTR-dir.
Əsas etibarilə müxtəlif çaplı pulemyotlarla təchiz olunan bu kimi döyüş maşınları bəzi hallarda geri təpməsiz top, tank əleyhinə idarəolunan raket və ya minaatanla da silahlana bilər. Birbaşa döyüş əməliyyatları üçün dizayn olunmayan bu maşınlar əsasən daşıdıqları hərbçiləri şrapnel yaralanmasından və düşmən pusqusu zamanı atəşdən qorumaq vəzifəsi daşıyır. Bu nəqliyyat vasitəsinə nisbətən daha möhkəm zirehlə örtülü olan zirehli döyüş maşınları isə birbaşa döyüşdə iştirak etmək üçün yaradılmışdır.

Müasir dövrdə bir çox ölkənin silahlı qüvvələrində istismar olunan ZTR-lərə ABŞ istehsalı M113, Rusiya istehsalı BTR-60, BTR-70, BTR-80 və s. misal göstərmək olar.

## Həmçinin bax

* Piyadanın döyüş maşını
* BTR-70
* BTR-80

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Universal Carrier

| Universal Carrier |
| --- |
|  |
| Tipi |
Zirehli transportyor |
| Ölkə | * Birləşmiş Krallıq
 |
| İstismar tarixçəsi |
| İstismara başlanması | 1936 |
| İstismar edənlər | *İstifadəçilər* |
| İstifadə edilən döyüşlər | * İkinci Dünya müharibəsi
 |
| İstehsal tarixçəsi |
| İstehsalçı | Vickers-Armstrong |
| İstehsal sayı |
113.000 |
| Xüsusiyyətləri |
| Ağırlığı | 3.19 t |
| Zireh |
7-10 mm |
| Mühərrik |
Ford V8 benzinli mühərrik |
| Mühərrik gücü |
85 a.g. |
| Əsas silah |
Bren LMG, Boys anti-tank tüfəngi |
| Köməkçi silah |
Vickers pulemyotu M2 Browning 2 düymlük haubitsa 3 düymlük haubitsa PIAT |
| Uzunluğu | 3.65 m |
| Eni | 2.06 m |
| Hündürlüyü | 1.57 m |
| Ekipaj |
3 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Universal Carrier** Vickers-Armstrong və digər şirkətlər tərəfindən istehsal olunmuş olan Böyük Britaniya istehsalı olan zirehli transportyorlar üçün istifadə edilən ümumi təyinatdır. Asqı sistemi Horstmann asqı sistemi olub, yanacaq həcmi 91 L, əməliyyat mənzili 250 km, maksimum sürəti isə 48 km/saat olmuşdur.
Bu texnika, İkinci Dünya müharibəsi zamanı Millətlər Cəmiyyəti qüvvələri tərəfindən geniş şəkildə istifadə edilmişdir. Universal Carrier əsasən şəxsi heyətin və avadanlıqların, xüsusən də silahların və ya pulemyot platformalarının daşınması üçün istifadə olunmuşdur. Bu texnikadan ümumilikdə 113.000 ədəd istehsal edilmişdir ki, bu da onu tarixdə ən çox istehsal edilən zirehli döyüş maşınlarından birinə çevirmişdir.

## İstifadəçilər

* ABŞ
* Argentina
* Avstraliya
* Qərbi Almaniya
* Belçika
* Biafra
* Böyük Britaniya
* Çexoslovakiya
* Çin Respublikası (1912–1949)
* Fransa
* Niderland
* İrlandiya
* İsrail
* İsveçrə
* İtaliya
* Kanada
* Küveyt
* Misir
* Üçüncü Reyx
* Polşa
* SSRİ
* Tailand
* Yeni Zelandiya
* Yunanıstan

## İstinadlar
# DP-28

Degtyaryov pulemyotu (abr DP, ru: Ручной пулемёт Дегтярёвa Пехотный / Ruchnoy Pulemyot Degtyaryova Pekhotny), 1928-ci ildə SSRİ-də Vasily Degtyaryov tərəfindən hazırlanmış yüngül pulemyotdur.

1928-ci ildən 1960-cı ilə qədər istifadə edilmişdir. 7.62x54mm çapında güllələrdən istifadə edirdi. İstifadəsi çox asan və istehsalı da çox ucuz idi. Ən vacib xüsusiyyəti AK-47 kimi çirkə və palçığa qarşı müqaviməti olduqca güclü olub, hər cür iqlimdə istifadəsinin mümkünlüyü idi. Aparılmış testlər zamanı lüləsinin yanmasına baxmayaraq 500 mərmi ata bilməsi müəyyənləşdirilmişdir.

