Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yaponiya imperiyası

|  |
| --- |
| Tarixi dövlət |
| Yaponiya imperiyası |
| 大日本帝國 *Dai Nippon Teikoku* |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bayraq | Gerb |

 |
| *«八紘一宇　"Hakko ichiu"»* |
| **Himn:Kimiqayo* (君が代)  |
|  Yaponiya İmperiyası 1942-ci ildə |
| 3 yanvar 1868 — 3 may 1947 |
| Paytaxt | Tokio |
| Dil | yapon dili |
| Rəsmi dilləri |
Yapon dili |
| Din | De yure:yoxdur De fakto: Şintoizm Digər: Buddizm |
| Pul vahidi | Yapon yeni |
| Ərazisi | 1,984,000 km² (1938) |
| Əhalisi | 105,200,000 (1940) |
| İdarəetmə forması | Monarxiya |
| İmperator |
|  •  |
İmperator Meyci (Mutsuhito) (1868-1912) |
| Baş nazir |
|  •  |
İto Hirobumi (ilk) (1885-1888) |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Yaponiya imperiyası** (yap. 大日本帝國 *Day Nippon Teykoku, Böyük Yapon İmperiyası*) - 3 yanvar 1868-ci ildən 3 may 1947-ci ilə qədər mövcud olmuş dövlət. Hüquqi olaraq bu termini Yaponiyaya 29 noyabr 1890-cı ildən 3 may 1947-ci ilə kimi olan dövrdə tətbiq etmək olar.

## Tarixi

Siyasi olaraq Yaponiya imperiyasının başlanğıcını 9 noyabr 1867-ci ildə imperator hakimiyyətinin qayıtmasını göstərmək olar. Bu hakimiyyət 2 sentyabr 1945-ci il kapitulyasiyasına kimi davam edib. Bu dövrdə Yaponiya konstitusiyası hakimiyyətin hökumət və dövlət başçısı olan imperatora qaytarılmasını bəyan edirdi. Faktiki olaraq imperiya 1871-ci ildən müharibəsonrası konstitusiyanın qəbul edildiyi 1947-ci ilə kimi davam etdi. Yaponiya imperiyasının tarixini üç yerə bölmək olar: Meyci dövrü (1867-1912), Taysö dövrü (1912-1926) və Söva dövründə (1921-1989) Xiroxito hakimiyyətinin ilk 21 ili.

## Həmçinin bax

* Yaponiya
* Yaponiya İmperator Ordusu
* İkinci Dünya müharibəsi
* Sakit okean cəbhəsi
* Yaponiya tarixi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Ensiklopediya Arxivləşdirilib 2008-12-16 at the Wayback Machine
* Yaponiya İmperiyası haqqında məlumat
# Oyun interfeysi

"*SuperTuxKart*" videooyununun interfeysi personajın sürətini, səviyyəsini, keçilən vaxtını və nitro həcmini, eləcə də ekranın aşağı-sol küncündə xəritəni göstərir.
**Oyun interfeysi** və ya "**heads-up-display**" (*head-up* – başı əymədən baxmaq, *display* — indikasiya), həmçinin sadəcə **HUD** — videooyunun istifadəçi interfeysinin bir hissəsi kimi vizual vasitələrlə oyunçuya məlumat ötürmə üsulu. Adını müasir təyyarələrdə istifadə olunan baş üstü displeylərdən almışdır. "HUD" həmçinin bir çox məlumatın, o cümlədən qəhrəmanın sağlamlığı, obyektlər və oyunda irəliləyişin (məsələn, xal və ya səviyyə) göstərilməsinin bir hissəsidir.

