Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sent-Vinsent və Qrenadin

| Saint Vincent and the Grenadines |
| --- |
| Sent Vinsent və Qrenadinlər |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bayraq[d] | Gerb[d] |

 |
| *lat. Pax et justitia (Sülh və ədalət)* |
| **Himn:**St Vincent Land So Beautiful |
|  |
| Tarixi |
|  • Müstəqillik günü (Böyük Britaniyadan) |
27 oktyabr 1979 |
| Rəsmi dili | İngilis dili |
| Paytaxt | Kinqstaun -28 min nəfər ( 2009-cu il) |
| Ən böyük şəhəri |
paytaxtı |
| İdarəetmə forması | Konstitusiyalı monarxiya |
| general-qubernator |
Stanley John [ I.2026~ ] |
| baş nazir |
Godwin Friday [ XII.2025~ ] |
| Sahəsi |
Dünyada 185-ci |
|  • Ümumi |
389 km² |
| Əhalisi |
|  • Əhali (2015) | 107 min nəfər (193-cü) |
|  • Siyahıyaalma (2001) |
106 253 nəf. |
|  • Sıxlıq |
275 nəf./km² |
| ÜDM (AQP) |
|  • Ümumi (2012) |
1 312 million dollar  (200-cü) |
|  • Adambaşına |
12 000 dollar  (107-ci) |
| Valyuta | Şərqi Karib dolları |
| İnternet domeni | .vc |
| ISO kodu | VC |
| Telefon kodu | 1-784 |
| Saat qurşaqları | -4 |
| Nəqliyyatın yönü | sol[d] |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Sent Vinsent və Qrenadinlər** — Karib dənizində yerləşən və Millətlər Birliyinə daxil olan müstəqil dövlət.

Ərazisi Kiçik Antil adaları arxipelaqında yerləşən Sent-Vinsent adası və 32 kiçik adadan ibarət Qrenadin adalar qrupundan ibarətdir.

Sahəsi 389 km², əhalisi 118 min nəfərdir (2008). Paytaxtı Kinqstaundur.

Sent-Vinsent və Qrenadin
## Həmçinin bax
# Qan plazması

Polimer qabda qan plazması
**Qan plazması** (yun. πλάσμα "formalaşmış, əmələ gələn bir şey") — qanın forma verən elementlərindən (hüceyrələrindən) məhrum olan maye hissəsi Qanda plazmanın faizi 52–61% təşkil edir. Makroskopik olaraq, forma verən elementlərin çöküntüsündən sonra qan damarının yuxarı hissəsində toplanan homogen, bir qədər bulanıq (bəzən demək olar ki, şəffaf) sarımtıl mayedir. Histoloji olaraq plazma maye qan toxumasının hüceyrələrarası maddəsidir.

Santrifuqa-separatorları plazmanı qandan ayırır. Qan plazması maddələri həll edən sudan — zülallardan (plazma kütləsinin 7–8%) və digər üzvi və mineral birləşmələrdən ibarətdir. Əsas plazma zülalları albumin — 55–65%, α 1 -qlobulinlər — 2–4%, α 2 -qlobulinlər 6–12%, β-qlobulinlər 8–12%, γ-qlobulinlər — 2–4% və fibrinogendir — 0,2–0,4%. Qan plazmasında həmçinin qida maddələri (xüsusilə qlükoza və lipidlər), hormonlar, vitaminlər, fermentlər, aralıq və son metabolik məhsullar, eləcə də qeyri-üzvi maddələr həll olunur.

Orta hesabla 1 litr insan plazmasında 900–950 q su, 65–85 q protein və 20 q aşağı molekulyar birləşmələr var. Plazma sıxlığı 1,025–1,029 q/ml, pH — 7,36–7,42 arasında dəyişir.

Donor qan plazmasının toplanması üzrə geniş təcrübə mövcuddur. Plazma xüsusi aparat vasitəsilə sentrifuqasiya yolu ilə qırmızı qan hüceyrələrindən ayrılır, bundan sonra qırmızı qan hüceyrələri donora qaytarılır. Bu proses plazmaferez adlanır.