## Qaleriya

* DPM
* ÇXR istehsalı olan Type 53
* DP-28 pulemyotunun maqazininin görünüşü
* RP-46
* RP-46
* Koreya müharibəsi zamanı tək qalmış 32-ci alay səviyyəsindəki döyüş komandasının və ya 7-ci piyada diviziyasının əsgəri M1 yaxud M2 Carbine silahı və DP yüngül pulemyotu ilə
* Polşa Silahlı Qüvvələrinin arsenalındakı DP yüngül pulemyotu
# MG 42

| MG 42 |
| --- |
|  |
| Ölkə | * Üçüncü Reyx
 |
| İstismar tarixçəsi |
| İstismara başlanması | 1942 |
| İstifadə edilən döyüşlər | * İkinci Dünya müharibəsi
 |
| İstehsal tarixçəsi |
| Yaranma tarixi | 1942 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Maschinengewehr** (azərb. Pulemyot‎) — Almaniya istehsalı pulemyot tapança. 1942-ci ildə istehsal edilmişdir. Müharibə tarixçilərinin əksəriyyətinə görə ən yaxşı silah dizaynlarından biridir. 7.92 mm-lik güllələrdən istifadə edirdi. Atış sürəti baxımından bir yüngül pulemyotun əldə edə biləcəyi ən yüksək sürətə (1500 mərmi/dəqiqə və ya 1800 mərmi/dəqiqə) çatmışdır. Bu silah MG 34-ün təkmilləşdirilmiş versiyasıdır. MG 42-nin istehsalı zamanı MG 34 ilə müqayisədə daha az poladdan istifadə olunmuşdur. Eyni zamanda, bir ədəd MG 34-ün istehsalı üçün 150 iş saatı tələb olunduğu halda, bir ədəd MG 42-nin istehsalı üçün bunun yarısı, yəni 75 iş saatı tələb olunurdu. Bütün bunlara əlavə olaraq, MGb34-dən daha yüksək atış sürətinə malikdir. Etibarlılıq, davamlılıq, dəqiqlik və istifadə rahatlığının bir yerdə olduğu nadir silahlar arasındadır. İkinci dünya müharibəsi dövründə 400.000-dən artıq MG 42 istehsal edilmişdir. Düşmən əsgərləri bunu **“Hitlerin mişarı”** adlandırırdılar. Bugünkü M60 modelləri bu pulemyot əsas nümunə götürülərək istehsal edilmişdir. Pulemyot paslanmayan poladdan hazırlanmışdır. Su, palçıq və torpaqdan təsirlənmirdi.

MG 42/MG 3-ün Roller sistemi
## Dizayn xüsusiyyətləri

Almanların əlindəki MG 34-lər istehsalının çətinliyi və atəş sürətinin aşağı olması səbəbindən ehtiyacı ödəmədi və bunun üçün MG 42-lərin dizaynına başlanıldı. Ümumiyyətlə, dizaynları MG34 ilə eynidır, lakin sürtüşdürmə dizaynı Edward Stecke (Edrld Shiteke) aiddir. MG 42 pulemyotunun dizaynı *“nə qədər çox güllə atsa, düşmənləri vurma şansı daha yüksək olar”* nəzəriyyəsinə görə hazırlanmışdır.

Konstruktoru Dr. Qrunov, istehsal miqdarı 400.000 ədəddən çox, uzunluğu 1.220 mm, lülə uzunluğu 533 mm, hündürlüyü 2,20 m, sursatı 7.92 x 57 mm, kalibri 7,92mm, atış sürəti 1200-1500 mərmi/dəqiqə, effektiv mənzili 1.000 m olmuşdur.

Yüksək atəş sürəti sayəsində böyük düşmən dəstələrini sabit saxlamağı bacarırdi. Bipod ilə 11.57 kq ağırlığı sayəusjy 2 nəfərlik ekipaj tərəfindən daşınıb istifadəsi edilməsi mümkün olan yüngül pulemyot, 20.5 kq-lıq tripod konfiqurasiya sayəsində isə 3 nəfərlik bir qrup ilə daşınan və istifadə edilən ağır pulemyota çevrilirdi. Uzaqdan və ya periskopla atəşlənə bilər. 3 ilə 7 saniyəyə lüləsi, 25-30 saniyə arasında lülə və kilid yığımı dəyişdirilə bilər. Müharibədə müttəfiq əsgərləri MG-42 mövqelərinə hücum etmək üçün lülələrin dəyişdirilməsi anlarını gözləyirdilər.

Bu gün Türkiyə Silahlı Qüvvələri tərəfindən istifadə edilən Rheinmetall MG3-lər bu pulemyotun 7.62 mm-lik NATO güllələrindən istifadə edən versiyasıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
*
* Youtube'dan bir MG42 videosu
* Youtube'dan MG42 sökülüş videosu