## Həmçinin bax

* Çox sənədli interfeys

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* *Wilson, Greg.* "Off With Their HUDs!: Rethinking the Heads-Up Display in Console Game Design". Gamasutra. 2006. 3 avqust 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 mart 2022.
# Qurmalı silah

Winchester Model 70-in mexanizmi; Mauser sisteminin təkmilləşdirilmiş versiyası olan model dünyanın ən məşhur və populyar silahları arasında yer almışdır. Silah daha çox mülki məqsədlər üçün istifadə edilmiş olsa da Polis və Vyetnam müharibəsi və Koreya müharibəsi dövründə ABŞ Hərbi Donanması tərəfindən snayper tüfəngi
Qurmalı silahı (Bolt action), qundağa bağlanma yerinin qarşısında, patron yatağının arxasında və tətiyin üstündə və tüfəngdən istifadə edən şəxsin əli tərəfdə (ümumiyyətlə sağda) yerləşən bir qurma qolu ilə atəş açmaq üçün hazırlanan odlu silah növüdür. İkinci dünya müharibəsi dövrünə qədər (İkinci Dünya müharibəsində müharibəyə qatılmış bütün ordular ABŞ-dən başqa əsasən Bolt Action silahlarına sahib idi və bu silahlardan başqa əsgərlərini pulemyot və tapança ilə silahlandırırdılar) ikidən artıq patron götürə bilən piyada tüfənglərində seçilən və düzəldilməsi mümkün olsa da, müasir dövrdə artıq ordularda az atış tutumuna ehtiyac duyan (məsələn, snayperlər) və ov ilə ovçunun mümkün qədər bərabər olmasını təmin edən ovçular tərəfindən sevilir. Yarım avtomatik yivli silahları dəqiq atış qabiliyyətinə malik olan şəkildə dizayn etmək də asan məsələ olmadığından, Bolt actionlar daha ucuz və daha yüksək vuruş dərəcələri olan modellər şəklində istehsal olunurlar. Bundan əlavə, bu sistemin çox xarizmatik və gözəl olduğunu düşünən mülki atıcılar (xüsusən ovçular) yarı avtomatik silahla yırtıcının ard-arda vurulmasının həm etikaya uyğun olmadığını, həm də əyləncəli olmadığını nəzərə alaraq bu sistemi seçirlər. Hal-hazırda Türkiyədə yarı avtomatik yivli ov tüfənglərinə daşıma sənədi verilmir, məhz buna görə yivli silahlar ilə ova çıxmaq istəyən şəxslər yalnız Bolt action modelləri ilə qanuni olaraq ova çıxa bilirlər.

Springfield 1903 modelinə aid mexanizm: Silah Birinci Dünya müharibəsi dövründə ABŞ Silahlı Qüvvələri tərəfindən istifadə edilən əsas silah vəziyyətində olsa da, İkinci dünya müharibəsi dövründə ABŞ müharibəyə daxil olanda M1 Garandı istifadə etdiyi üçün bu silahları snayper tüfəngi kimi modifikasiya edib istifadə etmişdir.
# Süngü

İynəli süngü, XIX əsr
**Süngü** (**ştıkalm.* stich‎ — “nizə zərbəsi”) — silahın (tüfəng, karabin, pulemyot) lüləsinə bərkidilmiş, süngü ilə döyüş zamanı nizə kimi istifadə olunmasına imkan verən soyuq deşici silah; əsgər ləvazimatının bel kəmərinə də (başqa yerdə) taxmaq olar.

XVII əsrdən Birinci Dünya müharibəsinə qədər süngü piyada hücumları üçün əsas silah hesab olunurdu. Hal-hazırda süngü ikinci dərəcəli silah və ya istifadə edilən sonuncu silah sayılır. Süngünün sonrakı versiyası **bıçaqlı süngüdür**.