Trombositlərin yüksək konsentrasiyası olan plazma (trombositlərlə zəngin plazma) tibbdə bədən toxumalarının sağalması və bərpası stimulyatoru kimi getdikcə daha çox istifadə olunur. Bunun əsasında çoxfunksiyalı tibbi texnika hazırlanmışdır — stomatologiya, kosmetologiya, ortopediya və digər sahələrdə istifadə olunan "PRP terapiya".
# 2006

| 2006 digər təqvimlərdə |
| --- |
| Qriqori təqvimi | 2006 *MMVI* |
| Yuli təqvimi | 2006 |
| Yuli təqvimi bizans erasında | 7514-7515 (1 sentyabr) |
| Romanın yarandığı gündən | 2758-2759 (21 aprel) |
| Avropa təqvimi  | 5766-5767
ה'תשס"ו
 - ה'תשס"ז |
| Hicri təqvim | 1427-1428 |
| Erməni təqvimi | 4498-4499 (11 avqust)
ՍԶ |
| Çin təqvimi | 4702-4703 乙酉 - 丙戌 yaşıl xoruz
 - qırmızı it
 |
| Efiopiya təqvimi | 1998 - 1999 |
| Hind təqvimi |  |
| ⁃ *Vikram-samvat* | 2062-2063 |
| - *Şaka sambat* | 1928—1929 |
| ⁃ *Kali-yuqa* | 5107-5108 |
| İran təqvimi | 1384-1385 |
| Buddist təqvimi | 2549 |
| Holosen təqvimi | 12006 |
| Yapon xronologiyası | 18 Heysey erası |
| Fransız inqilabı təqvimi | 214—215 |
| Çuçxe təqvimi | 95-ci çuçxe ili |
| Minqo təqvimi | 95-ci Tayvan ili |

## Hadisələr

* 30 dekabr — İraqın keçmiş dövlət başçısı Səddam Hüseynnin edam edilməsi.
* 30 yanvar — Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyinin əsasında Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin yaradılması.
* 16 mart — Bakıda dünya azərbaycanlılarının II qurultayının keçirilməsi.
* 3 iyun — Ceyhan limanındakı Heydər Əliyev adına terminaldan Azərbaycan nefti yüklənmiş ilk tankerin ("The British Hawtharne") yola salınması.
* 25 iyul — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamına əsasən "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Proqramı"nın (2006–2008-ci illər) təsdiq edilməsi.
* 11 avqust — "Xəzər Lənkəran" futbol klubuna məxsus Xəzər Lənkəran Mərkəzi Stadionu istifadəyə verildi.
* 24 noyabr — ANS TV və ANS ÇM-in fəaliyyətinin dayandırılması.
* 12 dekabr — 17 gün fəaliyyət göstərməyən ANS TV-nin efirə qayıtması.
* TrES-2b

## Doğumlar

## Ölümlər

* 30 oktyabr — Xudu İbrahimoğlu — Azərbaycan ziyalısı, şair, filoloq, jurnalist, mütəfəkkir.
* 11 iyul — Rasim Ocaqov — Azərbaycan kino rejissoru və operatoru.
* 24 avqust — Viktor Pavlov — Rusiya aktyoru.
* 30 dekabr — Səddam Hüseyn — İraqın keçmiş dövlət başçısı.
* 30 dekabr — Məmmədsadıq Abdullayev — anatom, histoloq, professor, Əməkdar elm xadimi, "Qızıl qələm" mükafatı mükafatı laureatı
* 7 oktyabr — Təyyar Abbasov — Azərbaycan fiziki, fizika-riyaziyyat elmlər doktoru (1991), professor (1994).
# Daxili vidaci vena

| Daxili vidaci vena |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
|  |
| Boyun venaları. Ön proyeksiya: sağda sol daxili vidaci vena, solda isə sağ xarici vidaci vena. |
|  |
| Sağ və sol daxili vidaci venalar |
| Latınca | *Vena jugularis interna* |
| Qrey | *subyekt 168 648* |
| **Mənbəyi** | Üzün ümumi venası
Üz venası
Qalxanabənzər kələf
Dil venası |
| **Açılır** | Körpücükaltı vena |
| **Arteriya** | Daxili yuxu arteriyası |
| MeSH | *Jugular+Veins* |
| **Dorlands / Elsevier**     | *12850757* |
| * bax
* müzakirə
* redaktə
 |