 Latun əsaslı süngülər, XVII əsr
## Qalereya

* Rus ordusundakı bir əsgərin süngüsü, 1862
* XX əsrin əvvəllərində rus piyadaları, süngülər sabitlənmişdir
* Qırmızı Ordu əsgərləri hücumakeçir. Böyük Vətən Müharibəsi, 1941
* A.K.üçün bıçaqlı süngü6X2
* AKM üçün süngü6X3
* AKM və misar ilə AK74 üçün süngü6X4
* Sovet ordusununəsgəri. Süngü pulemyota bərkidilir, qıfıl bel kəmərindədir
* RF SQ fəxri qarovul dəstəsinin hərbi qarabinlərinin süngülərində gizirlər
* Rusiya SQ-nin fəxri qarovul dəstəsinin əsgərləri.SKS karabin süngüləri
* Simonov karabin süngüsü (Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Prezident Alayınınmühafizəsinin dəyişdirilməsi)

## İstinadlar
# Pulemyot tapança

Heckler & Koch MP5 yüngül maşınlı silahı qollu qüvvələri və silahlı qüvvələr tərəfindən məşhur bir şəkildə istifadə edilməkdədir.
**Pulemyot-tapança**, tapança gülləsi istifadə edən, avtomatik tüfənglərdən daha kiçik həcmdə olan və ümumiyyətlə yaxın atışmalar və basqınlar üçün hazırlanmış silah növüdür.

## Xarici keçidlər

* Submachine guns a brief introduction Arxivləşdirilib 2009-03-16 at the Wayback Machine at guns.ru
* Submachine Gun at Britannika Ensiklopediyası

## İstinadlar
# Vermaxt

| Vermaxt |
| --- |
| Wehrmacht |
|  |
| Yaranma tarixi |
1935–1945 |
| Ölkə |  III Reyx  İşğal Almaniyası (1945–1946) |
| Tabedir | Adolf Hitler |
| Tərkibi | * Heer (Vermaxt),
* Kriqsmarine,
* Lüftvaffe
 |
| Sayı |
18,2 milyon nəfər |
| Müharibələr |
İkinci dünya müharibəsi |
| Döyüşlər | * İkinci Dünya müharibəsi
 |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Vermaxt** (*alm.* Wehrmacht‎, *Wehr* - silah, müdafiə, *Macht* - güc, qüvvə; *tərc.* Müdafiə qüvvələri) — 1935–1945-ci illərdə nasist Almaniyasının silahlı qüvvələrinə rəsmi olaraq verilən ad. Versal sülh müqaviləsinin şərtlərinə zidd olan Almaniya silahlı qüvvələrinin yaradılması haqqında (*alm.* Gesetz über den Aufbau der Wehrmacht‎) 1935-ci il 16 mart tarixli qanuna əsasən yaradılmışdır. Vermaxt üç tərkib hissəyə bölünürdü - Quru Qoşunları (*das Heer*), Hərbi Dəniz Donanması (*die Kriegsmarine*) və Hərbi Hava Qüvvələri (*die Luftwaffe*).

Bu qoşun növləri üzərində idarəetməni həyata keçirmək üçün müvafiq baş komandanlıqlar yaradılmışdı:

* Silahlı Qüvvələrin Baş komandanlığı (alm. *Oberkommando der Wehrmacht*, OKW);
* Quru Qoşunlarının Baş komandanlığı (alm. *Oberkommando des Нееrеs*, OKH);
* Hərbi Dəniz Donanmasının Baş komandanlığı (alm. *Oberkommando der Marine*, OKM);
* Hərbi Hava Qüvvələrinin Baş komandanlığı (alm. *Oberkommando der Luftwaffe*, OKL).

1940-cı ildən etibarən SS (*Waffen-SS*) qüvvələri də Vermaxtın tərkibinə qatıldı və onun dördüncü qoluna çevrildi. Lakin bu qüvvələrin Silahlı Qüvvələrin Baş komandanlığına tabeliyi SS-in Reyxsfüreri Henrix Himmler tərəfindən müəyyən olunan səviyyədə saxlanırdı.

Vermaxtın Ali Baş komandanlığını (Oberkommando der Wehrmacht) Adolf Hitler özü icra edirdi.

## Baş qərargah rəisliyi

1. Truppenamt (1919–1933)
2. Wehrmachtamt (1933–1938)
3. Oberkommando der Wehrmacht (qısaca: OKW, 1938–1945)