Daxili vidaci vena (*lat. Vena jugularis interna*) — xarici vidaci vena ilə bərabər ümumi yuxu arteriyasına uyğundur. Bu damar vidaci dəlikdə beynin sərt qişasının "S"-ə bənzər cibindən başlayaraq əvvəlcə udlağın yan divarı ilə və daxili yuxu arteriyasının bayır və ön səthinə keçir və ən aşağıda sağ döş-körpücük oynağı nahiyəsində körpücükaltı vena ilə birləşərək bazu-baş venasını əmələ gətirir. Bəzi müəlliflər daxili vidaci venanın aşağı hissəsinə ümumi vidaci vena — lat. v. jugularis communis adını verirlər. Belə olan surətdə həmin damarın yuxarı hissəsi daxili yuxu arteriyasına və aşağı hissəsi ümumi yuxu arteriyasına uyğun olur. Daxili vidaci venanın körpücükaltı vena ilə birləşən yerinə venoz bucaq — lat. angulus venosus deyilir. Bu damarın yuxarı və aşağı uclarında birər genişlik (soğanaq) — lat. bulbus venae jugularis superior et inferior vardır. Yuxarı soğanaq ikili və ya tək qapaq ilə və aşağı soğanaq tək qapaq ilə tutulmuşdur. Yuxarı soğanaq "S"-ə bənzər cibdən başqa ilbiz kanalcığı venalarını (lat. vv. canaliculi cochleae) və bəzən aşağı daşlıq cibini qəbul edir. Daxili vidaci vena beynin venoz qanının çox hissəsini daşıyır; bundan başqa üzdən, udlaqdan, dildən, qırtlaqdan və qalxanabənzər vəzidən də venoz qanı qəbul edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Mərkəzi venoz kateter
# Rocer Bekon

| Rocer Bekon |
| --- |
| ing. Roger Bacon |
|  |
| Doğum tarixi | təq. 1220(1220) |
| Vəfat tarixi | təq. 1292(1292)[…] (71–72 yaşında) və ya 11 iyun 1292(1292-06-11) (71–72 yaşında) |
| Vəfat yeri | * güm. Oksford, Oksford[d], Oksfordşir[d], İngiltərə[…]
 |
| Dəfn yeri | * güm.
 |
| İstiqaməti | Sxolastika |
| Əsas maraqları | teologiya, Naturfəlsəfə |
|  Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |

**Rocer Bekon** (ing. Roger Bacon; təq. 1220 – təq. 1292[…] və ya 11 iyun 1292, güm. Oksford[…]) — ingilis filosofu və təbiətşünası.
Sxolastik metodlarla elmin insanlara fayda verməli olduğunu irəli sürdü. Bekon Aristotelin baxışlarına istinad edərək göstərirdi ki, duyğular mühüm psixi proseslərin daha vacibi olmaqla, biliklərin yaranmasına material verir.

## İstinadlar
# Müstəqillik

Şimali Amerikanın şərq sahillərində on üç İngilis koloniyası 1776-cı ildə müstəqilliyini elan etdi
Cənubi Amerikada bir çox İspan koloniyasından biri olan Çili 1818-ci ildə müstəqilliyini elan etdi
**Müstəqillik** və ya **İstiqlal** — bir millətin və ya bir dövlətin öz vətəndaşı və ya əhalisi tərəfindən idarə edilməsidir. Başqa sözlə, suverenlik hüquqlarının başqalarının əlində olmamasıdır.

Müstəqillik, müxtəlif yollarla əldə edilir, o cümlədən, demokratik yolla və ya silahlı mübarizə ilə.

## Həmçinin bax

* Azadlıq
* Kolonializm
* Milli müstəqillik günü
* Milli müstəqillik günlərinin siyahısı

## İstinadlar